Monthly Archives: November 2016

Adeo, Leonard

Tu parolas es poesia
Tu poesia es musica
Tu musica es melle
que flue ad mente
e lo face reposar in melancholia
e quietemente trovar joia
in mystica passionate
Quando nemo altere trova
plus abyssal profunditates
veni tu voce e monstra le via
a placias incognite
que totevia era tanto proxime
Insimul nos vadeva
plus profunde al amor
plus profunde al joia e dolo
e plus proxime a Deo
Hallelujah!
Le musica nos face experientiar
le Incognite e Universal
Nos senti e non besonia comprender
Cautemente tu tocca le cordas del guitarra
Multe parolas trova lor tonos:
tonos que le anima sempre memora
tonos que sona ver
In le tempore de muros, odio e timor
un calde e cordial voce mutesceva
ma su tracias es indelibile
e illo continuara dar spero
al tristes e al perdites
e durara cantar pro omnes qui ama
e dansa trans le nocte
al fin del amor 

Poema blanc

Le terra nivate del nocte hibernal

luce sub l’illustre parada del stellas
Punge in naso gelide aer
Frigor infiltra le habitos

Ubi va le scarpas, cracca le nive
Le sono plena le silente paisage
In distantia vacilla un molle luce
Tosto le viro sera in su casa

Pensatas blanc

Frigor titilla l’interior del naso

Gelate cerebro trova pace
Nive oblida hiberno
sed ancora pensatas son blanc
Que frigor congela l’armas
Que glacie extingue focares del ira
e quando l’estate finalmente veni:
que columba blanc como nive
face su nido vicin nostre domo 

Azia Kongreso de Esperanto

Preskaŭ 300 esperantistoj el 20 landoj partoprenis la 8an Azian Kongreson de Esperanto, kiu okazis komence de novembro en la pitoreska ĉina urbo Quzhou kun la ĉeftemo “Esperanto por la azia kunlaboro en internacia epoko”.
Pli detale pri ĉi tiu kongreso oni povas legi en artikolo de Trezoro Huang Yinbao, aperinta en la novaĵretejo La Balta Ondo
http://sezonoj.ru/2016/11/azio/

Un supraluna lumina la sielo

La luna ia veni plu prosima a la Tera ca a cualce otra tempo de pos 1948. Persones sirca la mundo ia asembla a locas famosa, sur plaias, o sur construidas alta per regarda lo.

La “supraluna” ia deveni la plu briliante en Asia a la sera de ier.

La luna ia ateni sua punto la plu prosima – a distantia de sola 356 509 cilometres – a 11:21 de ora universal.

Nosa satelite orbita la Tera en un elise, no un sirculo, donce a alga veses lo es plu prosima a la Tera ca a otras. Cuando la perijeo (la punto la plu prosima) e la luna plen coaveni, on nomi esta un supraluna.

La supraluna presente ia es la plu bon vidable en America Norde en la temprana de lundi, ante la leva de sol.

Supralunas pare plu grande par sirca 14% e plu briliante par 30% ca cuando la luna es a sua punto la plu distante en sua orbita.

La luna no va es denova tan prosima ante 25 novembre 2034, cuando lo va veni an plu prosima – a 356 445 cilometres.

On ia recomenda ce, per crea un bon foto de la luna, on inclui un monumento o otra punto de refere en la imaje.

Du tremateras en Zeland Nova

Un trematera de fortia 6,3 ia colpa la Isola Sude de Zeland Nova, a mera oras pos un trema prima cual ia mata du persones.

La trema du ia aveni a 13:45 de ora local, con profondia de 10 cilometres, a norde-este de Christchurch.

Un trema de fortia 7,5, con la mesma profondia, ia colpa ja la mesma rejion a tempo corta pos medianote, provocante avertis de tsunamis.

Un rio grande, blocida par un lisca de tera, ia supraflue, enviante “un mur grande de acua” con la corente. On ia recomenda ce persones abitante sirca la Rio Clarence – un de la plu grandes sur la Isola Sude – vade direta a terenos plu alta.

Sentos de replicas sismica ia aveni ance, causante rompes de furni de eletrica e acua.

Autoriosas ia spende la note e dia en salva e sorti abitores longo la costa este.

Ondas de sirca 2 metres ia colpa la costa no longa pos la trema prima. On ia sutrae aora la averti de tsunami, ma recomenda ancora ce persones resta distante de la linia de costa.

Abitores de Christchurch e vilas ambiente ia compra rapida furnis fundal. Alga scolas en la rejion afetada ia resta cluida oji.

En Kaikoura, un destina popular per turistes, la strada xef ia deveni blocida par liscas de tera, con rompes de telecomunica, acua e eletrica. La militares e pompores ia envia ecipos en elicotores a la vila, e on sorti alga persones par aira.

Tre boves ia deveni encaliada sur un isola pico cuando la tera ensircante ia colasa prosima a Kaikoura.

La ministro xef, John Key, ia dise ce el crede ce la cuantia de mores va resta basa, e Gerry Brownlee, la ministro de defende sivil, ia comenta ce la problem la plu grande pare es la dana a la infrastrutur.

La trema ia es ance esperiada en Welligton sur la Isola Norde, do la distrito comersial sentral de la site ia es cuieta oji en cuando laborores ia move detrito e ia esamina construidas.

Christchurch recovre ancora pos un trematera en 2011 cual ia mata 186 persones e ia destrui la sentro de la site.

Ponto el vortoj donas novan bildon de Esperantujo

La libron Bridge of Words: Esperanto and the Dream of a Universal Language (“Ponto el vortoj: Esperanto kaj la revo pri universala lingvo”) fare de Esther Schor, oni priskribas kiel “historion de Esperanto” kaj “biografion de ideo”. Sed ĝi estas pli ol tio: ankaŭ vojaĝo de unu certa homo tra aparta aro de la nuna Esperantaj kulturo kaj tra okazoj por pritrakti la historion kiu fundamentas la Esperanto-komunumon.

Je unu flanko, la libro donas tre konatan senton al mi. La libro ŝajnas al mi nenio alia ol kolekto de hajbunoj. Hajbuno estas japana stilo kiu proponas miksaĵon de prozo kaj poezio. Ofte temas pri poezia vojaĝlibro, kie la aŭtoro uzas la vojaĝon kiel kuntekston por esplori lokon, historion kaj kulturon — kaj ankaŭ por sin reflekti. La plej konata hajbuno estas Oku no Hosomichi, en kiu la titolo estas vortludo legebla kiel aŭ vojaĝo en Japanion aŭ vojaĝo en sin mem. Estas formo de verkaĵo tre kara al mi.

Je dua flanko, la libro enkorpigas unu el miaj kernaj kredoj pri Esperanto. Antaŭ kelkaj jaroj, mi verkis la eseon Esperanto Estas por pritrakti la temon ke Esperanto ne estas historia fenomeno el fora pasinteco. Tro ofte, mi kredas, esperantistoj rigardas kaj eĉ vivas nur en la pasintecon. Tro ofte, niaj artikoloj kaj publikaj rilatoj montras Esperanton kiel arkaikaĵon. Ni malofte parolas pri la nuna komunumo kaj la realo de niaj disvolviĝantaj atingoj. Tio estas unu el la eksplicite diritaj celoj de la libro:

Mi verkis ĉi tiun libron ne por elegii pri forpasinta espero, por portreti strangan kulton, aŭ esplori forgesitan vojon de l’ moderneco. Mi verkis ĝin por eltrovi kial Esperanto, nekredeble, superis ĉiun hazardon: konkurencon de aliaj lingvo-projektoj, du mondmilitojn, aŭtoritatajn reĝimojn, genocidajn mort-fabrikojn, la nuklean vetarmadon, kaj la aperon de sekta fundamentismo — sen ion diri pri la minacego de la tergloba angla-lingvo. La lingva movado de Esperanto ekzistas ĉar ĝi celas aparte modernan problemon: la bezonon peri inter la konkursantaj postuloj de liberaj homoj je unu flanko kaj, je la alia, inter komunumoj ligitaj per valoroj kaj tradicioj. Esperantistoj kunigas liberalismon kaj komunumismon per libera elekto de tradicio de idealoj.

En aliaj manieroj, tamen, la libro montras al mi ion tute nekonatan. Estas preskaŭ kiel rigardi la mondon tra cirka spegulo: aferoj estas streĉitaj kaj torditaj. Schor kaj mi ambaŭ estas fakultatanoj, sed ŝi estas profesoro pri humanisma kampo dum mi estas docento en scienc-teknika kampo. Ŝi estas ĉe privata dum mi estas ĉe publika universitato. Ŝi estas ina dum mi estas vira. Sed estas du diferencoj kiuj eble plej gravas. Unue, ŝi estas judo kaj vidas la mondon tra juda lenso.

Schor aliras la mondon de juda/juddevena starpunkto. Mi naskiĝis en ne-religia hejmo kaj eĉ ne renkontis judon ĝis mi ekstudis universitate. Ŝi respondas al demandoj kiuj neniam aperus ĉe mi kaj emfazas epizodojn kiuj estis antaŭe tute misteraj al mi, kaj pri Zamenhof kaj pri Esperanto. Mi do lernas multe.

Mi unue renkontis Esther Schor proksime al la tempo kiam ŝi ekverkis la libron kaj mi spektis kelkajn prelegojn kiujn ŝi faris pri sia projekto. Ĝi komenciĝis kiel biografio de Zamenhof kiel judo kaj liaj disvolviĝantaj celoj por Esperanto en la mondo. Mi atendis ŝian libron kun nur fakula intereso, do mi tute surpriziĝis kiam mi eltrovis ke la libro estis tute malsama ol mi supozis. La libro fakte estas plenvoĉa laŭdo de Esperanto. Tiel ĝi aliĝas al la lastatempaj libroj de Robert Phillipson kaj Arika Okrent, kiuj alportis surprizajn subtenojn al Esperanto.

En ĉiuj kazoj, la aŭtoroj ŝajne komencis simple per priskribo de Esperanto, kaj nur post kiam ili ekkonis ĝin, malgraŭ ke temis pri nur unu ĉapitro en la kazoj de Phillipson kaj Okrent, ili sentis la bezonon agnoski la unike pozitivajn ecojn kiujn ili eltrovis. Simile oni povus eble diri pri Sam Green, kiu pritraktis Esperanton kiel forpasintaĵo en Utopio en Kvar Movimentoj, sed poste decidis produkti duan filmon por aldoni pluajn nuancojn pri Esperanto.

Ponto el vortoj donas novan bildon de EsperantujoSed por mi la plej stranga afero pri la libro de Schor estas kiel nekonata Esperanto mem aspektas tra ŝia spegulo: ŝi partoprenis Nord-Amerikan Someran Kursaron (NASK) por lerni Esperanton — mi lernis per libro kaj neniam partoprenis NASKon. La spertoj kiujn ŝi priskribas pri Esperanto (precipe en Vjetnamio kaj Turkio) estas preskaŭ tute internaciaj. Mi malofte havis aŭ tempon aŭ monon partopreni internaciajn okazojn kaj la plejmulto de mia sperto estis ĉe loka, regiona kaj nacia niveloj. Mi tamen renkontis ŝin en Vaŝingtono kaj ĉe la Aŭtuna Renkontiĝo, sed tiujn spertojn ŝi ne pritraktas en la libro.

Eble la plej grava distingo inter ni estas ke ŝia sperto temas la esploron de la jam ekzistantaj padoj de Esperanto (kiel lingvo kaj popolo) dum mi, multajn jarojn laboris en la Esperanto-movado por konstrui novan padon antaŭen por Esperanto. Ŝi neniam organizis lokan grupon nek instruis en Esperanto-kurso nek partoprenis la estraron de Esperanto-organizaĵo. Ŝi ĉeestis kongresojn, sed neniam provis influi aŭ regi la disvolviĝon de Esperanto mem. Por diri klare, tute ne temas pri kritiko — estas simple agnosko de niaj malsamaj starpunktoj.

Sume, ŝi proponas tri aŭ kvar historiojn tra la libro: sian propran historion kiel lernanto, la historion de Esperanto, la historion de Zamenhof, kaj la historion de la Esperanto-movado. Ĉiuj estas interplektitaj en komplikaj aranĝoj kaj faskoj — kaj foje la historio ŝajne saltas antaŭen aŭ malantaŭen. Tio verŝajne estas neevitebla, ĉar la fadenoj estas tiel forte interligitaj.

La unua parto donas resumon de la juda/kristana kultura fono kaj de la okcidenta pensado pri lingvo-diverseco. Komence per la rakonto de Babelo, Schor sekve resumas filozofan pensadon pri la supozitaj aliroj inter lingvo kaj realeco aŭ lingvo kaj la homa menso.

Poste, ŝi priskribas NASKon dum ĝi ankoraŭ okazadis en San-Diego. Mi neniam partoprenis NASKon, tamen mi estis invitita al kunsido pri la estonteco de NASK tuj poste en San-Diego kaj mi de multaj jaroj konas ĉiujn el la organizantoj. Ial, ŝi decidis uzi pseŭdonimojn en tiu ĉi parto de la libro (kaj eble aliloke). Ŝi uzas verajn nomojn alie en la libro (ŝi mencias min pernome en la indekso kaj ŝi citas min sur p. 277), sed estis tre strange ke ŝi priskribis homojn tuj rekoneble al mi, sed kvazaŭ ili estas konfidencaj informantoj. Kutime aŭtoroj klarigas kiam ili ŝanĝas la nomojn de homoj kaj kial.

Ŝi faris grandegan laboron por kuntiri la grandan historion de la Esperanto-movado. Multe da ĉio ĉi estas konata, sed la plejmulto antaŭe estis havebla nur en Esperanto — aŭ en diversaj disaj fontoj. La Esperanto-movado, precipe en la jaroj post la dua mondmilito — kiam la movado ŝrumpis kaj estis apartigita pro la malvarma milito — allogis malmultan intereson de historiistoj ĝis nun. Mi konis multon, sed multaj detaloj estis novaj eĉ por mi.

Ŝi ankaŭ aldonis dimensiojn al mia kompreno de Zamenhof kaj liaj motivoj. Zamenhof, en siaj plej fruaj jaroj, bazis sian celaron je la juda popolo. Li verkis eble la plej fruan gramatikon de la jida lingvo. Li estis frua cionisto kaj, almenaŭ iam, kredis ke Esperanto povus servi kiel lingvo por nova juda popolo. Tio ne estas parto de la kutima historio de Esperanto kiun la esperantistaro rakontas al si. En posta fazo de sia vivo, Zamenhof konstatis la ĝisfunde dividitan karateron de tio ke unu popolo vidu sin kiel speciale elektitan de Dio. Ekde tiam li rifuzis altigi servon al la juda popolo super servon al la tuta homaro.

La interna ideo de Esperanto ricevas similan esploron en la libro. La originala alvoko de Zamenhof eble estis rebato kontraŭ tiuj, kiuj malpermesis lin legi la Preĝon sub Verda Standardo ĉe la unua kongreso. Poste malsamaj homoj alprenis ĝin kaj ekuzis ĝin por malsamaj aferoj dum la historio de Esperanto: de Lapenna, kiu uzis ĝin kun la signifo de kontraŭfaŝismo, al Corsetti, kiu difinis ĝin kiel egalecon de la popoloj, kaj al Silfer, kiu traktis ĝin kiel propraĵon de la individuo. La interna ideo estas eĉ plia cirka spegulo, kiu reflektas malsaman movadon depende de kiu ĝin enrigardas.

La lasta parto de la libro pritraktas la dumvivan laboron de gesinjoroj Grattapaglia ĉe Bona Espero en Brazilo, sed denove tra la vivokazaĵoj de Schor. En tiu ĉi kazo, tuj antaŭe, ŝi apartiĝis de sia edzo, kaj la okazaĵojn oni denove vidas tra plia cirka spegulo, kiu streĉas kaj distordas ĉion. Ŝia vivo malplektiĝas samtempe kiam ŝi provas malligi la komplikan nodon de Esperanto.

Fine de la libro, ŝi refoje vizitas diversajn mitojn pri Esperanto — kaj tiujn de eksteruloj kaj tiujn de la esperantistaro mem: la mitojn ke Esperanto malsukcesis, ke ĝi subfosas diversecon, ke ĝi ne sukcesos ĝis la fina venko, kaj ke ĝi funde estas politike neŭtrala. Ŝi montras kiel la vivanta Esperanto-komunumo jam kaj daŭre sukcesas kaj donas al la parolantoj la politikajn ilojn, por ne nur preterparoli diferencojn, sed por rekte paroli pri ili. Kaj tio estas eble la plej grava heredaĵo de Esperanto.

Finfine, mi restas kun unu demando. Mi scivolas kiom el ĉio, kio reflektiĝas de Esperanto tra la cirka spegulo de Ponto el Vortoj temas pri Esperanto, pri Esther — aŭ pri mi, kaj mia propra cirka spegulo. Alia libro, kiu rivelus malpli pri la aŭtoro kaj ŝajnigus plian objektivecon, finfine ne estus malpli partia.

Steven Brewer

Protestores oposa la cuantia de turistes en Venezia

Sentos de abitores de Venezia ia protesta contra la despopli rapida de esta site italian.

Protestores ia pende un avisa de la ponte famosa Rialto, e algas ia porta valises per simboli la nesesa de parti.

Persones local dise ce los deveni forsada a via par luas custosa, un manca de casas, e un crese de la cuantia de apartes luada a visitores a custas inflada.

La cuantia de abitores de Venezia ia cade a min ca 55 mil. En 1951, lo ia es sirca 175 mil.

Alga de la protestores ia es asetada par la ofisia de site e ia dise a pos ce los ia es corajida par la consenta.

Venezia es un site depintin sin autos, a lado de un lagon. La cuantia de persones en lo crese enorme en la dia, spesial en la saison presosa cuando 60 mil turistes visita a veses.

Plu temprana en esta anio, persones sur barcos peti ia atenta impedi ce un barcon de turi ariva a doca.

La maior de la site ia proposa imposta la turistes de un dia per aida contra la problem.

“Venezia perde mil abitores per anio,” Matteo Secchi ia dise. El es la xef de la asosia cual ia organiza la protesta. “Nos deveni Pompeii, un vila a cual persones veni per visita e dise ce lo es merveliosa, ma nun abita ala.”

Esperanto en Kaliningrado: ne nur gazeto, libroj kaj novajretejo

Danke al la agado de Halina Gorecka kaj Aleksander Korĵenkov, Kaliningrado estas konata en Esperantujo precipe pro la gazeto “La Ondo de Esperanto”, libroj de la eldonejo “Sezonoj” kaj informado en la novaĵretejo “La Balta Ondo”. Tamen Halina kaj Korĵenkov, kiuj baldaŭ festos la 30-jariĝon de sia geeddziĝo, okupiĝas ankaŭ pri aliaj Esperanto-agadoj. En la tri plej freŝaj artikoloj, aperintaj ĉi-semajne en la “La Balta Ondo”, oni povas legi pri la ampleksiĝo de la kolekto “Originala beletro” en la biblioteko BibLO (jam 360 beletraj libroj verkitaj en Esperanto), pri ĉi-jara literatura konkurso “Liro-2016”, kaj pri la ĵusa disponebligo de ĉiuj programoj (entute 39) de “Radio Esperanto”.

Legu pli detale en La Balta Ondo: http://sezonoj.ru/

Juncker averti ce Trump risca turba relatas con la UE

Jean-Claude Juncker, la presidente de la Comision European, ia averti ce la eleje de Donald Trump risca turba “fundamental e strutural” la relatas entre la Uni European e la SUA.

“Nos va nesesa instrui la presidente elejeda sur lo cual Europa es e como lo funsiona,” el ia dise a studiantes en Luxemburg.

El ia predise ce on va peri du anios en cuando Trump “turi un mundo cual el no conose”.

Sua comentas ia contrasta con la reatas min forte de otra xefes de la UE.

En New York, Trump ia comensa formi la ecipo ci va gida el asta sua indui a 20 janero, cuando el va emprende la posto presidental en la Casa Blanca.

Juncker ia ofre ja sua lodas formal a Trump a martedi, en un declara juntada con Donald Tusk, la presidente de la Consilio European.

Ma parlante ier, el ia fa comentas como estas:

“Jeneral, la americanes ave no interesa a Europa.”

“En la campania, senior Trump ia dise ce Beljia es un vileta a alga loca sur nosa continente.”

“El leva demandas cual ta pote ave resultas danante, car el crea duta sur la alia transatlantica e donce la model sur cual la defende de Europa resta.”

“El ave un opina sur refujadas e americanes nonblanca cual no refleta credes e sentis european.”

En sua campania, Trump ia provoca alarma en la UE par sua critica forte de OTAN, la funda de la strutur defendal de Europa ueste, e par sua recomendas de relatas plu bon con Rusia.

Conserna ia es ance causada par sua promete de “cansela” la Acorda Climal de Paris en sua 100 dias prima de presidentia, par sua disposa protejiste sur comersia, e par sua comentas controversa sur minorias etnical e relijial.

An si xefes UE ia loda la republiciste sur sua vinse xocante contra Hillary Clinton, la canselor deutx Angela Merkel ia asentua en sua mesaje a el ce la SUA e Deutxland comparti “la valuas de democratia, libria, respeta per la rena de lege e dinia umana, sin relata a orijin, color de pel, relijio, jenero, orienta sesal, o crede political”.

Deutxland, Frans, e Nederland va ave elejes en la anio veninte. Partitos popliste e estrema destriste atenta esplota la noncontentia sur la problem continuante de migrores en la UE e la recovre lenta par la eurozona de sua crise de deta.

La taliban ataca un ambasada deutx en Afganistan

En la site Mazar-e-Sharif en Afganistan, un bomba umana ia puxa un camion contra la ambasada deutx, matante a la min du persones.

Reportas ia descrive un esplode enorme a la ambasada, segueda par fusilis.

Un ofisior de ospital ia dise ce plu ca 80 persones ia es ferida en la ataca, cual ia aveni sirca 23:00 de ora local.

La taliban dise ce lo ia esecuta la ataca en responde a colpas airal aliada en la plu temprana de esta mense cual ia mata nonmilitares en Kunduz, un site norde.

OTAN investiga acel, cual ia aveni cuando soldatos afgani ensircada par militaristes taliban ia clama per suporta airal. Tredes nonmilitares ia mori en la combate, multe en atacas airal.

La ambasada deutx es en un compleso murida en la sentro de Mazar-e-Sharif, la capital de la provinse Balkh. Deutxland ave cuasi 1000 soldatos en Afganistan, xef en acel provinse.

Un portavose per OTAN ia dise ce on ave “dana vasta” a la embasada. Soldatos OTAN es en la construida, preparante per sorti sua empleadas.

A la min un auto pacida con esplodentes ia es puxada contra la muron sirca la compleso. On investiga ance esce un plu bomba de auto ia es ance usada.

Reportas en redes sosial dise ce elicotores vola supra la compleso e ambulansias freta tra la site.

La ataca ia aveni a media de un situa malinte de securia en Afganistan. En otobre, militaristes taliban ia prosimi a ocupa Kunduz ante cuando on ia forsa los a via.

La eleje de Trump provoca protestas

En la SUA, miles de persones ia protesta sur la stradas de sites diversa contra la eleje de Donald Trump. Multe ia cria la slogan “No mea presidente”. Otras ia arde pupas de la comersior.

Trump va deveni la presidente 45 de la pais, pos gania un vinse surprendente contra Hillary Clinton.

El va consenta con Barack Obama, la abitor presente de la Casa Blanca, per discutes sur reali un traversa nonproblemosa.

Obama – ci ia descrive Trump como “nonconveninte” per la posto e ci ia campania contra el – ia recomenda forte ce tota persones SUA aseta la resulta de la eleje a martedi. “Tota de nos anela aora sua susede en uni e gida la pais,” el ia dise.

Clinton ia informa ance sua suportores ce on debe dona la “posiblia de gida” a Trump.

Iniorante esta, protestores ia asembla tra la pais. En New York, miles ia protesta estra Trump Tower, atacante la politicas de la elejeda sur migra, diretos ge, e diretos reprodual. Des-sinco persones ia es arestada.

En Oakland, California, protestas ia es jeneral pasosa, ma alga persones ia rompe fenetras de botecas e ia lansa misiles a polisiores de tumulta, ci ia responde con gas lacrimojen.

Un asembla contra Trump ia clui un autovia major en Los Angeles, e un otra en Portland, Oregon. En Chicago, folas ia bloci ia entra a Trump Tower, cantante: “No Trump, no KKK, no faxistes SUA”.

Protestas ia aveni ance en Philadelphia, Boston, Seattle, e San Francisco, entre otra sites.

En sua parla de vinse en la oras temprana de ier, Trump ia promete “lia la feris de divide” pos un compete amarga per votas, e es “presidente per tota americanes”.

La presidente elejeda va es acompaniada a la Casa Blanca a esta matina par sua sposa, Melania, ci va consenta ala con Michelle Obama.

Presidente Obama, ci ia espresa sua bonvole a sua seguor en un telefoni ier, ia dise ce lo es “no secreta” ce el e Trump ave diferes major. Ma el ia ajunta ce “tota de nos desira lo cual es la plu bon per nosa pais” e ce el es “corajida” par lo cual el ia oia en la parla de Trump a la note presedente.

La ecipo traversante per la periodo de des semanas asta la indui de Trump va es dirijeda par Chris Christie, la governor de la stato New Jersey.

Trump, ci ia ocupa nunca un posto elejeda a ante, ia dise ce sua consernas prima va es la restora de la infrastrutur de la pais e la dupli de sua crese economial.

Como presidente elejeda, Trump ave la direto de reseta la mesma reporta dial como Obama, incluinte informas sur operas secreta e otra datos colieda par la 17 departes de securia de la SUA.

2016-11-09 — Comitios in Civitates Foederato de America

postimageConservativo Donald Trump es electo praesidente de Civitates Foederato de America, lucrante quattuor centum septuaginta quinque millesimos de suffragios et tres centum sex membros de collegio. Illo vince liberale sociale Hillary Clinton, qui lucra quattuor centum septuaginta septem millesimos de suffragios et duo centum triginta duo membros de collegio. Conservativos retine majoritate in Camera de Repraesentantes et Senatu.(87 | US)

Un vinse xocante per Donald Trump

Donald Trump va deveni la presidente 45 de la SUA pos un vinse nonprevideda contra sua oposor democrata Hillary Clinton.

La vinse de la aspiror republiciste ia es realida par un cuantia peti de statos pivotin, an pos menses de sondas cual ia favore Clinton.

La statos Florida, Ohio, e Carolina Norde ia abri la via per sua vinse surprendente.

Indises asionerial ia cade multe: la Dow Jones ia comensa la dia con un redui de 800 puntos.

La vinse projetada par Trump en la stato Wisconsin ia dona a el plu ca la 270 puntos de vota nesesada per gania la Casa Blanca.

La presidente futur, ci ave 70 anios, ia asende la stadio a sua asembla de vinse en New York, disente: “Me veni de reseta un telefoni de secretor Clinton. El ia loda nos sur nos vinse. Esta es la ora cuando nos debe asembla como un popla unida.”

La maniate de imobila, stela pasada de televisa de realia, e politiciste nova – ci ia es vasta burlada cuando el ia declara sua intende de compete en junio de la anio pasada – ia comenta ce sua vinse ia es “difisil”.

Clinton, ci ave 69 anios e ia sonia deveni la presidente fema prima de la SUA, no ia apare a la aveni cual on ia prepara como un asembla de vinse en Manhattan.

La democratas ia fali ance prende la controla de la Salon alta de la republicistes, ci ia reteni sua majoria en ambos salones de la Congresa.

A mera oras pos la clui de voterias, Clinton ia sufri ance defetas grande en statos como Pennsylvania e Iowa, do no republiciste ia vinse pos 2004.

En la statos Nova Hampshire e Michigan – cual ia formi un parte de la “parafoco” de Clinton – la resulta es ancora tro difisil per predise.

Trump, un bilionor popliste, ia provoca controversia en sua campania par causa de sua comentas sur femes, muslimes, e un projeta de construi un muron longo la frontera entre la SUA e Mexico.

La campania de Clinton ia es impedida par investigas par la FBI sur esce el ia maltrata informas secreta de governa per opera un servador privata de eposta en sua tempo como ministro de internas.

Trump e Clinton ia compete per segue Barack Obama, un presidente democrata. Pos du periodos de cuatro anios en la Casa Blanca, el ia es proibida par la constitui de la SUA de ofre se per reeleje.

2016-11-08 — Electiones in li States Unit de América

AUDI REGISTRATION DE SON (accentu anglesi statunitesi)

postimageHay quelc electiones federal, statal e local in li States Unit de América, con grand publicitá pro li election presidential ínter candidates de partises principal — li progressivista Hillary Clinton e li conservativo Donald Trump. Hayat votation minoctal in alquant citettés in Nov Hampshire, nord-ost-SUA, che li frontiera canadesi. Hillary Clinton ha ganiat in Dixville Notch e Hart’s Location, durant que Donald Trump ha ganiat in Millsfield. (39 | US)

<phoneme alphabet=”ipa” ph=”haj kwelk elekˈt͡sjones fedeˈral”/>, <phoneme alphabet=”ipa” ph=”staˈtal e loˈkal in li ˈstates uˈnit de aˈmerika”/>, <phoneme alphabet=”ipa” ph=”kon ˈgrand publit͡siˈta pro li elekˈt͡sjon prezidenˈt͡sjal ˈinter kandiˈdates de parˈtizes print͡siˈpal”/> – <phoneme alphabet=”ipa” ph=”li progresiˈvista ˈhɪləɹi ˈklɪntən e li konzervaˈtivo ˈdɒnəld ˈtɹʌmp”/>. <phoneme alphabet=”ipa” ph=”haˈjat votaˈt͡sjon minokˈtal in alˈkwant t͡sitetˈtes in ˈnov hampˈʃir”/>, <phoneme alphabet=”ipa” ph=”ˌnordˌostˌesˌuˈa”/>, <phoneme alphabet=”ipa” ph=”ʃe li fronˈt͡sjera kanaˈdezi”/>. <phoneme alphabet=”ipa” ph=”ˈhɪləɹi ˈklɪntən ha gaˈnjat in”/> Dixville Notch <phoneme alphabet=”ipa” ph=”e”/> Hart’s Location, <phoneme alphabet=”ipa” ph=”duˈrant kwe ˈdɒnəld ˈtɹʌmp ha gaˈnjat in”/> Millsfield.

Sin condition (traductet poema)

Yo ha traductet un litt poema pri amicitá quel yo ha trovat in li internet.

SIN CONDITION

Tu es sempre ci,
etsi yo ne vide te sempre.

Tu tene sempre mi manu,
etsi yo forea de te.

Tu sempre escuta me.
etsi yo ne parla.

Tu sempre sta a mi látere
etsi yo fat un ínjusticie.

Amicitá es sin condition…

Un strada japanes cade en un buco

A esta matina, un dolina jigante ia engoli un strada de sinco bandas en la sentro de un de la sites la plu grande de Japan.

La colasa ia comensa a sirca 05:00 de ora local, prosima a la stasion Hakata, la plu ativa en la site Fukuoka sur la isola sude Kyushu.

Lo ia comensa con du bucos plu peti cual ia crese constante asta cuando los ia formi un depresa enorme con largia de sirca 30 metres.

On ave no reportas de feris grave, ma la situa ia disturba eletrica, acua, gas, e transporta en la rejion.

La difusor NHK ia reporta ce un fem vea ia cade sur un scalera par causa de la rompe de eletrica.

Ofisiores ia dise ce la apare subita de la dolina es cisa relatada con laboras per estende un linia prosima de la metro.

La FBI desculpa Clinton, e Trump protesta

Donald Trump ia acusa la FBI de malcondui pos cuando lo ia desculpa denova sua oposor Hillary Clinton de atas criminal en relata con sua epostas.

La dirijor de la FBI ia dise ce un investiga nova de la comunicas par la aspiror democrata ia trova no cosa cual cambia la conclui ja fada par la departe a esta estate.

La campania de Clinton ia descrive se como “felis” ce la problem persistente ia    es reposada.

Esta verje dramosa ia leva un nube de sur sua campania ante la dia final de la corsa maratonin de la eleje SUA. Ier, la sondas la plu resente de opina, ante la anunsia par la FBI, ia dona un vantaje de cuatro o sinco persentos a Clinton supra Trump.

La nominada republiciste ia protesta forte pos aprende la deside par la departe de securia. A un asembla en la suburbes de Detroit, Trump ia insiste ce lo ta es nonposible ce la FBI revista un cuantia tan grande de epostas (reportada como 650 mil) en tempo tan corta.

“Aora el es protejeda par un sistem frodosa. Lo es un sistem intera frodosa. Me ia dise lo tra tempo longa,” el ia dise a suportores en Michigan. “Hillary Clinton es culpable, el sabe lo, la FBI sabe lo, la popla sabe lo, e aora la taxe de la popla american es furni justia a la caxa de vota a 8 novembre.”

An si Clinton mesma no ia parla sur la letera de la dirijor de la FBI sur sua curso de campania, sua ecipo ia dise ce lo ia fida sempre ce el va es desculpada.

En Nova Hampshire ier, Clinton ia dise ce la pais fronti “un momento de compete” e ce americanes debe eleje entre “divide e unia”.

En julio, la FBI ia dise ce el ia es “estrema nonatendente” en trata informas secreta a un servador privata de eposta cuando el ia es la ministro de internas entre 2009 e 2013, ma lo ia trova no indica ce el ia fa un crimin.

An tal, a 11 dias ante la vota, James Comey, la dirijor de la FBI, ia turba la concurso par anunsia ce on va investiga un grupo nova descovreda de epostas de Clinton.

La malsurprende ia furia la partito de Clinton, ma ia lansa un corda de salva a la campania de Trump cual ia retrosede en la sondas.

En un letera a la Congresa ier, Comey ia dise ce sua investigores ia “labora sirca la orolojo” sur la epostas la plu resente, cual ia es trovada par un investiga separada en la temprana de otobre.

Lo pare ce la mesajes ia es descovreda en un computador portable parteninte a la sposo distantida de un de la conselores la plu prosima de Clinton, la congresor pasada Anthony Weiner, ci on acusa de envia mesajes nonlegal a un xica de 15 anios.

Comey ia dise ce investigores ia trova no razona per cambia la judi plu temprana par la FBI ce Clinton no debe es formal acusada per sua trata de informas secreta.

Ofisiores de governa ia dise ce investigores ia serti ce la epostas nova trovada es o personal o duples de corespondes cual los ia esamina ja a ante.

Harry Reid, la xef democrata en la Salon alta, ia dise ce la conclui par Comey “sulinia la nonfidablia” de la anunsia sur Clinton par la dirijor de la FBI a la Congresa en la tarde de la mense pasada.

Ambos aspirores va fa oji un turi rapida de la statos xef de batalia, ancora corsante per votas a la momento final.

2016-11-07 — Federalization del Insulas Salomon

postimageDurante un incontro con le prime ministro Manasseh Sogavare, premieres del novem provincias del Insulas Salomon e le burgomaestro del citate capital Honiara ha signate un accordo — si-nominate Communicato de Honiara — a prosequer le introduction de un systema federal de governamento. Le idea de un constitution federal e un nove systema de governamento ha essite supportate per governamentos consecutive del Insulas Salomon durante quasi un decennio. (100 | SB)