Monthly Archives: July 2017

2017-07-05 – Discoperta de photo in le Statos Unite de America

AUDI REGISTRATION DE SONO

postimageLe aviatrice statounitese Amelia Earhart e su navigator Fred Noonan, qui dispareva in le anno 1937, pote haber supervicte in le Insulas Marshall e essite tente captive de japoneses, secundo un photo presumibilemente genuin in le Archivos National del Statos Unite. Le photo monstra un femina, qui appare como Amelia Earhart, e un viro, qui appare como Fred Noonan, post lor accidente aeree. (9 | US)

Ĵurnala paĝo tute en Esperanto vekis hispanojn

Kelkaj loĝantoj de la urbo Teruel certe frotis siajn okulojn sabate la 24-an de junio. Tuta paĝo en la loka ĵurnalo aperis nur en Esperanto. La sama ĵurnalo aperigis ampleksajn raportojn pri la 76-a Hispana Kongreso de Esperanto. Tio eblis pro intensaj kontaktoj de la organizantoj de la kongreso kun la loka socio, rakontas Tonjo del Barrio.

La apero de la gazeta paĝo tute en Esperanto okazis kadre de la Hispana Kongreso de Esperanto, kies 76-a eldono okazis en Teruelo (Teruel). Tiu ĉi estas la plej malgranda provinca ĉefurbo de Hispanio, kun ĉirkaŭ 35.000 loĝantoj, en la regiono Aragono.

Por tia urbo, alveno de pli ol 150 homoj el preskaŭ 20 landoj estis ja novaĵo, kaj la urbo sufiĉe bone apogis la eventon, interalie per la bapto de spaco de la urbo per la nomo “Placo de Esperanto”, kies inaŭguron dum la kongreso ĉeestis skabeno pri kulturo. Krome, nia kongreso koincidis kun la 800-a datreveno de en Hispanio tre konata legendo, tiu pri la Geamantoj de Teruelo.

La eĥo en la lokaj komunikiloj estis tre forta, ĉefe en la radio, kaj en la du ĉefaj ĵurnaloj, Diario de Teruel kaj la ĉefa aragona ĵurnalo Heraldo de Aragón (eldonata en Zaragozo).

Diario de Teruel publikigis novaĵojn pri la kongreso jam ekde la antaŭkongresaj aktivadoj, inklude de la prezentado en Madrido, en la socia sidejo “Casa de Aragón”. Eĉ post la fino de la kongreso aperis raportoj.

En la tago de la inaŭguro, la ĵurnalo intervjuis  Alberto Granados, la ĉeforganizinton de la evento, kaj min, mallonge pri la kongreso, kaj pli amplekse la poeton Miguel Fernández, pri la esperanta literaturo.

Miguel prezentis en la kongreso la tradukon de du imponaj libroj, respektive pri aragona kinoreĝisoro Luis Buñuel kaj pri la travivaĵoj en ekzilo (konkrete en francaj koncentrejoj post la hispana interna milito) de la esperantista pioniro Jaume Grau, kaj li krome prezentis specialan version, verkitan por la okazo, de poemo al la Geamantoj de Teruelo, deklamitan en la maŭzoleo starigita je ilia memoro. Do, verŝajne por la ĵurnalisto liaj informoj montriĝis interesaj.

La granda surprizo okazis kiam la ĵurnalisto informis nin ke li proponis al sia ĉefo publikigi la intervjuon en Esperanto, kaj ke tiu akceptis. Krome li petis min mem verki opiniartikolon, ankaŭ en Esperanto, kiu aperu en la sama paĝo. La versio en la hispana aperus nur en la reto.

La propono estis altirega, sed postulis streĉon. Mi mem devis verki artikolon (titolitan “Alia universalismo”) de difinita amplekso en apenaŭ paro da horoj, inter la tagmanĝo kaj la solena inaŭguro, kaj krome trovi iun kiu traduku la intervjuon post la pretigo fare de la ĵurnalisto, kaj antaŭ la fermo de la eldono. Tiun ni devis trovi inter hispanoj ne ĉeestantaj la kongreson, kaj tiun mi trovis… en Bruselo, nome Francisco Javier Moleón, kun la grava apogo por reviziado de István Ertl el Luksemburgio.

Fine, ĉio okazis glate, kaj en la sabata eldono ni trovis: titolon en la ĉefpaĝo, kun foto de Alberto Granados, du tutajn paĝojn en la interno, kun ampleksa informo kaj multaj fotoj de la inaŭguro kaj la kongresanoj, kaj la tutan dorsopaĝon en Esperanto, kun la intervjuo de Miguel Fernández. Certe, teruelano devas loĝi en kavo por ne scii pri la kongreso de Esperanto.

José Antonio del Barrio

Alia universalismo

Okaze de la 76-a Hispana Kongreso de Esperanto la hispana gazeto Diario de Teruel publikigis tutan paĝon en Esperanto, kun intervjuo de la poeto Miguel Fernández kaj opiniartikolo de José Antonio del Barrio, prezidanto de Hispana Esperanto-Federacio. Libera Folio republikigas la opiniartikolon kun la titolo “Alia universalismo”.

En la lastaj tempoj, diversaj mondaj eventoj montris ŝanĝojn en la maniero kiel la homoj albordas la problemojn de la tutmondiĝo, kaj evidentigis ke pluraj trajtoj de la organizado de la mondaj rilatoj ne kontentigas la bezonojn de la normalaj homoj. La solvoj en iuj kazoj kondukis al la kresko de la naciismoj kaj la interpopolaj streĉiĝoj. La mondo ŝajnas direktiĝi al la kresko de la malamo kaj la maltoleremo.

Eble iuj povas pensi ke la problemo estas la tutmondiĝo mem, sed tamen, mi kaj multaj aliaj opinias ke la kulpo venas el la maniero kiel oni organizis la internaciajn rilatojn, pere de la hegemonio de unu kulturo, unu nacio, unu geografia areo, kaj, kiel evidenta simbolo de tiu altrudo de hegemonio, ankaŭ la superdominado de unu sola lingvo kiel bazo de la tutmondiĝo.

Tamen, alia tutmondiĝo eblas, unu en kiu la homoj povas senti sin egalaj kaj egalrajtaj, en kiu la respektivaj grandaj potencoj ne altrudas siajn kulturojn al la ceteraj. La universalismo kaj la deziro alproksimiĝi al la homaro, sen limoj kaj barieroj, devas supervivi tiun ĉi krizon, ĉar ne ili kulpas pri la malbonoj kaŭzitaj de la nuna procezo.

Bona ekzemplo de tio ke alia solvo eblas estas la pluekzisto kaj vigleco de la lingvo internacia Esperanto. Ĝi montriĝis dum multaj jaroj kiel efika ilo de komunikado inter la homoj de la tuta mondo, sen neceso forlasi sian propran lingvon, kaj sen tiu sento kiun ni ĉiuj spertas, kiam ni parolas la lingvojn de aliaj popoloj, ke nia situacio estas malsupera. Kiam ni parolas Esperanton kun aliaj homoj, ni sentas ke ni havas komunan grundon, ke ni estas egalaj, kaj samtempe ke ni povas sperti sentojn de amikeco super la limoj kiujn ni disigas.

Esperanto estas perfekta elmontro ke eblas alia maniero rilati al la tuta mondo, kaj ke la universalismo kaj la sento de komuneco inter la homoj de la planedo plu estas validaj, sed ke ni devas serĉi alian manieron ĝin organizi. Ne estas momento krei pluajn murojn, ni nur devas trovi aliajn vojojn transsalti la aktualajn.

José Antonio del Barrio

Prezidanto de Hispana Esperanto-Federacio