Le pasta basta

Chronica publicate in Panorama in interlingua, no.6, 2018. Photo de Wikipedia

Como omnes sape, il es un facto que le italianos ama pasta. Il ha multissime formas de pasta, e multe de illos es ben cognoscite in tote le mundo. Certe variantes ha nomines que es facile a comprender, como spirali, que obviemente significa “spirales”. Le “i” e “e” al fin del nomines italian significa le forma plural masculin e feminin, respectivemente.

Ma que significa tagliatelle o spaghetti? Isto non es tanto obvie. Nos interlinguistas probabilemente pote divinar que tagliatelle refere al parola tagliare, taliar in Interlingua. Ma que es spaghetti? Isto veni del parola spago, que significa “tenue corda”. Spaghetto es le forma diminuitive, e spaghetti le plural (ancora diminuitive). Un finessa ulterior es que on pote adder mesmo plus de formas diminuitive o augmentative. Assi spaghettini es un forma mesmo plus tenue de spaghetti, e spaghettoni es le variante plus spisse.

Lasagna veni del parola grec laganon, via le forma latin lasanum, e significa casserola o marmita. Isto es logic, viste que le lasagna es preparate in casserolas.

Macaroni, in italiano maccheroni, probabilemente veni del parola grec makaria, que significa un bouillon de hordeo, usate pro commemorar le mortes. Ma le original signification del parola radice, makar, es plus optimistic: benedicte o felice.
Un etymologia alternative deriva maccheroni del parola italian maccare, in Interlingua martellar, rumper. Isto serea rationabile, date que le macaroni es taliate in micre pecias.

Fusilli veni del parola fuso, que ha le mesme signification in e italiano e Interlingua. Le nomine veni del facto que traditionalmente le fusilli obteneva lor forma per esser filate circum un bastonetto.

Que nos lassa le plus ben cognoscite nomines, e ora face le cognoscentia de alcun representantes inusual e peculiar del familia del pasta.
Il ha, per exemplo, le vermicelli. Isto es “parve vermes”. Le suffixo celli significa “parves”, cello es le forma singular. Le instrumento cello es un abbreviation de violoncello “parve violon”. Si vos cognosce alcuno que sona le cello, iste persona tracta un instrumento assatis grande, le qual es nominate “parve”. Lassante iste parve digression, que nos reveni al thema culinari:
Que pensa vos, esque “parve vermes” es un bon nomine pro pasta? Forsan non tanto mal como on poterea supponer, considerante que iste variante ancora existe!

Il anque ha le linguine, parve linguas, un forma applattate de spaghetti.
O prefere vos le stringozzi: “similar a cordones de scarpa”.
Pro le amatores del fiction scientific, il ha le marziani, le martianos. Le pasta resimila le antennas del martianos ex bandas designate.
Io finira con le pasta pro ver masculos: mostaccioli, “cosas simile al mustachio”.

Alora, cata persona pote trovar su forma favorite del pasta, mangiar lo con su sauce favorite, con su vino favorite, audiente su aria de opera favorite, sub le dulce sol italian. Le melior cosa es que le dulce sol italian es le mesme sol que nos omnes vide: alora, basta de parolas, que nos mangia pasta!