Monthly Archives: December 2014

Le Pulso

Le Pulso

Le pulso ancora pulsa…
Le pulso ancora pulsa…



Peste bubonic
Cancere, pneumonia
Rabie, rubeola
Tuberculosis e anemia
Rancor, cysticercosis
Parotiditis, diphtheria
Encephalitis, pharyngitis
Grippe e leucemia…

E le pulso ancora pulsa
Pulso
Pulso
Le pulso ancora pulsa
Pulso
Pulso



Hepatitis, scarlatina
Stupiditate, paralyse
Toxoplasmosis, rubella
Schizophrenia
Ulcere, trombosis
Pertusse, hypochondria
Syphilis, jelosia
Asthma, kleptomania…



E le corpore ancora es poc

Le corpore ancora es poc
Assi…

Rheumatismo, rhachitismo
Cystitis, dysrhythmia
Hernia, pediculosis
Tetano, hypocrisia
Brucellosis, febre typhoide
Arteriosclerosis, myopia
Varicella, culpa, carie
Crampo, lepra, aphasia…



Le pulso ancora pulsa
Le corpore ancora es poc
Ancora illo pulsa
Ancora illo es poc

Pulso
Pulso
Pulso
Pulso

Assi…

Pulso

Pulso

Pulso
Pulso
Pulso



Scribite e cantate per le poeta e musico Arnaldo Antunes
un ex-membro del gruppo brasilian “Titãs“. 

Gustav John Ramstedt kaj Esperanto

Per artikolo pri la finna lingvisto kaj diplomato Gustav John Ramstedt en la rubriko “Nia trezoro” de la monata revuo “La Ondo de Esperanto” finiĝis la dujara ciklo dediĉita al eminentuloj, kiuj subtenis Esperanton. Ramstedt ne nur subtenis la lingvon teorie, li lernis kaj praktike uzis ĝin. Pri tio rakontas Osmo Buller en la decembra kajero de “La Ondo”. Unu monaton post la apero en la revuo la artikolo iĝis legebla ankaŭ en la novaĵretejo La Balta Ondo::
http://sezonoj.ru/2014/12/trezoro-4/

En la 2015a jaro ĉi-rubrike aperos artikoloj pri dek gravaj organizantoj de la Esperanto-movado. La unua el ili estas la aŭtoro de Esperanto, Lazarj Markoviĉ Zamenhof, artikolo pri kiu aperis en la jam dissendata januara “Ondo”.

“La Ondo de Esperanto” estas abonebla kontraŭ 42 eŭroj por la 2015a jaro. Speciala tarifo
por orienteŭropaj, ekssovetuniaj kaj triamondaj landoj. La elektronika versio (pdf) de “La Ondo de Esperanto”kostas nur 15 eŭrojn.
http://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm

ARVERNIA : ME DEZIRUS VIVAR IBE

Me sempre interesesis pri Arvernia, olqua esas bela ma poke konocata regiono di Francia. Arvernia esas en la nordo di Ocitania (sud-Francia), lua klimato esas preske sudala ma kun tre harda vintri, pro ke Arvernia esas montoza regiono. On povas praktikar la vintrala sporti ibe, nam esas multa nivuro sur la monti dum la periodo vintral. L’aero esas sana e nepolutata pro la sat vasta spaco e la nedensa habitantaro. Arvernia esas sat izolita regiono agrokultival e pro co la poluteso esas min importanta kam altraloke. Tamen, ol ne esas dezerto, nam ol habitesis de multa tempo. Esas kelka restaji dil Romana periodo, ed anke kelka bela kirki e monumenti di la Mezepoko, precipue anciena ruinita kasteli. Notinda, ke dum kelka yarcenti esis probable Araba inkluzaji ibe, nam la urbo Chamalières en Arvernia de-ube venis olim Franca Statestro tre pensigas pri : Chamal, Araba vorto signifikanta Nordo. Versimile Chamalières esis la maxim nordala parto dil Araba mondo, lore. Esas traci di arto Araba en kelka kirki romanika ed esas stranja epigrafo sur tombo jacanta en tala kirko e qua redaktesis en la Araba idiomo klasika. Ita epigrafo asertas ke omno esas sen espero e ke la homi ibe esas le lasta di lia gento. Parolesas tre versimile pri la fakto ke la Araba inkluzaji di Arvernia esis tro izolita ed absorbesis da la cirkondanta mondo Romane-parolanta. Tamen, la Arabi poslasis traci homal, nam esas Arverniani qui ne aspektas tre diferanta de la Arabi ed havas kelke obskura pelo-koloro. La Arverniani esas inter la maxim inteligenta Franci e li furnisis plura altaranga politikisti a Francia. Li prizas la kulturo ed esas tre apta a komerco ed a pekunio-gano. Li tre pensigas pri la Hebrei, ma li havas min multa apteso influar la socio, nam li ne esas gento internaciona e difuzata tra la tota mondo, nome li instalesas precipue en Francia ed ekmigris nur a kelka Latinida landi (Sud-Amerika). Nihilominus, li havas granda inklineso a kulturo e konseque ad arto, cienco, literaturo e la konversado mem di simpla homi en Arvernia esas direktita a tala temi; to quo, kompare ad altra Franci e mem probable altra Europani, povas preske aspektigar li quaze Exterterani. Quankam, li vivas en izolita regiono fora de granda centri industrial, la Arverniani ne esas desmoderna tote kontree. Lia inteligenteso posibligas a li adaptesar bone al evoluciono di la mondo. Ma li evitas sorgoze tro valorigar lia regiono por ne subisar la desagreablaji dil turismo amasal, olqua esas tante grava nocivajo e qua adportas plu multa detrimenti kam avantaji. La Angli, kande li konoceskas ita regiono tre prizas ol, nam ol pensigas pri le “Highlands” di Skotia kun multa bela lagi, plu alta nivoza monti e spaco en bela nepolutata naturo ube on povas sportumar ed efektigar granda marchadi (“trekking”-i) tante prizata da certena Britaniani. Esas bela anciena urbi e vilaji en stilo lokal bone flegata ed ultree, malgré la koldeso dil vintro, on esas ye 200-300 kilometri dil sudala maro Mediteraneo, e, kompreneble, ico ne existas en le “Highlands”. Tale, multa Angli, retretinti o ne, tre dezirus instalar su en Arvernia. Ma li ne povas, nam la lokani qui koncias ke lia feliceso e bela nepolutata naturo debesas a lia relativa izoliteso e nekonocateso, trovis omna moyeni por impedar exterani (t.e. ne nur exterlandani ma homi extera a la regiono) posedar domi o domeni en lia provinco. Recente, me lektis ke la mikra aerportuo di Clermont-Ferrand (maxim importanta urbo di Arvernia) plugrandigos lua kapableso entraprezar avionala voyaji dum la venonta yari. Ma li evitis sorgozamente establisar ligili ad Angla aerportuo, to quo kompreneble tre deceptis la Angla lektero di la jurnalo publikiginta ita informo e qua plendis bitre pri co. Il esis un de la skarsega Britaniani sucesinta habitar Arvernia ed il tre prizis ica regiono e lua altanivela vivo kultural. Ma, Arvernia esas nur por ti qui meritas ol.

 

Suplemento al Nova retligilaro pri d-ro Zamenhof

Se vi scias pri plia kvalita kaj utila dosiero, ne hezitu informi nin pri la koncerna ligilo pere la de komentaria formularo. Disvastigo de tiu ĉi artikolo tra Esperantujo estas dezirinda kaj bonvena!

La listigo kopias strukturon de la originala retligilaro (cele event. poste kunligi ambaŭ dosierojn).

La origina retligilaro troviĝas en

http://www.esperanto.cz/eo/aktuality/nova-retligilaro-pri-d-ro-zamenhof.html

la nova Suplemento troviĝas en

http://www.esperanto.cz/eo/aktuality/suplemento-al-nova-retligilaro-pri-d-ro-zamenhof.html

Mi estos dankema por viaj kompletigoj kaj rimarkoj.

Pavla Dvořáková, la kompilinto,

pavla.dvorakova (ĉe) esperanto.cz

OMNO DESAMELIORESAS….

Hiere, me iris a mea sundiala meso en Paris e pos la repasto, me rezolvis irar ad expozo pri ekologiala produkturi. Ico ne esis mikra afero, nam me mustis irar a fora loko, nome a la “cité des sciences et de l’industrie” (civito dil cienci e dil industrio). Olim (kelka yari ante nun) lo esis facila  atingar ol, ma nun pro labori senfina sur la choseo, ico divenis problemo. Tamen, pose, la desfacilaji ne finis, nam esis nula indikilo por montrar adube irar en la skopo vizitar l’expozeyo. Questioninte la damo dil informeyo, me saveskis ke on devas adirar acensilo e decensar du etaji per ol. Me iris a la montrata direciono ube anke vartis multa personi. Ico ne esis la fino dil obstakli, nam la acensilo ne aceptis homi e pos ke la vizitanti surprizita e konfuza questionis su, quon agar, lore employatino savigis ke on devas irar a la opozita latero por enirar la justa acensilo. Pro quo onu ne savigis od indikis ol antee ? Fine arivinte a la expozeyo, lo esis granda decepto, nam diferante de yari antea, la expozeyo esis mikra sen multa produkturi ed esis nur mikrega libri-vendeyo sen interesivaji. Me esis tante deceptita ke me ne restis dum longa tempo. Me questionas me : “Pro quo organizar tala expozo por ke ol esez tante lamentinda ?”Kelka yari ante nun, tala expozi esis multe plu vasta e bone organizita kun evidenta e facile trovebla indikili. Me povas nur supozar ke en Francia di hodie, indijesas pekunio, ma anke, pro motivi politikal, kompetenta homi, nam por plu bone kontrolar la lando la politikisti di nun enoficigas lia amiki, mem se ilti od elti ne esas apta personi. Omno min o plu tale koncernesas, omno desamelioresas. Quala desfeliceso ! Mem la ekologio sufras. Forsan ol anke dekadas.

Mireille Grosjean: la Esperantisto de la Jaro 2014

La internacia sendependa magazino “La Ondo de Esperanto” en 1998 iniciatis ĉiujaran proklamon de la Esperantisto de la Jaro. Al la projekto aliĝis reprezentantoj de diversaj tendencoj en la Esperanto-komunumo kaj sendependaj kompetentuloj.

Kiel la unua laŭreato en 1998 estis elektita William Auld. En 1999 lin sekvis Kep Enderby. En 2000 estis distingitaj tri personoj: Hans Bakker, Mauro La Torre kaj Jouko Lindstedt. Poste laŭreatiĝis Osmo Buller (2001), Michel Duc Goninaz (2002), Dafydd ab Iago (2003), Helmar Frank (2004), Povilas Jegorovas (2005), Bertilo Wennergren (2006), Peter Zilvar (2007), Ilona Koutny (2008), Aleksander Korĵenkov (2009), Katalin Kováts (2010),  Dennis Keefe (2011), Peter Baláž (2012). Mark Fettes (2013).

La svisa emerita instruistino Mireille Grosjean, prezidantino de la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) estas proklamita la Esperantisto de la jaro 2014 pro la sukcesa agado en Afriko, interalie pro la organizo de la 5a Afrika Esperanto-Kongreso; pro la aktiva laboro en ILEI, kies 47an internacian konferencon en Montevideo ŝi gvidis en julio 2014; kaj pro la preparado de la Tria Tutmonda Kolokvo pri Instruado de Esperanto okazonta en 2015.

Koran gratulon al Mireille Grosjean!

Legu pli rete
http://sezonoj.ru/2014/12/grosjean/

Halina Gorecka,
sekretario

La lingvistiko estas ridinda

[Ĉi tiu parolado resumas kaj suplementas mian artikolon "Kiu efektive estis Blinkenberg?".]

En 1980 mi estis staĝanto en la Ŝtata Universitata Biblioteko de Århus. Unu tagon en la sekcio de manuskriptoj mi vidis dosieron kun la titolo “Esperanto”. Mi kompreneble tuj elprenis tiun dosieron kaj ekzamenis la enhavon, kaj montriĝis ke tio estas nenio alia ol la dokumentoj pri Esperanto de profesoro Andreas Blinkenberg – tiu Blinkenbergo kiu preskaŭ fiaskigis nian grandan venkon en Montevideo antaŭ precize 60 jaroj. En multaj lokoj oni povas legi kiel la reprezentanto de UEA, Ivo Lapenna, lastmomente sukcesis akiri rezolucion de Unesko favore al Esperanto. Sed kiu estis Blinkenberg, kaj kial li malsimpatiis al Esperanto? Mi esploris tiun aferon, kaj ĉi tie mi volas dividi kun vi kvin el miaj trovaĵoj.

Mia unua trovaĵo estis ke la Unesko-konferenco en Montevideo ne estis la unua internacia, inter­registara forumo kie Danio oficiale parolis kontraŭ Esperanto. Tio okazis ankaŭ en kunsido de la Ligo de Nacioj en Ĝenevo, Svislando. Tie Esperanto estis sur la tagordo en 1922. Unu el la Danaj delegitoj estis Henni Forchhammer. Ŝi estis tre progresema virino. Dum multaj jaroj ŝi estis la prezidantino de Danske Kvinders Nationalråd (Nacia Konsilantaro de Danaj Virinoj), kaj ŝi estis la unua virino kiu parolis en la kunsidoj de la Ligo de Nacioj. Sed ŝia frato Georg estis Ido-aktivulo – kaj en Ĝenevo, en la sidejo de la Ligo de Nacioj, ŝi sola argumentis ke oni konsideru aliajn planlingvojn krom Esperanto. Ĉiuj aliaj komprenis ke Esperanto estas la sola serioza propono de internacia planlingvo. Do Forchhammer agis iom stulte en ĉi tiu afero, sed ankaŭ – tion ni devas konfesi – originale kaj kuraĝe.

Unuavide apenaŭ povas esti du tiel malsamaj personoj kiel Andreas Blinkenberg kaj Henni Forch­hammer. Forchhammer estis lingvo­instruistino en Kopenhago kaj verkis bazajn lerno­librojn pri la Angla lingvo. Blinkenberg estis profesoro pri la Franca lingvo en Århus kaj laboris pri la grandaj Danaj-Francaj vortaroj. Forchhammer estis elstara feministino. Blinkenberg estis tiel konservativa ke li iam eĉ montris ian simpation al la faŝismo. En la kunsidoj Forchhammer uzis la Anglan en Ĝenevo, Blinkenberg la Francan en Montevideo. Sed jen mia dua trovaĵo: ili ambaŭ studis fonetikon ĉe – Otto Jespersen.

Profesoro Jespersen estis vere granda aŭtoritato pri fonetiko, do ne estas strange se liaj lernantoj transprenis liajn vidpunktojn ankaŭ pri aliaj lingvaj aferoj. Kaj kiel konate, en 1922 Jespersen estis Idisto. Li mortis en 1943, sed en 1928 li publikigis sian propran lingvoprojekton Novial. Per tiu movo tute malaperis tiu malmulto da prestiĝo kiun Ido ankoraŭ havis. Novial ankaŭ estis mal­avantaĝo al la persona prestiĝo de Jespersen, ĉar Novial estis eĉ pli kompleta fiasko ol Ido. Sed ĉu la apero de Novial estis avantaĝo aŭ malavantaĝo al Esperanto? Tie oni povas elekti inter du opinioj.

• Aŭ: Ĝi estis avantaĝo ĉar nun klare Esperanto estas la sola serioza provo de internacia lingvo. Kaj efektive, kelkajn jarojn poste la Danaj Esperanto-organizaĵoj komencis vere kreskegi.

• Aŭ: Ĝi estis malavantaĝo al la tuta ideo de internacia lingvo, ĉar nun estas unu plia fiaskinta projekto, ĉi-foje eĉ verkita de lingvisto. Tio evidente estis la opinio de Blinkenberg.

Do, kiam eksplodas la dua mondmilito, la situacio estas tia ke Esperanto estas relative populara en Danio, sed havas tre malmulte da prestiĝo. En aŭgusto 1943 estis ĝenerala striko proteste kontraŭ la okupado. Reage al tio la Germana armeo arestis kelkajn elstarajn Danajn civitanojn kaj retenis ilin dum kelkaj semajnoj. Kaj jen ni venas al mia tria kaj plej surpriza trovaĵo: unu el tiuj arestitoj estis Blinkenberg, kaj unu alia estis la tre konata Esperantisto Harald Grønborg. Dum dek tagoj ili kune estis ostaĝoj ĉe la Germana armeo, kiu tenis ilin en la marista hotelo ĉe la haveno de Århus.

Kaj ili jam konis unu la alian de antaŭe. Ili ambaŭ estis aktivaj en junulara organiza laboro. Ili eĉ havis plian aferon komuna, nome vortaran laboron. Ŝajnas ke ili tre estimis unu la alian kiel personojn – sed Blinkenberg ne tre estimis Grønborg kiel vortariston. La Germanoj permesis al Grønborg labori pri Dana-Esperanta vortaro en la arestejo, kaj tie Blinkenberg povis observi lian labormanieron. Li ne estis imponita. Post la milito Grønborg translokiĝis de Århus al Odense, kaj la du viroj ne plu tenis kontakton.

Do, naŭ jarojn post la milito Blinkenberg renkontas Lapenna en Urugvajo. Mia kvara trovaĵo estas ke Blinkenberg fakte ne estis la sola Dana delegito kiu parolis kontraŭ Esperanto tie. Nome, UEA havis du aferojn por atingi en Montevideo: establi konsultajn rilatojn kun Unesko, kaj menciigi en tiu rezolucio kiu finas ĉiun Ĝeneralan Konferencon de Unesko, ke la celoj de Esperanto konformas al la celoj de Unesko. Unu el la amikoj de Blinkenberg, la Kopenhaga profesoro pri matematiko Jakob Nielsen, kontraŭis doni konsultajn rilatojn al UEA, kiam tiu afero estis traktata en la koncerna komisiono. Sed oni trankvile diskutis la aferon, kaj konsultaj rilatoj estis akiritaj tute glate.

En la komisiono kiu traktis la rezolucion, male, Blinkenberg sukcesis ridigi la homojn kaj turni la etoson tiel ke tre malmultaj voĉdonis por la punkto pri Esperanto. Tio estas bone konata, do pri tio mi ne volas multe diri. Sed mia kvina trovaĵo estas ke la tuta inteligento kaj diligento de Lapenna kaj la aliaj Esperantistoj en Montevideo neniom utilus se ne estus pro la Norvega delegito Alf Sommerfelt.

Post la parolado de Blinkenberg, Sommerfelt faris proponon de amendo. Li anoncis ke Norvegio povos voĉdoni por la rezolucio se oni forigos la punkton kiu rekte rekomendas subteni la Esperanto-instruadon. Nun oni ja bezonus du voĉdonojn: unu pri la originala rezolucio, kaj unu sen la punkto kiun Sommerfelt proponis ellasi. Sed en la ĝenerala konfuzo oni pretervidis tion – kaj tiun pretervidon oni do devis ripari en la lasta minuto, en la fina kunsido de la tuta konferenco, kiam la etoso estis turnita tre favora al Esperanto.

Ĉi tiu profesoro Sommerfelt vere estis trolo el skatolo. Kaj kiel vi scias, en Norvegio loĝas multe da troloj, sed ne pri tio temas ĉi tie. Nek antaŭ nek post Montevideo Sommerfelt iam diris ion ajn pri Esperanto, do oni miras kio estis liaj motivoj por helpi al UEA. Ĉu li simple agis laŭ instrukcioj de sia registaro – aŭ ĉu estis ankaŭ aliaj motivoj? Mi kredas ke estis.

Sommerfelt estis lingvisto same kiel Blinkenberg, sed ili estis du tute malsamaj specoj de lingvisto. Blinkenberg estis tre konservativa, ankaŭ en lingvistiko. Kontraste Sommerfelt estis fervora membro de la strukturismo, lingvistika skolo kiu en 1954 ankoraŭ batalis por gajni atenton kaj respektindecon. Do, kiu ajn venko de Blinkenberg en lingvistika demando estus malvenko de Sommerfelt, kaj inverse. Sendube, la Unesko-rezolucio de Montevideo enorme levis la prestiĝon de Esperanto per unu bato, kaj ĝi estis grandega venko por UEA. Sed malantaŭ la kulisoj ĝi ankaŭ estis fortigo de la ideo ke entute povas okazi progresoj en lingvistiko, kaj ĝi estis valora gajno por la strukturismo.

Montevideo estis la lasta ŝanco por moki Esperanton. De tiam, negativa opinio pri Esperanto estas ankaŭ negativa opinio pri Unesko kaj entute pri internacia kunlaboro. Kompreneble, oni povas opinii ke Unesko estas bona afero ĝenerale kaj ke la rezolucio de Montevideo estas nur unu el ĝiaj malmultaj eraroj, sed la reguloj de la ludo estis ŝanĝitaj en Montevideo. La pruvodevo ne plu estas ĉe ni kiuj asertas ke la internacia lingvo estas Esperanto, ĝi estas ĉe tiuj kiuj asertas la malon. Tio estas enorma avantaĝo kiu ne ŝanĝiĝas per tio ke ĝuste ĉi tie, ĝuste nun, ne plu estas tiom da organizitaj Esperantistoj. Dum Unesko ne revokas la rezolucion, kun la paso de la tempo la prestiĝo de Esperanto povas nur kreski. Estas tre agrable scii tion.

Tamen, la prestiĝo de la lingvistiko havis la kontraŭan evoluon. Esperanto estas la sola serioza internacia planlingvo, tio estis klara jam en 1954. En lingvistiko estis tiam du ĉefaj skoloj, la tradicia reprezentita de Blinkenberg kaj la strukturismo reprezentita de Sommerfelt. Intertempe tamen neniu el ili venkis la alian, tute male la nombro de lingvistikaj skoloj multobliĝis. Imagu se Volapuko ankoraŭ estus grava, Esperanto kaj Ido estus pli-malpli same fortaj, Interlingua estus malgranda sed kreskanta, kaj ĉiun duan jaron aperus nova Novial. Tiam vi havas bildon de la nuna situacio de lingvistiko. Scii tion kompreneble estas tre malagrable al la lingvistoj, do ekstere ili ne multe parolas pri siaj problemoj.

Sed ankaŭ al ni Esperantistoj estas malagrable scii ke la lingvistiko malprosperas. La reguloj de la ludo nun estas tiel radikale ŝanĝitaj, ke ne la Esperantistoj devas peti agnoskon ĉe la lingvistoj – tute male. Se oni rigardas trans la kulisojn, fariĝas tute klare ke nuntempe la lingvistiko devas peti agnoskon ĉe la Esperantomovado. Hodiaŭ Esperanto ne estas ridinda. Sed se oni konas la historion de la lingvistiko, oni scias ke la nuntempa lingvistiko estas ridinda.

La lingvistoj ne povas ripari la ridindecon de sia fako alimaniere ol simple farante sian laboron. Unesko ne povas helpi al ili. Unesko ne povas miksi sin en la laboron de la lingvistoj, same kiel ĝi ne povas miksi sin en la internajn rilatojn de la Esperantistoj. La sola kion Unesko povas fari, estas agnoski ke unu tendenco venkis tiel multe ke oni devas preni ĝin serioze.

Kiel mi vidas la aferon, la sola savo de la lingvistiko devas veni de tiuj Esperantistoj kiuj samtempe estas lingvistoj – do de homoj kiel mi mem. Sed ĝis nun ja neniu komprenis ke lingvistiko estas multe pli ridinda ol Esperanto! Tial mi ne kuraĝis fari lingvistan karieron. Mi faras Esperantistan karieron anstataŭe. La lingvistiko devas esti savita de ekstere, kaj la Esperantomovado estas la plej forta faktoro kun la intereso ke la lingvistiko estu savita kiel scienco. Kiel fari tion ja ne estas tute simple, do mi komencis verki libron pri tio, kaj la unua versio de la unua ĉapitro jam estas preta.

Mi dankas por via atento.

Post la Granda Milito: Alvoko de Zamenhof

Okaze de la Zamenhofa Tago “La Ondo de Esperanto” publikigis la Zamenhofan alvokon al la diplomatoj “Post la Granda Milito”, kiu estis verkita verkita antaŭ cent jaroj, fine de 1914. Legu la artikolon de Zamenhof (en kiu li ne uzis la vorton “Esperanto”) en la decembra kajero de “La Ondo de Esperanto” kaj en la novaĵretejo La Balta Ondo.
http://sezonoj.ru/2014/12/zamenhof/

DESFELICA AFRIKANI EN EUROPA

Pro ke la vetero esas mala e tre pluvoza dum ca komenco di vintro, me ofte eniras autobuso por efektigar mea kompri en mea urbo. La Afrikani nigra ja divenis majoritato en mea quartero e lo cetera dil urbo ja avancas grandapaze a tala situeso. Esas multa nova Afrikani qui venas singladie, e me questionas me quale on povas trovar lojeyi e laboro por omni. Ma omnakaze, li yurizesas, precipue kande li havas filii, obtenar subvencioni social. Do, tale, li vivas plu bone de sociala vidpunto kam en lia naskolandi. Ma, nun, la vizaji dil Afrikani quin me vidas esas trista e seniluzionigita. Li ne povis imaginar ante arivar en Francia, ke nia klimato esas tante kolda e pluvoza e nia cielo tante griza. Ultree en Afrika, la stradi esas vivoza e kolorizita, kontre ke hike oli esas senviva. Ed esas nula gastamikeso ; singlu vivas egoistamente por su ipsa ed ignoras la vicini. Solidareso ne existas. Li revis pri Europa ube li eskapus mizero por li e lia filii e vivus plu bone. Li eskapas provizore la mizero (ma la ekonomiala situeso en Francia desamelioresas konstante) ed havas plu bona vivonivelo, ma li perdis la varmeso di lia Afrikana familii e trovas hike egoismo, grizeso, desprizo dil altri e lamentinda klimato (adminime autune e vintre). Lo, certe, ne esis la vivo quan li esperis. Li ya deziris vivar plu bone, ma li nesavis ke nia cielo esas tante griza e pluvoza, ke en Ocidento singlu vivas por su ipsa e ke, kompare ad Afrika la ligili familial e vicinal esas apene existanta. En Ocidento ed Europa esas struggle for life senkompata e li mem ne pensis ke co povas existar, nam onu ne informis li pri to ante arivar en Francia. Certe, li recevas sociala subvencioni, obtenas mem plu facile kam la Franci lojeyi (pro l’urjanteso di lia situeso), ma la senviva ed harda cirkondanta medio Europana senkurajigas li. La filii, tamen, qui esas yuna adaptesas multe plu bone e rapide oblivias Afrika. Ma, evidente, la enmigrado havas tre bitra gusto por la adulti Afrikana qui revis pri ulo klaramente plu bona.

Audiente io vide

Tu canta le canto le plus lente
Tu parolas son sufflos de vento in le foliage
Tu conta de cosas que nemo cognosce
Tu sapientia intuitive flue trans imagines
Audiente io vide
Ille qui ha patientia va comprender
e sera plenate con pace e felicitate
Quando le canto se leva 
a sempre plus alte tonos
le corpore celeste comencia vibrar
Un secunde voce adveni
Il es le sol que canta
Le luce deveni tonos
Le majestatic sonoritates 
del canto solar
resona trans le campos
Le anima capitula:
deveni irradiate e purificate
Io adjunge mi voce al canto beate
mi tonos se misce con le melodia
que es immortal
e cuje harmonias 
se extende ultra le tempore
Io es un parte del eternitate
e le eternitate es un parte de me
Io canta le canto 
del sol e del silvas
Io canta le canto 
del montes e del lacos
Io canta le canto 
del mar e del nubes
Io canta le canto del terra
Le oceano del musica
me lava con sonos incessante
Io me submerge
e plena mi pulmones 
con harmonias aquatic
Io me approfunda sempre plus
e audi balenas in distantia
ma tosto io vole ascender de novo
e tunc veni un forte torrente
que me duce in alto, in alto, in alto
Io passa le superficie e vola in alto
e subitemente es circumferite 
del firmamento, del stellas
Illos son tanto proxime, 
tanto tanto proxime
Es io un de illos?
Io audi echos de supernovas
Diluite explosiones vetuste
cuje surde ruito sustenite 
se misce con le sibilo
de tempestas solar
Neonate stellas celebra le vita
con formicante radios
Io surfa sur un de iste radios
e deveni jectate in spatio incognite
Io pote viagiar ubi io vole
Non plus existe limites
Le energia de mille soles me porta
Gratias al amor ardente io vide toto
Io es transformate al mysterio
e tunc lo comprende
Quando le mente es sin limites
veni tote le responsas
Io senti como io me dissolve
et es devorate del totalitate
ma io non ancora es preste
a entrar nirvana
e dunque subito 
focalisa mi attention
sur solo un puncto:
hic, nunc, iste camera
A hic io reveni
Le mysterio retira
insimul con su solution
e io remane sol in mi camera
sin responsas
e sin questiones

Terrificate del immortalitate

An tu te gaude 
de tu immortalitate
o es tu terrificate?
Vole tu viagiar sin fin
o finalmente reposar?
Vole tu ascender 
le monte celestial
o remaner sub le querco?
Que es ver
e que es false?
An le via dara le responsa?
Tu vide le monte 
con oculos claudite
e lassa le voce guidar te
Pote tu levitar avante
como in le sonios?
 Io vide multe montanias
ma non sape 
qual es le plus vetule
Le via del primes 
es recoperite de vegetation
Le mal herba ole 
como naive matinos vernal
que sempre consola 
ma nunquam da responsas
Illo conta del immortalitate oblidate 
e del fide
ma multes lo calca
cercante le fin del via
Quando io trovara le fin del via
io vadera retro
pro reviver e revivificar
Forsan io remanera sol
in le mundo de memorias
sub le querco 
al pede del monte
troppo fatigate 
pro continuar camminar

Le memorias del vita e le vita del memorias

Ille qui vole remaner juvene
debe morir in su juventute
e postea solo continuar viver
in le memoria del generationes
Ille qui vole viver multe annos
debe vader a in le oblivion
Quanto vale annos oblidate?
Si on vive mille dies
e le un resimila le altere
on ha experientiate solo un die
ma si on ha camminate mille dies
de un village a un altere
e cata die vidite nove homines e domos,
alora on ha vivite multe vitas
A vices memorias pote renascer,
subito aperir se como cassettas retrovate
e jectar ex se imagines e fragrantias
que on immediatemente recognosce
Forsan le oblivion solo es un nube temporari
ante le sempiterne sol del memorias
que jecta su radios verso le eternitate

Al filio de Sharon Tate

Tu veniva ad existentia

cresceva e se formava
e finalmente era preste a exir
a un nove mundo
Un micre, belle, homine innocente,
indefense e besoniante
multo de amor e cura
Tu non poteva experientiar iste mundo
Brutalmente tu e tu matre era occidite
Tu era un tresor non nascite
que era perdite
Io spera que tu poteva nascer
in un mundo melior
de iste, que te rejectava

Helpu savi gravan esperantan bibliotekon

Kataluna Esperanto-Asocio lanĉis monkolekton destinitan al la plifirmigo de la konstruaĵo kie troviĝas sia Biblioteko “Petro Nuez” kaj al la urĝa translokigo de la kolektoj al supra etaĝo, kun novaj bretaroj laŭnormaj por bibliotekoj, por eviti riskon de inundo, nun pli minaca ol iam ajn ĉar pro la klimata ŝanĝo lastatempe okazas ofte tiaj fenomenoj en Katalunio.

La kataluna asocio elektis kiel vehiklo seriozan mikromecenatan enton kun la nomo Verkami (el la E-radikoj verk + am, kvankam ĝi ne estas esperantista organizo)

Eblas per la retpaĝaro Verkami kontribui al la monkolekto per diversaj kvantoj. Verkami nur debetos la kreditkarton aŭ konton de PayPal de la donacantoj se oni atingas la antaŭfiksitan monsumon kolektotan, t.e. 6.000 €.

Se vi volas kontribui al ĉi tiu laŭdinda tasko, bonvolu viziti jenan paĝon de Verkami:
http://vkm.is/bapn (bapn: Biblioteko – Arĥivo Petro Nuez)

Aldona klarigo en la paĝaro de Kataluna Esperanto-Asocio:

http://esperanto.cat/web/Bapnu-kun-ni?lang=eo

Tu nomine es tatuate in mi anima

Io ha tatuate tu nomine in mi anima
e dunque io debe amar te
tote nostre dies remanente
Si io lacerarea via tu nomine
le anima sanguinarea a morte
nos son coalescite
in le modo siamese
Io debe haber indulgentia
con tote tu imperfectiones
e tu con le mie
assi que nostre vita
non sia destruite
Olim amor volava
ma hodie debe ser supportate
de bracios fatigate
Tu nomine es tatuate in mi anima
e mi nomine in le tue
Nos ha create un vita insimul
e lo vive insimul
in dolor e gaudio
e quotidian penose labor

Fragmentos polychromatic

Homines

que nos longemente cognosceva
ma subito de nostre vita dispareva
tarda in nostre sonios
Lor reflexiones son circum-speculate
in nostre animas
como fragmentos polychromatic

Illes sta presso nos
Parla con nos
e quando le sonios ha finite
nos son eveliate per le suspiro
que pone su mano tepide
a nostre frontes

Suffrentia

Io non es ille qui suffre

Le sanguine que flue non es le mie
Le chaos del mundo non pote disturbar
mi ordine interior
An io vermente crede in isto?
Vale eriger muros contra le suffrentia
o es melior lassar lo affluer?
Imbraciar lo, consolar lo,
caressar lo con le balsamo del compassion?

Vivaldi recomponite

Le ave trilla sin pausa
Le rivo murmura die e nocte
Le inamoramento estive se extende
multe dies a in le autumno
Le tonos del fundos del seculos
son renascite
in un forma plus forte, persistente
Le passiones e meditationes
del prestre rubide
ora cammina in le London hodierne:
le mastodontic formicario human
Nove melodias accompania le vetere
Le aqua de Venetia flue a in le Thamese 
Le arpeggios del baroco deveni minimalistic:
ornamentos in le cathedral post-moderne
ubi tote le historia echoa
Tote le tonos son sonate
Tote le parolas son dicte
foras del cathedral del sonos
milles de autos rola e strepe
e ille qui cerca le silentio
debe vader mille passos al scala in le fundo
a in le plus profunde catacomba
Le tempesta estive obstinatemente ragia
ma in le nocte le calma reveni
In mi sonios io parla con Vivaldi