LA VEKIGHO DE AFRIKO

Poste, li kreis la aliajn estajhojn kaj rimarkis, ke li jam elcherpis sian stokon de richajhoj, de civilizo, de scio, de intelekto, de valoroj, de kulturoj, ktp. Li kreis al aliajn aferojn sen tiaj elementoj. En la Dia konscienco, tiuj posteuloj devus labori por havi parton de tio, kion ni afrakanoj havas per la dia graco.

La  aliaj kreitajhoj decidis iri tien, kien Dio jam metis tiujn elementojn. Kiam tiuj homoj alvenis en Afrikon, ili trovis popolon tre zorge organizitan, dignan, kompetentan, tre evoluintan. Ili renkontis tre fortan reziston, ili vidis dignajn idojn de Afriko, afrikanoj fieraj pri sia afrikaneco, afrikanojn kompetentajn kaj dignajn,afrikanojn nevenkeblajn, afrikanojn gvidpovajn, strategiajn, richajn, bonsanajn et felichajn.

Ili trovis la potenculon SASKIATOURE, reghon de Sonhay (1493-1529), kiu unuigis la tutan regionon okcidentsudanan, starigis regosistemon plu veneratan nuntempe pro sia efikeco. Li dividis sian landon en provincojn, el kiuj chiu havas profesian estron kun la titolo REGISTO, kaj havis legharon sub la gvido de jughistoj tre spertaj. Tiam Afriko jam havis la malcentralismon, la justicon kaj gvidantojn tre kapablajn unuigi.

Ils trovis la reghon Ghehanzin kiu forte rezistis kontrau la intervenon europan en lian landon dank’al armeo korpe adaptita kaj konsistigita el garnizon da  kvin mil virinoj-militistoj. Ili ege shatadis la homajn sciencojn, kaj onidire, li estis autoro de la plej belaj kantoj kaj poemoj neniam antaue verkitaj en Dahomeo. Mi jhus diris “HOMA SCIENCO”, la autenta, naskita el observoj, analizoj kaj esploroj utilaj kaj praktikaj.

Ili trovis la komandanton HANNIBAL, chefgvidanto de Kartagho, la plej granda stratego, generalo, kia neniam ekzistis. Li utiligis sian superan potencon por konkeri parton de Hispanio kaj Italio. Li estis preskau  venkonta la imperion Romian. Liaj kuraghaj movoj kun armeo da afrikanoj militistoj-elefantoj tra Alpoj por surprizi kaj konkeri la nordan parton de Italujo kaj lia genia taktiko konita tra lia batalo de Caenna kie lia armeo shajne kaptita, lerte chirkauis kaj detruis armeon romian multe pli imponan, akiris famon memoratan jam pli ol du mil jarojn.Nuntempe, multaj lernejoj militistaj plustudas lian taktikon.

Ili renkontis la reghon Moshoeshoe de Basutolando (1815-1868), tre saghan kaj justan, kiu estis tre brila  tiom pri diplomatio kiom pri milito. li unuigis multajn etniojn en stabilan socion, kie la leghoj kaj ordo regis. Li sciis, ke dank’al la paco, la prospero eblas kaj tial li ofte evitas konfliktojn pere de lertaj traktadoj.

Estis ankau Osei TUTU, regho de la Ashantioj (1680-1717), kiu estis la fondinto kaj le unua regho de la nacio Ashanti, granda reghujo de okcidenta Afriko, kie nun estas Ganao. Li povis unuigi siajn ses naciojn sub unu sola regno. Dum la regado de Osei,  la superficio de la reghujo Ashnati trioblighis. La reghujo farighis granda  potenco kun sistemo militista kaj politika kiu dauris du jarcentojn.

Alia regho estis Shaka de la zuluoj (1818-1828).  Li estis tre granda noviganto kaj gvidisto militista, kiun oni rimarkis pro la fakto, ke en la 19a jarcento li modernigis la reghimenton militistan de la bantuoj. Li ordigis la reghimentojn lau aghoj kaj uzado de la armiloj kaj elpensis novan militsistmon. Li inventis la sagon ASSEGAI, kaj disvolvis la tenajlan teknikon de la malamikoj. La trupoj de SHAKA superis chiujn en reputacio militista kaj altrudis la respekton de la malkonsilado. Li konstruis la nacion zuluan. Ili sukcesis unuigi plurajn etnajn grupojn en Sudafriko kontrau kolonia invado.

Ili trovis Kanga Moussa (1280-1337). Reghoj de la reghoj, 10a reganto de la tute potenca emperio da Malio; Kanga Moussa estis kaj pluestas certe la homo la plej richa en la historio de la homaro.Lia trono sidis sur la plej granda orstoko en la mondo.Malfacilas  nun taksi sian richajhon. “Senlime richa” shajnas la tauga difino, char  lau la standardo tiama, estis maleble taksi lian richajhon au kompari ghin kun aliulaj. Unu el la ilustrajhoj famkonataj de Moussa estis lia oroza trono kun krono ora tenanta spektron kaj unu oran moneron, bildo por signifigi, ke chio estas orizita che Moussa. Li havis armeon da 200 000 homoj, el kiuj 40 000 pafarkistoj. Apud Moussa, Bill GATES estas malgrava.

Ili trovis ankau tiujn afrikanojn kun granda kredo je Dio; ili trovis la timon al Dio, kion atestas eltirajho de la parolado de la Regho Leopold II de Belgio antau la foriro de la pastroj-misiistoj en 1883.

Mi citas :”Respektindaj Pastroj kaj karaj samalandoj,la tasko, kiun ni devas plenumi, estas tre delikata kaj necesigas takton. Certe vi iras por prediki, sed via prediko devas inspirighi de la  profitoj  de Belgio.
la chefa celo de nia misio en Kongolando ne plu estas lernigi al la negroj kiel koni Dion, char ili jam tion scias. ili parolas kaj submetighas al  iu MUNGU, NZAMBI, NZAKOMBA, ktp. Ili scias, ke mortigi, enveni al aliulaj edzinoj, kalumnii kaj insulti estas malbone.Ni kuraghu rekoni tion. Vi iras ne por lernigi al ili tion, kion ili jam scias”.

Vi akordighos kun mi, ke Afriko, la afrikanoj chiam estis popolo kredanta, popolo kulturita, kompetenta, digne grava, aprezata, enviita, bonsana, nevenkebla kaj fiera. Tie estas la persona disvolvo, la saneco, la felicho, la strategio, la richeco, ktp. Jen do ili decidis ruzi, detrui, mortigi. Ili transformis niajn konvinkojn en dubojn, ili semis dangherajn virusojn en nian menson. Ili abomenigi nian puran konscion, ili sukcesis kredigi al la elektito, ke li estas sklavo. Jen la daurigo de la parolado.

Mi citas :<<Via chefa rolo estas faciligi la laboron al la administrantoj kaj al la industriistoj. Tio signifas, ke  vi interpretos la evangelion tiel ke  niaj profitoj en tiu chi parto de la mondo estu tre bone protektataj.
Tial, vi chiel klopodos por seninteresigi niajn sovaghulojn pri la ricahjhoj plenigantaj iliajn grundojn por tiel evitigi al ili interesighi pri ili, kaj ke ili ne konkurencu vin kaj revu iam forigi vin.

Via scio pri la evangelkio ebligos al vi facile trovi tekstojn devigantajn la fidelulojn shati la malrichecon. Tiurilata ekzemplo estas :”Felichaj estas la malrichuloj, char la regno de la chielo apartenas al ili; estas malfacile al richuloj eniri la chielon”.

Vi devas chion fari, ke ili malshatu chion, kio povos kuraghigi ilin alfronti nin. Mi tie chi aludas al iliaj fetichoj militaj, kiujn ili jhuris neniam forlasi, kaj vi chiel klopodos malaperigi ilin.

Via esenca ago devas turnighi al la gejunuloj, ke ili ne ribelighu, kiam la rekomendoj de la pastroj kontraudiras tiujn de iliaj gepatroj. La infanoj lernu obei tion, kion rekomendas la misiisto, kiu estas la patro de ilia animo. Insistu aparte pri  la submetigho kaj obeemo; evitu disvolvi  spritecon en la lernejoj: lernigu al ili kiel skribi sed ne kiel rezoni.

Karaj samlandanoj, jen iuj el la principoj, kiujn vi aplikos. Vi trovos multajn tekstojn en la libroj, kiujn vi ricevos fine de tiu chi renkontigho. Prediku al la negroj, ke ili estu chiam submetighintaj la la blankaj koloniisitoj, ke ili neniam ribelighu kontrau la postuloj, kiujn la koloniistoj trudos al ili.

Faru, ke ili chiam deklamu :”Felichaj estas tiuj, kiuj ploras, char la regno de la chieloj apartenas al ili.” Chiam konvertu la nigrulojn pere de la vipo. Subtmetigu iliajn edzinojn al nau monatoj da laboroj, ke ili chion faru senpage por ni. Postulu, ke ili donacu al vi kaprinojn, kokinojn, ovojn kiel signon de dankemo chiufoje kiam vi vizitos iliajn vilaghojn. Kaj faru chion, ke la negro neniam farighu richa.>>

La celo de tiu laboro por devojigi nin de niaj valoroj, de niaj richajhoj, de nia fido en Dio havis gravajn konsekvencojn. Nuntempe, la sola afero, kiun la afrikano komprenas,  estas la konsumado. la afrikanoj ne konas la gravecon de la kreado kaj la konstruado de richeco. La precipa regulo estas konservi la monon en sia rasa socio. La judoj havas firmaojn judajn, dungas judojn, achetas judajojn, kaj pensas jude.
Estas nenio malbona en tio sed la afrikanoj taskas al si ne kompreni nek sekvi tiajn regulojn bazajn. La afrikanoj mortigas afrikanojn, kontrauas la sukceson de aliaj afrikanoj. 93% da afrikanoj mortigitaj, estas forpasigitaj de afrikanoj. La shtatestroj afrikaj prishtelas la popolon kaj sendas la monon al siaj majstroj- koloniistoj, kiuj alpruntas  al ili la saman monon, kiun tiuj shtatestroj devas poste repagi kun altegaj rentumoj.

Chiu afrikano, kiu havas iom da mono, shatus elspezi tiun monon en la landoj de siaj  majstroj-koloniistoj. Ili pasigas siajn feriojn eksterafrike, achetas domojn ekster Afriko, vizitas lernejojn ekster Afriko, kuracigas sin ekster Afriko…., anstatau elspezi tiun monon en siaj propraj landoj profite al siaj popoloj.
Statistikoj montras, ke la mono de judoj iras de judaj manoj al judaj manoj, antau ol iri al manoj de alia popolo, dum la mono de la afrikanoj iras rekte de siaj manoj al tiuj de alirasaj homoj. Nur 6% de la mono de la afrikanoj restas en sia medio. Tial la judoj estas supre, dum la afrikanoj estas malsupre de chiu skalo de la socio. Ni devas shanghi tion, ni tuj shanghu tion.

Konsideru ni la ekzemplon de  la prezidento Alassane OUATARA de Kotdivuaro. Lia edzino estas judo. Li chion akiris de la juda raso : karieron, bonstaton, ktp. Sed kion li povas doni reciproke al tiu chi judino ? Nepre nenion finance richigan, rilatan, ktp. Multaj gvidantoj afrikanoj edzighas kun judinoj por havi tion, kion la raso afrika ne donas al ili, la richajhon de reto de potenca raso.Ni devas shanghi tion, ni tuj shanghu tion.

Anstatau acheti varojn/produktojn europajn, aziajn kaj amerikajn, la afrikanoj povus industriigi Afrikon, starigi instituciojn ebligantajn disvolvighon de komercado. Kiam amerikano, aziano au europano iniciatas ion, tuj afrikanoj sekvas lin. Sed, kiam afrikano iniciatas ion, la aliaj afrikanoj lin kritikas, humiligas, persekutas kaj ech mortigas. Ni devas shanghi tion, ni tuj shanghu tion.

Ekde kiam mi komprenas, ke la kokajhoj importatajn de Europo (au ankau de aliaj kontinentoj) al Afriko estas destinataj por manghigi hundojn, mi ne plu manghas tiajn. Tuj post la pretigado de tiu chi kroniko, mi esploros  eblecon necesan doni al afrikano la monon, kiun mi elspezas por tiuj nutrajhoj. Jes, mia mono estas destinata antau chio unue al la afrikanoj.

La plej granda problemo de la plejparto de afrikanoj estas ke ili neniam rekonas siajn erarojn. Ilia kutimo  detrui au mortigi sian samkontinentanon por manghi kun koloniistoj, ilia nekapablo krei entreprenon kaj generi richajhon, ilia rifuzo lerni kaj apliki regulojn, ilia tendenco malshpari monon en funebroj, baptigho, komuniigho estas lau ili la eraroj de aliaj personoj.

La afrikano krias kaj denuncas la organizon Francio-Afriko matene je la naua horo, kaj je la deka horo li estas en la konsulejo Franca por peti vizon. Li krias kaj denuncas la prishtelon kaj raboj de Afriko, kaj kelkajn minutojn poste, li estas en benzinsatacio TOTAL por acheti benzinon, dum samkontinentano havas  apude sian benzinstacion. Ni devas  konsumi afrikane, pensi afrikane kaj agi afrikane.

Por sukcesi kaj richighi, la afrikanoj devas plenumi siajn respondecojn. Ili devas unuighi, mortigi la nescion, la naivecon, la avidecon, la malgrandanimecon, la perfidon, la kalumniadon, la torpedon, ktp por lerni pensi pri si per si, por lerni gajni propralabore. La lernado estas la bazo de chiu disvolvigho, de chiu richeco kaj la edukado unue estu kultura.

Karaj fratinoj kaj fratoj afrikanoj, estas nur unu maniero esti afrikano, defendi Afrikon, richigi Afrikon kaj sekve esti richa, tiu maniero estas konsumi afrikane, pensi afrikane, defendi la afrikan rason, protekti kaj promocii la afrikan rason. Chio alia estas nur literaturo. DANGOTE, la nigheria miliardulo, investas nur en Afriko, kaj Afriko redonas chion al li.

Mirindaj kreajhoj de Dio, karaj fratoj kaj fratinoj samrasa, karaj homgefratoj samsangaj, lastempaj amikoj fidelaj,chu vi povus pensi, ke malgrau tiu strategiego por detrui niajn valorojn, nian identecon, nian rason,  multaj afrikanoj sukcesis konservi sian senmakulan kaj venkan konscion afrikan ? Jes, la afrika raso rezistis antau chiuj krimoj kontrau la homaro, char ghi estas la potenca raso, char ghi estas la elektita raso, char ghi estas la vekighinta raso.

Ili decidis mortigi afrikanojn, komplice kun aliaj afrikanoj kun konscio abomenindigita. Ili mortigis Sylvanus OLYMPIO, ankau Lumumba, Modibo KEITA kaj ili deportis kaj mortigis niajn Reghojn. ili mortigis kaj  mortigadis, tiel malkashante ilian malfortecon, char la perforto estas la armilo de la malfortuloj.

Ili mortigis iujn, enkarcerigis aliajn. Ili detruis ceterajn per  humiligo kaj hontigo, ili kunportis aliajn al siaj plantejoj, perfortis, torturis, ili estis tre malicaj kaj malbonegaj. Sed kiam ili mortigis iujn, aliaj naskighas pli fortikaj, pli subtilaj.

Enkarceriginte Nelson MANDELA, ili volis mortigi lin; sed tiu chi  komprenis la sistemon, ilian sistemon. Li kompenis, ke ili klopodas kolerigi nin por poste detrui nin. En niaj naciaj lingvoj, koleri signifas ” kuiri sian koron, detrui sian ventron,ligi sian ventron”.  Ili tiel igas nin detruighi per nia kolero.

Tial Nelson MANDELA decidis liberigi sin, siajn talentojn, sian potencon, pardonante. la sola solvo estas liberigi nin, pardoni kaj lerni venki per nia historio, lerni vivi longe,  bonsanaj, felichaj kaj richaj.

Medecinistoj nuntempe elmontras, kiel la rifuzo pardoni au sin pardoni kauzas rankoron, kiu povas evolui ghis malamo, senkuraghigho kaj obsedo.Tiuj statoj kreskigas venghodeziron, kio neeviteble influas la korpon. Ne ekzistas emocio, kiu ne influas la korpon. La emocio influas la sanstaton kaj la malsanon pere de la subkonscio, kaj la tuta patologio, shparas neniun sferon de la homa mashino : la korpon, la animon kaj la spiriton.

Chiu scias kiel la malamo profunda povas detrui estulon kaj provoki malsanon gravan. Permanenta agreseco vidalvide de la aliaj homoj venenigas la tutan homon kaj simple kauzas tutan indiferentecon. La rifuzo pardoni au sin pardoni, ech se tiu rifuzo estas senkonscia, elcherpas la energion de la homo kaj malhelpas lin ami.

Pardoni tute ne signifas negi sian suferon, nek favorigi iun. Tio tute ne signifas devigan repacighon. oni povas pardoni iun, simple decidante rompi la rilaton kun li. Ni pardonu unue nin mem por liberigi nin de niaj rankorajhoj.

Por pardoni, oni devas kompreni kaj senti, tute ne jughante nek akuzante. Oni devas konduti altruisme kaj tiel oni povus kompreni kaj senti kiel la aliaj meritas nian kompaton, nian “korfavoron”.

La sipardono estas la plej malfacila etapo, char ghi okazas ofte en la subkonscio. Kiam vi konsciighas, ke vi bezonas tion por iu au ke vi maljuste jughas iun, vi havos kompaton al tiu homo, kaj nur tiam vocheto interna akuzos vin. Vi komprenos, ke tiu persono ne estas malbona, sed al li mankas nur kompreno en la momento de la afendo, kaj tiu manko estas lia problemo. La honto ofendighi invadas nin, char  el la profundo de nia esto,ni scias, ke erari estas home, kaj neniu estas malbona nur por fari si plezuron.

Por sukcesi sin pardoni, ni devas kompreni, ke chiuj ni rajtas erari, havi niajn limojn, niajn malfortojn. Sin vere pardoni implicas  internan transformighon eksterordinaran, oni sentas sin vere liberigita, oni rehavas  novan energion. Dank’al tiu energio, le korpo, la animo kaj la spirito sentas sin liberigitaj por perfekta sanstato, chiapunkta sukceso kaj la absoluta felicho.

Pardoni la aliajn kaj sin pardoni estas retrovi novan energion, internan pacon ; tio estas  ankau shanghi sian percepton de  la muljusto suferitan kaj de tiuj, kiuj respondecas pri tiu maljusto, kio ankau estas chesi remachi la pasintecon kaj esti preta ne plu suferi tion. La rankoreco estas memdetrua; tio similas chiutagan glutadon de veneno malgranddoza. Nenio estas nepardonebla.

Nia vivo estas plena je batalaj kaj klopodoj; chiutage, ech en la subkonscio, ni alproksimighas al niaj celoj ; tial ni ne ebligu al venghodeizro fushi  kaj neniigi chion. Tio similas al glutado de veneno, kiam oni pensas venenigi la alian.

La amareco estas monstro; ghi povas havi proporciojn grandajn au malgrandajn. Ghi nutras sin per niaj pensoj kaj de nia tuta energio. Ju pli ghi disvolighas, des pli ghi detruas nin. La energio disponebla por vivo plena kaj felicha estas devojigita al la amareco, al la venghdeziro.

Kun la rankoreco chio farighas malluma. La plej bona vengho estas chion preterlasi por daurigi sian vivon kaj sukcesi. La pardono esras donaco, kiun oni donas al si mem; ghi estas la permeso, kiun oni donas al si por esti felicha.

En la kristanismo, la pardono estas legho:” Ne jughu, kaj vi ne stos jugitaj”. Samkiel en la judaismo ghi kredigas, ke tio estas tute simpla. kiam Petro demandis Jesuon, kiom da fojoj oni devas pardoni sian fraton, kiu ofendas lin (chu ghis sep fojoj ?), Jesuo respondis :” mi diras ne ghis sep fojoj, sed sepdek sep fojoj”.  Tio estas simbola nombro, kiu signas la lokon de la pardono kaj ghia proksimeco kun la amo.

Ankau en la Korano, unu el la rekomendoj estas la pardono. Kiuj konsideras sin islamanoj nekredante la moralajn valorojn de la korano, ne kapablas pardoni la aliajn, char ili facile ofendighas pro ajna eraro farita. Tamen Dio konsilas la kredantojn, ke la pardono estas plej bona. La sankcio de malbona ago estas malbona ago simila. Tamen, kiu pardonas kaj reformas, pri ties salajro zorgas Dio.

La kredantoj, kiuj scias, ke la homoj estas elprovitaj en tiu chi mondo kaj lernas pere de siaj eraroj, estas toleremaj kaj kompatemaj. Plie, la kredantoj kapablas pardoni, ech se ili pravas, kaj la aliaj malpravas. Kiam ili pardonas, ili faras nenian distingon inter grandaj kaj malgrandaj eraroj. Oni povas kauzi al ili erarojn severajn per eraroj.

Dume, la kredantoj scias, ke chio okazas antau la okuloj de Dio, kaj lau specifa destino. Do, ili akceptas chiujn eventojn, ne kontrausatrante ilin kolere. Chu ni estu kredantoj au figurantoj ?

Pardoni, lerni por fari al si novan vojon kaj sukcesi en chiuj sferoj de la vivo, jen mia revo jam 21 jarojn. Mi rekonas, ke tiu vojado estis por mi inica vojaghado, sed mi ne sukcesis krei kolektivan konscion afrikan chirkau tiu revo. Mi malsukcesis en mia volo unuigi. Necesas, ke oni proponigu panerojn al afrikanoj, por vidi ilin forlasi chion, kio alportas al ili identecon, sanon, prosperon. La profitemo de la afrikano estu detruita.

Mi malsukcesis, sed mi scias, ke la shlosiloj de la sukceso trovighas en la malsukceso. Prenante le shlosilojn de la sukceso, mi decidis modifi la metodon. Mi komprenas la diferencon inter  scii kaj agi, inter koni la vojon kaj lauiri la vojon. Nia historio instruas al ni, ke por esti homo lau la vera signifo de la termino, oni devas inicighi.

Felix Houphouet-Boigny, Nelson Mandela, El Hadj Omar Bongo kaj multaj aliaj havas fortan personecon. Ili vere altrudadis respekton al Francio, char ili estas tribestroj, inicitoj, char ili faras sian vojadon inican. Farighi ambasadoro de disvolo estu vojado kaj ne celo.

Por sukcesi pardoni, lerni sin restrukturi kaj sukcesi, oni bezonas procezon de profunda transformigho, repreparigho mensa. La lasta seminario  pri vibraj frekvencoj ebligis kompreni tri aferojn :
1- la afrikanoj volas shanghighi kaj sukcesi
2- la afrikanoj povas shanghighi kaj sukcesi
3- la afrikanoj tuj shanghighos kaj sukcesos.

Por ke tiuj tri punktoj realighu kaj eternighu, necesas revizii nian sistmon malnovan por havi novan, kiu bazighu sur grupa disciplino, la valoroj kaj la vojado inica por malkovri sin mem.
………………..
……………….

Mirindaj kreajhoj de Dio,
Se chiu el ni povas iomete silentigi sian egoon por agi kolektive, ni certe sukcesos. Ni devas kune labori kaj forgesi nin por altrudi al ni mem kaj al la aliaj la respekton de la novaj leghoj. Sen disciplino la talento neniom valoras.

Franclingva teksto de Coach Patrick POGNON kun la esperantigo de  GBEGLO koffi

PS : Kiuj interesighas pri tio chi, tiuj povas :
-    Alighi al la retlisto franclingva CERVEAU COLLECTF AFRICAIN, sendante malplenan mesaghon al cerveaucollectifafricain-subscribe@yahoogroupes.fr, kaj poste konfirmi respondante la alvenintan mesaghon respondan.
-    Alighi al grupo FIAD-ESPERANTO en ties retlisto esperanta
fiad-esperanto@googlegroupes.com au simple rilati kun GBEGLO Koffi
-    Vizitante la retpagharon : www.fiad-solutions.org