Le meravilia de un sol successo

 Chronica publicate in Panorama in interlingua no.1, 2019

Il ha certe compositores, cantatores o gruppos le quales ha un cosa insimul: lo que illes solo son rememorate pro un sol melodia o composition, nonobstante le facto que illes ha create multe altere obras. In anglese isto se appella “one hit wonder”. In Interlingua isto serea

“Le meravilia de un sol successo”.

Un exemplo del musica classic es Carl Orff, le compositor german qui creava le cantata Carmina Burana (1937), le qual ancora es popular in le salas de concertos. Illo anque sovente es usate in pelliculas. Su altere compositiones tamen ha cadite in oblivion total.

Un altere exemplo, ex le musica popular, es le gruppa anglese Soft Cell con le melodia “Tainted love” (“Amor corrupte”). Illes habeva in total dece melodias in le lista anglese del quaranta plus popular melodias (Top 40), ma hodie le altere novem quasi nunquam son audite.

A vices le plus popular obras de un compositor son apte a un certe formato. Le Concerto pro Piano e le Suite Orchestral del spectaculo “Peer Gynt”, per Edvard Grieg, commodemente era combinate in un plethora de discos vinylic e discos compacte.

Alora, que causa iste phenomeno? Esque certe compositores solo pote facer un o un par bon melodias?

Forsan in certe casos, ma non omne. Que nos non oblida que Vivaldi era quasi toto incognite usque al annos 1920, post que ille habeva cadite in oblivion post su morte. Su popularitate immense cresceva solo post le secunde guerra mundial.

Carl Orff confessava a su publicator que Carmina Burana era su optime obra. In contrasto, le vetere Gustav Holst se plangeva super le facto que su multo popular suite orchestral “Le Planetas” non era su melior obra e obscurava su altere obras.

Secundo alcunos il ha duo typos de ascoltatores: illes qui vole audir musica le qual illes recognosce e illes qui sempre vole audir nove melodias. Le radio e le industria de discos ha favorisate le prime typo. On voleva ganiar moneta e attraher ascoltatores, presentante le plus popular melodias. Isto es un factor importante in le creation del “meravilias de un sol successo”.

Un exception brillante es le societate de discos Naxos, le qual ha publicate multissime discos con rarmente sonate musica classic e multe prime registrationes de obras incognite.

E hodie, con le expansion del internet, il existe un massa de incognite musicos a discoperir pro illes qui cerca nove sonoritates. Alcunos devenira famose e postea anque appreciate de illes qui solo vole audir musica ben cognoscite.

Un facto remane: Le majoritate del musica que ha essite sonate in nostre mundo non es preservate in notas musical o registrationes de sono. Le majoritate del material preservate jace in archivos oblidate, pilas de discos o obscur sitos de internet. E le micre parte del tresor musical del mundo que es audite in salas de concerto, ecclesias, scenas et ex equipamentos stereophonic, circum le globo terrestre durante solo un hora, es troppo ample pro un sol persona a percurrer durante un integre vita.

”UEA fariĝos nur ŝildo super agadoj de aliaj”

UEA devas kapabli mem prizorgi siajn ĉefajn taskojn kaj ne disdoni ilin al eksteruloj. Tion opinias Łukasz Żebrowski, kiu antaŭ preskaŭ unu jaro sendis al la estraro de UEA proponon pri oficejo en Varsovio. Ĝi estas unu el la alternativoj, pri kiuj la komitato de UEA ne estis informita, kiam la estraro prezentis sian planon pri la sorto de la Centra Oficejo.


Panoramo de Varsovio. Foto: Filip Bramorski CC BY-SA 2.0

En aŭgusto 2020, lastmomente antaŭ la komitata kunsido, la estraro de UEA post pli ol duonjara meditado publikigis la tiamajn rekomendojn de la financa komisiono por resanigo de la ekonomio de la asocio. Laŭ tiu dokumento, la leĝa sidejo de UEA restu en Nederlando, sed oni “serioze konsideru” kreon de oficejo aŭ oficejoj en malpli kostaj landoj.

Inter eblaj lokoj estis menciitaj Slovakio (Nitra), Pollando (Bjalistoko) kaj Kroatio (apud Bjelovar). Jam tiam la komisiono konsideris plej praktika la solvon en Slovakio, “pri kiu la diskutoj pli multe progresis (interalie ankaŭ inter la vicprezidanto Fernando Maia kaj Peter Baláž)”.

Reage al tio, en septembro 2020 la konata Varsovia esperantisto Łukasz Żebrowski sendis al la estraro de UEA 14-paĝan, detalan proponon pri oficejo en Varsovio. Laŭ la propono Varsovio bone taŭgus por UEA, ĉar tie eblus relative malmultekoste havigi ejon kaj dungi kompetentan laborforton.

Krome en Varsovio estas relative multaj esperantistoj, la urbo estas facile atingebla el multaj lokoj en la mondo, kaj kiel ĉefurbo en Eŭropa Unio ĝi laŭ Żebrowski estus prestiĝa adreso por internacia organizaĵo kiel UEA. “Tion ne eblas diri pri aliaj konsiderataj lokoj”, li skribas en sia propono.

Ni petis Łukasz Żebrowski rakonti, kial li opinias sian ideon pli bona ol la nunan planon transdoni centrajn taskojn de UEA al ekstera organizaĵo. Libera Folio volonte rakontos ankaŭ pri aliaj proponoj, kiuj estis senditaj al UEA, se ni ekscios pri ties detaloj.

Libera Folio: Kial via propono estus pli bona por UEA ol tiu nun prezentita?

Łukasz Żebrowski
Łukasz Żebrowski.

Łukasz Żebrowski: – UEA, kiel la plej grava Esperanto-organizaĵo, devas kapabli mem realigi siajn taskojn kaj ne subkontrakti ilin al eksteruloj. Sekvante la nun prezentitan vojon oni marĝenigas nian asocion, per kio ĝi iĝos pli kaj pli senutila. UEA fariĝos nur ŝildo super agadoj de aliaj organizoj – kial homoj membriĝu al tia organizaĵo, kiu ne mem faras ion, sed aktivas per la manoj de aliuloj?

– Ankaŭ la patronoj kaj donacantoj preferos sin turni al aliaj organizoj, kies laboro estas por ili pli palpebla. Por ne paroli pri la aktivuloj – ili dediĉos sian limigitan tempon ne al UEA, sed aliaj organizoj. Tiel paŝon post paŝo ĉi tiu vojo kondukos eĉ al plia malfortigo de la asocio. Cetere, necesas diri, ke estas facile fordoni ion, sed kiam oni poste konstatos, ke la decido ne estis trafa, la vojo reen povas esti multe pli malfacila, se entute ebla.

– Laŭ mia propono UEA ne subkontraktus siajn taskojn al aliaj. UEA povus malfermi oficejon en Varsovio, kie ĝi plenumus la ĝisnunajn taskojn, sed je pli moderaj prezoj. Ĉio tamen esence plu apartenus al UEA – kaj la respondeco, kaj la aldona profito kiun ĉi tiu loko povus porti al UEA. Varsovio estas pli oportuna laŭ kelkaj vidpunktoj, ekzemple ĉar ĝi estas pli facile atingebla.

– Tio ebligus ne nur daŭrigi la ĝisnunajn agadojn, sed ankaŭ entrepreni novajn iniciatojn: laŭ mia plano la oficejo iĝus vigla koro de la asocio, en kiu okazus trejnadoj, seminarioj kaj lingvoekzamenoj. Mi kredas, ke UEA bezonas tion, ne nur por limigi la kostojn, sed ankaŭ por montri al la membroj kaj aktivuloj, ke la organizo ne disfalas, sed ĝi havas eblon kaj povon reale kreski. Aldona valoro de la propono estas, ke oni povus realigi tion en loko simbola kaj aparte grava en la historio de la movado.

Ĉu la estraro de UEA serioze konsideris vian proponon?

– Laŭ mi nesufiĉe. Baldaŭ post la ricevo de mia propono, dum mallonga tempo okazis ioma komunikado pri la enhavo kun unu el la estraranoj, sed jam baldaŭ ĝi ĉesis. La sola persono kiu evidente interesiĝis pri la propono estis la ĝenerala direktoro. La estraro neniam respondis al mia preteco profundigi la esplorojn pri la temo, ĝi ankaŭ ne trovis tempon por pli detale priparoli ĝin kun mi.

– Tio estas surpriza kaj bedaŭrinda, konsiderante ke Varsovio estis la dua plej favorata solvo, laŭ tiuj, kun kiuj mi parolis. Malfacilas ne havi la impreson, ke se eĉ la duan plej favoratan solvon oni ne emis analizi, la decido plej verŝajne jam estis farita kaj oni ne konsideris serioze la alternativojn. Ĉu tio estas akceptebla, kiam temas pri serioza decido, kies fruktojn la tuta movado kolektos dum jardekoj?

Kiel rapide eblus realigi vian proponon?

– Ĉar laŭ mia propono UEA konservus siajn tradiciajn taskojn kaj strukturon, ĝi ne estas tiel rapide aplikebla kiel simpla transdono de la tuto al iu alia. Krome, E@I jam antaŭ la publikigo de la raporto moviĝis al nova, pli granda oficejo kun apuda domo por volontuloj – tion Varsovio kompreneble ne havas ĉi-momente, sed se oni sukcesis en Slovakio, mi ne vidus problemon aĉeti aŭ lui taŭgan lokon en Varsovio. En mia propono mi skizis la situacion pri la Varsovia merkato de nemoveblaĵoj kaj prezentis kelkajn eblojn.

– Kompreneble, la realigo de la Varsovia propono ne estus ebla de unu tago al alia kaj necesus unue profundigi miajn esplorojn por elekti la plej taŭgajn solvojn. La tempo por tio ja ne mankis. Se la estraro donus al ĉi tiu propono pli da atento kaj jam antaŭ preskaŭ unu jaro decidus pli serioze konsideri ĝin, eble jam ekzistus kompleta, tuj aplikebla propono, same kiel tio okazis pri E@I. Laŭ mi ankoraŭ ne estas tro malfrue, ĉar se oni dediĉos pli da tempo nun, oni povas elekti solvon kiu longperspektive estus por UEA multe pli bona ol tiu, kiun oni nun emas realigi.

Ĉu vi iel kontaktis kun PEA (la landa asocio de UEA) pri via propono? Se jes, kiel PEA sintenas?

– Mia kontakto kun PEA dume estis nur je neformala nivelo, ĉar ja mankis verda lumo de la UEA-estraro por engaĝi pli da homoj en la aferon. Se aperus interesiĝo UEA-flanke, mia plano estis organizi iom pli grandan teamon (inkluzivante ankaŭ la aktivulojn de PEA kaj PEJ) por esplori kaj detali la proponon.


Pli pri la temo

 

Li unesim impression

Yo ha scrit un nov micri raconta in Interlingue sur li base de un anecdote quel yo trovat e leet in li internet.

Desde quelc mensus yo have un nov amato. Til nu noi solmen incontrat nos sin nor families. To ne esset possibil pro li restrictiones de pandemie. Ma finalmen Frederic hat invitat me por conossentar su familie. Yo esset vermen felici e fier pri to.

Pro que li tempe esset finalmen callid li genitores de Frederic invitat me por grillar in li jardin. Yo esset tre nervosi. Li genitores de Frederic es tre rich e habita in un grand dom. Esque yo va pleser al genitores de mi amato? Yo efortiat vestir me bell, ma ne tro frappant. Yo mettet un rubi robe estival con blanc florettes. E self-comprensibil li robe ne esset tro curt.

Li genitores de Frederic esset vermen agreabil e gentil. Yo esset ja tre aleviat. Yo auxiliat li matre de Frederic mem in li cochina tranchir legumes por li salade. Ella vestit in un robe estival con blanc florettes. Qual amusant hasard! It semblat a noi que noi have un simil preferentie pri vestimentes! Dunc omnicos semblat esser perfect in ti véspere, ma tande it evenit…

It esset durant noi manjat li carne e li salade. Noi conversat vividmen e ridet mult. Yo sedet vis-a-vis del matre. Sub li table Frederic tenet mi manu. To esset tant romantic e dulci! Tande yo prendet un litt, ma sucosi tomate. Yo mordet in it sin cludente li bocca. Li consequentie catastrofal esset que li suc de tomate spruzzat trans li table al blanc robe del matre. Li suc aspectet sur li robe quam sangue e yo esset cert que it va esser ínpossibil lavar li robe. Li robe esset plen de rubi macules!

Li genitores regardat tre furiosimen a me. Li matre levat se sin dir un parol e intrat in li dom. Frederic chuchotat a me: „Quo tu ha fat Lena!“

Nor conversation cessat e noi manjat presc sin parlar. Pos deci minutes li matre de Frederic retornat in un nov robe, ma ne conversat plu con me directmen, benque yo excusat me milvez. Yo anc levat me pos quelc minutes e eat al chambre balneari. Ta yo plorat un poc e retornat al table. Ínmediatmen pos li diné yo eat a hem. Benque Frederic basiat me durant li adío, yo havet un tre mal sentiment.

E vermen pos quelc dies Frederic separat se de me e il have ja un nov amata. Li vive posse esser vermen tre ínjust! Ma yo es cert que yo va nequande plu in li futur durant un rendevú manjar un sucosi tomate! Pro ti ta yo perdit mi unesim amato.

(Lena 14 annus)

”Oni devas savi la Esperantan heredaĵon”

La arkivo de UEA kaj unikaj libroj el la biblioteko nepre estu transdonitaj al Vieno por savi ilin por la komunumo kaj la esploristoj. Tion opinias profesoro Pascal Dubourg Glatigny, kiu nun kunorganizas altnivelan serion de seminarioj pri la historio de Esperanto. Dum la unua kunveno en septembro en Berlino oni diskutos la sorton de la havaĵoj de UEA.

Pascal Dubourg Glatigny
Pascal Dubourg Glatigny.

Pascal Dubourg Glatigny estas profesoro pri historio ĉe Campus Concordet, nova universitato norde de Parizo, kiu kunigos centon da esplorcentroj el diversaj universitatoj, interalie la tutan Altlernejon por Sociaj Sciencoj (EHESS). Ĝi estas hejmo interalie por la esplorprojekto  Militrakonto pri la historio de esperantistoj en la periodo 1930-1953 kaj por alia esplorprojekto pri la fruaj jaroj de Esperanto.

– Ni krome preparas konservoprojekton pri la vojaĝo de Lucien Péraire (1928-1932), iom kompleksa kaj ambicia el la vidpunkto de ciferecaj kultursciencoj. Paralele al tiuj esplorprojektoj nia celo estas kontribui al komunumo de esplorantoj pri la historio de Esperanto, rakontas Pascal Dubourg Glatigny.

Tiucele oni kreis la publike alireblan dokumentujon HAL-Esperanto historio, kie eblas deponi kompletajn esplortekstojn aŭ bibliografiajn referencojn pri rilataj temoj. La slipoj estas poste rikoltitaj de internaciaj metakatalogoj kaj konsekvence troveblaj en multaj katalogoj de ĉefaj bibliotekoj mondaj.

Lastatempe ankaŭ Javier Alcalde estis gastoprofesoro ĉe EHESS kaj prelegis pri Esperantaj temoj. En proksimaj tagoj en Berlino okazos la unua ero en serio de seminarioj organizataj de EHESS kunlabore kun la universitatoj de Bonn kaj St Andrews por enkonduki studentojn al la historio de Esperanto.

Tuj post la unua seminario Pascal Dubourg Glatigny organizos simpozion por diskuti pli larĝe la signifon de la arkivoj por la historio de Esperanto kaj por prezenti la nunan situacion de iuj gravaj arkivoj. Centra temo certe iĝos la estonta sorto de la biblioteko kaj arkivo de UEA.

Kiel pli frue raportis Libera Folio, la estraro de UEA nun planas transdoni al la Nacia Biblioteko de Aŭstrio la arkivon de la asocio kaj tiujn librojn el la biblioteko de UEA, kiujn la biblioteko en Vieno ne jam havas. Tion Pascal Dubourg Glatigny trovas la plej bona el la eblaj solvoj, kaj tio estas ankaŭ, kion li mem konsilis al UEA:

– Post jardekoj da neglekto de sia historia havaĵo UEA troviĝas antaŭ la muro. Praktike ekzistas tri opcioj kiuj aktuale estas diskutataj. Unue, UEA povus mem konservi la dokumentaron kaj fine starigi profesiajn bibliotekon kaj arkivon. Tiucele ĝi devus dediĉi la tuton de sia malgranda kapitalo kaj rezigni pri aliaj movadaj iniciatoj. Tio signifus ke Esperanto estas afero de la pasinteco kaj ne de la estonteco.

Libera Folio: Ĉu vere la havaĵo estis neglektata? Katalogo mankas, sed oni ja investis por plibonigi la fizikajn kondiĉojn de la biblioteko?

– Ni parolas pri du havaĵoj: la biblioteko kaj la arkivo, kiuj estas en malsimilaj kondiĉoj kaj postulas malsimilan traktadon. Pri la biblioteko mankas ne nur katalogo sed ankaŭ kompleta inventaro. La paperaj dokumentoj bezonas senpolvigon kaj por multaj el ili senacidigon. La arkivo en la subtegmento estas konservata en acidaj kartonoj, malsekeco regas. Iuj el la dokumentoj de antaŭ pli ol 70 jaroj jam ne plu estas legeblaj pro tiuj kondiĉoj.

Do, laŭ vi UEA ne povas mem profesie prizorgi siajn arkivon kaj bibliotekon kaj samtempe plenumi siajn aliajn taskojn. Kiuj estas la aliaj eblaj solvoj, laŭ vi?

– Opcio B signifas transdoni la tutan bibliotekon al Vieno. Tiam la duoblaĵoj restos tie en kelo kiel eterne dormanta kolekto. En la nuna periodo, kiam ĉiuj bibliotekoj bremsas la alprenon de novaj dokumentoj pro spacomanko kaj la enormaj kostoj kiujn postulas ilia pritrakto, neniu biblioteko prenas duoblaĵojn. Opcio C signifas transdoni nur tiujn presitajn dokumentojn kiujn Vieno ne posedas.

Evidente variaĵo B praktike ne eblas, kaj laŭ vi la plej bona solvo estas tiu nun proponata de la estraro de UEA. Sed kio okazu al la libroj, kiujn la biblioteko en Vieno ne pretas akcepti?

– Por la duoblaĵoj oni devus serĉi alian hejmon, tio estas alian profesian bibliotekon kiu pretas starigi imponan kolekton de esperantaĵoj. Tio havus sencon laŭ mi kiel eble plej for de Vieno por respondi al la tutmondaj aspiroj de UEA.

Kial ne doni la tutan havaĵon al tiu alia profesia biblioteko, se troveblus tia?

– Ĉar ĉiukaze Vieno jam havas la plej vastan kolekton. Se ni deziras ke iam ajn tiu historio estu esplorata ni bezonas centran lokon kie troviĝas la absolute plej ampleksa kolekto.

La nuna plano estas portempe deponi la duoblaĵojn ie en Slovakio. Tio apenaŭ estas pli bona ol la nuna situacio, ĉu? Pakado kaj transporto riskas difekti la materialon.

– Tio veras, sed eble intertempe estos trovata la dua hejmo. Ja la translokado al Slovakio aŭ alia stokejo ne okazos morgaŭ. UEA havas sian ritmon, kaj tiuj intertraktadoj estas komplikaj, ĉar supozeble ne multas la bibliotekoj en la mondo kiuj pretas investi grandegajn monsumojn por konservi la esperantan heredaĵon.


En la 1930-aj jaroj la arkivo de UEA troviĝis en plorinda stato. Foto: Revuo Esperanto 1937.

Multaj kredas, ke transdono aŭ divido de la biblioteko estas kontraŭa al la testamento de Hector Hodler, la fondinto de UEA. Ĉu estas tiel?

– Tia estas la vivo de multaj kolektoj. Ili ofte kunfandiĝas kaj dividiĝas. La unua nukleo de la biblioteko estis efektive persone akirita de Hodler kaj troviĝis en la ĉambroj de UEA kiam li forpasis. Sed en lia testamento temas nur pri pentraĵoj kaj mondonacoj. Poste lia vidvino rezignis pri la kolekto favore al UEA, sen speciala kondiĉo, kiel oni komprenas el la revuo Esperanto en 1920. Ĉe arkivo kiu konservas la postlasaĵon de Hodler ne troviĝas dokumentoj kiuj klarigus iun specifan volon de Hector rilate al la biblioteko.

La unuan fojon kontrakto pri transdono de la biblioteko de UEA al la Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno estis subskribita jam en 1936, ankaŭ tiam lige kun financaj problemoj kaj translokiĝo de la oficejo, rakontas Pascal Dubourg Glatigny. Tiam la transdono fine ne okazis pro interna konflikto kiu kondukis al skismo kaj disdividiĝo de la asocio.

– La konflikto ligiĝis al financa sanigo de la asocio iniciatita de prezidanto Bastien, kiu antaŭvidis translokiĝon al Londono. La asocio ne plu havis la monrimedojn por adekvate vivteni la bibliotekon kaj apenaŭ sin mem. Kontrakto estis subskribita kun la biblioteko en Vieno por transdono. Ĝi antaŭvidis interalie, ke la eniro estos senpaga kaj la duoblaĵoj restos je dispono de UEA. Kiel ni scias, “la svisoj” malhelpis jure iun ajn translokiĝon kaj rezultiĝis skismo. Kontaktoj estis tiam prenitaj kun svisaj bibliotekoj, specife kun la Vadiana en Sankt Gallen. Sed evidentiĝis ke neniu krom Vieno havis la motivojn kaj la rimedojn transpreni la havaĵon.

Laŭ Pascal Dubourg Glatigny gravas disponigi la materialojn de la Esperantaj arkivoj al esploristoj, por ke la tuta riĉo de nia heredaĵo estu videbla, kaj por tiel montri, ke Esperanto ne estas simple unu el multegaj sensukcesaj lingvoprojektoj:

– Longe la historiaj studoj restis sub la ŝildo de interlingvistiko. Tio metis Esperanton sur la saman nivelon kiel centoj da planlingvoj, kiuj apenaŭ disvastiĝis ekster la praktiko de sia kreinto. Konsideri Esperanton kiel historian fenomenon komplete inversigas la perspektivon. Ni ne plu parolas pri projekto, sed pri socia, kultura kaj politika realaĵo.

Dezirantoj povas sekvi la Berlinan seminarion kaj la postan simpozion rete. Por tion fari necesas anticipe aliĝi. La seminario estas plurlingva, sen traduko.

Le jardin del peccatos

  

Illa entrava al jardin del peccatos,
vidente omne le arbores tentante,
con fructos preste a recoltar:
Pomos, granatas, piras e persicas.

Illa prendeva un fructo e lo poneva
in su febrilmente affamate bucca.
Illa sugeva e glutiva le dulce succos
e pois su fame era insaturabile.

Fructo post fructo illa mangiava
usque a su facie era toto glutinose.
Su stomacho doleva e tumesceva
ma illa non poteva arrestar se.

Su amico vocava del exterior:
”Reveni a me! Io te manca!
Proque tu me lassava?
Io suspira a tu basios
ma tu me abandonava.
Como tu pote assi facer
contra tu fidel amico?”

Illa respondeva:
”Forsan tosto io revenira,
que tu ha patientia, amico!
Cito venira le saturation.”

Hora post hora passava.
Le vespere arrivava.
Illa perdeva su via inter arbores.
Le amico la non plus poteva vider.

Spero desertava le amico.
Su lacrimas cadeva al solo.
Ille collabeva sur le terra.
Desperantia le cunava al somno.

In sonios ille audiva un susurro:
”Leva te, et entra in le jardin!”
Ille se levava e aperiva le porta.
In le fundo stava un femina, belle e clar.

”Qui es tu?” ille demandava.
”Io es electe a esser tu ver amor,
ma tu non poteva incontrar me
pois que in vice tu trovava ille femina.”

”Tu la deberea habite repudiate
jam ante longe tempore.
Totevia tu la conservava
assi como illa serea le sol femina.”

”Nunc il es troppo tarde.
Io es morte, tu vide mi spirito,
e detra me jace le perfide femina,
illa se torque in agonia al solo
post mangiar fructo venenose.”

Le femina se dissolveva
e un poco plus distante, le amica jaceva.
Ille curreva, tosto era presso illa,
e con despero mirava su facie tormentate.

Ille diceva:
”Mi Amor, que tu non mori!
Io te ama ancora, io pardona toto!”
Illa respondeva:
”Io esseva tanto cruel contra te.
Esque tu vermente me pote pardonar?”
”Si, io te pardona!”
”Veni! Io vole basiar te le ultime vice!”

Rapido ille se inclinava
e la basiava al bucca,
ma illa sputava veneno in su bucca.
Illa rideva, e pois critava con dolor
e postea mutesceva pro sempre.

Ille era tormentate, se torqueva al terra,
luctava e agonisava tote le nocte,
e in le prime luce del aurora
lento le vita le quitava.

Su spirito lassava su corpore,
ascendeva al distante firmamento,
e ibi, baniante in le radios del sol matutin,
ille videva le femina que era su ver amor.
Despero se cambiava a beate felicitate.
Ille ascendeva ancora plus,
e se univa con illa in le celo le plus alte.

Insimul illes viagiava via
a un viage tanto longe
verso le stella distante
del amor immortal.

Maia: Oni ne findecidis pri la vendo de la CO

Antaŭ semajno la estraro de UEA prezentis al la komitato planon, laŭ kiu la konstruaĵo de la Centra Oficejo en Roterdamo estu vendita por miliono da eŭroj. Alternativoj mankas en la prezentita plano, sed laŭ vicprezidanto Fernando Maia oni plu esploros, ĉu tamen anstataŭ vendi eblos ludoni la konstruaĵon. Laŭ li, la estraro nenion trudas al la komitato.


Fernando Maia. Foto: Anna Striganova/Revuo Esperanto

La ekonomio de UEA estas en malbona stato, kaj por savi ĝin oni urĝe vendu la ĉefsidejon de la asocio. Tiu estis la ĉefa enhavo de la senalternativa agadplano, kiun la estraro prezentis dum la komitata kunsido pasintsabate.

Nun, en intervjuo de Libera Folio, la vicprezidanto de UEA tamen diras, ke la estraro planas plu esplori, ĉu eblos ludoni la konstruaĵon anstataŭ vendi ĝin.

Libera Folio:  Kial urĝas ĝuste nun vendi la oficejan domon? UEA ja fakte ne havis deficiton pasintjare, sed male enspezis multe pli ol ĝi enspezis?

Fernando Maia: – La aludita urĝeco estas por la tuta plano por financa resanigo, ne specife por la vendo de la oficeja domo. Tiu vendo cetere ne estas findecidita. Kiel informite en la plej lasta komitatkunsido, plenume al la instrukcioj de la Komitato la estraro ankoraŭ deziras havi takson de arkitektoj pri kiom kostus renovigo por ebligi ludonon anstataŭ vendo (en ĝia nuna stato ne facile eblus luigi la domon, kaj ŝanĝoj por daŭripoveco kaj alireblo bezonatas). Okazigi tiucelan viziton de arkitektoj ankoraŭ ne eblis pro la pandemio, sed la teamo strebas al tio. Diversajn eblojn oni ankoraŭ diskutas pri la oficeja domo, sed la sola konkreta raportaĵo estis la informita aĉetpropono.

– Pri la pozitiva rezulto de la pasinta jaro, tio eblis pro kelkaj kialoj. Mi kredas, ke Libera Folio mem atentigis pri tio, ke la rezulto estas parte pro la ŝtata subvencio pro la pandemio, kiu – ni esperas – ne bezonos ripetiĝi en la venontaj jaroj. Alia parto estas pro la ĉiutaga, senĉesa laborado de homoj, kiuj kunlaboras por varbi aliĝojn kaj donacojn al UEA, je la nivelo de memofero. Kvankam la varbteamo sukcesas teni la membraron stabila kaj sukcesas allogi pli da donacoj, cetere strategie direktitaj ĉefe al la ĝenerala kaso, tio ne spegulas daŭripovan situacion. Do la financa situacio de UEA restas sufiĉe defia.

Libera Folio, se mi bone memoras, jam esprimis sin pri tio, ke donacoj ne plu iras ĉefe al la Fondaĵoj. Se ni do deziras redukti la bezonon pri donacoj al la ĝenerala kaso favore al la fondaĵoj, do same ni devas daŭre revizii la administradon de niaj financoj kaj rimedoj. Ju pli UEA restas en la nuna stato, des malpli ni sukcesas diversigi nian agadon pro la financaj baroj.

Se ja necesas vendi la oficejan domon, kial oni ne serĉas aĉetanton en la malferma merkato? Kiel oni alikaze scias, ke ne eblas ricevi pli da mono? Kaj kiel entute la firmao kiu proponis aĉeti la domon, eksciis, ke ĝi estas aĉetebla?

– Kiel dirite, oni ne findecidis pri vendo kaj, se jes, pri tio, kiel ĝi okazos. La informo pri aĉeteblo certe cirkulis pro tio, ke ni invitis al la domo makleristojn por havi profesiajn eksterajn taksadojn pri la domo, tamen tio mem ne devus esti surpriza: jam plurfoje komercaj firmaoj esprimis sian interesiĝon pri aĉeto de la domo. Tio ne estas novaĵo.

Vi diras, ke oni ne findecidis pri la vendo. Sed ĉu do la estraro havas alian proponon? La agadplano enhavas neniun alternativon.

– Ĝuste, ĉar ni ne havas konkretajn informojn por ion alian proponi. Sed la alternativo, kiel informite, estas anstataŭ vendi, la tuton ludoni. La esploroj devas progresi pri tio, por ke la fina decido de la asocio estu plene bazita sur esploroj, ne sur bontrovoj.

Kial la estraro do ne pli zorge esploris ekzemple la proponon transloki la oficejon al Varsovio? Por tiu celo ĝi ja havis preskaŭ tutan jaron je sia dispono.

– Estas tute ne vere, ke la estraro havis preskaŭ tutan jaron je sia dispono. Krom la malĝusta tempokalkulo, certe tio ne estis la sola afero, kiu devis okupi la estraron dum la periodo.

Sed tiu propono estis sendita al la estraro la 13-an de septembro 2020. Ĉu ne de tiam pasis preskaŭ tuta jaro?

– Tiu kalkulo estas kvazaŭ ni devus prezenti la raporton ankoraŭ venontmonate. Kiel informite, la estraro komencis konstrui la raporton jam en aprilo. Kaj ne nur Varsovio estis centro de niaj diskutoj. Samkiel Varsovio, aliaj tre bonaj ebloj alvenis al ni, tiel ke estas tre malprecize aserti ke la estraro havis preskaŭ jaron por trakti pri Varsovio, ĉar ni devis trakti kun pluraj homoj kaj dividis la taskojn por povi ĉion trakti egale. Alia afero estas ke por la estraro unu semajno valoras kiel jaro, des pli unu monato. Se vi diras, ke la estraro havis 10 monatojn, dum ĝi havis 9 monatojn – ekzemple – sciu, ke unu monato por ni estas tempo por multon fari. Tial la aserto fariĝas des pli neadekvata, ĉar la temposento por la deĵoro en UEA ne estas tia, kian oni sugestas per tia aserto.

– Mi entute ne volas taksi publike la diversajn proponojn, kiuj naskiĝis de la esploroj faritaj de la ĝenerala direktoro kaj de la estraro, mi ne trovas tion adekvata. Sed pro tio, ke la propono veninta por Varsovio fariĝis publika, mi povas diri, ke ĝi, kvankam plene analizinda, ne reprezentis la deziron restrukturi la laborfakojn al nova funkcimaniero. Ĝia esenco estas cetere simila al tiu de aliaj proponoj, kaj ne estis io aparta, kiu devus igi la estraron preferi Varsovion al aliaj proponoj. Ĝi cetere ne estis la sola propono el Pollando.

– Pri unu afero gravas konscii: la estraro analizis tre interesajn proponojn laŭ la potencialoj kaj la nuna raporto ne signifas, ke la ampleksa scio akirita de tiuj esploroj ne povos doni fruktojn en iom pli longa perspektivo. Nun, ĉar okazis la publikigo de la raporto, la estraro komencas organizi respondojn al diversaj grupoj, almenaŭ por danki, sed ankaŭ por teni la interŝanĝojn kaj doni novajn panoramojn, se tio montriĝos taŭga kaj ebla. Tio jam estis parto de la agadplano.

Kial la agadplano estis prezentita al la komitato nur kelkajn horojn antaŭ la sabata kunsido?

– La estraro entute ne estas kontenta, ke ni ne sukcesis liveri la raporton almenaŭ unu semajnon antaŭ la menciita kunsido, kiel originale planite. La estraro komencis labori pri la raporto en aprilo, en tre simila strukturo kiel la lasta publika versio. De tiam oni ankoraŭ devis esplori kaj taksi plurajn aspektojn, forresumi neutilajn informojn kaj garantii la kvaliton de ĉiuj informoj apartaj kaj kiel tuto. Survoje amaso da paralelaj taskoj malhelpis fokusiĝi nur pri ĝi.

– Krom tio diversaj homoj estis invititaj kontribui, ĉefe el la estraro kaj komisiono pri financo, teamo de almenaŭ 13 homoj, sed ankaŭ kelkaj komisiitoj, kio igas malsimpla la kunordigon de la redaktado. La malfruo de la livero estis interna temo en la estraro. Fine tamen ĝi estis informa raporto. Kiam ni devis ekspliki tion, tio ne signifis, ke ni volas trudi la planon, kiu cetere plene sekvas la decidojn de la komitato, tamen tio simple signifis, ke ni ne postulas de la Komitato voĉdonon surbaze de tutnova dokumento. Se la komitato kiel tuto komprenos, ke novaj instrukcioj kaj decidoj necesas, estos tute normale agadi laŭ ili.


Pli pri la temo

Animea ludo ne forgesas Juliamon

Antaŭ kvar jaroj aperis populara komputila ludo, kiu kaŝe instruas Esperanton. En la ludo la lingvo nomiĝas Juliamo. Nun aperis la sekva parto en la serio, unue japane kaj poste angle. Esperanto plu havas gravan rolon en la ludo – kaj daŭre ne nomiĝas Esperanto.

En 2017 aperis la unua, japanlingva versio de komputila ludo, kiu instruas Esperanton per animea rakonto. En 2019 aperis angla versio, kun la titolo The Expression: Amrilato. Pri ĝi raportis Libera Folio.

Pro la sukceso de la ludo, oni tradukis ankaŭ la sekvan ludon al la angla kaj eldonis ĝin en julio 2021, kun la titolo Distant Memoraĵo. Ni intervjuis la teamon ĉe MangaGamer, kiu laboris pri ambaŭ ludoj: Michael Hogan, tradukisto, Tania Jensen, redaktoro kaj J-MENT, lud-designisto kaj verkisto.

Libera Folio: Kiel vi priskribus la novan ludon?

Michael Hogan:Memoraĵo estas vivosekca mola romantiko, kun plia fokusiĝo al profundigo de la protagonistoj kaj iliaj rilatoj, kompare kun la antaŭa ludo. Restas gravaj la temoj de komunikado kaj kiel spertoj formas la  vidpunktojn de personoj.

Tania Jensen: – Se la koro de Amrilato estis la strebado lerni kiel adaptiĝi en fremda lando kaj sin esprimi per fremda lingvo, Memoraĵo estas memorigo pri tio, ke eĉ kiam oni eksentas sin komforte en nova lingvo, restas multaj obstakloj por transiri al plena interkompreniĝo. Kompreneble tiuj obstakloj ne estas nevenkeblaj! Memoraĵo temas pri la triumfo de interkompreniĝo, eĉ en problemaj situacioj, kaj pri la graveco eliri el sia komfortzono por pliriĉigi sian vivon.

Kiel la ludo uzas Esperanton? Ĉu ĝi instruas Esperanton samkiel la unua ludo faris?

Michael Hogan: – Ankoraŭ estas iuj edukadaj partoj en Memoraĵo, sed estas multe malpli da fokusiĝo al lingvolernado kompare al Amrilato. La uzo de Esperanto sentiĝas pli flanka en ĉi tiu parto, la fokusiĝo estas malpli je la lingvo kaj pli je tio, kiel lingvo povas esti barilo al esprimi sian internan memon.

Tania Jensen: – Dum ja restas sufiĉe da Esperanto, mi ne dirus ke ĉi tiu estas edukada titolo kiel estis The Expression: Amrilato. Memoraĵo tenas vian manon multe malpli ol Amrilato faris. Se la unua ludo estis pri la lingvo mem, Memoraĵo montras la mondon kaj homojn ĉirkaŭantajn kaj ĉirkaŭitajn de la lingvo.

J-MENT: Ĉar mi supozas ke la ludanto jam spertis The Expression: Amrilato, la enahavo de ĉi tiu ludo estas pli fokusita al la “Alternativa Mondo”. Mi tranĉis la studadon al la baza minimumo kaj fokusiĝis al la rakontoj de la roluloj, ekzemple Kanako, kiu havis nur flankan rolon en la unua ludo kiel “iu kiu parolas nur la lingvon de la alternativa mondo”. Ĉar Kanako ne estas amikema, ŝi uzas la alternativan lingvon al Rin senhezite. Se vi povas kompreni ŝiajn vortojn en la lingvo ”Juliamo” sen vortaro, tio signifas, ke vi tre bone lernis Esperanton.

Ĉu estis defioj pri la uzo de Esperanto? Ĉu estis defioj uzi tri lingvojn?

Michael Hogan: – Estis iuj defioj, kiam ŝerco aŭ miskompreno inter la roluloj temas pri la fonetika simileco inter Esperanta vorto kaj japana vorto. Tiaj aferoj kutime bezonas kreajn solvojn, aŭ se ne eblas tiajn trovi, necesas traduki la japanan laŭvorte kun piednoto de la originala vorto, por montri al ludantoj la similecon.

Tania Jensen: – Estis multaj! Aldone al tio, kion diris Michael, por traduki el la japana al la angla oni krome bezonas referencon al Esperanto por kompreni iujn nuancojn, ekzemple pri la uzado de pluraloj, kiuj ne vere ekzistas en la japana. Esperanto, tamen, estas tute alia besto, kaj iam la nuanco en la japana kaj Esperanto estas malsamaj. Tiuj postulis ĉefnivelajn decidojn pri nia angla traduko.

J-MENT: – Je la komenco de la rakonto, estas bona miksaĵo de lingvoj, ĉar Ruka kaj Rei estas tiuj, kiuj komunikas kun Rin, per la lingvo de la ludanto kaj per la alternativa lingvo. Dum la progreso de la rakonto, Esperanto estas uzata pli ofte, sed ne ĉiam. Mi esperas ke oni spertos ĝin kiel “historion, kiu okazis pro la intermikso de lingvoj.”

Kia vi trovis la reagon de la esperantista komunumo al la unua ludo? Ĉu tiu influis kiel vi uzis la lingvon en la nova ludo?

J-MENT: – Kiam la ludo aperis, ĝi estis aprezata de la japana esperantista komunumo. Kelkaj scivolaj esperantistoj aĉetis la ludon. Iuj entuziasmaj ŝatantoj provis lerni Esperanton kaj faris ekzamenon. La kreintoj kaj ludantoj estis invititaj al Esperanto-renkontiĝoj. Iuj esperantistoj venis por saluti la kreintojn ĉe renkontiĝoj por ŝatantoj. Eĉ kvar jarojn post la eldono de la ludo en Japanio, ankoraŭ estas tiaj renkontoj inter esperantistoj kaj ludantoj. Ĉar ĉi tio okazis dum la evoluigado de la ludo, tre altnivela Esperanto aperas en ĝi.

Ĉu vi planas iel plu interagi kun la Esperanta komunumo?

J-MENT: Informoj pri la ludo jam aperis en komunikoj de UEA, do eblas por aliaj aranĝoj okazi. Estus amuze, se ni povus fari ion kun UEA.

La nova ludo estas aĉetebla ĉe Steam.

Robert Nielsen

Roma futur

 

Romano ego esse.

Latino ego parla, le lingua de Roma.

Al stratas de Roma ego ambula

et demanda como vader

ad Colosseum,

al via subterranee,

al Basilica de Sancte Johannes,

sed illes a pena me comprende.

Obstinatemente illes me demanda

si ego parla le lingua del anglos.

Proque ego parlarea

un idioma barbaric

del distante, frigide nord?

Illes responde in dialecto toscan,

ha Roma oblidate su proprie lingua?

Forum Romanum et Colosseum

esse in ruinas

et al vias volve

claudite carros de aciero

non tirate per equos,

sed per putente fumo.

O tempora, o mores!

 

Pluvia nocturne

Le pluvia cade tote le nocte
Le guttas batte contra le fenestra
Insomne io jace in lecto
audiente diffuse tonitro in distantia

Le pluvia cade tote le nocte
Aqua lava via le tracias de nostre amor
del stratas ubi nos tante vices promenava
parlante del mysterios del vita

Le pluvia cade tote le nocte
Aqua lava via mi lacrimas
Le memoria del sol del die passate
dole in mi anima

Nostre amor se ha necate
Illo nunquam apprendeva como natar
Deman illo sera sepelite
Io sape que mi dolo es plus grande que le tue

La komitato pretas vendi la Centran Oficejon

La komitato de UEA en sabato senproteste ricevis la planon de la estraro, laŭ kiu la Centra Oficejo estos malplenigita kaj vendita. La biblioteko Hector Hodler estos dividita inter Aŭstria Nacia Biblioteko kaj deponejo en Slovakio, kaj gravaj funkcioj de la asocio estos transdonitaj al la organizaĵo E@I same en Slovakio.


43 komitatanoj ĉeestis la sabatan kunsidon de la komitato de UEA.

La sabata trihora kunsido de la komitato de UEA faris neniujn formalajn decidojn, sed la reagoj de la komitatanoj al la 14-paĝa sekreta plano de la estraro montris, ke la ĉefsidejo de la asocio en Nieuwe Binnenweg povos esti vendita sen fortaj protestoj flanke de la komitato. Laŭ la estraro eĉ ne estos bezonata komitata decido pri la proponataj drastaj paŝoj – ĉio asertite okazas ene de la kompetento de la estraro kaj ĝenerala direktoro.

La plej gravaj punktoj sur la tagordo estis la prezento de raporto pri la agadplano de la estraro por la financa resanigo de la asocio kaj la aprobo de la buĝeto por la venonta jaro. La proponata buĝeto por 2022 estas preskaŭ senŝanĝa kopio de la ĉi-jara buĝeto, sed ĝi ne estis pritraktita pro tempomanko. Krome iuj komitatanoj esprimis dubojn, ĉu entute indas pritrakti buĝetproponon, kiu tute ne konsideras la enormajn ŝanĝojn proponatajn de la estraro.

Pro malbona preparado la komitato ne sukcesis aprobi novan landan asocion (Tanzanio) nek novan fakan asocion (Esperanto kaj libera scio). Ankaŭ proponita nova membro de la financa komisiono ne povis esti aprobita, ĉar ne estis observitaj la postuloj de la elekta regularo.

La ĉefa temo de la kunsido evidente iĝis la plano de la estraro por plu draste redukti la Centran Oficejon en Roterdamo, vendante la konstruaĵon por iom pli ol unu miliono da eŭroj. La sidejo de la asocio laŭ la plano estonte troviĝu en eksa frizejo, kie estas loko por maksimume kvar laborantoj, dum la historia biblioteko Hector Hodler estu dividita inter Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno kaj luota deponejo en Slovakio.

Ĝuste la sorto de la biblioteko vekis plej multajn reagojn inter la komitatanoj. Rob Moerbeek, emerita multjara oficisto (interalie bibliotekisto) de UEA kaj komitatano A por LIBE, forte malŝatis la penson, ke la unika kolekto, kiu principe enhavas ĉion iam presitan en Esperanto, nun estos dividita:

– Mia timo estas, ke ĉar la muzeo jam havas preskaŭ ĉiujn librojn kiujn ni havas en Roterdamo, oni elprenos tiujn elementojn kiujn ili mem ne havos kaj la reston baptos duoblaĵoj. Do ni devas zorgi ke en nia kontrakto estu kondiĉite, ke la kolekto restu integra parto kun la nomo Biblioteko Hector Hodler. Do ĝi devus resti tuteca, ne dispartigita. Tion ni ŝuldas al la fondinto de UEA.

La respondeca estrarano Orlando Raola ne konsentis:

– Pri la bezono havi ĉion kune mi vere mi ne scias kiel kompreni tion. Estos bone por ni trovi pli utilan lokon por tiu parto de la biblioteko Hodler, kiun Vieno ne transprenos. Ni ne demetos la nomon Hector Hodler, sed tiuj libroj kaj revuoj povos esti pli utilaj en alia loko, eble eĉ alia mondoparto, se ekzempleroj jam estas en Vieno. Estas komprenebla afero ke ili ne volas transpreni duoblaĵojn, kaj mi vere ne vidas la problemon.


Ĉefe vicprezidanto Fernando Maia prezentis la agadplanon de la estraro por “financa resanigo de UEA”.

La kongresa fako kaj la libroservo laŭ la plano de la estraro estos transdonitaj al la prizorgo de la entrepreno E@I (Edukado ĉe Interreto) en Slovakio. Tio signifas, ke la posteno de konstanta kongresa sekretario ĉe UEA (ekde 2003 Clay Magalhães) estos malfondita, kaj same malaperos la posteno de la prizorganto de la libroservo, kiam la nuna partatempa respondeculo Ionel Oneţ emeritiĝos. Li respondecis pri la fako ekde 2002.

Tia solvo laŭ vicprezidanto Fernando Maia estos ekonomie pli favora al UEA, pro malpli altaj administraj kostoj, sed krome alportos aliajn avantaĝojn:

– Se ni movas la kongresan fakon ekster Nederlandon tio estas laŭ nia percepto ŝanco por restrukturigi ĝin. Ni proponas ke ne plu unu homo sola zorgu pri ĝi en la posteno de KKS, sed profesia grupo povu organizi la eventon kiel normale okazas. Ni identigis, ke la plej taŭga grupo por tion fari estas Edukado ĉe Interreto en Slovakio. Ili havas plurajn kvalitojn kiuj montras tiujn kapablojn.

La Universalaj Kongresoj restos kongresoj de UEA, sed anstataŭ mem organizi ilin, UEA kontraktos kun E@I kiu respondecu pri la praktika aranĝado, Maia klarigis.

– Granda avantaĝo estas, ke ili jam organizas plurajn Esperanto-eventojn, do la kongresa fako de UEA povus reprezentiĝi en tiuj aranĝoj.

Osmo Buller, antaŭa ĝenerala direktoro de UEA kaj komitatano B, demandis, ĉu UEA planas transdoni al E@I la libroservon kaj la kongresan fakon por ĉiam aŭ ĉu tamen la kontraktoj estos tempe limigitaj. Krome li esprimis dubon pri tio, ĉu E@I sukcesos bone negoci kun grandaj kongresejoj.

– Se pri la praktika funkciigo de la kongreso kaj ĝia administrado kaj ĉio respondecas ekstera instanco, ĉu tiu tiam faros kontrakton? Almenaŭ grandaj kongresejoj ne pretos fari kontrakton kun E@I, kiu estas tro malgranda, dum UEA estas fidinda, konata kliento en la kongresa mondo.

Se aliflanke ankaŭ estonte la kontraktojn kun kongresejoj kaj turismaj firmaoj subskribos UEA, la asocio plu havos grandan respondecon, atentigis Buller:

– Tiam UEA devas ankaŭ povi sekvi en la praktiko, ke la ekstera instanco bone plenumas ĉiujn kondiĉojn kaj respektas limdatojn, kaj ankaŭ ke la gajno el vendo de hotelaj kaj ekskursaj servoj venas centprocente en la kongresan kason, kaj ke ne okazu iuj manipuladoj tie favore al la ekstera instanco.

Vicprezidanto Fernando Maia respondis, ke UEA ne intencas permanente transdoni iujn fakojn al E@I, sed ke temas pri tempe limigitaj kontraktoj, kiujn oni kaze de neceso povos ĉesigi. Samtempe li akcentis, ke pro la financa situacio de UEA nepras rapide entrepreni decidajn paŝojn:

– Kiam temas pri la tempoplano, ni daŭre havas financajn defiojn en la asocio. Ni ne faras ĉi tiun decidon pro personaj preferoj, pro kapricoj aŭ kio ajn. Nia asocio trapasas malfacilajn tempojn.

Lipari
Michela Lipari scivolis, kun kiom da perantoj la organizantoj de la planata UK en Torino devos intertrakti, se UEA pro malkontento pri E@I subite decidos transdoni la kongresan fakon al alia ekstera organizaĵo.

Komitatano Dennis Keefe demandis, kial ne aperas en la raporto alternativoj, se tiaj ja estis esploritaj:

– Mi vidas ekzemple “libroservo ĉe E@I”, sed ĉu ne estas alia alternativo? Kiam oni faras alternativan analizon en financoj, oni kalkulas la venontajn enspezojn kaj elspezojn, fiksajn kaj nefiksajn kostojn. Se mi havas tion antaŭ miaj okuloj, mi povas pli bone analizi. Estus iomete pli bone havi pli da informoj.

Laŭ Maia aliaj alternativoj ja estis esploritaj, sed ili estis malpli bonaj, mankis loko por ili en la raporto, kaj ĉiukaze estus malafable publike kritiki ilin:

– Kelkaj skribis, ke la raporto estas longa kaj alvenis nur lastatempe. Sed se ni raportus ĉion, kion ni faris, vi certe ricevus 50-paĝan raporton. Ni esploris ĉe multaj grupoj, sed efektive neniu krom E@I proponis bonan planon, ili tuj disponigos al ni homfortojn. Aliaj havis proponojn, kiuj postulus de ni grandan investon de tempo. Sed ni estas deficita asocio, ni ne povas doni al ni eĉ pli da tempo por alternativoj kaj digestado, ni perdus monon dum ni serĉas perfektajn solvojn.

En majo la estraro tamen fieris pri tio, ke la asocio en 2020 ne plu havis deficiton, sed male la enspezoj (antaŭ kreo de rezervoj) superis elspezojn je 41 354,15 eŭroj. Konsiderante tion, la aserto pri nepra urĝo vendi la domon ŝajnas troigita.

Kiam temas pri la vendo de la Centra Oficejo, la estraro laŭ Maia unue esploris la eblon ripari kaj luigi partojn de la domo aŭ la tutan domon, sed tio pro diversaj kialoj montriĝis malfacila kaj temporaba. Samtempe ne havas sencon konservi konstruaĵon kun tro da spaco, Maia diris:

– Nuntempe malmulte da homoj laboras en la oficejo. Ni planas movi la kongresan fakon, la libroservon kaj la bibliotekon. Ne sencos teni la domon kiel ĝi estas nun. Iom ĝustatempe venis neatendite tiu propono pri aĉeto. Ni ne serĉis pri tio, temas pri komerca grupo kiu alvenas al Roterdamo kaj deziras aĉeti nemoveblaĵojn pro movo el Britio.

La firmao anoncis sian pretecon aĉeti ambaŭ domojn de UEA (Centran Oficejon kaj Volontulan domon) por 1,425 milionoj da eŭroj, aŭ nur la Centran Oficejon por 1,07 milionoj da eŭroj.

– Ni tuj kontaktis la komisionon pri financo, kiu taskis la direktoron mendi takson de profesia makleristo. Tiu konfirmis, ke se ni vendus por sumo super miliono da eŭroj, tio estos tre favora al UEA. Ni denove traktis kun la komisiono pri financo, kiu rekomendas vendi la oficejan domon laŭ tiu propono. Do, tiu estas grava movo por la asocio, ni konscias pri tio, kaj ni bonvenigas opiniojn pri la afero, sed ni ne prezentas tion leĝere, estis multe da konsideroj rilate la eblojn ĉirkaŭ tio.

Ne tute klaras, kial estas pli bone vendi la domon al unu spontanee aperinta aĉetanto ol esplori en la libera merkato, ĉu troveblus pli bonaj ofertoj.

Se la Centra Oficejo estos vendita, la oficiala sidejo de UEA plu povos resti en Roterdamo. Tiukaze ĝi troviĝos en la eksa frizejo en la teretaĝo de la Volontula domo en Nieuwe Binnenweg 430. Tie laŭ ĝenerala direktoro Martin Schäffer povas samtempe labori maksimume kvar homoj. Ĉar li mem ne laboras en Roterdamo, post transdono de la libroservo kaj kongresa fako al ekstera firmao UEA tamen efektive havos nur unu dungiton en Roterdamo.


Orlando Raola opiniis, ke ne estas bezonata plia kunsido de la komitato.

La komitato grumblis iom pli ol kutime dum la sabata kunsido, sed konsiderante la drastecon de la propono, kiu krome estis transdonita al la komitato tute lastmomente, la kvanto de kritiko estis neglektinda.

Rubén Luis Sánchez, komitatano A por Argentino, demandis kiel la komitato traktu la proponojn prezentitajn en la laborplano de la estraro:

– La dokumento estas longa, ĉu eblas dividi la dokumenton en diversaj gravaj eroj kaj voĉdoni venontan monaton pere de la retsistemo de UEA?

Fernando Maia klarigis, ke tio ne estos bezonata:

– Tiu ĉi dokumento ne estas por voĉdonado. Ĉio kion ni faras, okazas sub la kompetento de la estraro kaj ĝenerala direktoro. Respondecas la ĝenerala direktoro, kiu havas memstarecon zorgi pri kontraktoj kun laboristoj kaj restrukturigi la fakojn. Same la estraro respondecas pri kongresoj kaj administrado, do ne estas bezono, ke la komitato voĉdonu pri tio. Kompreneble la komitato estas pli ol bonvena komenti tion, kaj la estraro estas pli ol malferma respondi, klarigi, kaj eĉ readaptiĝi, sed ne necesas fakte okazigi voĉdonadon pri la afero.

Eĉ se efektive la estraro kaj ĝenerala direktoro formale havas la rajton vendi posedaĵojn de la asocio aŭ fari alian drastajn decidojn, la komitato ja estas la supera organo de la asocio.

Laŭ la statuto, la komitato interalie “ekzamenas la financojn de la Asocio” kaj “decidas pri la agado de la Estraro”. Aldone, la komitato havas la rajton en ajna momento eksigi estraranojn. Se la komitato tion dezirus, ĝi do sendube havus la povon haltigi aŭ eĉ eksigi la estraron.

Tamen nenio indikas, ke en la komitato troveblus forta opozicio kontraŭ la novaj proponoj de la estraro. Ĉiuj kritikaj vidpunktoj prezentitaj dum la sabata kunsido estis sufiĉe mildaj kaj temis pri unuopaj detaloj.

Estrarano Orlando Raola opiniis, ke tute ne necesus kunvoki plian komitatan kunsidon por findiskuti la sorton de la Centra Oficejo kaj aprobi la buĝeton por 2022.

– Dum la centjara historio de nia asocio kaj komitato, la komitato kunsidis unufoje jare dum la UK… Mia kompreno estas, ke la aferoj, pri kiuj la komitato povas informiĝi per legado de longa dokumento povas poste esti voĉdonataj per reta sistemo sen bezono de novaj kunsidoj. Ni jam kunsidis trihore, dufoje. Kial ni devas havi tiun nefineblan kunsidon? Tio en la historio neniam estis bezonata.

Tamen la majoritato de la komitatanoj deziris havi plian kunsidon, kaj ĝi okazos la 18-an de septembro. Tiam sendube la komitato post iom pli da grumblado laŭ sia kutimo akceptos la proponon de la estraro, kiu markos la finon de la Centra Oficejo kaj de la biblioteko Hector Hodler.

La  ”Raporto pri agadplano de la Estraro surbaze de la rekomendoj subtenataj de la Komitato por la financa resanigo de UEA” estis deklarita konfidenca ĝis ĝia pritrakto en la komitato. Ĉar tiu pritrakto nun okazis, kaj ĉar la dokumento tamen ne aperis en la retejo de UEA, Libera Folio disponigas la plenan tekston de la raporto.


Pli pri la temo:


La estraro volas vendi la Centran Oficejon

La estraro de UEA volas fermi kaj vendi la sidejon de la asocio en Nieuwe Binnenweg. En Roterdamo restu nur la administra kaj financa fakoj, kiuj funkciu en eksa frizejo en la Volontula domo. La propono estis prezentita en 14-paĝa sekreta dokumento, sendita al la komitatanoj de UEA nur kelkajn horojn antaŭ la sabata kunsido de la komitato.


La domo en Niewe Binnenweg 176 estas la ĉefa sidejo de UEA ekde 1962. Ĝi estis kelkfoje alkonstruita kaj renovigita por la bezonoj de la asocio.

Diskutoj pri la sorto de la Centra Oficejo en Roterdamo aperadas de multaj jaroj, precipe post kiam la estraro de UEA decidis draste redukti la kvanton de oficistoj por ŝpari monon. En aŭgusto 2020 la prezidanto de UEA, Duncan Charters, tamen diris, ke nun ne estas oportuna momento vendi la domon.

Dum la pasinta jaro la situacio ŝajne ŝanĝiĝis. La estraro intertempe sondis ĉe makleristoj, kiom da mono oni povus ricevi por la domo en Nieuwe Binnenweg 176, kiu estas la ĉefsidejo de UEA ekde la jaro 1962. La asocio ricevis oferton de 1 075 000 eŭroj por nur la Centra Oficejo, kaj oferton de 1 425 000 eŭroj por la Centra Oficejo kaj la tiel nomata Volontula domo, aĉetita antaŭ kelkaj jaroj investocele.

En ampleksa dokumento sendita al la komitatanoj nur kelkajn horojn antaŭ la komenco de la sabata komitata kunsido la estraro proponas, ke la konstruaĵo estu vendita kaj la libroservo transdonita al la organizaĵo E@I en Slovakio.

Krome E@I laŭ la propono transprenu ankaŭ la kongresan fakon de UEA. Tia solvo ŝajne estas preparata jam de longe, ĉar jam en marto E@I laŭ informoj de Libera Folio komencis translokiĝon al nova, multe pli granda ejo.

Tiam disvastiĝis famoj, ke ĝuste E@I transprenos iujn funkciojn de la Centra Oficejo, sed respondeculoj ne respondis al demando de Libera Folio. La fakto de la translokiĝo estis konfirmita en julio.

Kiel ĉefsidejo de UEA post la vendo de la domo en Nieuwe Binnenweg laŭ la propono funkciu la teretaĝo de la Volontula domo, kie antaŭe troviĝis frizejo. Tie povus funkcii la administra kaj financa fakoj de UEA.

La Volontula domo de UEA.
La Volontula domo de UEA, ĉe la adreso Nieuwe Binnenweg 430 en Roterdamo, havas areon de 155 kvadrataj metroj kaj kostis 222 500 eŭrojn. En la suba etaĝo pli frue troviĝis frizejo. Foto: Google mapoj.

La fermo de la ĝisnuna ĉefsidejo de UEA signifus, ke krom la libroservo ankaŭ la ampleksaj historiaj arkivoj de la asocio kaj la gravega biblioteko Hodler devus trovi novan hejmon. Tiucele UEA preparis kontrakton kun Aŭstria Nacia Biblioteko, kadre de kiu funkcias la Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno (IEMW).

Por surloke analizi la fizikan volumenon de materialoj, la direktoro de IEMW vizitos la Centran Oficejon jam fine de aŭgusto, la estraro informas en la sekreta dokumento.

Male ol aliaj komitataj dokumentoj, la 14-paĝa propono pri la vendo de la Centra Oficejo ne estis publike afiŝita en la komitata teko en la retejo de UEA. Anstataŭe ĝi estis konfidence sendita al la komitatanoj, kaj oni aparte atentigis, ke ĝi ne estu konigita al eksteruloj antaŭ la komitata kunsido.

La sekreteco laŭ ĝenerala sekretario Aleks Kadar necesis, por ke “ĉiuj komitatanoj havu tempon kaj okazon mem legi, sen risko, ke la informiĝo okazas pere de ekstera instanco.” Tamen la komitatanoj evidente en ajna okazo ne ricevis tempon mem en profundiĝi en la proponon, ĉar ĝi estis diskonigita tute lastmomente.

La malfruon kritikis pluraj komitatanoj jam antaŭ la kunsido.

– Mi esperas, ke oni ne interparolas pri nova dokumento antaŭ ol la Komitatanoj havos tempon legi ĝin, pripensi ĝin, fari kalkulojn, skribis komitatano Dennis Keefe.

Li tuj ricevis subtenon de Michela Lipari, Renato Corsetti kaj Osmo Buller. Ĉi-lasta skribis:

– Mi tute konsentas kun Dennis. Tio, kio denove okazis, estas maldemokratia kaj malrespekta al la Komitato, des pli ĉar la ĉefa dokumento (14-paĝa!) temas pri drasta ŝanĝo en la vivo de nia Asocio. Mi ankaŭ ne akceptas, ke tiu finosorta dokumento estas ankoraŭ sekreta. Ĝi estu tuj publikigita. La decido pri la ricevitaj dokumentoj estu prokrastita almenaŭ unu monaton.

Komitatano Ileana Schrøder opiniis, ke tuta monato tamen ne estas bezonata por pritaksi la novajn proponojn.

Prezidanto Duncan Charters konsentis, ke la dokumentoj ja aperis tro malfrue.

– La laboro kompili ĉiujn dokumentojn estis aparte grandega kaj elĉerpa ĉi-foje pro diversaj aldonaj studoj kaj situacioj, kaj ni devis tion parte dividi inter ni kaj kompreneble la Ĝenerala Direktoro. Tamen ni decidis ke estus plej bone ĉion kompletigi antaŭ la Komitatkunsido por ke neniu el tiuj atendataj dokumentoj manku pro prokrasto.

En la komitata listo Charters skribis, ke la komitato mem decidu, kio estas traktebla dum la sabata kunsido, kaj kio restu por “alia eventuala kunsido kaj/aŭ reta diskutado/voĉdonado”. Tamen jam dum la kunsido mem evidentiĝis, ke laŭ la estraro tute ne necesas decido de la komitato pri la vendo de la Centra Oficejo.

Tion klarigis vicprezidanto Fernando Maia:

– Tiu ĉi dokumento ne estas por voĉdonado. Ĉio kion ni faras, okazas sub la kompetento de la estraro kaj ĝenerala direktoro. Respondecas la ĝenerala direktoro, kiu havas memstarecon zorgi pri kontraktoj kun laboristoj kaj restrukturigi la fakojn. Ankaŭ la estraro respondecas pri kongresoj kaj administrado, do ne estas bezono, ke la komitato voĉdonu pri tio.

Pri la komitata kunsido Libera Folio raportos en aparta artikolo. La kunsido spekteblas en la ĉi-suba reta elsendo.

La “Raporto pri agadplano de la Estraro surbaze de la rekomendoj subtenataj de la Komitato por la financa resanigo de UEA” estis deklarita konfidenca ĝis ĝia pritrakto en la komitato. Ĉar tiu pritrakto nun okazis, Libera Folio disponigas la plenan tekston de la raporto.

La estraro de UEA volas vendi la Centran Oficejon

La estraro de UEA volas fermi kaj vendi la sidejon de la asocio en Nieuwe Binnenweg. En Roterdamo restu nur la administra kaj financa fakoj, kiuj funkciu en eksa frizejo en la Volontula domo. La propono estis prezentita en 14-paĝa sekreta dokumento, sendita al la komitatanoj de UEA nur kelkajn horojn antaŭ la sabata kunsido de la komitato.


La domo en Niewe Binnenweg 176 estas la ĉefa sidejo de UEA ekde 1962. Ĝi estis kelkfoje alkonstruita kaj renovigita por la bezonoj de la asocio.

Diskutoj pri la sorto de la Centra Oficejo en Roterdamo aperadas de multaj jaroj, precipe post kiam la estraro de UEA decidis draste redukti la kvanton de oficistoj por ŝpari monon. En aŭgusto 2020 la prezidanto de UEA, Duncan Charters, tamen diris, ke nun ne estas oportuna momento vendi la domon.

Dum la pasinta jaro la situacio ŝajne ŝanĝiĝis. La estraro intertempe sondis ĉe makleristoj, kiom da mono oni povus ricevi por la domo en Nieuwe Binnenweg 176, kiu estas la ĉefsidejo de UEA ekde la jaro 1962. La asocio ricevis oferton de 1 075 000 eŭroj por nur la Centra Oficejo, kaj oferton de 1 425 000 eŭroj por la Centra Oficejo kaj la tiel nomata Volontula domo, aĉetita antaŭ kelkaj jaroj investocele.

En ampleksa dokumento sendita al la komitatanoj nur kelkajn horojn antaŭ la komenco de la sabata komitata kunsido la estraro proponas, ke la konstruaĵo estu vendita kaj la libroservo transdonita al la organizaĵo E@I en Slovakio.

Krome E@I laŭ la propono transprenu ankaŭ la kongresan fakon de UEA. Tia solvo ŝajne estas preparata jam de longe, ĉar jam en marto E@I laŭ informoj de Libera Folio komencis translokiĝon al nova, multe pli granda ejo.

Tiam disvastiĝis famoj, ke ĝuste E@I transprenos iujn funkciojn de la Centra Oficejo, sed respondeculoj ne respondis al demando de Libera Folio. La fakto de la translokiĝo estis konfirmita en julio.

Kiel ĉefsidejo de UEA post la vendo de la domo en Nieuwe Binnenweg laŭ la propono funkciu la teretaĝo de la Volontula domo, kie antaŭe troviĝis frizejo. Tie povus funkcii la administra kaj financa fakoj de UEA.

La Volontula domo de UEA.
La Volontula domo de UEA, ĉe la adreso Nieuwe Binnenweg 430 en Roterdamo, havas areon de 155 kvadrataj metroj kaj kostis 222 500 eŭrojn. En la suba etaĝo pli frue troviĝis frizejo. Foto: Google mapoj.

La fermo de la ĝisnuna ĉefsidejo de UEA signifus, ke krom la libroservo ankaŭ la ampleksaj historiaj arkivoj de la asocio kaj la gravega biblioteko Hodler devus trovi novan hejmon. Tiucele UEA preparis kontrakton kun Aŭstria Nacia Biblioteko, kadre de kiu funkcias la Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno (IEMW).

Por surloke analizi la fizikan volumenon de materialoj, la direktoro de IEMW vizitos la Centran Oficejon jam fine de aŭgusto, la estraro informas en la sekreta dokumento.

Male ol aliaj komitataj dokumentoj, la 14-paĝa propono pri la vendo de la Centra Oficejo ne estis publike afiŝita en la komitata teko en la retejo de UEA. Anstataŭe ĝi estis konfidence sendita al la komitatanoj, kaj oni aparte atentigis, ke ĝi ne estu konigita al eksteruloj antaŭ la komitata kunsido.

La sekreteco laŭ ĝenerala sekretario Aleks Kadar necesis, por ke “ĉiuj komitatanoj havu tempon kaj okazon mem legi, sen risko, ke la informiĝo okazas pere de ekstera instanco.” Tamen la komitatanoj evidente en ajna okazo ne ricevis tempon mem en profundiĝi en la proponon, ĉar ĝi estis diskonigita tute lastmomente.

La malfruon kritikis pluraj komitatanoj jam antaŭ la kunsido.

– Mi esperas, ke oni ne interparolas pri nova dokumento antaŭ ol la Komitatanoj havos tempon legi ĝin, pripensi ĝin, fari kalkulojn, skribis komitatano Dennis Keefe.

Li tuj ricevis subtenon de Michela Lipari, Renato Corsetti kaj Osmo Buller. Ĉi-lasta skribis:

– Mi tute konsentas kun Dennis. Tio, kio denove okazis, estas maldemokratia kaj malrespekta al la Komitato, des pli ĉar la ĉefa dokumento (14-paĝa!) temas pri drasta ŝanĝo en la vivo de nia Asocio. Mi ankaŭ ne akceptas, ke tiu finosorta dokumento estas ankoraŭ sekreta. Ĝi estu tuj publikigita. La decido pri la ricevitaj dokumentoj estu prokrastita almenaŭ unu monaton.

Komitatano Ileana Schrøder opiniis, ke tuta monato tamen ne estas bezonata por pritaksi la novajn proponojn.

Prezidanto Duncan Charters konsentis, ke la dokumentoj ja aperis tro malfrue.

– La laboro kompili ĉiujn dokumentojn estis aparte grandega kaj elĉerpa ĉi-foje pro diversaj aldonaj studoj kaj situacioj, kaj ni devis tion parte dividi inter ni kaj kompreneble la Ĝenerala Direktoro. Tamen ni decidis ke estus plej bone ĉion kompletigi antaŭ la Komitatkunsido por ke neniu el tiuj atendataj dokumentoj manku pro prokrasto.

La dokumento estas prezentata dum la komitata kunsido de UEA dum sabato.

TEJO provas kalkuli siajn membrojn

TEJO havas 5 000 membrojn, laŭ nova takso. La plej granda membrokategorio estas ”eksaj individuaj membroj”. Multaj ne scias, ke ili membras, kaj multaj ne scipovas Esperanton. Nur kvin landaj sekcioj sendis plenajn informojn pri asociaj membroj.

Dum multaj jaroj TEJO ne volis aŭ povis publikigi informojn pri tio, kiom da membroj ĝi efektive havas. Sed finfine, dum la ĵusa komitata kunsido, Rogier Huurman, estrarano kaj baldaŭa nova ĝenerala sekretario, prezentis raporton de la laborgrupo pri membronombro.

Laŭ tiu takso TEJO nun havas proksimume kvin mil membrojn, sed preciza nombro daŭre ne haveblas. La plej granda membrokategorio, iom surprize, estas ”eksaj individuaj membroj”. Homoj, kiuj ne renovigas sian membrecon, nun estas aŭtomate aligataj al la asocio en la kategorio ”Junaj amikoj de Esperanto”, se ili plu estas TEJO-aĝaj.


El la entute 2 800 ”Junaj amikoj”, 1 700 estas eksaj individuaj membroj kiuj ne rekotizis. Difinoj de la membrokategorioj laŭ la statuto de TEJO troveblas fine de la artikolo. Krom por individuaj membroj, la ciferoj estas taksoj.

Oni kolektis ”junajn amikojn” per la retejo Esperanto.net kaj persone dum eventoj, ĉefe du grandaj aranĝoj kadre de Eŭropa Unio en 2016 kaj 2018. Laŭ informoj donitaj dum la komitata kunsido, oni ial ne plu kolektas ”junajn amikojn” per la retejo, kiu cetere dum longa tempo misfunkciis. Tamen la koncerna formularo nun ja alireblas.

Kvankam oni kreis la kategorion ”junaj amikoj” jam en 2016, TEJO neniam sukcesis krei kontakton kun tiuj ”membroj”. Dum la komitatkunsido en 2018 oni asertis, ke ne eblas kontakti la ”junajn amikojn” pro problemoj rilataj al ĜDPR.

Ekde tiam estraroj kelkfoje anoncis planojn por solvi la aferon, sed sen sukceso. Oni eĉ kreis apartan postenon de komitatano C por reprezenti la ”junajn amikojn” en la komitato, sed oni ne sukcesis okazigi voĉdonadon pri tiu posteno dum la pasintaj kvin jaroj, ĉar ne eblis kontakti la “junajn amikojn”.

Estas dubinde, ĉu la plejparto de la ”junaj amikoj” entute scias, ke ili estas konsiderataj membroj de TEJO, kaj ĉu tiu membreco signifas ion ajn al ili. Ĉar la kategorio estas por homoj kiuj interesiĝas pri Esperanto, sed ne scipovas la lingvon, por kontakti ilin necesus traduki ĉiun mesaĝon al kelkdek lingvoj.

Tamen inter la ”junaj amikoj” estas ankaŭ homoj, kiuj ja scias Esperanton. En 2019, la komitato decidis, ke ĉiu individua membro de TEJO kies membreco eksvalidiĝas, aŭtomate iĝos ”juna amiko” kaj tiel restos membro, se ne estos eksplicita peto pri eksmembriĝo.

La ”junaj amikoj” ne pagas kotizojn. Aliflanke la kotizoj ĝenerale estas marĝena afero en la buĝeto de TEJO. Laŭ la buĝeto por 2020, nur 3 procentoj el la enspezoj de TEJO venas de membrokotizoj. Preskaŭ la tuta cetero venas de subvencioj.

Komitatano B Michael Boris Mandirola citis analizon de antaŭ kelkaj jaroj de Stefan McGill, tiama vicprezidanto de UEA, kiu eltrovis ke ĉiujare ĉirkaŭ duono de la membraro de TEJO estas nova. Tial la granda kvanto de eks-membroj laŭ Mandirola ne estas surprizo. Laŭ li la raportita nombro de la aligitaj membroj estas vere fidinda, ĉar UEA atente prizorgas la kalkulon. Tamen la ciferoj por la asociaj membroj kaj la Junaj amikoj de Esperanto ne estas same fidindaj.


La komitato kunsidas.

Albert Stalin Garrido, la estrarano pri landa kaj faka agado, informis ke oni ankoraŭ ne scias kiom da asociaj membroj TEJO havas, ĉar malpli ol duono de la landaj sekcioj respondis al petoj de TEJO. Landaj sekcioj ofte ne ĝisdatigas sian membroliston kaj havas neformalan strukturon kun multaj nepagantaj membroj.

La nuna ĝenerala sekretario, Konstanze Schönfeld, raportis ke TEJO havas kompletajn datumojn nur pri kvin landaj sekcioj (Brazilo, Ĉeĥio, Katalunio, Nederlando, Slovakio). Ŝi agnoskis, ke iuj homoj membras en pluraj asocioj kaj tial povis esti kalkulitaj pli ol unufoje. Oni laŭ ŝi strebas forstreki duoblaĵojn, sed ne ĉiam sukcesas.

Ankaŭ la nunan takson pri la membrokvanto TEJO ne volas publike diskonigi ekster Esperantujo. La ĉefa kialo ŝajne estas la membreco de TEJO en Forumo Junulara Eŭropa. Membreco en tiu organizo helpas al TEJO ricevi subvenciojn, sed por plu resti membro, TEJO principe devus havi minimume kvin mil membrojn en Eŭropo.

Dum la komitata kunsido oni konstatis ankaŭ, ke la individuaj membroj nun ne estas taŭge reprezentataj en la supera organo de la asocio. Kvankam 872 individuaj membroj devus esti reprezentataj de ok komitatanoj B, nuntempe estas nur tri komitatanoj B, ĉar elektoj ne okazis dum la pasinta jaro.

Rogier Huurman anoncis, ke li baldaŭ lanĉos alvokon por kandidatoj. Li krome diris ke li planas daŭrigi la funkciadon de la laborgrupo pri memebronombro dum sia mandato kaj sendi ĝisdatigon ĉiumonate pri la membronombro.

Dum la lastaj tagoj estis krome finitaj la elektoj al la sekva estraro de TEJO. Inès Kahin kaj Albert Stalin Garrido estis elektitaj kiel vicprezidantoj de TEJO. Valentin Ceretto-Bergerat, Matheus Arantes Pacheco, Uriel Gurdiàn kaj Alexandre Raymond estis elektitaj kiel senoficaj estraranoj. Eks-prezidanto Joop Kiefte estis la sola kandidato ne elektita.

Pli frue Libera Folio raportis, ke Léon Kamenický estas elektita kiel la nova prezidanto de TEJO. Veronika Venislovas estis elektita kiel kasisto kaj Rogier Huurman kiel ĝenerala sekretario. Cyprien Guiya, kiu estis forpelita de IJK 2018 pro seksĝenado al alia partoprenanto, retiris sian kandidatiĝon.

Robert Nielsen


Membrokategorioj laŭ la statuto de TEJO:

  1. La individuaj membroj estas:
    1. la individuaj membroj de UEA, kiuj aĝas ne pli ol 35 jarojn je la komenco de la jaro.
  2. La aligitaj membroj estas:
    1. la aligitaj membroj de UEA, kiuj aĝas ne pli ol 35 jarojn je la komenco de la jaro.
  3. La asociaj membroj estas la membroj de la unuopaj landaj aŭ fakaj sekcioj:
    1. kiuj aĝas ĝis inkluzive 35 jarojn je la komenco de la jaro;
    2. kiuj ne estas individuaj aŭ aligitaj membroj; kaj
    3. por kiuj la koncerna landa aŭ faka sekcio pagis kotizon egalan al la kotizo por aligita membreco de UEA.
  4. La Junaj Amikoj de Esperanto estas membroj:
    1. kiuj aĝas ĝis inkluzive 35 jarojn je la komenco de la jaro;
    2. kiuj ne estas individuaj, asociaj aŭ aligitaj membroj; kaj
      1. deklaras sian volon iĝi juna amiko de Esperanto; aŭ
      2. estas membroj de la unuopaj landaj aŭ fakaj asocioj por kiuj:
        1. la koncerna landa aŭ faka sekcio ne pagas kotizon al TEJO
        2. la koncerna landa aŭ faka sekcio ne ricevas kotizon; aŭ
        3. estis individua membro, sed la membreco eksvalidiĝis pro nepagado de kotizo sen eksplicita peto je eksmembriĝo
  5. La membreco estas persona kaj ne transdonebla.
  6. La membreco finiĝas:
    1. Je komenco de nova jaro, post kiam eksvalidiĝas unu el la kondiĉoj kiuj difinas membrecon;
    2. Post peto de la membro;
    3. Je morto de la membro.
  7. La Estraro havas la registron de la nomo kaj adresoj de ĉiuj individuaj membroj, de ĉiuj Junaj Amikoj de Esperanto kaj de ĉiuj landaj kaj fakaj sekcioj.

Pli pri la temo

Léon Kamenický iĝis la nova prezidanto de TEJO

Léon Kamenický estas elektita kiel la nova prezidanto de TEJO. Veronika Venislovas estis elektita kiel kasisto kaj Rogier Huurman kiel Ĝenerala Sekretario. Cyprien Guiya, kiu estis forpelita de IJK 2018 pro seksĝenado al alia partoprenanto, retiris sian kandidatiĝon.

Ĉiu el la tri elektitoj estis la sola kandidato por la koncerna posteno. Kamenický kaj Venislovas ricevis po 27 porajn voĉojn kaj neniun blankan balotilon.

La nova prezidanto, Léon Kamenický, komentis sian elektiĝon al Libera Folio:

– Nun mi havas monaton por plani mian estraran jaron, kaj mi honeste antaŭĝojas kunlabori kun la aliaj estraranoj kiel ekzemple la ĵuselektita Ĝenerala Sekretario Roĉjo kaj nova Kasistino Veronika. Mi esperas ke ni povus daŭrigi en la bona laboro de la pasinta Estraro kaj mi aparte ŝatus okupiĝi pri la kampoj de Eksteraj Rilatoj, EU-subvencioj kaj rilatoj kun UEA.

La nova kasisto Veronika Venislovas dankas la komitataton pro la esprimita fido, kaj esperas, ke ŝi povos plenumi ĉies atendojn:

– Mi ĝojatendas ekkunlabori kun Feliĉa por certigi glatan transdonon de konoj kaj garantii kontinuecon de la ofico. Mi ŝatus ankaŭ gratuli al miaj jam elektitaj kunestraranoj, Léon kaj Roĉjo, mi antaŭĝojas kunlaboron kun ili.

Rogier Huurman ricevis 26 porajn voĉojn kaj unu blankan balotilon. Li jene rakontis al Libera Folio pri siaj planoj:

– Unuavice mi zorgos pri la esencaj taskoj de ĝenerala sekretario, do ĝustatempa okazigo de voĉdonoj, anoncoj kaj kunsidoj, kaj pri bona dokumentado de ĉio. Specife en la eliranta estraro ni nun komencas krei instrukciojn pri ĉiu rolo en la estraro, kaj mi ŝatus vidi vastigon de tiu projekto, por helpi glatan funkciadon de TEJO-estraro ankaŭ en malpli fortaj periodoj.”

La mandatperiodo de la la nova estraro komenciĝos je la 1-a de septembro kaj daŭros por unu jaro.

TEJO starigas tri novajn laborgrupojn pri Daŭripoveco, Egaleco kaj Membronombro. TEJO ne oficiale publikigas kiom da membroj ĝi havas kaj la celo de la laborgrupo estas “ellabori strategion por kreskigi la membronombron kaj trovi manieron mastrumi la datumojn.” En la komitatkunsido en Januaro 2020 la komitato petis ke la estraro prezentu planon kiel kreskigi la kvanton de membroj, ne estas klare pri kio okazis progreso dum la pasintaj 18 monatoj.

Retiris sian kandidatiĝon Cyprien Guiya, komitatano A por Benino. Tiu informo ne estis anoncita publike, sed tion eblas konkludi laŭ nova versio de la raporto de Elekta Komisiono, kiu estis preskaŭ la sama kiel la unua versio, krom ke ĉiu mencio de Cyprien malaperis kaj la aldono de la frazo “alia kandidato rezignis pro polemiko en la Komitata Listo.”

Antaŭ la publikigo de la koncerna artikolo en Libera Folio, venis nur unu komento en la komitata retlisto pri la kandidatiĝo de Cyprien, de komisiito Ana Ribeiro. Poste, Marko Konijnenberg, komitatano A por Nederlando, esprimis sian subtenon por Ana kaj skribis:

“Gravas agnoski erarojn kaj gravas rebonvenigi tiujn homojn kiuj plene agnoskis ilin. Sed, ĉu refoje elekti al la Estraro? Kion tio montrus al la mondo, al niaj membroj, al tiu kuraĝa knabino kiu malsilentis dum nia IJK en Badajoz en 2018?”

Vicprezidanto Carlos Pesquera Alonso, respondis: “Mi devas esprimi mian malkonsenton, ĉar mi vidas grandan mankon de kohereco en viaj vortoj.” Li opinias ke se oni rebonvenigas Cyprien al la movado, li rajtu aliĝi al la estraro. Se li ne rajtas esti en la estraro, li ne estu en la movado, io alia laŭ li estas “hipokrita pozicio”.

Querino Neto, komitatano Ĉ, atentigis ke en simila situacio “la respondo de la Komitato antaŭ same malbona konduto (ĉu pli grava, ĉu malpli grava, mi ne scias) de alia(j) aktivulo(j) de TEJO, estis simple nula” kaj “Se ni nur vigle kaj fervore kontraŭstaras Cyprien kaj ne la aliajn kiuj same kondutis, ĉu vere ni estas koheraj?”

La aludo temas pri Luis Obando, estrarano kiu pardonpetis dum komitatkunsido en Januaro 2020 pro seksĝenado al aktivulinoj. Lia eksigo estis proponita sed la komitato voĉdonis kontraŭ tio kaj li restis estrarano ĝis la fino de la mandato. Obando lastatempe estis premiita de UEA kiel ”elstara aganto”.

Hans Becklin, komitatano Ĉ kaj membro de la Elekta Komisiono, skribis ke “Egaleco postulas, ke ni iom post iom rebonvenigu homojn, kiuj pardonpetas kaj pentas pri siaj agoj, sed tio laŭ mi okazu gute anstataŭ torente.”

En mardo la komitato voĉdonas por elekti du vicprezidantojn el kvar kandidatoj: Albert Stalin Tancinco Garrido, Inès Kahin, Joop Kiefte, Valentin Ceretto-Bergerat. La voĉdonado pri la aliaj estraranoj komenciĝos en merkredo.

Robert Nielsen

Du estraranoj de TEJO pretas daŭrigi

Rogier Huurman kaj Albert Stalin Garrido pretas resti por dua mandatperiodo en la estraro de TEJO. Por la posteno de prezidanto kandidatas Léon Kamenický el Slovakio. Inter la estraraj kandidatoj estas ankaŭ la antaŭa estrarano Cyprien Guiya, kiu pli frue estis forpelita el IJK pro seksa ĝenado.

La elekta komisiono de TEJO diskonigis la nomojn de la kandidatoj por la sekva estraro de la asocio, kiu estos elektita dum la reta IJK, okazonta ekde la 30-a de julio ĝis la 8-a de aŭgusto.

Entute estas dek unu kandidatoj el dek landoj, sed rimarkindas manko de diverseco, ĉar sep el la kandidatoj venas el Eŭropo kaj nur du estas virinoj. El la naŭ nuntempaj estraranoj rekandidatiĝas nur du: Rogier Huurman kaj Albert Stalin Garrido.

Ĉiuj 11 kandidatoj estas rekomenditaj de la Elekta Komisiono, kiu konsistas el Charlotte Burton, Michael Boris Mandirola, Vít Guiglielmo Mišurec kaj Tamiris Maciel Queiroz. La raporto de la Elekta Komisiono ne mencias ke Vít estas la edzo de unu el la kandidatoj, Veronika Venislovas.

Por la posteno de prezidanto estas nur unu kandidato, Léon Kamenický el Slovakio. Li estis vicprezidanto de TEJO dum la mandato 2018-2019, prezidanto de ĈEJ (Ĉeĥa Esperanto-Junularo) kaj vicprezidanto de SKEJ (Slovakia Esperanta Junularo). Laŭ la Elekta Komisiono, li “reprezentas profilon de ideala kandidato al TEJO-prezidanteco”.

La sola kandidato por la posteno de kasisto estas Veronika Venislovas el Hungario. Ŝi estas komitatano de TEJO ekde 2016 kaj ekde 2019 la kasisto de ĈEJ.

Rogier (Roĉjo) Huurman de Nederlando estas la nura kandidato por la posteno de ĝenerala sekretario. Li nuntempe estas la estrarano pri informado. Pli frue li estis komitatano, TEJO-volontulo, prezidanto de NEJ (Nederlanda Esperanto-Junularo) kaj ĉeforganizanto de IJK 2020.

Estas tri kandidatoj por la vicprezidanteco, unu el kiuj jam estis prezidanto. Joop Kiefte, el Nederlando, prezidis TEJOn dum la mandato 2018-2019. Li nun donis sian vivresumon nur en la angla lingvo. Dum lia tempo kiel prezidanto estis problemoj rilate al malaktiveco de la estraro, kaj la tiama Ĝenerala Sekretario plendis ke li ne ĉeestis kunsidojn kaj ne informis la estraron pri la kialo.

Joop Kiefte tiam agnoskis ke li iĝis prezidanto nur ĉar neniu alia volis la postenon. La Elekta Komisiono rimarkis ke “Ni konscias ke la prezidado de Joop ne estis senkritika” sed tamen rekomendas al la komitatanoj ke ili voĉdonu por li.

Inter la ceteraj kandidatoj estas Albert Stalin Garrido, el Filipinoj. Li estas nuntempe estrarano pri landa kaj faka agado kaj volas daŭrigi sian laboron. Li estas la fondinto kaj prezidanto de la Filipina Esperanto-Junularo kaj komitatano de TEJO ekde 2014. La Elekta Komisiono rekomendas ke li estu la unua vicprezidanto.

Kandidatas ankaŭ:

Inès Kahin el Francio, kiu eklernis Esperanton antaŭ nur du jaroj. Ŝi estis Esperanto-volontulo dum unu jaro ĉe la Esperanto-Kultur-Centro de Tuluzo (Francio) kaj la Bjalistoka Esperanto-Societo (Pollando). Nun ŝi estas komitatano de TEJO kaj sekretario de Junulara Esperanta Franca Organizo (JEFO).

Matheus Arrantes Pacheco, el Brazilo, estas komitatano de TEJO, fondinto kaj prezidanto de la Karioka Esperantista Junulara Organizo.

Uriel Gurdián, el Nikaragvo, estis TEJO-oficisto en 2016.

Valentin Ceretto-Bergerat, el Francio, estas nuntempe TEJO-volontulo en la Centra Oficejo. Alexandre (Alekĉjo) Raymond, el Francio, regas junulargastejon en Brazilo nomitan Hotel Esperanto.

Inter la kandidatoj estas krome la persono, kiu estis forpelita de la IJK 2018 pro seksĝenado de alia kongresano. La Elekta Komisiono rekomendas ke komitatanoj voĉdonu por li.

Dum IJK 2018 en Badaĥozo, Hispanio, la organizantoj publike anoncis ke iu partoprenanto estis forpelita pro seksĝenado al sia samĉambrano. Oni ne nomis la forpelinton, sed poste li mem publike pardonpetis pri sia konduto, kaj iĝis konate, ke temis pri Cyprien Guiya. Li estis estrarano de TEJO kiam li estis forpelita.

Li tiam estis forpelita la tagon antaŭ la voĉdonado por nova estraro, kaj pro tio li retiris sian kandidatiĝon. En publika pardonpeto li klarigis, ke la afero okazis “parte pro kulturaj malsamoj kaj miskomprenoj.” Li nun estas komitatano por Benino. En sia nuna kandidatiĝa letero li ne menciis la okazaĵon.

La elekta komisiono kontrolas ĉiujn kandidatojn, diskutas iliajn fortojn kaj malfortojn, kaj rekomendas ĉu la komitatanoj voĉdonu por ili. La elekta komisiono rekomendas la elekton de Cyprien kaj eĉ sugestas fakon por li ĉar: “konsiderante lian personecon, ni vidus lin tre taŭga kiel estrarano pri talento.”

“Kvankam lia estraranado finiĝis abrupte kaj bedaŭrinde en 2018, ni kredas ke post 3 jaroj estas tempo por ke Cyprien povu reveni al internacia aktivado. Li estas homo kiu kapablas agnoski siajn erarojn, kaj deziras nun denove engaĝi sin kaj labori pri nia organizo.”

La raporto ne klarigas kial lia estraranado finiĝis tiel abrupte, kaj se oni ne legus Liberan Folion, oni ne scius pri kio temas.

En la komitata retlisto Ana Ribeiro, komisiito pri UNOY, skribis:

“Mi tre ĝojas ke li agnoskas siajn erarojn kaj ne denove faros ilin. Sed antaŭ voĉdoni mi invitus vin pripensi kion signifas precipe por virinoj ke iu viro kun tiaj akuzoj estu en tiom grava pozicio en nia movado.”

Sed estas aliaj problemoj kiuj malhelpus lin en la rolo de estrarano, laŭ la raporto de la elekta komisiono:

“Pro translokiĝo en kamparo, li ne havas nun stabilan aliron al elektro kaj interreto. Tamen li ĵus sukcesis financan kampanjon cele al kolektado de rimedoj por aĉeti sunpanelojn kaj, post ilia instalo, TEJO povus finance subteni la aliron al kvalita retkonekto kiu havas similan koston en Eŭropo kaj en Benino.”

La elekto de la nova estraro okazos dum IJK 2021 kaj nur la 38 membroj de la komitato de TEJO rajtos voĉdoni.

Robert Nielsen

UEA planas denove uzi profesian revizoron

De pluraj jaroj UEA ne uzas servojn de profesia revizoro por kontroli la kontojn. Pri tio atentigis la komitataj reviziantoj, kaj nun la estraro esploras la eblojn por trovi novan revizoron. La komitato aprobis la jaran raporton de la estraro en sia unua kunsido en sabato.


Aleks Kadar, Fernando Maia, Duncan Charters kaj Michela Lipari dum la komitata kunsido.

Kvardek komitatanoj el entute 61 ekde la komenco ĉeestis la unuan kunsidon de la komitato de UEA en sabato, la lasta tago de Virtuala Kongreso. Almenaŭ du pliaj komitatanoj provis aliĝi al la kunsido iom poste, sed ŝajne pro teknikaj kialoj ricevis nek parolrajton nek rajton voĉdoni.

Estas rimarkinde, ke en la retaj kunsidoj ne partoprenas pli da komitatanoj ol en la ordinaraj ĉeestaj kunsidoj dum Universalaj Kongresoj. En la plej lasta ĉeesta kunsido de la komitato en Lahtio partoprenis 42 komitatanoj.

La sabata kunsido faris neniujn gravajn decidojn – la demandoj pri la buĝeto de la venonta jaro kaj la investpolitiko de la asocio estos traktitaj en la sekva kunsido post tri semajnoj. Okazis tamen kelkaj interesaj diskutoj.

La ĉefa temo de la sabata kunsido estis la prezento kaj aprobo de la estrara raporto por la jaro 2020, publikigita en la junia numero de la revuo Esperanto kaj en la retejo de UEA. Intertempe aperis ankaŭ la financaj dokumentoj de la asocio por 2020: la spezokonto kaj la bilanco.

Pro reduktoj de la oficistaro kaj pro subvencio de 29 486 eŭroj ricevita de la nederlanda ŝtato, la spezokonto de UEA en 2020 ne plu estis deficita. La fina ekonomia rezulto montris pluson de 184 eŭroj, dum en 2019 la spezokonto ankoraŭ havis minuson de 62 890 eŭroj.

Efektive la enspezoj de UEA laŭ ĝenerala direktoro Martin Schäffer superis la elspezojn je multe pli ol 184 eŭroj, nome entute je 41 354 eŭroj. Tamen pli ol 40 000 eŭroj estis transmetitaj al rezervoj, kiujn la asocio povas uzi por kompensi mankon de enspezoj, ekzemple rilate kongresojn, en venontaj jaroj.

La komitataj reviziantoj Osmo Buller kaj Andreas Diemel en sia raporto trovis la ekonomian rezulton de la asocio bona kaj rekomendis al la komitato aprobi la estraran raporton kun la bilanco kaj spezokonto kaj malŝarĝi la estraron de respondeco por la jaro 2020.

“Ni aprezas, ke la totalaj enspezoj atingis tiujn en 2019 kaj superis la buĝeton per 14%. Malgraŭ tio ni havas la impreson, ke la membrovarbado devus ricevi pli da atento kaj atentigoj flanke de la Estraro”, la reviziantoj skribas en sia raporto.

Samtempe ili atentigas, ke “sentebla tamen estas la manko de profesia revizoro”, kaj urĝas la estraron solvi la problemon.

La komitataj reviziantoj estas mem komitatanoj de UEA, ne estas profesiuloj pri kontado kaj ne povas detale kontroli la financojn de la asocio, ekzemple esplorante efektivajn transpagojn. Tion povas fari profesia, ekstera revizoro, kaj tian UEA regule uzis ĝis la jaro 2018.

La profesia revizoro kiun UEA uzis ĝis 2018, scipovis Esperanton, kio evidente faciligas la kontrolon de esperantlingva librotenado. Dum la lastaj jaroj oni tamen ne sukcesis trovi novan revizoron, kiu kompetentus esplori la librotenadon de la asocio, interalie el la vidpunkto de ĝia konformeco al la leĝaj postuloj en Nederlando.

Responde al la atentigo de la komitataj reviziantoj prezidanto Duncan Charters diris, ke ankaŭ lia advokato konsilis al UEA nepre uzi la servojn de profesia revizoro. Laŭ Charters tio estas grava por klare montri ankaŭ al la propraj membroj, ke ĉio estas en ordo pri la kontoj kaj financoj de UEA.

Ĉar montriĝis malfacile trovi novan esperantistan profesian revizoron, laŭ Charters eblus, ke la librotenado de UEA povus esti dulingva – tio laŭ li estas nemalofta praktiko en internaciaj organizaĵoj. Laŭ li ekstera firmao eĉ povus tute prizorgi la librotenadon de UEA, se tio montriĝus ne tro kosta solvo.

Ĉar la revizoro tiukaze devus bone koni la leĝojn kaj regulojn en Nederlando, evidente devus temi pri nederlanda revizoro. Tial Charters taskis al la nederlanda oficisto en la Centra Oficejo, Ralph Schmeits, esplori diversajn solvojn. Charters esperas povi prezenti la rezulton en la sekva komitata kunsido la 14-an de aŭgusto.

Dum diskuto pri la diversaj kontoj menciitaj en la financaj dokumentoj leviĝis la demando, kial UEA entute tenas tiom da mono en bankokontoj. Komitatano Michela Lipari elkalkulis ke temas pri 500 000 eŭroj, trovis tion senrespondeca, kaj instigis la estraron anstataŭe zorgi, ke la mono estu bone investita.

Efektive la sumo de neinvestita mono laŭ la bilanco estas klare pli ol tiom – ĝi superas du milionojn da eŭroj.

Ĝenerala direktoro Martin Schäffer kaj vicprezidanto Fernando Maia argumentis, ke UEA havas multe da tia mono, kiu pro diversaj kialoj devas resti en bankokontoj – tio laŭ ili validas ekzemple pri mondeponoj de membroj, sed ankaŭ pri la mono en diversaj fondaĵoj. Pli da diskuto pri la investa politiko de UEA supozeble okazos en la dua komitata kunsido la 14-an de aŭgusto.

Michela Lipari levis ankaŭ la demandon pri la nova kotizosistemo kaj por kio ĝi utilas, se loĝantoj en landoj kun tre malalta kotizo tamen ne aliĝas, ĉar ili ne sukcesas transpagi la monon, aŭ ĉar ili kutimiĝis ricevi senpagan aliĝon pere de fondaĵo Canuto. Estrarano Jérémie Sabiyumva konsentis, ke tia problemo ekzistas almenaŭ en Afriko, sed ke oni nun klopodas “ŝanĝi la kulturon”.

Leviĝis fine la demando, kial UEA ne pli aktivas pri libroeldonado, kiun cetere menciis ankaŭ la komitataj reviziantoj en sia raporto:

“La malkreskinta aktiveco de UEA kiel eldonisto estas bedaŭrinda. Pli aktiva eldonado kontribuus pozitive al la ĝenerala bildo pri la Asocio inter esperantistoj, eĉ se ĝia financa signifo ne estus tre granda.”

Lige kun tio prezidanto Duncan Charters menciis, ke kuŝas grandaj stokoj de iuj pli fruaj eldonaĵoj de UEA en deponejoj, kaj indus aranĝi grandan rabatvendadon por ke tiuj indaj libroj trafu interesitan publikon.

Martin Schäffer siaflanke parolis pri la graveco modernigi la eldonadon, eldoni bitlibrojn, sed ankaŭ uzi servojn, kiuj ebligas facile kaj malmultekoste eldoni kaj tutmonde vendi librojn en bita kaj papera formatoj, eĉ en tre malgrandaj eldonkvantoj.

Tian servon uzas ekzemple la eldonejo Mondial, kies libroj estas haveblaj ne nur tra esperantistaj libroservoj, sed ankaŭ pere de ordinaraj retaj librovendejoj en multegaj landoj de la mondo. Laŭ Schäffer oni nun esploras, ĉu UEA povus same fari. Tamen ankoraŭ mankas konkretaj decidoj.

Dum la kunsido la komitato aldone elektis novan membron de la honora patrona komitato de UEA: Marco Lucchesi, kiu estas brazila verkisto, profesoro de Federacia Universitato de Rio-de-Ĵanejro kaj prezidanto de Brazila Beletristika Akademio.

Fernando Maia pretas plu gvidi UEA-n

Vicprezidanto Fernando Maia pretas daŭrigi en la estraro de UEA, dum prezidanto Duncan Charters ŝajne ne rekandidatos por nova mandatperiodo. Tiu estis la ĉefa novaĵo de la tradicia programero La estraro respondas dum la daŭranta Virtuala Kongreso de UEA.

Ĝis 80 kongresanoj sekvis samtempe la programeron La estraro respondas dum la Virtuala Kongreso en vendrero la 2-a de julio 2021. Ĉeestis ĉiuj estraranoj, krom Jeremie Sabiyumva, kies neĉeesto ne estis aparte klarigita: eventuale temis pri problemoj kun reta konekto. La kvanto de spektantoj estis komence sub 30, sed kreskis ĝis la fino al maksimumo de 80 samtempe.

Multaj demandoj temis pri la nuna stato kaj estonteco de UEA. La antaŭa strategia plano de UEA estis aprobita en Rejkjaviko la 26-an de julio 2013 kaj validis dum la periodo 2013-2017. Nova plano daŭre mankas, sed laŭ prezidanto Duncan Charters jam komenciĝis preparado.

Jam okazis kunsidoj kun komitatanoj pri tio kaj kolektiĝis “amaso de bonegaj ideoj”. Nun necesas nur organizi ilin, Charters klarigis. Fine de 2021 li esperas prezenti malneton.

La nova retejo, kiun oni preparas jam de ok jaroj,  laŭ la estraro nun praktike pretas, kaj la testado komenciĝis.

Tamen la provoj montris kelkajn cimojn, kiuj devis esti korektitaj. Baldaŭ oni esperas, ke oficistoj de UEA povos testi la novan sistemon, kiu, krom la retejo mem, ampleksos administrajn funkciojn. Nur poste la retejo estos malfermita al ĉiuj.

Pli frue dum la jaroj diversaj prezidantoj kaj estraranoj menciis diversajn datojn por la lanĉo de la retejo, sed ĉiuj venis kaj pasis sen apero de retejo, kaj nun la estraro jam ne volis mencii ajnan limdaton por la efektiva lanĉo.

Tra la jaroj ŝanĝiĝis teamoj, kiuj okupiĝis pri ĝi, ne laste pro disputoj inter si kaj kun la estraro.

La ekonomia stato de UEA nun estas bona, laŭ Huang Yinbao (Trezoro), estrarano pri financoj:

– Laŭ mi la nuna ekonomia situacio iras en bona vojo. Unuflanke la kosto malmultiĝas kaj la enspezo altiĝas. Kaj estontece eble ni daŭre iros laŭ tiu vojo. La ĉefa enspezo laŭ mi daŭre estas la membra kotizo kaj donacoj. Ankaŭ ni pene serĉos eksteran subvencion.

Vicprezidanto Maia menciis la pasintjaran subvencion de la nederlanda ŝtato kiel unu ekzemplon. Tiu subvencio tamen estis specife celita por kovri perdojn kaŭzitajn de la pandemio, do apenaŭ oni povos esperi pri similaj subvencioj en aliaj jaroj. Maia ankaŭ rakontis, ke UEA kontaktis la entreprenon Kosmo por kunlaboro por havigi subvenciojn de Eŭropa Unio.

– Ankaŭ kun aliaj partneroj ni faras tion, ne nur kun Kosmo. Tiu enspezfonto tamen ne estas certa, ĉar oni ne povas garantii ke ni ricevos subvenciojn. Tial ankaŭ kotizoj kaj donacoj estas gravaj.

Maia aparte menciis la kampanjon Alianco 365, kiu estas plano por monata konstanta donacado al UEA. Laŭ tiu plano donacantoj pretas donaci po 31 eŭrojn monate al la Asocio.

– Tiujn, al kiuj eblas, mi urĝas tion fari. Tia donacado donas bazon por nia laboro.

Fernando Maia kaj Amri Wandel pretas kandidati por la sekva estraro, kiu estos elektita venontjare dum la Universala Kongreso en Montrealo, dum prezidanto Duncan Charters ne ŝajnis entuziasma pri plia mandatperiodo:

– Mi kredas ke Fernando absolute havas la vicon por kandidati por prezidanteco, ĉar lastfoje li havis fortan subtenon. Do mi absolute ne pledas por rekandidatiĝo kiel prezidanto. Ne nur Fernando sed ankaŭ aliaj estas preparitaj por transpreni la taskon kaj estas bone havi novan sangofluon, Charters diris.

Fernando Maia estas vicprezidanto de UEA, sed dum la lastaj jaroj li estas multe pli videbla en la gvidado de la asocio ol prezidanto Charters. Maia ne diris, por kiu posteno li kandidatos, sed alia klara kandidato por la prezidanteco momente mankas, se Charters ne daŭrigos, kiel li aludis.

– Mi pretas resti kiel estrarano de UEA, ne nepre kiel prezidanto aŭ vicprezidanto, sed mi pretas plu labori por la asocio kaj tre verŝajne kandidatos, sed ne scias por kiu posteno, Maia diris.

Kiel “kondiĉon” por sia daŭrigo en la estraro Maia indikis, ke Alex Kadar daŭrigu kiel ĝenerala sekretario. Poste oni multe laŭdis la laboron de Kadar kaj diris, ke estus malfacile imagi la laboron de la estraro sen li. Kadar tamen atentigis, ke lia mandatperiodo kiel komitatano B finiĝos, kaj ke li povos daŭrigi kiel estrarano nur, se li estos reelektita kiel komitatano.

Fernando Maia siaflanke ne bezonos aprobon de la individuaj membroj de UEA por resti en la komitato, ĉar li estas komitatano A, elektita de Brazila Esperanto-Ligo, kaj restos komitatano A ankaŭ en la sekva oficperiodo – pri tio li jam interkonsentis kun BEL.

La estraranoj Trezoro Huang Yinbao kaj So Jinsu nenion diris pri siaj planoj por la sekva mandatperiodo. Prezidanto Duncan Charters atentigis, ke virinoj nun mankas el la estraro kaj kuraĝigis virinojn kandidatiĝi. ”En la komitato estas talentaj virinoj”, li diris.

La delegita reto kaj ĉu iuj ĝin nuntempe uzas estis la temo de unu el la demandoj. La estraro asertis, ke la delegita reto reformiĝos post la renovigo de la retejo, kies dato tamen restas nekonata.

En 2018 la komitato sen diskuto aprobis la proponon de la estraro forigi la Jarlibron por ŝpari monon. Tiam oni asertis, ke la Jarlibron anstataŭos ĝuste la nova retejo, kaj krome “almanako”, kiun oni povus publikigi ĉiun trian jaron en papera formo kaj kontraŭ pago sendi al dezirantoj.

Tamen nek retejo nek almanako aperis. Duncan Charters diris ke oni ja esploris pri la ideo de almanako, sed mankas decido pri la afero. Laŭ Orlando Raola montriĝis, ke estas tro koste produkti Jarlibron kaj mankas laborforto por tio en la Centra Oficejo.

Ĉu eblas pagi al UEA per bitmono, demandis iu el la ĉeestantoj. La respondo ne estis tute klara. UEA ankoraŭ ne uzas bitmonon, kaj eble estas bezonata longa tempo antaŭ ol tio povas okazi, interalie ĉar necesas bone informiĝi pri la reguloj en Nederlando, diris estrarano Trezoro Huang Yinbao.

Sed se tamen iu volas pagi per bitmono, Fernando Maia petis la koncernan personon kontakti UEA-n.

– Ni diskutas tion nun kun la ĝenerala direktoro Martin Schäffer, ni devas kelkajn aspektojn ankoraŭ esplori. Ankaŭ Facebook proponos peradon de pagoj, kaj tio verŝajne estos bona afero por afrikanoj, kiuj povas kvazaŭ senpage aliri ĝin. Se iu vere volas pagi per bitmono, tiu skribu al la estraro aŭ la ĝenerala direktoro. Ni analizos la aferon kaj tio donos al ni materialon ankaŭ por kompreni kiel procedi, Maia diris.

Universala Kongreso en Afriko estas multjara revo de UEA kaj nun aperis serioza kandidatiĝo de la landa asocio en Tanzanio. La afero ne estas ankoraŭ decidita.

Laŭ Orlando Raola, kiu respondecas pri kongresoj, ja eblus organizi kongreson en Afriko en iu luksa hotelo, sed tio signifus, ke granda parto de la afrikanoj mem tiam ne povus partopreni. Necesas trovi solvon, kiu ebligas ankaŭ al afrikanoj eblecon partopreni, li klarigis. Finance kongreso en Afriko estas certe malfavora por UEA.

La demandoj pri eventuala malpliigo de flugoj al kongresoj kaj ankaŭ pri eventuala kongreso en Afriko fokusiĝis plejparte al ekonomiaj sekvoj al UEA.

Orlando Raola respondis al Ulla Luin, ke la kongreso en Montrealo celas esti plej ekologie konscia kaj estas planata kampanjo por kolekti monon por planti arbojn, kiuj kompensos la karbo-okcidon produktatan de la kongreso venontjare.

Amri Wandel atentigis, ke UEA jam ŝparis multe da karbo-okcido ĉar okazis du virtualaj kongresoj, kaj ankaŭ estonte grandan parton el kongresaj programeroj eblos sekvi virtuale eĉ se okazos ĉeesta kongreso. Krome, la IKU-libro aperis virtuale, li menciis.

Apud la ekologiaj problemoj kiujn kaŭzas la flugoj kaj vojaĝado, ankaŭ ŝparado de paperaĵoj senditaj al membroj aperis inter la demandoj.

UEA laŭ la estraro jam multe reduktis la sendadon de papera poŝto kaj multaj eldonaĵoj de UEA estas haveblaj ankaŭ en bita formo. Tamen por kelkaj personoj kaj regionoj de la mondo estas ankoraŭ bezonataj paperaj eldonaĵoj kaj kelkaj ankoraŭ volas paperajn eldonaĵojn.

Laŭ informoj de Jukka Pietiläinen

Paweł Fischer-Kotowski redaktos Kontakton

La revuo Kontakto havas novan redaktoron. Post dek jaroj Rogener Pavinski forlasas la postenon, kaj transdonas la torĉon al Paweł Fischer-Kotowski. La estraro de TEJO elektis lin el inter tri kandidatoj, post tri intervjuoj.

Paweł Fischer-Kotowski estas 30-jara pola esperantisto, kiu interalie estis estrarano de Pola Esperanto-Junularo, ĝenerala sekretario de TEJO kaj komitatano de UEA. Profesie li estas bibliotekisto kaj laboras en scienca biblioteko en Varsovio.

En intervjuo de Libera Folio li diras, ke li ne volas grave ŝanĝi la redaktopolitikon de Kontakto:

– Esperantistoj foje forgesas, ke oni ne ŝanĝu ion, kio ja bone funkcias. Kompreneble, la personeco de la redaktoro speguliĝas en la revuo kaj oni povas klare vidi diferencojn inter la kajeroj de la ĝisnunaj redaktoroj. Mi esperas, ke ankaŭ mi povos kontribui per io nova kaj pozitiva.

Laŭ li Rogener Pavinski dum dek jaroj brile redaktis revuon, kiu  havas prestiĝon kaj longan, preskaŭ 60-jaran historion. Paweł Fischer-Kotowski citas karakterizon de Humphrey Tonkin, la unua redaktoro de la revuo, kiu en ĝia beba periodo skribis jene:

Kontakto ne estas “ankoraŭ unu gazeto”. Ĝi fundamente malsimilas ĉiujn aliajn Esperanto-gazetojn laŭ enhavo kaj prezento. Tiuj enhavo kaj prezento trovis ĉie laŭdojn. La prestiĝo kiun la revuo gajnis por la esperantista junularo interne kaj (precipe) ekstere de la Esperanto-movado estas nekalkulebla. Tiu prestiĝo estas kompreneble kontribuo al la prestiĝo de Esperanto mem.

– Estas por mi honoro povi redakti la revuon “Kontakto” kaj mi dankas la estraron de TEJO pro la fido.Lastatempe mia aktivado en la movado koncentriĝas al la instruado, post la instruista trejnado de ILEI mi ekinstruis komencantojn kaj progresantojn, en kursoj kaj individue. Tio donis al mi freŝan perspektivon pri niaj lingvo kaj komunumo. Mi esperas, ke mi povos utiligi en la redakta laboro la energion kiun donas al mi la lernantoj.

Kian signifon havas laŭ vi la gazetaro en Esperantujo, kaj kian rolon havas Kontakto?

– Ĉiam kreiĝas kaj malaperas novaj blogoj, podkastoj, retejoj kaj soci-retaj grupoj, sed Kontakto firme ekzistas dum jardekoj. Ĝi estas marko pri kiu UEA kaj TEJO prave zorgas. Mi strebos liveri al la membroj, patronoj kaj abonantoj interesan, belan revuon kun kvalita enhavo en senriproĉa lingvaĵo. Sed tion mi ne povas fari sola, tial mi esperas je kunlaboro de aŭtoroj kaj jam nun mi atendas viajn proponojn kaj ideojn.

– Ekzistas bela amaseto da bultenoj kaj revuoj, kiuj temas pri Esperanto – la movado, la lingvo, la literaturo. Tamen ne estas multaj, kiuj koncentriĝas pri la soci-kultura, neesperantista temaro. Tiun niĉon plenigas Kontakto, kiu per sia enhavo celas interesi la junulojn kaj junulojn+.

– Aparte kara publiko – sed ne ekskluzive – estos por mi la novuloj kaj komencantoj, al kiuj mi celas liveri legindan revuon, kiu ne postulas sciojn pri la movado kun ĉiuj ĝiaj “sukcesaj” renkontiĝoj, komitatanoj Ĉ kaj simile. Mi kredas, ke la enhavo povas plaĉi ankaŭ al la engaĝitaj movadanoj kaj aktivuloj. Ne hezitu, abonu – kontraŭ modera prezo vi povas ricevi ĉiun duan monaton interesan legaĵon en Esperanto!

Papo, Buller kaj Maia proponataj al UEA-estraro

Osmo Buller, Fernando Maia kaj Loes Demmendaal estis la tri personoj, kiuj ricevis pli ol unu subtenan voĉon en la enketo de Libera Folio pri la sekva estraro de UEA. Inter la pli surprizaj kandidatoj estis “Komitatano Z” kaj Sankta Papo Francisco.


Sankta Papo Francisko, Osmo Buller kaj Francisco Maia estis inter la proponoj de la legantoj de Libera Folio por la sekva estraro de UEA. Foto: Vatikano, Aleks Andre, UEA.

Fine de junio la elekta komisiono de UEA sendis al la komitato de la asocio enketilon por kolekti vidpunktojn pri la nuna kaj sekva estraroj de la asocio. La sekva estraro estos elektita post unu jaro, kaj nun oni serĉas taŭgajn kandidatojn.

La enketilon de la elekta komisiono povas respondi nur komitatanoj, sed Libera Folio volis doni al ĉiuj legantoj la ŝancon respondi al la samaj demandoj. Ĝis nun pli ol 700 personoj vizitis la retpaĝon de la enketilo, sed nur 36 el ili efektive respondis al la demandoj.

Plej interesaj inter la respondoj estas la taksoj pri la sukceso de la nuna estraro kaj proponoj por la konsisto de la sekva. La mezuma noto sur skalo de 1 ĝis 5 (kie 3 do estas “nek bona nek malbona”) la respondintoj donis al la nuna estraro la mezuman noton 2,53. Dek respondintoj donis la noton 1 (malbona) dum tri respondintoj donis la noton 5 (elstara).

Inter bone funkciantaj aferoj la respondintoj menciis la retajn eventojn kaj kongresojn. Inter mankoj ofte menciitaj estis la malbone funkcianta diskonigado de Esperanto kaj daŭre malfruanta nova retejo.

Jen kelkaj respondoj al la du malfermaj demandoj en la formularo:

 

Laŭ vi, kio bone funkcias en UEA nuntempe? Kio mankas?

Nur kongresoj ŝajne bone funkcias. Mankas utilaj veraj servoj kaj agadoj reale influaj en socio kaj politiko.

Bone funkcias la libroservo kaj la kongresa administracio (la fina neokazigo de UK ja ne signifas, ke ne necesis prepari ĝin, por ne paroli pri estontaj UK-oj).

Propagando kaj gvido mankas.

Komunikado al la membroj bone funkcias. UEA pli agu al la ĝenerala ne-esperantoparolanta publiko.

CO funkcias. Mankas saĝaj estraranoj.

Bone funkcias libroservo, kaj iomete revuo. Mankas ideo pri la estonto.

Malbone: manko de Jarlibro, malaltkvalita revuo, malfortiĝo de la agadoj en ĉiuj kampoj: eksteraj rilatoj, kulturo, scienca kaj faka agado.

VK bone funkcias, AKSO plu mankas.

 

Kion vi konsilus al nova estraro surbaze de viaj spertoj?

Oni daŭrigu la bonan laboron; daŭre retaj ofertoj kiel VK devas esti elementaj, pli bona agado ĉe laborkampo informado

Nova alfabeto sen super’signaj literoj por pli simpla internacia lingvo.

Plano vere realigebla.

Labori kaj esperi.

Produkti realisman bildon pri la vojo antaŭen

Forlasi la verkadon de tro ampleksaj strategiaj planoj kaj koncentriĝi unuavice pri malgrandaj, lokaj projektoj kiuj ja havas konkretan efikon por la disvastigo de Esperanto. Due, provi veni al reformo de la demokratiaj procezoj en UEA. Revenigi pli da voĉdonpovo por individuaj membroj. Zorgi ke la Komitato denove prenu sian Estraro-kontrolan taskon serioza.

Restarigon de serioza, bone kaj rapide funkcianta libroservo. Restarigon de la oficejo ĝenerale.

Ne malŝparu monon.

Pli da financa travidebleco.

Kontakti entreprenemajn esperantistojn en ĉiuj landoj de la mondo kaj helpi ilin labori gajni monon por subteni UEA-n kaj ĉiujn esperantajn agojn.

Necesas plialtigi la kvaliton de la revuo. Ĝia kria grafika aspekto estas forpuŝa kaj parte nelegebla, sed eĉ pli gravas igi la enhavon pli varia kaj leginstiga. Ne interesas tedaj raportoj pri renkontiĝoj nek aliaj “novaĵoj”, pri kiuj oni ofte jam legis en la reto. Estu artikoloj pri evoluoj en la movado, pri niaj kulturo kaj historio, pri la lingvo. Estu pli da recenzoj, kies longeco respegulu la gravecon de la verko — nun libro ŝajnas ricevi des pli longan recenzon ju malpli ĝi gravas. La revuo ankaŭ povus aperi dumonate kaj kun pli da paĝoj ol nun.

Mi pensas ke oni necesas pli labori en (per) Telegramo kaj Tvitero.

Krei realigeblajn servojn.

Kreu videojn, kontaktu gazetarojn, rilatu kun jam ekzistantaj organizoj kaj firmaoj, ktp.

Plimodernu la UEA-on kaj kunlaboru multe kaj ofte kun aliaj organizoj

Ĉefe ŝanĝi la ĝeneralan direktoron kaj reforigi la oficejon kiu estas centro de UEA.

 

El la 36 respondintoj de la enketo, 26 proponis nomojn de novaj estraranoj.  Entute estis menciitaj la nomoj de 21 eblaj estraranoj. El tiuj Osmo Buller estis proponita kvinfoje, Fernando Maia trifoje kaj Loes Demmendaal dufoje. La ceteraj nomoj estis menciitaj po unu fojon:

  1. Anne Amblès
  2. Peter Baláž
  3. Thomas Bormann
  4. Osmo Buller (5-foje)
  5. Jose Antonio del Barrio
  6. Loes Demmendaal (2-foje)
  7. Mariana Evlogieva
  8. Albert Stalin Garrido
  9. Jagoda Greger
  10. Mirille Grosjean
  11. Saskia Idzerda
  12. Tobias Kaźmierski
  13. Didier Loison
  14. Rakoen Maertens
  15. Fernando Maia (3-foje)
  16. Ana Manero
  17. Guy Matte
  18. Seán Ó Riain
  19. Thomas Pusch
  20. Nikola Rašić
  21. Danny ten Haaf

Krome en iom malpli difinita formo estis proponitaj:

  • Teo (Teodor Konopka) el urbo Vroclavo, Pollando. Aŭ Marĉjo el Iĵevsko de Ruslando.
  • Komitatano Z
  • Ajna jutubisto: Alex Miller, EvilDea, Chelsea, ktp
  • Sankta Papo Francisko

La elekta komisiono starigis ankaŭ du demandojn pri la graveco de la fakaj scioj kaj personaj ecoj de la kandidatoj, sed la respondoj de niaj legantoj al tiuj iom malklaraj demandoj montras nenian klaran tendencon.

 

 

”Aparteni al kulturo sen esti posedata”

Clemens J. Setz, kiu ĵus ricevis Premion Georg Büchner, la plej altan literaturan distingon por germanlingvaj aŭtoroj, konsentis respondi al kelkaj demandoj de Libera Folio – en Esperanto. Li trovas enigma la ekziston de ”tiom bona” originala literaturo en Esperanto.


Clemens J. Setz.

Libera Folio: Refoje gratulon pro la premio! Kiel vi eksciis la novaĵon, kaj kiuj estis viaj unuaj pensoj?

Clemens J. Setz: – Telefone. Mia unua penso estis “trola voko”.

Kian signifon havas por vi la premio?

– Hmm… La premio signifas al mi aparteni al vico de premiitaj verkistoj, kiel Josef Winkler (mia granda idolo).

Kiuj estas viaj propraj legantoj? Ĉu vi havas multan kontakton kun ili, ĉu vi pensas pri via publiko verkante, aŭ tute ne?

– Mi multe interagas kun legantoj en Twitter – sed ili kutime ne estas legantoj de miaj libroj sed nur de miaj pepoj.

Se mi ne eraras, vi rakontis, ke vi hazarde trovis la poemojn de William Auld, kaj tiel Esperanton. Kiel okazis tiu hazardo?

– Jes, mi hazarde malkovris lian poemon Mortanta Folio en la reto, kaj mi rimarkis ke mi povis legi kaj kompreni ĝin senprobleme, eĉ sen scii ion pri Esperanto. Tion mi sentis magiaĵo.

Multaj esperantistoj, nun eble unuafoje aŭdinte pri vi kaj la premio, sendube rapidos alproprigi vin kiel “esperantistan verkiston”. Sed ĉu vi konsideras vin esperantisto? Ĉu vi havis la ideon iam verki ion en Esperanto?

– Mia pasiva kompreno de la lingvo ne malbonas, sed mia aktiva fraz-produkta Esperanto ne estas tre evoluinta aŭ flua. Ekzemple, respondante al ĉi tiuj demandoj, mi devas multe pripensi kaj mi ne certas pri kiel sonas miaj frazoj.

”Se zorge pensi pri la afero, la efektiva ekzisto de Esperanta literaturo estas ja konsterna.” Tion skribis en Libera Folio Sten Johansson. Ĉu vi konsentas?

– Mi dirus, ke la ekzisto de tiom bona originala literaturo en Esperanto estas ioma enigmo, sed mi ĝenerale amas enigmojn.

Ĉu estas iu plia esperantlingva aŭtoro kiun vi aparte aprezas, krom Auld?

– Oh… mi amas la librojn de Spomenka Štimec, precipe la Kroata Milita Noktlibro!

Krom la literaturo, kion vi trovas rimarkinda en la esperantista mondo?

– Aparteni al kulturo sen esti posedata de la kulturo. Eble tio venas de la sennacieca naturo de la esperanta mondo.


Pli pri la temo: