LA PROPAGO DI ISLAMO (unesma parto)

Fonto: Wikipedia
La temo esas aktuala, ma nun me preferas transskribar anciena texto, skribita da C. W. T. Reeve e publikigita en 1913 (Progreso VI, p. 175-177) sub la titulo La propagado di Islamismo e la kresko di l’Islamani. Inter 1912 e 1914, kande Ido atingis sua preske definitiva formo, komencis aparar en Progreso multega texti pri cienco, historio, religio ed altra temi, e la nombro de lingual artikli komencis diminutar. On quaze probis la nova linguo per zeloza skriptado, original e tradukita, pri la maxim diversa temi. To esis epoko di granda fermentaco intelektal, qua kontributis a rafinar e subtiligar la expresal resursi di Ido. Precize lore aparis la nun transskribata artiklo, qua montras a ni, quon on savis ed opinionis lore – komence dil pasinta yarcento – pri temo tante flagranta nun.
Yen do la unesma parto dil texto (me aktualigis la tre poka vorti, qui lore ne ja prizentis la moderna formo):
«La sequanta informo, quan me prenis ek la tre lektinda libro titulizita Mohammedanism, da D. S. Margoliouth, D. Litt., profesoro di Araba linguo en la universitato di Oxford (Williams e Norgate, London), montras la remarkinda kresko dil Islamismo.
Islam esas la infinitivo, e Muslim o Moslem esas la participo di la verbo, qua signifikas «abandonar, submisar su, rezignar»: t.e. turnar su a Deo por pregar ed adorar, exkluzante omna altra objekto di devoteso. Tale la vorti equivalas monoteismo e monoteisto.
Islamano o Mahomedano esas do ulu qua aceptas la propoziciono, ke ula Arabo, quan on nomizis Mohamed o Ahmad, filio di Abdallah, de la civito Meccah en central Arabia, qua mortis A.D. 632, esas la chefa e superega moyeno, per qua la volo di la kreinto dil mondo revelesis a la homaro. La defino exkluzas personi qui agnoskas, ke Mohamed esis un profeto inter multi, ma inkluzas liberpenseri en Mohamedana landi, qui semblas aceptar la sistemo.
La maxim frua metodo di propagado esis per persuado, semante la semajo (se ni uzas la Biblial metaforo) ne sensorge, simile kam la semisto en la parabolo, ma sur sulo qua montris signi di fertileso. Ultre la metodi di dissemado per la glavo e la organizado per misioni, esas du altra moyeni, per qui on adquiras adheranti. Una esas la komprado di infanti. On dicas, ke ca moyeno uzesis en Chinia, kande ula distrikto esis povrigita per la pesto e famino; autori konstatas, ke 10.000 infanti esis enportata por riplenigar la Islamana populo en un sola evento. Altra metodo esis la kaptado per violento di yuna Kristani, ek qui la Otomani dum yarcenti formacis lia trupi di janichari.
Existas anke speco di propagado per mariajo. Una granda faktoro dil Islamista propagado en Sudan esas la armeo, nam kande irga negro rekrutesas aden ula negra batalioni, on unesme cirkoncizas lu, pose on docas a lu la kredo e yen! lu esas Islamano.»

(duro sequos)