KAROLUS LA GRANDA (742-814) ED ORIENTO

Karolus la Granda esis kronizita kom imperiestro, sucedanto dil Romana imperiestri, da papo Leo III en 800. Il regnis super granda parto di west-Europa ed havis ecelanta relati kun Oriento, tateme lua kronikisto Eginhard skribis ke : « Kun la rejo di Persia Aaron (Harun), di qua dependis preske tota Oriento, ecepte India, la relati esis tante kordiala ke ilca plu prizis lua favoro kam la amikeso di omna reji e princi dil mondo ed il havis egardi ed afablaji nur por ilu. »

Por ristartigar la relati iniciita da lua patro Pepinus, triadek-e-kin yari ante lore, Karolus irigis en 797, tri senditi al kalifo. Du de li perisis survoye. La triesma esis Hebreo, segun-nome Isaak ; il sejornis dum quar yari en Baghdad.

Ne parolesis pri kontratizar irga federuro, ma pri obtenar protektado por la Orientala Kristani, dominacata dal Mohamedani, e por la pilgrimanti.

Longatempe ante la retroveno da Isaak, Harun-al-Rachid informigis la patriarko di Yerushalayim (Ierusalem) ke, ne nur il agnoskas la protektado dal rejo dil Franki super la Kristani di Santa Lando, ma, ke mem il donacas la Santa Tombo ad il, kom lua propra proprietajo.

La patriarko irigis du monakuli a Roma, qui, ye la predio dil imperiestrala entronigo, depozis solene, inter la manui di Karolus, la klefi dil Santa Tombo e la standardo di Yerushalayim, same kam plura reliquii.

Kelka monati pose, Karolus livis Italia. Proxim la Valo di Aosta, il rajuntesis da Persiano ed Afrikano ; la unesma venis segun impero da Harun-al-Rachid ed il preiris Isaak. La duesma venis de Fez ; Karolus negociis kun la emiro la interesti dil Kristani di Afrika. Kom rekompenso di richa donacaji, Karolus sendigis frumento, oleo e vino, nam il informesis pri la famino qua esis plago a la lando dil emiro.

Isaak rajuntis Karolus la Granda en Aachen. Il kunportis splendida donacaji, quale devas esar, inter oli onu trovis la unesma elefanto probable irgatempe vidita icaloke. Tre versimile, onu desegnis olu por texar silkajo nomizita « dil Tombo di Karolus la Granda. »

Dum ke il konstruktigis baziliki e monakerii en Yerushalayim, Karolus mantenis e durigis lua relati kun la kalifo. En 807, Harun-al-Rachid akompanigis senditi dil patriarko di Yerushalayim da ambasadisto, nomita Abdallah. Inter la stofaji e la parfumi, qui adportesis, la imperiestro deskovris luxoza tendo, kandelabri de orlaboro-arto e famoza horlojo qua indikis la kloki per faligar bronza buli sur metala disko.

(Segun Eginhard, kronikisto di Karolus la Granda – publikigita en la numero 6/2000 di Letro Internaciona)