Ĉina Radio ne plu elsendas en Esperanto

La regulaj elsendoj de Ĉina Radio Internacia (ĈRI) en Esperanto ĉesis. Plu funkcios tamen la Esperanto-redakcio, kiu prizorgas la novaĵretejon de ĈRI en Esperanto kaj produktas videojn.


La retejo de Ĉina Radio Internacia prezentas multajn bildojn kaj citaĵojn de la ŝtatestro.

Jam komence de septembro 2021 multaj rimarkis, ke malaperis la ordinaraj retradiaj elsendoj de Ĉina Radio Internacia (ĈRI). Responde al demandoj de aŭskultantoj, redakciano Lucia Lee skribis en Facebook, ke nova retejo aperos baldaŭ. Pri la sorto de la elsendoj longe mankis klara informo.

En septembro en la retejo aperis ankoraŭ du elsendoj, kiuj konsistis el legaĵoj fare de nur unu parolisto, kaj ripetitaj lecionoj de kurso pri la ĉina lingvo. Poste jam nenio aperis.

La 19-an de decembro Jianping Zhao, parolisto ĉe ĈRI, konfirmis al la multjara aŭskultanto Suso Moinhos, ke la regulaj elsendoj ne revenos. La argumento por la ĉesigo estas, ke radioelsendoj estas eksmoda teknologio. La redakcio plu produktos videojn.

La elsendoj de Radio Pekino (poste Ĉina Radio Internacia) en Esperanto komenciĝis la 19-an de decembro 1964. Komence la elsendoj estis direktitaj al Eŭropo, kaj duonhoraj programoj aŭdeblis dufoje semajne. Baldaŭ la elsendoj estis direktitaj ankaŭ al aliaj mondopartoj, kaj ekde 1979 la programoj iĝis ĉiutagaj.

En 2002 estis lanĉita la Esperantlingva retejo de ĈRI, kaj ekde 2004 la programoj de ĈRI en Esperanto dum iom da tempo eĉ estis elsendataj per mezaj ondoj el Albanio, por pli bona aŭdebleco en Eŭropo.

La du radiostacioj, kiuj dum jardekoj havis la plej grandan signifon en Esperantujo, estis Pola Radio kaj Ĉina Radio Internacia – ili produktis la plej grandan kvanton da programoj. Post la fermo de la Esperanto-redakcio de Pola Radio en 2011 ties laboron sur volontula bazo daŭrigis Pola Retradio.

Diference de Pola Retradio, la Esperanto-redakcio de ĈRI plu restas parto de la ŝtata propaganda aparato. Ekde 2018 ĝi formale estas parto de la propaganda sekcio de la Ĉina Komunisma Partio.

Aparte rimarkeblas en la retejo la granda kvanto da portretoj kaj citaĵoj el la eldiraĵoj de la ŝtatestro. En la plej supra novaĵbloko troviĝas nur artikoloj pri li:

  • Xi renkontiĝis kun modeloj de konstruado por paca Ĉinio
  • Xi renkontiĝis kun Putin per videoligo
  • Xi Jinping: fortigi kulturan konscion kaj firmigi kulturan memfidon
  • Xi Jinping esprimis simpation al usona prezidento pri tornado en Usono
  • Xi Jinping intervidiĝos kun Putin per videoligo

La redakciaj artikoloj evidente sekvas la oficialan linion de la partio kaj la registaro. Responde al kritikoj rilate la situacion de ujguroj en Ŝinĝjango (Xinjiang), la redakcio sub la titolo ”Estos vane rompi al si la kapon por ludi karton pri Xinjiang” rekomendas al kritikantoj anstataŭe okupiĝi pri homrajtaj problemoj en siaj propraj landoj:

Samtempe kiam iuj usonanoj abrupte intervenis en alies internajn aferojn. La homrajta demando de Usono estas komplika. Nigrasklava sistemo antaŭ cent jaroj, senbrida dungado de infanaj laborantoj en agrikulturo kaj moderna sklavigo de eksteraj enmigrintoj, la ĉapo de deviga laboro apartenas al Usono mem.

Ekde 1950 ĝis 2000 la ĉina ŝtato eldonis ankaŭ tutmonde popularan revuon pri Ĉinio en Esperanto, El Popola Ĉinio. Post la malfondo de la papera revuo parte similaj enhavoj aperas en la multlingva Ĉina Interreta Informa Centro.