Monthly Archives: January 2017

Ovos plastica encalia sur un isola deutx

Miles de ovos plastica conteninte juetas peti ia apare sur Langeoog, un isola deutx pico en la Mar Norde.

La juetas ia veni de sinco contenadores cual ia cade de un barcon de carga cual ia pasa difisil tra acuas turbosa.

La arivas nonespetada ia deleta enfantes sur la isola.

Lo e otra partes de Deutxland ia es resente bateda par Tempesta Axel, cual ia causa alga de la inondas la plu sever a la costa norde de Deutxland de pos 2006.

Uwe Garrels, maior de Langeoog, ia deside permete ce enfantes de la scola-jardin local colie tan multe de la ovos como los desira. Cada ovo conteni un jueta peti e un mesaje en rusce.

“La ovos surprendente ia trova sua via a libria,” el ia comenta.

La maior ia dise ce si cualce compania stranjer oposa esta, el invita los a aida colie miles de “sacos plastica peti e otra materias de paci” cual ia encalia con la ovos e contamina la plaias de la isola.

Vilas e sites longo la costa baltica ia es inondada par la tempesta de Kiel en la norde estrema a la isola vacansal Usedom, prosima a la frontera polsce.

A un punto, on ia rejistra la nivel de mar en la porto de Wismar como 1,83 metres supra la norma.

LA BARBOZI

Résultat d’images pour les barbus (photos)
Yunulo segunmoda en 2017
Nova (ancienega) modo impozas su a la viri, nome la surhavo di barbo. Olim, dum mea yunevo, t.e. dum la duesma mezo dil yarcento XXma e mem dum la frua komenco di ca nova XXIma yarcento, la barbozi esis tre skarsa inter la maskula populo. Subite depos kelka yari lia nombro multopleskas astonive e rapidamente. Kad ico esas nekoncianta imito dil islamista barbozi ? O subita modo-fenomeno ? Nulu povas respondar. Ma on vidas omnaloke, viri enstrade, jurnalisti di televiziono, aktori ed artisti, qui preske omni surhavas o komencas surhavar barbo. Me ipsa esas tentata, ma me pensas ke bone flegar barbo ne esas simpla afero, do ico hezitigas me e me duras esar senbarba.
Pri la barbozi envenas mea kapo subita ideo, nome la nova razili elektral esas teknologiale tre komplexa, divenis tre desfacila utiligar oli, ed on preske bezonus esar injenioro pri informatiko por desintrikar su kun ica aparati (me exajeras apene). Konseque, me uzas anciena razili manual, qui esas simpla objekti e facile uzebla. Ma, forsan, ne omna viri prizas tala situaciono e rezolvas lasar kreskigar lia barbo.
Esas cikli e periodi kande homi surhavas barbo o ne. Dum la epoko Romana, semblas, segun la imaji quin ni havas di ca epoko, ke la barbozi esis skarsega. Pose, dum la Mezepoko, la barbo esis itere (e dum tre longa tempo) segunmoda. Anke esis tale dum la Renesanco (XVIma yarcento), ma homuli komencis esar senbarba. Dum la tempo di rejo Ludovikus (Louis) XIV ye la fino dil XVIIma yarcento, la barbozi preske desaparis, on havis nur viri qui surhavis mustacho (labiobarbo) ; e dum la XVIIIma yarcento til la komenco dil XIXma yarcento la barbo ne plus esis segunmoda. Ico chanjis dum la duesma mezo di ca XIXma yarcento e vers 1900 multa viri havis itere barbo, kelkafoye abundanta. Esis evoluciono pos la unesma mondomilito e dum la tota XXma yarcento til la komenco dil nuna yarcento la barbozi esis quaze marjinali. Ma depos poka tempo (forsan depos du o tri yari) la barbi e la barbozi riaparas. On preske shamas ne imitar li e, nun, lo esas la homuli senbarba qui divenas marjinali. Adminime en la landi Ocidental, nam ni divenas quaze prehistoriala fantomi.

Haradinaj arestada sur crimines de gera

La polisia franses ia aresta un ministro xef pasada de Cosovo par un comanda serbsce sur alegas de crimines de gera.

Ramush Haradinaj ia servi como un comandor de rebelores en la gera de Cosovo 1998–99, cual ia gida ultima a autonomia per la pais.

El ia es acusada sur crimines de gera a du veses a la Nasiones Unida, ma ia es desculpada a ambos veses.

La ministro de esternas de Cosovo ia dise ce sua aresta es nonasetable e ce lo labora per reali sua libri.

Haradinaj, aora un xef oposante en Cosovo, ia es arestada par la polisia a la airoporto Basel Mulhouse Freiburg en Frans este.

El ia es detenida par la polisia slovensce per tempo corta en 2015 ma ia es rapida librida.

Serbia alega ce el ia supravide un campania de tortura e omiside contra la etnico serbsce cuando el ia es un comandor en la Armada de Libri de Cosovo. El ia nega sempre la alegas, ma ia resinia como ministro xef pos sola 100 dias per fronti los.

A sua prosede la plu resente, en 2012, la judor ia dise ce on ave no atesta per suporta la alegas.

Cosovo ia declara sua autonomia de Serbia en 2008, ma esta no es reconoseda par Serbia.

Uzado kontre diskutado

Linguo Internaciona evas 110 yari!

Malgre la chanjemeso dil yari, la Linguo Internaciona ankore vivas, danke la granda laborado di homi, ke ol ne perdesez. Me dankas ULI, la Germana Ido-Societo, Jean Martignon, Antonio Martinez, James Chandler, Partaka, Tiberio Madonna, ed omni qui propagas nia bela linguo.

Tamen, me recente saveskis, ke ul Idisti che ul forumo ankore unfoye disputas pri la justa formi di vorti e gramatiko di nia linguo.

Tala diskuti ne interesas me, fakte jenas me. Me felice aceptas nia bela L.I. quale me aceptas la lingui natural. Kad irga lernanto postulus, ke ica od ita vorto o stranjeso gramatikal di la Franca o la Italiana o la Angla o la Germana chanjez segun lua kaprico? Certe no. Do, me deziras parolar pri tala senfina diskuti vice la vera uzado di nia linguo kom linguo. Linguo esas por uzado. Linguo es intima instrumento, ne ludilo; ol ne esas quaze automobilo quan on sencese reparachas por disipar la tempo.

Ma nia linguo konstruktita ankore sufras perpetua diskutachi pri tala trivialaji: quale ul amanti nur volas chanjar la amato!

Kad omna lingui konstruktita sufras tal insulti? No. Esperantisti havas la Fundamento e ne disipas energio talmaniere. Li konversas, konvenas, skribas letri e skriptas poemi, romani, noveli, artikli, kansoni; esas granda Esperanto-literaturo. Li uzas la linguo kom linguo, ne kom ludilo. Simile, Interlinguo evidente ne sufras talmaniere. Fanatiki pri ‘Elvish’ di Tolkien ne audacas departar del precepti dil maestro. Mem parolanti di Klingon ne senfine luktas emendar ta grondoza linguo!

Kad Ido bezonas sua propra fundamento? Kad ol bezonas devoco religial? Me opinionas, no. La flexibleso di Ido esas bonajo, se ni rikonocas ol kom bonajo e ne kom febleso. Esas bona ke nia linguo ne kaptesas da anciena sensencaji, ke ol povas evolucionar. Ma ne permisez, ke ta bonajo esez oportunajo por ti qui deziras nur ludar vice uzar e propagar ol. Me konkordas kun la filozofio di Sro Martignon, qua dicis, ke il ‘esas tote opozita a la reformemeso di minoritato de Idisti, qui volas senfine reformigar nia linguo, segun lia kaprici e fantaziaji.’ (Kuriero Internaciona, No 4-2010)

Reformemeso esas kompreneble vera danjero; ol furtas tempo ed energio plu bone spensata por propagar la linguo; ol spolias la linguo, febligas la movemento, facas ni ridinda ad altri, ed ekpulsas ta Idisti qui ne volas disputar, ma nur deziras lernar ed uzar bona linguo internaciona. Me ipsa plurfoye abandonis la movemento pro ta disputi.

Quankam la plu multi diskutanta senfine advere prizas la linguo, li ofte uzas la linguo nur por disputar, ne por omnadia uzado. Se on disipas la tempo talmaniere, kande on havas tempo por uzar plu naturale la linguo? Danjero esas, ke ta disputi, koncie o ne, subversas la linguo. Sro Martignon duras, ‘Me nule esas kapabla intelektar pro quo mikra minoritato, qua ne vere prizas nia linguo, volas impozar lua volo por modifiki di nia idiomo, quin me judikas kom neutila e nesencoza, irgakuste. To quon me mem min multe intelektas esas la fakto ke la cetera Idisti egardas li serioze ed, ecepte me, nulatempe audacas opozesar a tala nequalifikebla personi di qui ni povus tote bone karear la prezenteso en nia movadeto.’ (supre citita)

Me opinionas, ke la plu multa Idisti ne intencas subervsar nia linguo; ma disputi kaptas l’emoci e l’ego; homi sempre deziras vinkar. Yes, uli serchas feblaji en grupi por ganar povo, irge quante mikra o patetika. Bona Esperanto-romano, Maria kaj la grupo, da EMBA (Baranyai Imre), traktas ca temo; la vera laboranto Maria ‘travalias’ taceme por la kauzo dil grupo, dum ke diletanti ruinigas ol. Esas sempre lauta minoritato qua sizas povo, de klubi a stati, pro ke ti qui ne egardas tala povo ne volas simile luktar; videz nur la nuna politiko di Usa, ube minoritato lauta e danjeroza sempre tacigas ni qui ne volas kriachar.

Ido, quale omna lingui, certe bezonas e sempre bezonos nova vorti, e diskuto pri la formo maxim internaciona ed racionoza povas richigar la linguo. Ma sive esas Komitato sive ne, nula komitato povas agar tante rapide por aprobar omna vorti bezonata por omnadia komunikado. Itere me konkordas kun la vorti di Sro Martignon: ‘Vere grava esus havar literaturo. Nome, la artificala lingui esas precipue skemi, nur la uzado parolata e la uzado per la literaturo povas vivigar oli ed establisar lia vera reguli e vortaro.’ (Kuriero Internaciona No 3-2013) Pluse: ‘[O]nu ne povas laborar abstrakte pri linguo ma nur per la ‘travalio’ konkreta di la literaturo e dil traduki. Erste per la traduki, on koncias pri multa necesaji e problemi di la linguo, quin la homi laboranta sen frequa e konkreta kontakti kun ol, nesavas.’ (Kuriero Internaciona No 4-2015) Uzado esos respondo a la plu multa questioni. Sen uzado, esas nulo ecepte mortinta vorti sur la pagino o skreno.

(Aparte, me propozas, ke le ‘Vorti dal redaktero’ de Kuriero Internaciono da Sro Martignon meritas publikigesar en sua propra tomo, por akompanar lua Antologio. Ta artikli havas grav importo por la movemento.)

Ido esas ja bona linguo, uzebla, bela, flexebla, apta ad omna kazi, de konverso ad literaturo, de aferi ad politiko ad jokaji. Me pregas, ne plus disipez tempo per vana diskutachi. Donez ta energio a tradukado, konversado, skribado. Uzez la linguo kom linguo. Se on deziras diskutar, diskutez pri grav aferi. La mondumo nun sufras sat multa grav aferi diskutinda: uzez la L.I. por diskutar pri oli!

Un porte xef bricida en la note

Un om en Deuxtland sentral ia atenta sorti de sua casa tra la porte xef, ma ia trova mera un mur de brices ala.

Persones nonidentifiada en Mainhausen, prosima a la site Offenbach, ia brici la porte en la note.

La motiva no es clar – cisa un broma, un venja, o un aposta.

La polisia, xercante plu ca un person, ia comenta ce la mur ia es cisa construida en sola un pico de minutos.

On estima ce la dana a la casa va custa €500 per repara.

Un portavose per la polisia ia dise: “Lo ia fa ce me recorda la mur en Berlin, cual ia vade ance multe rapida a la fini.” Ma el ia ajunta: “Esta es un crimin e no un broma.”

2017-01-03 – Laboraj postenoj en Usono

postimageFord Motor Company, usona kompanio fabrikanta aŭtomobilojn, sciigis, ke ĝi nuligos fabrikon planitan por Meksiko kaj anstataŭe investos sepcent milionojn da dolaroj por muntejo en Miĉigano, norda Usono. La kompanio rekte konfesis, ke ĝi decidis tiel pro porkreska politiko defendata de usona prezidonto Donald Trump. Direktoro Mark Fields diris en la miĉigana muntejo en Flat Rock, ke la politiko, kiun Trump “kaj la nova Kongreso indikis celi”, estis esenca por la decido de la firmao. (2 | US)

2017-01-01 – Crise politic in Nepal

postimageMadhav Kumar Nepal, un politico de marxistes-leninistes nepalesi [li Partise Co(m)munistic de Nepal - Marxistes-Leninistes Unificat], ha dit, que li punctu mort politic posse inbrolliar se plu, si li guvernament va e(f)fortiar propulser li projecte de un modification del constitution, negligente li partises o(p)posient. Li politica nepalesi es in li crise pro un movement por un separation de Terai ex Nepal. Terai es un region in sud-Nepal che li frontiera indic, ú li pópul Madhesi vive. (18 | NP)

La auto la plu vendeda en Sveria no es un Volvo

La auto la plu vendeda en Sveria en 2016 no ia es un Volvo. Esta aveni a la ves prima en plu ca un dui de sentenio.

En loca, la Volkswagen Golf ia es la numero un en la lista de vendes, diseda par la asosia nasional de fabricores de autos.

5,9% de autos nova comprada en la pais ia es de spesie Golf. Volvo ia ave sola 5,7% de la vendes, con tre spesies de auto.

La ves presedente cuando Volvo no ia es a la apico svensce ia es 1962, cuando la Volkswagen Tipo 1 “Scarabe” ia es la plu bon vendeda.

An si la emprende de autos Volvo es aora poseseda par un compania xines, on regarda ancora lo como un marca iconin svensce. E lo teni ancora la parte la plu grande de la mercato intera de autos en la pais, con 21,5% de la autos en Sveria. Volkswagen ave sola 15,7%.

La asosia ia dise ce la cuantia de vendes de auto en 2016 ia es recordo, altida par 8% de la cuantia en 2015 con aida de un economia forte.

Ĉu tra densa mallumo briletas la celo?

Kio okazos en Esperantujo dum la nova jaro 2017? En sia trarigardo de antaŭvideblaj eventoj Paweł Fischer-Kotowski trovas kelkajn lumpunktojn, sed multe pli da densa mallumo.

En la resumoj similaj al ĉi tiu oni emas skribi, ke temas pri “speciala jaro”. Kiam mi prognozis la okazaĵojn de 2015, mi skribis ke la jaro iĝos “aparte interesa”. Tiujn esprimojn mi ŝatus eviti, sed ankaŭ ĉi-foje la tento estas granda.

En 2017 la ĉiam pli profunde enkriziĝanta UEA daŭrigos la procezon de statutŝanĝoj kaj la sendependiĝinta TEJO por la unua fojo kongresos en Afriko. Gravaj ŝanĝoj tuŝos almenaŭ tri gravajn E-revuojn: unu ĉesigas paperan eldonon, du aliaj ricevos novan redaktoron kaj unu el ili ankaŭ eldonanton.

Jam komence de la jaro malaperos, ne priplorate, la socia retejo Ipernity. Antaŭ ne tiom longe – se ankaŭ mi povas memori tion – ĝi estis la interreta centro de esperantistoj. Lanĉite en 2006, nur du jarojn post Facebook, ĝi rapide disvolviĝis. Pro la frua enkonduko de la esperantlingva versio ĝi gajnis favoron de esperantistoj. Kreiĝis tie abundo da Esperantaj grupoj, paĝoj kaj profiloj.

Iom post iom la interesiĝo pri Ipernity ŝrumpis kaj la merkato de sociaj retejoj ekhavis siajn grandulojn kiel Facebook, Twitter aŭ Instagram, kien migris ankaŭ esperantistoj. La aliaj retejoj marĝeniĝis aŭ eĉ malaperis – kiel nun Ipernity, kiu ne trovis financadon. Kelkaj provoj starigi apartan socian retejon por esperantistoj ne evidentiĝis sukcesaj.

Surbaze de tiuj spertoj ne estas facile taksi kiel – se entute – oni rememoros post deko da jaroj la hodiaŭ tre popularajn retejon Duolingo kaj aplikaĵon Telegram. Tute egale ili povos iĝi la Facebook de la lingvolernado, respektive rapida komunikado. Sed ili povos ankaŭ malaperi – same ne priplorate kiel Ipernity.

Oni ne povas taksi la gravecon de unuopaj iniciatoj laŭ la hodiaŭa entuziasmo. Verŝajne multaj el tiuj, kiuj donacis jam pli ol 25 mil eŭrojn por la nova aplikaĵo Amikumu, ne memoras, ke Amikumu jam ekzistis – en la jaroj 2007–2008 ĝi funkciis kiel interkona retejo por esperantistoj kaj estis misfama pro tio, ke ĝi ofte paneis. Nun ĝi estas parto de la historio, tiu historio pri kiu oni ne instruos en la Esperanto-kursoj.

Samtempe kun Ipernity malaperas ankaŭ La Ondo de Esperanto tia kia ni ĝin konas – unu el la plej gravaj Esperanto-revuoj ĉesigos la paperan eldonon kaj ekde januaro 2017 aperos nur elektronike (kiel PDF kaj ePub).

Similan paŝon fine de 2012 faris la fama usona Newsweek. Iom tro frue ĝi anoncis la “morton de papero”, ĉar jam unu jaron poste la eldonejo devis rekonsideri sian decidon kaj ekde marto 2014 Newsweek denove aperas en kioskoj.

Pri simila sorto por La Ondo mi tamen ne faras al mi esperojn. Al la gazeto povus iom helpi la plilongiĝanta marasmo de la revuo Esperanto, sed transpreno de abonantoj iĝas pli defia kiam la revuo aperas nur en la reto.

Ne nur pro la problemoj pri sia oficiala organo UEA pli kaj pli sinkas en krizon. Post la perdo de kvarono el la individuaj membroj en 2016, plia perdo ĉi-jare iĝas malpli verŝajna. Kaj se ĝi okazus, tio ne plu estus harhirtiga, sed kalviga. En la pasinta jaro UEA atingis sian malpinton – tiom malmultajn individuajn membrojn ĝi ankoraŭ ne havis post la dua mondmilito.

La nuna estraro de UEA ne estas bonŝanca se temas pri personaj elektoj. La nova ĝenerala direktoro, kiu enposteniĝis en majo 2016, antaŭ kelkaj semajnoj konfesis en la intervjuo por Ĉina Radio Internacia, ke por la posteno estis kandidatoj pli spertaj ol ŝi. Ankaŭ la laŭvicaj redaktoroj de la revuo Esperanto evidentiĝas maltaŭgaj por tiu rolo – ĝis la 15-a de januaro estas malfermita la alvoko por kandidatoj el kiuj la teamo de Fettes elektos jam sian trian redaktoron.

Dume, la oktobra numero atingis la unuajn abonantojn nur fine de decembro. Mankas indikoj pri la novembra kaj decembra numeroj, sed ni scias ke ekde la januara numero provizore redaktoras la vicprezidanto Stefan MacGill.

La subteno por la nuna estraro ĉirkaŭ la 102-a UK en Seulo povos fali same abrupte kiel la membraro. Tiam estos jam evidente ke la kongreso estas eĉ malpli granda ol tiu en Nitro. Ĉi tiu UK markos ankaŭ la finon de la Strategia Laborplano 2013–2017 kaj se iu kuraĝos relegi ĝin, tiu povos nur vaste malfermi la okulojn: ĝi ne estis realigita eĉ dekone, atenta observanto en pluraj kampoj notus malprogreson kompare kun la situacio en 2013 kaj aldone al ĉio ĉi – la estraro dediĉis tre multajn tempon kaj atenton al la aferoj kiuj havas neniun ligon al la asocia strategio.

Espereble oni faros en Seulo formalan pritaksadon de tiu Strategio antaŭ ol la komitato ĝoje kaj fide aprobos iun dokumenton por la postaj jaroj.

Alia komitata traktindaĵo estos la estrara raporto pri la pasinta jaro, kiu heroldos ne nur drastan ŝrumpon de la membrano, sed ankaŭ tiun de la financoj – estas antaŭvideble ke la deficito en 2016 estos eĉ pli granda ol oni buĝetis kaj ankaŭ ĝi iĝos nova negativa rekordo.

Al la ekstraj kostoj kontribuas nun la Volontula Domo, kiu laŭplane jam en 2017 devus doni profiton. Pliajn batojn al la estraro povas kaŭzi konduto de la junulara sekcio – ĝi ĵus amike ekrilatis kun la Esperanta Civito kaj estas malfacile antaŭvidi kiujn paŝojn ĝi entreprenos poste. Ĝi ja iĝis sendependa.

Ĉu en tiuj cirkonstancoj la komitatanoj daŭre fidos la estraron? Ĉu ili donos verdan lumon por pliaj “renovigoj” kaj “modernigoj”, inter kiuj ankaŭ la daŭrigo de statutaj ŝanĝoj?

Se temas pri TEJO, la situacio ne estas multe pli bona. Provizore almenaŭ finance ĝi bone elturniĝas – per subvencioj kaj subteno de UEA. Pliajn groŝojn portis ne nur la plialtigo de la aĝlimo al 35 jaroj, sed ankaŭ la enkonduko de la regularo pri kunlaboro inter UEA kaj TEJO. Laŭdire ĝi celis firmigi la rilaton inter la du organizaĵoj en la periodo post la sendependiĝo de TEJO, sed ĝi fakte starigis pli favorajn kondiĉojn por la junulara sekcio.

Krome, la konstruo de la regularo praktike malebligas nuligi ĝin iam en la estonteco. Kvazaŭ tio ne jam sufiĉus, UEA aĉetis la Volontulan Domon – kaj kvankam ĝi estos posedaĵo de UEA, la Asocio havos el ĝi precipe kostojn, dum la profiton gajnos TEJO, kiu havos lokon por ankrigi siajn volontulojn kaj oficistojn. Ili estas tiom amasaj, ke ili konsistigas nun 5% de la individua membraro.

Estas tamen almenaŭ io bona por mencii. En 2017 por la unua fojo Internacia Junulara Kongreso okazos en Afriko – en Aneho (Togolando). Tiun atingon oni malpli ŝuldas al la nuna estraro ol al Łukasz Żebrowski – la eksa prezidanto de TEJO, kiu post la prezidantiĝo de Michael Boris Mandirola en 2015 troviĝas ekster la gvidorganoj de TEJO. En 2016 Żebrowski estis dungita kiel merkatikisto kaj eble nur per tiu movo oni savis la afrikan kongreson.

Ankaŭ alia pozitiva evoluo en TEJO – atendata por 2017 nova papera eldono de Pasporta Servo – okazas ne dank’ al la nunaj gvidantoj, sed malgraŭ ili. Mandirola plurfoje esprimis sian malfavoran opinion pri tiu servo kaj la komitata decido daŭrigi kaj evoluigi ĝin kadre de TEJO. La fakto, ke por la nova eldono ni devas atendi ses jarojn, ŝuldiĝas certagrade ĝuste al li kaj lia insista bagateligado de la afero en la komitato kaj estraro. Tiom pli gratulon al Baptiste Darthenay kaj Eszter Besenyei-Merger (Stela) kiuj proksimigas la celon al ĝia realigo.

Kiam Mark Fettes parolas pri ekzemplodona agado de TEJO, li verŝajne celas siajn vortojn serioze. Lia estraro ja sekvas la ekzemplon de TEJO, eĉ kiam ĝi estas klare malbona kiel en la kazo de la membronombro, kiun TEJO hermetike kaŝas, aŭ la Strategia plano, kiun ĝi unue distrumpis kaj poste prisilentas.

Se temas pri la membronombroj de TEJO, ili ne estas io per kio oni povus laŭdi la organizaĵon. Eĉ male, la prezidanto malkonsentas publike paroli pri la afero pro la timo ke eŭropuniaj instancoj povus ekkoni la veron. La situacio same aspektas pri la realigo de la Strategia plano 2014–2017 – tio, kio estis pene ellaborita de la Żebrowski-teamo, estas nun same serioze prifajfata de Mandirola.

Propraj eraroj devigis TEJO-n dungi tutan gregon da oficistoj por la lastaj kvar monatoj de 2016. Ilia laboro portis malmultajn rezultojn – du monatojn daŭris la enpostenigo kaj ankaŭ poste la oficistoj raportis ke inter iliaj oficaj okupoj estas prizorgado de la dungo-formalaĵoj antaŭ la nederlandaj instancoj. Tio, kompreneble, ne estas ilia kulpo, sed rezulto de malbona mastrumado de la organizaĵo.

En 2017 ni devus aŭdi pli multe pri Korea Respubliko kaj la tiea Esperanto-movado. Krom la 102-a Universala Kongreso, okazos tie ankaŭ la 50-a Kongreso de ILEI. Ĝi estos 50-a laŭvice, sed fakte la unua kun tiu nomo. Antaŭe temis pri ILEI-Konferencoj.

Sian nomon ne ŝanĝos tamen la SAT-Kongreso, kiu en Seulo okazos por la 90-a fojo, sed ankaŭ ĝi estos iusence unua – por la unua fojo en Azio. SAT kongresas precipe en Eŭropo, ĝis nun ĝi kunvenis ekster la kontinento nur du fojojn: en Kanado (1973) kaj Brazilo (1988). En ambaŭ okazoj ĝi havis malpli da kongresanoj ol en tiutempaj kongresoj en Eŭropo, sed en 2017 ripetiĝo de iu el tiuj nombroj – 208, respektive 128 – certe markus la kongreson tre sukcesa.

Fabrício Valle, la eksa redaktoro de Esperanto, enpostenigita komence de la unua periodo de Fettes kaj maldungita en ĝia fino, transprenis de LF-koop la revuon Heroldo de Esperanto. Detaloj de la transakcio ne estis rivelitaj antaŭ la publiko, sed jam ekde januaro 2017 la revuo estos redaktata de Valle kaj eldonata de Sociala Grupo Lexus, firmao kiun li kunposedas kun Paulo Lima. En 2017 Heroldo aperos en monata ritmo.

La nova posedanto celas sesobligi la nombron de abonantoj – ne sciate nur estas, kiom da ili ĝi havis antaŭe – kaj jam ekde 2018 eldoni ĝin du fojojn monate. La abono por tiu ĉi jaro kostas 59 eŭrojn.

Ĉu Valle sukcesos – ni vidu post unu jaro, sed pri la unuaj problemoj li jam devis raporti: la lanĉo de la retejo de Heroldo estis prokrastita el la 15-a de decembro ĝis la 1-a de januaro, sed la nova jaro tamen komenciĝis sen ĝi.

La jaro 2017 estos Zamenhof-jaro (pro la 100-a mortodatreveno de L.L. Zamenhof). Ĝi estos ankaŭ, en sia unua duono, la Jaro de la Lernanto. Iom surprize, neniu el ili respeguliĝos en la kongresa temo de la UK: Turismo kaj evoluo: vojoj al daŭripovo.

Eble ni ne devos bedaŭri, se la kongres-temaj laboroj iĝus plene ignoritaj same kiel tiuj de Nitro, kie malgraŭ interesaj konkludoj oni ne faris la kongresan rezolucion. Kiom ni devos bedaŭri pri aliaj okazaĵoj de la jaro, ni scios tamen nur post dek du monatoj.

Paweł Fischer-Kotowski

La teksto aperas samtempe ankaŭ en Parenteze

On aresta la fia de la presidente de Corea Sude

La fia de la fem a la sentro de un scandal presidental en Corea Sude ia es arestada en Danmarc.

Chung Yoo-ra, ci ave 20 anios, es acusada de resta nonlegal en la pais.

Sua madre, Choi Soon-sil, es acusada de usa sua amia con presidente Park Geun-hye per sua propre benefica, incluinte entra Chung a un universia corean major.

Pos semanas de protestas, parlamento ia vota per acusa Park a 9 desembre. Ambos femes ia demanda es pardonada, ma nega la acusas.

Autoriosas de Corea Sude ia demanda aida de Interpol per trasa Chung pos cuando el ia fali reveni per responde a demandas sur sua rol en la scandal.

Los intende estradi Chung, ci ia es un cavalor nasional en la pasada.

Sua madre Choi ia reveni de estra la pais e es aora detenida per es interogada. On ia acusa el de crimines diversa, incluinte malusa de autoria, convinse par menasa, atenta de convinse par menasa, e atenta de froda.

La corte constitual de Corea Sude ave ses menses per suporta o reversa la vota de acusa contra Park.

Asta alora, Park es ancora la presidente ma sin sua potias, cual on ia dona a la ministro xef, un person asiniada par el.

Le universo del phantasia

Seque me a un viage de colores,
formas e movimentos
Lassa me mitter te in trance
e tunc nos potera viagiar via
in le universo del phantasia
Le colores flue
trans corpores astral
Illos caressa nostre pensatas
e sentimentos
Le sphera immortal del perfection
massa le nucleo del existentia
Un cosmic vento vorticose
nos duce in circulos:
in carosellos multicolor
Nos es radios infrarubie que salta
al molle mattas del campos gravitational
Le bracio gigantic del galaxia spiral
nos jecta via al vacuitate interstellar
Ubique nos vide le ancian lumine
del aggregationes galactic
Tu te memora, le prime explosion:
le prime e le plus grande?
Le explosion e le expansion
nos ha formate e ancora
nos prende via del centro
Le cyclo del vita se repete
Ille qui vide le totalitate
vide le circulation
Omne le modellos conveni
Le circulo sempre es perfecte
Toto lo que vive es unite
Nos omnes balla
un menuet cosmic,
un walzer universal,
un tango passionate del vita
trans spatios illimitate
Nos es electrones
que curre in un torrente
Nos hasta, nos vole arrivar
al relevamento del discarga
ubi nos finalmente
reposara
Quando un entitate mori,
un altere es nascite
Le continuitate del animas
es assecurate
Le petra deveni un planta
deveni un animal
deveni un homine
deveni un deo
Ex lo simple
lo complexe es nascite
Lo complicate reveni
al origine, al fonte
Nos es duo lumines
inter mille milliardos lumines
Solitude es un illusion
in le formicario del existentia
Separation es un illusion
inter le brillantia galactic
Le suspiro del existentia es un sibilo
que nunquam mutesce
e dunque es imperceptibile
sed si tu deveni toto silente e pacific
tu quasi lo audira

Io canta un nove canto

Io canta un nove canto
Io besonia nihil,
proque io ha mi canto
Illo costava nihil
e io non vole vender lo
Io non besonia nove cosas
Le vetere cosas suffice
Le luce del sol es gratis
e le veritate es gratis,
ma difficile a trovar
Io canta un nove canto,
le tonos cerca le veritate

Le nove vita comencia

Le vetere anno ha finite
Un nove ha nascite
Le nove vita comencia
Le ver vita
manca obligatorietate
Le adrenalina es replaciate
del oxytocina
Stress es replaciate del pace
Vetere portas son claudite
nove se aperi
Vetere facies dispare
nove son vidite al horizonte
A vices on debe vader sol
ante que on trova apte
companiones de viage
Vetere amor resurge
Le amor es nascite de novo
Io non senti timor
Corage flue ex anima
usque al punctas del digitos
Pace es mi sol scopo

Le anno ha finite

Oblida me
Io non plus existe in vostre mundo
Inter umbras io me ha facte un nido
Ibi io sede et ascolta
le tonos del eternitate
Le nubes se ha arrestate in celo
Eterne es le crepusculo
Io lassa su debile lumine
facer mi cute tepide
Io vole nihil
Nulle scopo existe
Le via duceva a un precipitio
Io me sedeva ante illo
e indifferentemente spectava
le haste e febrilitate del mundo
Quando io levava mi vista
io audiva le harmonias stellar
e nunquam plus voleva spectar in basso
Le verbos es celate
Rarmente illos vole apparer
Toto importante jam es dicte
Le abstractiones es exhaurite
Solmente remane
observationes quotidian
Io vive de halito a halito
Plena le pulmones completemente
Pace
Silentio
Le anno ha finite
Bon nocte…

Un ataca de anio nova en Istanbul

A la min 39 persones, incluinte 15 stranjeres, ia es matada en un ataca a un loca de note en Istanbul.

Un om ia mata un polisior e un sivil estra la loca de note Reina a sirca 01:30 de ora local, ante entra e fusili en cuando persones ia es selebrante la anio nova.

On crede ce la fusilor ia ata solitar, e on atenta aora trova el.

69 persones es en ospital, e cuatro es en state grave. Tre de la vitimes turces, cisa plu, ia es empleadas de la loca de note.

Reportas sujestas ce la atacor ia porta vestes de San Nicolas. La loca ia conteni sirca 700 persones, de ci alga ia salta a la acua de la Streta Bosporo per fuji.

La autoriosas turces supresa reportas jornaliste sur la ataca, par causa de ansia sur securia e ordina publica, ma esta no estende a declaras ofisial.

Istanbul ia es ja estrema vijilosa, con 17 mil polisiores laborante en la site pos atacas teroriste en menses resente. Multe ia es fada par militaristes curdi o la organiza Daex.

Plu felis, pirotecnicales ia lumina la sielo supra monumentos famosa de la mundo per bonveni la anio 2017.

Un plu secondo ia es ajuntada a 31 desembre per compensa un lenti pico en la jira de la Tera.

Aora Oji desira un bon anio nova a tota sua lejores.