Monthly Archives: July 2013

Prego da Gandhi

Kun humileso me esforcos por amar,

por dicar la vereso, por esar honesta e pura,
File:MKGandhi.jpg
por ne havar ulo quan vere me ne bezonas,

por ganar salario kun mea laboro,

por atencar sempre a to quon me manjas e drinkas,

por nultempe pavorar,

por respektar la kredenco di l’altri,

por serchar sempre lo maxim bone por omni,

por esar homo por omna mea frati.

55.580 EU-eŭroj flugos al Kosmo

La privata entrepreno Kosmo, kies direktoro kaj, laŭ la registraj dokumentoj, sola posedanto estas Francesco Maurelli, dum la lastaj tagoj disanoncis, ke ĝi helpis kunordigi la akceptiĝon ĉe EU-instancoj de du kunlaboraj projektoj, en kiuj partoprenos entute dek diversaj Esperanto-organizaĵoj.

Kadre de la EU-programo Grundtvig, la du projektoj ricevos subvencion de sume 198.500 eŭroj. Laŭ la reguloj de la programo, la mono unuavice estas celita por vojaĝelspezoj. En sia komuniko la firmao Kosmo skribas, ke la sumo estas “historie rekorda por projektoj kies celo estas nur la plifortigo de nia movada strukturo”.

Kosmo tamen ne mencias, ke el la subvencio entute 55.580 eŭroj servos por fortigi la strukturon de la komerca firmao mem. Por siaj servoj, Kosmo postulas de la partoprenantaj organizaĵoj provizion de 28 procentoj.

La grandaj provizioj de Kosmo multfoje estis kritikitaj, kaj sekve la firmao malaltigis sian procentaĵon – de 30 al 28. La simbola malaltigo tamen ne tuŝas la ĉefan celon de la kritiko: ĉar la celo de la Grundtvig-partnerecoj estas ĝuste igi negrandajn asociojn en diversaj EU-landoj rekte kunlabori unu kun la alia, ne vere estas en ordo uzi grandan parton de la projekta vojaĝsubvencio por pagi la servojn de ekstera peranto.

Łukasz Żebrowski estas prezidanto de TEJO kaj sekretario de Pola Esperanto-Junularo, kiu partoprenos en unu el la projektoj. Laŭ li la kritikata provizio de Kosmo ĉiukaze ne kaŭzos praktikajn problemojn, ĉar la kondiĉoj de la Grundtvig-partnereco ne postulas ekzaktan librotenadon de ĉiuj elspezoj.

Łukasz Żebrowski: – La subvencio estas donata laŭ fiksitaj tabeloj. Ni ne devas libroteni ĉiujn elspezojn, sed nur certiĝi ke ni okazigos 12 “moviĝojn” por viziti niajn partnerojn. Do el tiu kompleta elspezebla buĝeto, Kosmo ricevos 28% por siaj servoj – preparado de la projekto, laboro dum ĝi daŭros kaj poste raportado.

Libera Folio: Sed eĉ se praktike eblos flankenmeti 28 procentojn al Kosmo ekster la librotenado, ĉu tio ne principe estas kontraŭ la reguloj de tiaj partneriĝaj projektoj de Grundtvig?

Łukasz Żebrowski: – Laŭ tio, kion mi legis en la pola retejo de Grundtvig, tio estas en ordo. Ĉiuj elspezoj devas esti ligitaj al realigo de la projekto, do Kosmo devas doni al ni taŭgan fakturon. Estas tie skribite ankaŭ ke “Eŭropa Komisiono ne difinis kostokategoriojn rajtigitajn al tiu agado”, do ankaŭ ne ekzistas ajnaj ekskluditaj kostokategorioj.

Libera Folio: Ĉu temas pri la sama projekto, kiun TEJO devis partopreni, sed ne povis, ĉar la ĝenerala direktoro de UEA rifuzis subskribi la paperojn pro la provizio de Kosmo?

Łukasz Żebrowski: – Mi ne plu memoras kiu estis tiu rifuzita projekto, ĉar estis sufiĉe multaj, kiujn tiam Kosmo proponis al TEJO.

Aliaj partoprenantoj de la projektoj stirataj de Kosmo estas interalie la organizaĵo Eŭropo-Demokratio-Esperanto EDE, kaj Esperanto-Rok-Asocio Eurokka. La prezidanto de EDE, Bert Schumann, klarigas, ke lia asocio antaŭe neniam ricevis EU-subvencion, kaj tial nur poste decidos, kiel libroteni la provizion al Kosmo. Simile rezonas Floréal Martorell ĉe Eurokka:

55.580 EU-eŭroj flugos al KosmoFloréal Martorell: – Kosmo agas kiel kunordiganto kaj ni uzas la servon de Kosmo, sen kiu neniu el ni sukcesus trafi tiun eŭropan subvencion. Kosmo agis antaŭe por la pretigado de plurpartnera dosiero, kaj agos dum la realiĝo de ĉi tiu projekto, por ke ĉio efektiviĝu laŭ la postulataj kondiĉoj. Pri pli precizaj detaloj ni kune decidos poste. La plej adekvata persono laŭ mi por paroli pri ĝi estas Francesco Maurelli, kiu havas globalan vidon de la tuta projekto.

Libera Folio do turnis sin al Francesco Maurelli, la posedanto de la firmao Kosmo, por ekscii, kiel laŭ lia plano Kosmo estos menciita en la finaj raportoj, kiujn li ŝajne mem preparos. Li tamen ne povis respondi, kaj petis nin reveni al la demando post du jaroj:

55.580 EU-eŭroj flugos al KosmoFrancesco Maurelli: – La finaj raportoj estos liveritaj en septembro 2015. Pli bonas do redemandi post tiu dato por havi pli bonajn informojn. La raportoj entenos informojn pri la projekto, la renkontiĝoj, la partopreno, la rezultoj, la produktoj. Ne estas antaŭvideble nun kiel iu specifa organizo estos menciita tiam, ĉar la raportoj rilatos al la agado dum la projektovivo.

Li ankaŭ ne povis diri ion klaran pri tio, kiel la 28-procenta provizio de Kosmo estos librotenita en la projektaj dokumentoj.

Francesco Maurelli: – Certe tio okazos laŭ la normalaj librotenaj reguloj, validaj en la respektivaj landoj, respektante la EU-postulojn kaj kondiĉojn.

Halina Komar en Pollando plurfoje partoprenis EU-financitajn Grudtvig-projektojn sen la helpo de Kosmo, ne pagante al iu provizion pro perado de la projektoj. Ĉar ĵus estis diskonigita plia Grundtvig-projektoen kiu denove partoprenos ŝia organizaĵo, Centro de Interkultura Edukado, Libera Folio petis ŝin komenti la kondiĉojn de Kosmo.

Halina Komar bone konas la sistemon de subvencioj, ĉar ŝi ekde la jaro 2009 regule kunlaboras kun la nacia agentejo de EU kiu administras la projektojn en Pollando. Laŭ ŝi, la ĉefa celo de la projektoj estas helpi malfortajn organizaĵojn fari la unuan memstaran paŝon al internacia kunlaboro en Eŭropo, kaj tial la uzo de ekstera peranto, des pli de peranto kiu postulas grandan provizion, ne akordiĝas kun la programo.

Halina Komar: – Kontraŭ tiu ĉi celo de la partneraj projektoj estas ĝuste la postulo de Kosmo, kiu forprenas trionon de la sumoj, kiujn Eŭropa Komisiono per Naciaj Agentejoj donacis por “publika bono” – por plifortigo de neregistaraj organizoj, sed ne por komerca firmao! Tial Kosmo ne rajtas esti videbla en la partneraj projektoj de Grundtvig.

Ŝajne tial la direktoro de Kosmo ne povis respondi al la simpla demando pri tio, kiel la rolo de Kosmo estos prezentita en la finaj raportoj – ĝi tute ne estos prezentita, sed nur silente prenos 28 procentojn el la subvencia sumo.

La rolo de la firmao Kosmo same estis kaŝita en la dokumentoj senditaj al la EU-instancoj por la komenca aprobo de la projektoj. Laŭ Francesco Maurelli tio estas tute en ordo:

Francesco Maurelli: – Kosmo ne estas partnero en tiuj kazoj. Neniu aparta organizo estas menciita krom la partneroj mem, nek specifaj gvidantoj, nek specifaj spertuloj, ktp. Sekve, ne necesis priskribi ĝian rolon rilate al specifa nomo. Mi pripensos por venontaj fojoj ĉu la aldono povus tamen plifortigi la projektpriskribon.

Laŭ Halina Komar la firmao Kosmo elektis tre taŭgan specon de projektoj por siaj celoj.

Halina Komar: – Tie estas facile forpreni parton el la mono ricevita de aliaj, kaj la preparado de la projektoj estas pli facila ol en aliaj programoj – tiamaniere, per kelktaga laboro, li gajnas egalvaloron de kutima 1-2-jara salajro. Ili ne rajtas skribi fiere pri la gajno de Esperantujo je 198.000 eŭroj, se al privata poŝo iros el tiu sumo ĉ. 60.000 euroj. Pri la sama afero, oni povus diri, ke de la Esperanto-organizaĵoj estis forrabita kontraŭleĝe ĉirkaŭ 60.000 eŭroj nur pro du projektoj.

Laŭ ŝi devus ebli organizi la samajn projektojn sen kromaj kostoj por perado, sen granda peno.

Halina Komar: – Mankas la interna memorganizado de la movado, kaj tion uzas por siaj celoj esperantistaj komercistoj. Mi tre bedaŭras, ke tiom da mono estos denove perdita de la movado. Mi pretas prepari por la venonta jaro Grundtvig-metiejon por la celo, eble ni ricevus financadon de tia projekto? Pri tio mi povus paroli kun la nacia agentejo de EU en aŭgusto, kiam mi partoprenos kunvenon de la Grundtvig-subvenciatoj en Varsovio.

Sona tu vina

Sona tu vina*, belle musicante
non hasta, tocca lo lento, lento
lassa cata tono finir sonar ante que veni le sequente
lassa los affundar se in le continuemente scintillante
drapperia sonor del tanpura*
Trova tu via al cordas alte
e postea descende al plus basse tono
lassa lo vibrar con tote su fortia
assi que le aer visibilemente tremula

Explora le scala e su melodias
lassa los contar nos del vetere maestros
qui olim los trovava
e de lor alumnos qui los perfectionava
Lassa los cantar del tempore

quando le deos viveva sur nostre mundo
e le terras fragrante
ancora non era immunde

E postea,
quando le fortias se ha assemblate:
lassa le rhythmos venir
Primo caute, postea sempre plus marcate 

Lassa los eveliar dansatores invisibile
qui vole esser nascite in nostre planeta
Lassa le movimentos perfectionate
emerger del calme oceano sin fundo
e teneremente caressar nostre facies
con le amor que sin verbos
dice toto 
et es toto

Le tonos glissante son como delphinos
que gratiosemente nata sub le superficie del aqua
e a vices salta a in le aer
Le radios del sol resplende in le aspergente liquido
Le melodias lentemente matura
como mangos con colores saturate
plenate de suave dulcor

Le rhythmos accelera
cresce e se propaga
pro finalmente in toto plenar le vina
tu corpore 
e mi anima

Lassa le tempore oblidar nos
nam nos ja ha quitate su dominios
le raga* nos prende via
a un viage circulante
que nos duce in alto e in basso
in basso e in alto
itero e itero
ma cata vice es unic,
differente

Veni un breve pausa
ante que le viage continua
Nos ride insimul
in joia vertiginose 
quietude et extase se fusiona 
e le vita attinge perfection

*Vina es un instrumento musical indic, usate principalmente in indic musica classic
http://en.wikipedia.org/wiki/Veena_%28instrument%29

*Tanpura en un instrumento musical indic, usate pro sonar un burdon continue
durante representationes de indic musica classic   
http://en.wikipedia.org/wiki/Tanpura

*Raga es un modo musical consistente de un scala e de formulas melodic
que forma le base detaliate pro le improvisate representationes de pecias musical
del traditional musica classic de India
http://en.wikipedia.org/wiki/Raga 

Helpu nin raporti pri la kongreso

Eĉ se vi havas nur etajn informerojn pri okazaĵoj en Rejkjaviko, ili estas tre bonvenaj. Same bonvenas fotoj kaj sonregistraĵoj.

Bonvolu sendi viajn informojn al la retpoŝta adreso de la redakcio: redakcio@liberafolio.org

Se volas verki tutan artikolon, vi povas mem proponi ĝin por publikigo en la koncerna paĝo.

Felicitate e dolo

Felicitate es plus 
que solo le manca de dolo
e dolo es plus 
que solo le manca de felicitate
e ambe iste “plus” pote coexister
o mancar in toto
in un mundo de melancholicos ridente
optimistas plorante
e pallide figuras sin expression
que te passa in le strata 
sin esser notate

Stel-Domo rekonstruita kaj reinaŭgurita en Kuritibo

Kuritibo, 1930-aj jaroj. Augusto Gonçalves de Castro (1891-1971) entreprenas konstrulaboron, kies rezulto hodiaŭ estas arkitektura monumento unika en la mondo. Esperantisto – en la 1-a de Majo 1925 li fondis Paranaan Esperanto-Asocion – kaj teozofo, Castro elpensis, projektis kaj mem konstruis lignan domon, kiu estas materiigo de liaj lingvaj kaj filozofiaj ideoj kaj idealoj. En la projekto, li harmonie kunigis du ĉefajn temojn: la sespintan stelon, simbolon de teozofio, kaj la kvinpintan stelon, simbolon de Esperanto. Pro sia originala ideo, li proponis al si mem grandan defion konstrui domon kun malmultaj ortaj anguloj. Proksimume kvar jarojn li laboris, dum sia libera tempo, uzante karbidan lampon por lumigi la lokon. La domo ankoraŭ ne estis preta, kiam li, lia edzino Dionísia kaj la gefiloj Idalina kaj Moysés ekloĝis en ĝi; poste naskiĝis la tria filo, Carlos. Grava mencienda detalo: Augusto de Castro estis ne arkitekto aŭ inĝeniero, sed librotenisto! […]

Fonto: InKo (n-ro 74, p. 14)

Aŭtoro: Ivan Colling

Legu pli tie ĉi.

Mireille Grosjean nova prezidanto de ILEI

La 46-a Konferenco de ILEI lunde eniris sian trian tagon, en kies mateno okazis la dua kunsido de la Komitato de ILEI. Komence ĝi akceptis la daŭrigan tagordon kaj akceptis kun aplaŭdo la financajn raportojn pri 2012, sub kompreno, ke tiuj ne estas revizoritaj, kaj du/tri spezoj ankoraŭ estas konotaj. Post tio, la estraro estis senŝarĝigita rilate al la jaro 2012. Je tiu punkto du ĝisnunaj estraranoj, Zsófia Kóródy kaj Stefan MacGill, demisiis el la estraro, konforme al siaj anticipaj deklaroj pri tiu intenco. La motivo estis doni al la Komitato plenan liberecon en elekto de nova prezidanto.

Je tiu punkto transprenis la prezidadon la organiza teamo, Monique Arnaud kaj Marc Cuffez, kiuj plenumis la rolon de la elekto-komisiono, el kies membroj neniu partoprenas la konferencon. Tiu teamo konstatis, ke estas klare kaj sufiĉe anoncita nur unu kandidato: s-ino Mireille Grosjean el Svislando. Post sinprezento, ŝi forlasis la salonon por ebligi liberan diskutadon. Post tio komenciĝis la balotado, kun tiumomente 36 validaj voĉdon-mandatoj. La rezulto estis ŝia elekto kun 34 poraj, 1 sindetena kaj 1 kontraŭa voĉo.

Post aplaŭdo sekvis akceptaj rimarkigoj de la nova prezidanto, kiu interalie aludis al la dezindireco okazigi trian Mondan Konferencon pri la Instruado de Esperanto, post la unua en Ĝenevo en 1922 kaj la dua en Prago en 1927. Post tiuj rimarkoj, la komitato pluiris al aliaj temoj.

La aliĝpeto kaj statuto de instruista sekcio en Sud-Afriko estis anticipe dissendita kaj montrita; la sekcio estis unuanime akceptita. Kiel prezidanton de la Internacia Ekzamena Komitato, kiu gvidas la internaciajn ekzamenojn de UEA kaj ILEI, oni unuanime elektis s-rinon Karine Arakelian el Armenio. La tasko de komisiito pri kandidatiĝo de novaj sekcioj transiris al s-ro Bharat Ghimire el Nepalo. Oni decidis prokrasti la elekton de nova vic-prezidanto ĝis la lasta sesio merkred-matene.

Notinde estas, ke la fonda prezidanto de ILEI en 1949 en Bournemouth, Britio, estis s-ino Violet C. Nixon; sekve post sesdeko da jaroj, ILEI havas sian duan prezidantinon.

Komuniko de ILEI

Ĉu vi babilaĉas la ingliŝan?

“Avara. Kio estas avara en la angla?”

Vespera kunveno, oni interparolas angle. En la kompanio estas tri finnoj kaj unu eksterlandano.

Finna, pli ol 60-jara vira ĵurnalisto ne povas rememori, kiel diri “avara” en la angla. Ĝuste avara: troŝparema, striktmonuja, neelspezema, alivorte montena.

Same ne memoras pli ol 50-jara diplomatino. Kaj ankaŭ mi ne, subite la sparkilo malfunkcias.

Ie neatingeble ŝvebas la vortoj parsimonious, stingy, cheap, mean, frugal kaj tiel plu.

Ni tri malmemorantoj de la vorto “avara” uzis la anglan dum jardekoj, kunkalkulite. Ni ĉiuj loĝis multajn jarojn en Usono kaj aliloke eksterlande, ni legis bretmetrojn da anglalingvaj libroj.

Ni estas uzegantoj de la angla, sed ni ne regas la lingvon suverene, eĉ ne proksime al tio. Ni estas spertaj uzantoj de mankohava angla – spertaj palpserĉi tiajn ĉiutagajn vortojn kiel levostango, kazeo kaj aĉetpova egaleco. Tiajn vortojn ni neniam devas serĉadi, kiam ni parolas finne.

Mi mem regule uzas la anglan de 25 jaroj, kaj de 15 ĉiutage. Mi verkis artikolojn en la angla, partoprenis anglalingvajn podiajn diskutojn kaj studis dum unu jaro en usona universitato.

Mi listigas mian fonon ne por blagi, sed por montri, kiel la alproprigo de fremda lingvo estas multe pli malfacila ol homoj miakrede mezume komprenas. Estas laboro de jardekoj, kaj la fina noto tamen povas resti sur la akso kontentiga-bona.

La angla lingvo kiun oni aŭdas en la kunvenĉambroj de finnlandaj grandentreprenoj estas nomata per la termino Bad English – malbona angla. Laŭ tio kion mi aŭdis, la priskribo bone trafas la staton de la aferoj. Internacie oni parolas pri malpeza angla kun la nomo Globish. Ĝi malhavas profundajn nuancojn, fluan skriban esprimpovon kaj naturan idiomecon.

La natura regado de idiomoj temas pri tio, ke oni en malpli ol palpebrumo komprenas, pri kio temas, ke oni “ne estas unuafoja kongresano”.

En la Aalto-universitato aperis disaj protestoj pri tio, ke ĝia komerca altlernejo aŭtune proponos sian magistriĝan programon nur en la angla. Al la justickanceliero apelaciis la esplorstudento kaj portempe dungita instruisto Riku Oksman, kiu miras, kial la finna lingvo estas flankenmetita en la ĉefa komerca lernejo de la lando, kvankam la plej multaj ekzamenitoj restos labori en Finnlando.

La universitato strebas iĝi unu el la internacie pintaj studejoj, volas allogi internaciajn studentojn, esploristojn kaj profesorojn – kaj prepari la finnlandajn studentojn por la ĉiam pli senlima mondo. Jen tre saĝa argumento, kiam oni rigardas la lastatempan historion de la finna ekonomia politiko.

La forta argumento de tiuj, kiuj defendas finnlingvan instruadon aliflanke estas, ke la instruataj aferoj estas sufiĉe malfacilaj jam en la propra lingvo: kial oni devas plu kompliki la lernadon kaj pensoformadon per lingva baro?

La ekonomikistoj devus unue kompreni en sia propra lingvo ekzemple tiajn konceptojn kiel garantiaĵokontrakto pri interŝanĝo de profitoj. Poste oni povos fari la samon en la angla like nobody’s business (t.e. rapidege).

“Ni kreskigas duoble senlingvan nobelaron. Al ĝi apartenas edukitaj homoj, kiuj komprenas la aferon nek en unu lingvo, nek en la alia. Ili bone scias nek la finnan nek la anglan”, juĝas la tradukisto Kimmo Pietiläinen (HS 11.5.2013), kiu mem estas dejunaĝe dulingva.

La internaciiĝa strategio de la Aalto-universitato estas draŝata de esploristo kaj instruisto, kiu kaŝiĝas sub la nomo Tiina Tutkija. Ŝi vidis, kiel la nivelo de la pensado kaj argumentado ĉe al finnaj studentoj falas, kiam oni transiras al la angla, eĉ se la nivelo de la lingvoscio estas bona.

“Ĉu vere indas, ke oni limigu la evoluon de siaj propra pensado kaj sperteco nome de internacieco, se tio ne estas nepra por la instruado?”, ŝi demandas en sia populara blogo huippuyliopisto.blogspot.fi.

La sama diskuto okazas en Francio, kie iuj pintaj universitatoj proponas kelkajn studprogramojn nur en la angla – uzante la samajn argumentojn pri konkurkapablo kiel la Aalto-universitato.

En Francio al la diskuto pli forte aldoniĝas ankaŭ patriotaj zorgoj pri la konserviĝo de la francaj lingvo kaj kulturo – kaj pri tio indas atenti ankaŭ en Finnlando.

Havas sencon demandi, ĉu la tuta mondo estas premata en usonanecan formon, en kiu scienco, esploroj kaj kulturaj produktoj estas unue mezurataj laŭ meritoj de la lingvo, kaj nur poste laŭ tiuj de la enhavo.

Tiina Tutkija diras, ke la nuna pensado stampas la finnlingvemulojn kiel postrestantojn (se tiel traduki la anglaĵon losers).

Evidentas, ke estas utile por finnoj enmeti poluradon de sia angla lingvo en sia ĉiusemajna programo: tiel centran rolon havas la angla kiel la ĉefa lingvo de politiko, diplomatio, ekonomio, scienco kaj kulturo.

Tamen indas ankaŭ memori la savan argumenton, laŭ kiu pli gravas kompreni kaj esti komprenata ol gramatike perfekti – ni ja ankaŭ ne atendas kompletan senerarecon en nia finna.

Oni povas ĉesi ĝeniĝi pro prononcado kaj akĉentoj: ankaŭ la denaskuloj ja parolas sian anglan ĉiel ajn. Ju lajk potejto en aj lajk potato.

Multaj finnaj entreprenoj kaj privatuloj bone elturniĝis en la mondo sen perfekta angla lingvo. Kaj bona usona profesoro povas esti pli valora fonto de instruo por studento de komerco ol mezuma finna lektoro, eĉ se la angla lingvo kaŭzus pliajn malfacilaĵojn.

Plej gravas esti realisma pri tio, kiel malmultaj atingas la revon suverene alproprigi fremdan lingvon.

Ĉiuj aliaj bezonas, kiel ilon por lernado, komprenado, pensado kaj homa kreskado, fortan ankran lingvon, kiun oni nomas la propra lingvo, kaj indas havi almenaŭ po unu en ĉiu cerbujo.

Pekka Mykkänen, Helsingin Sanomat

La artikolo unue aperis sur la dimanĉaj paĝoj de la plej granda ĵurnalo de Finnlando, Helsingin Sanomat, la 14-an de julio 2013, sub la titolo Sönkkäät sä English? Libera Folio republikigas la tekston kun la permeso de la aŭtoro kaj de la gazeto. Republikigo aliloke nur kun permeso de la aŭtoro. Traduko el la finna: Kalle Kniivilä (retraduko de la anglaĵoj: Jens S. Larsen)

Sapientia

Durante que disputa le doctores gravemente
re le natura
del ben e del mal, del error e del veritate,
del consciente e del inconsciente;
durante que disputa le doctores subtilissime,
profita le momento!

Face tu realitate
un opera de beltate

Sol un vice il matura,
                                 ephemere imprudente,
le racemo de uvas que le hasardo a te off’re…

Ronald de Carvalho, poeta brasilian, (1893-1935).

Perdite in le mar de diamantes

Yo videva un nave al mar de diamantes      
su corpore era d’argento
le velas era taliate de seta
e le capitano habeva un corde auree

Sed l’agulia del compasso non era magnetic
e non indicava al nord
ma sequeva l’inclination del nave
que deveniva de plus in plus perdite
errante trans aquas incognite
vogante in circulos
deludite per constellationes stellar
difficile a interpretar

Multe tempestas tormentava le nave
e le color argentin perdeva su lustro 
le velas era lacerate
e volava via con le vento

Le capitano deveniva discoragiate
e su corde de auro deveniva
involvite in l’obscuritate del melancholia

Ille audiva le tintinnante tonos
del vaste mar de diamantes
sed le nocte le impediva
vider su resplendentia in-imaginabile 
nam iste nocte habeva durate
tan longe que ille poteva memorar
-ille non plus cognosceva
le die que precedeva le nocte

Finalmente,
irresistibilemente
veniva le alba
e le prime radios del sol
trovava su via al fundos
del mar de diamantes
e le aqua lentemente
gradualmente plus fortemente
comenciava lucer 
apparentemente con su proprie fortia

Post un momento il semblava
que le mar luceva plu’ fortement’ que le sol
le luminositate deveniva tan intense
que illo levava le nave
e lento, caute
lo traheva verso le celo

le nave argentin de novo luceva
e le corde de auro del capitano
reflecteva le lucentia del diamantes
pro finalmente funder se
e dispersar se con mille radios
trans le mundo integre

Essente e ubique e nusquam 
le capitano non plus esseva perdite:
ille habeva attingite su porto final

Un puero delicate

UN PUERO DELICATE
  
Le puero delicate non deveniva vetule.
Ille ja contava cinquanta annos de etate.
Ille usava collares e maneava le manos
con gratia e beltate.
Le puero delicate semblava un pluma
contra le fortia del gravitate.
Pensionaarios, homines turbide,
omnes voleva contener le.
E le puero flueva
como un barchetta de papiro.
Impossibile e sol.
E vestiva le robas del matre,
colorava le labios,
inventava un patre.
Ab su plus initial infantia,
le puero delicate sapeva.

Unquam on le ha fraudate
e ille cognosceva le dolor.
Le citate tote ja sapeva
e ni su matre ille habeva.

Ille continuava tunc su cammino.
Affaires fortuite, miraculos, florettas.
Un vita que initiava inflorescer.
Ille ha se accostumate in adocular al celo
in basso de homines febril.
Ille sempre sexuava per culo.
Celle mundo non esseva sue:
ille esseva sol qua visita.
E quando on le colpava,
ille offereva le altere facie.
Assi esseva le puero delicate.
Ille esseva colpate, ille nunquam colpava.
Su pelle non reteneva lesiones, marcas.
Ille semblava un biscuit.
E quando ille camminava, ille flueva.
Rogério Skylab, artista musical, poeta brasilian, (1956-). 

Poesia



POESIA

Tu non va ganiar ulle concurso.
Nemine va rememorar tu nomine. 
Passate le annos, ben avetulate, 
tu va rememorar te: re le sperantia -

iste monstro con septe capites;
le effortio interprendite sin successo
(proque il non ha dubitas:
tu cercava le recognoscentia);

                       e tu va rememorar te super toto 
re ille rar momentos 
in le que a te veniva le intuition

re que nil a te succederea -
e mesmo assi tu scribeva.
Estranie: principalmente tunc tu scribeva.

Rogério Skylab, artista musical, poeta brasilian, (1956-). 

In cammino a Damasco

In cammino a Damasco, 
io offereva mi vita al aves vorace, 
que lo perforava e lo faceva semblar un bandiera pannaliate. 

In cammino a Damasco, io me videva rupte in peciettas. 
E quante plus io insisteva in le vetule cliché,
ille hominastro non esseva io.

Io esseva in cammino a Damasco

e isto esseva toto.
On me putava como disparite politic
e io esseva incluse in le lista del mortes per le dictatura militar.
Nonobstante, io esseva vive
e nunquam io ha essite lo que on pensava que io esserea.
In cammino a Damasco,
io ha habite le perspectiva que a me mancava.
Io ha vidite le ante e le post.
E isto nil significava.
A pena esseva io in cammino.
Il esseva un homine que iva,

assi como un corpore que cade.
Il habeva un strata plen de pedages

e multe mal conservate.
Io iva proque si io non irea,
nemine irea pro me.


Rogério Skylab (Skylab/fev/2013), artista musical e poeta brasilian, (1956-). 

Un nocte in Le Cairo

UN NOCTE IN LE CAIRO

Nocte in Egypto. Le celo clar e profunde
Fulgura. Le via es triste. Le Plenilunio
Es sinistre, e super le pace del mundo
Le anima del Pharaos cammina e vaga.

Le mastiffes nigre va latrante al luna…
Le Cairo ha un beltate archaic.
In le angulo plus in lontan del via
Passa cantante un femina hebraic.

Egypto es sempre assi quando il se face nocte!
A vices, ab le pyramides le quiete
E obscur profilo, exponite sub le radios lunar, sembla
Un sombre interjection de timor!

Como un contrasto a ille misereres,
In un kiosque in festa le gaudiose turba crita
E intra dansa le homines e feminas 
In un agglomeration cosmopolita.
Vertiginose per vino, un joculator de Asia,
Convulse e rupte, in le apogeo del furia,
Executante evolutiones de razzia
Dice un clamor epileptic de injuria!

Circum un ample tabula nigre
- Ultime nota del connubio execrabile -
On vide dece jocatores de roulette
Fumante, discutente, conversante.

Resplende le celeste superficie.
Dormi taciturne le natura sage…
In basso, in le plus proxime prateria,
Se pasce un splendide cavallo de Arabia.

Vaga in le spatio un sylpho solitari.
Strepe kinnors! Depost, toto es tranquille…
A pena como un vetule stradivarius,
Singulta tote le nocte le aqua del Nilo!

Augusto dos Anjos, poeta brasilian, (1884-1914). 

Canto

CANTO
Viver non dole. Lo que dole 
es le vita que on non vive. 
Tante plus belle soniate, 
quante plus triste perdite. 
Viver non dole. Lo que dole
es le tempore, ille fortia oniric
in le que se crea le mythos
que le proprie tempore devora. 
Viver non dole. Lo que dole
es ille estranie luciditate, 
mixto de fame e de sete
con le que nos devora toto. 
Viver non dole. Lo que dole, 
ferinte fundemente, ferinte, 
es le distantia infinite
inter le vita que on pensa
e le pensamento vivite. 
Quia tote le resto es perdite. 

Emílio Moura, poeta brasilian, (1902-1971).

Calme Mar

Aqua stagnate
nube stoppate,
folio perdite
ave con ala
partite.
Oh vento que mori,
legiermente, legiermente,
evelia vos!

                                                              
                                                              Lumine que se extingue,

umbra dilute,
nebula que vaga,
voce que se tace,
 ferite.
Oh voce que addormi vos
mansuetemente, mansuetemente,
crita vos, crita vos!
Timide sperantia,
pallide desiro:
le vespere si mansuete,
si languide le nocte
que veni.

Oh anima naufrage,
como tote le resto:
despera vos!

Emílio Moura, poeta brasilian, (1902-1971).

Un femina parlante in interlingua in Radio Interlingua no. 55

Car ascoltatores,
Le qui sole visitar le conferentias international de interlingua, o le incontros nordic, pote incontrar un femina, qui es un participante constante de illos. Feminas es rar inter le usatores del lingua, a causa de isto vos forsan es curiose, qui es illa. Pro satisfacer iste vostre curiositate Radio Interlingua in su 55te (cinquanta-quinte) emission presenta un interview con Barbara Rubinstein, facite in le 18ve (dece-octave) conferentia de interlingua in Kirchheimbolanden, Germania, in le anno 2009 (duo milles novem). Le musica de Csaba Kocsis iste vice se audi con le titulo “Full Throttle”.
Io spera, que post haber discargante lo del ligamine
anque iste emission se provara como un passatempore agradabile pro vos.

Bell munde (poema)

Yo ha traductet un bell e trist poema ex un revúe por puellas. Li autoressa ha dedicat it a omnes de qui munda ha fractet. Mersí pro ti bell poema!

BELL MUNDE

Yo regarda li ruines de nor dom

e yo vide un bell castelle.

Yo regarda li fusilat avies

e yo vide les glissante tre li aere.

Yo regarda li morient infantes

e yo vide les luder gaymen.

Yo regarda te

e vide me.

Qualmen noi posst dupar nos

self dupar tant?

Qualmen noi posset vider

in nor fractet amore

un floreant rose?

Minori fratres e demones (Lection 1)

Yo dedica li sequent raconta a omni puellas qui have un plu yun fratre e deve suffrer pro to. Naturalmen it es humoristic. Ma minori fratres posse esser quelcvez quam demones. Yo esset inspirat per un raconta in un jurnal por puellas.

MINORI FRATRES E DEMONES (LECTION 1)

Regul 1: Ples nequande obliviar clúder tui chambre!

Mi genitores ne esset in hem, solmen yo e mi minori fratre Lucas. Il sedet avan su computator e lude. Naturalmen to es un bon ocasion por me invitar mi amico Max. Max e yo nu esset desde du mensus un pare.

Max e yo jace mi-vestit sur mi lette. Noi besa nos, caressat nos e imbrassa nos. Yo senti quam in li ciel. Finalmen yo posse reposar un poc. Lucas hat vexat me tot li die.

Max regarda in mi visage e di que il ama me. Yo es tre felici e besa le passionatmen. Su manus tucha mi mammes. Yo sospira e besa su capilles. Li passion e li amore cresce ínter nos.

Ma subitmen li porta de mi chambre es apertet. Mi fratre Lucas! Subridente il tene in su manus un pacca de condomes. Yo ne posse creder it! Il regarda me e di ironicmen: “Ne oblivia tis mi car Anabell. Secur es secur!” Il jetta li condomes vers noi.

Yo stanta me e expulse Lucas ex mi chambre. Li passion ínter me e Max ha naturalmen desparait per ti incidente. Max es incolerat: “Annabel, pro quo tu ne ha clúdet tui chambre?” Yo es vermen trist: “Yo ha obliviat. Yo pensat que Lucas es ocupat.” Ma it es tro tard. Max regarda me furiosimen e forlassa bentost li dom.

Quo il nu pensa pri me? Yo espera que yo ne va perdir le! To es vermen un catastrofe. Yo jace mi-vestit sur mi lette e plora. Yo odia Lucas! Yo have solmen un pensa: venjantie!