Category Archives: Libera Folio

Sendependa movada bulteno

Joop Kiefte: La Fina Venko jam estas ĉi tie

En vidpunkta artikolo verkita por Libera Folio la nova prezidanto de TEJO, Joop Kiefte, asertas ke ni jam atingis la Finan Venkon. La defioj kiuj ”unuavide aspektas kiel la disfalo de la Esperanto-mondo” laŭ li estas kreskodoloroj pro la adaptiĝo de la esperantistaj organizaĵoj al novaj realaĵoj.


IJK 2019. La aŭtoro videblas plej dekstre. Foto: TEJO.

Kvankam la Esperanta mondo estas sufiĉe eta por esti longe for de inundego da nedezirata atento, post mia elektiĝo por prezidanteco de TEJO mi jam estas en kontakto kun multaj homoj, kiuj ĉiuj havas siajn proprajn ideojn pri TEJO kaj Esperanto. Mi ŝatas vortigi kelkajn el la komprenoj el tio ĉi tie, por ke ni havu pli sencan ĝeneralan dialogon pri tio kion ni faras.

Unue, TEJO estas kompleksa organizo, kaj miskomprenoj pri kio ĝi estas, kiel ĝi funkcias kaj kion oni atendu de ĝi estas abundaj. Mi devas konfesi ke ankaŭ por mi longe daŭris por taŭge kompreni ĉion. Sed kerna, grava punkto estas ke ĝi konsistas el kaj reprezentas junajn Esperantistojn, ne nepre (aŭ nepre ne?) nur por promocii Esperanton kaj alporti la finan venkon.

Por mi TEJO jam longe estas grava parto de la kara Esperanta tutmonda familio al kiu mi apartenas. Mi iam priskribis tion tiel, ke eĉ mian plej grandan malamikon en la Esperanto-mondo mi prezentus al eksteruloj kiel mia kara amiko. Parte simple ĉar prezenti kiel familiano al multaj aspektus stulte, sed ankaŭ ĉar mi scias ke neinterkonsento ne venas el malamo kaj malico, sed simple el la sama pasio kiu antaŭenpuŝas min mem.

Due, kion ni volas atingi per kaj pri Esperanto memstare estas tute ne klara kaj vastiĝanta afero. Esperanto dum la tempo akiris tiom da idealoj kaj kulturoj de ĝiaj parolantoj, kaj forlasis post si multajn malnovajn miskomprenojn pri niaj reciprokaj kulturoj.

La mondo vere estas jam multe pli eta, kaj mia generacio de Esperantistoj komencis per hazarda malofta interreta kontakto ĝis la nuntempa ĉiutaga komunikado kun multaj karaj amikoj, pli karaj ol ajna samurba kaj samlanda neesperanta amiko.

La defioj kiuj unuavide aspektas kiel la disfalo de la Esperanto-mondo miavide estas precipe la kreskodoloroj por bone enkorpigi ĉi tiun novan realecon en la vejnojn de niaj organizoj kiuj fondiĝis en tempo kiam fizika realeco kaj ĉeesto estis la sola vera realo, dum nun ĝi iĝas pli pezo ol helpo.

Niaj idealoj jam ne estas la samaj. Niaj sukcesoj ne kongruas kun la malnovaj idealoj. Sed mi sentas nun survoje de la IJK en Slovakio hejmen en Nederlando, kie venontjare okazos IJK en Someren ke pli ol “simpla” fina venko kiu okazus per ia ajn konvinkado provi nian magiaĵon, ni sukcesis ion multe pli bonan.

Ni kreis modelon de pli bona mondo. Ekzemplo por la mondo kiun oni povas referenci por konsciigi homojn ke alia mondo ne nur eblas sed jam ekzistas kaj kreskas, ĝis fine plene forpuŝi ĉion kio ne sukcesas adaptiĝi al la spirito de nia tempo. Spirito en kiu Esperanto havas gravan gvidan rolon pro la simpla kialo ke ni amas unu la alian kiel familio en tempo kiam ĉiuj malamas unu la alian pro la plej hazardaj opinio-diferencoj.

Ni jam atingis finan venkon. Nia rolo nun nur restas kultivi tiun nian kulturon de interkompreniĝo kaj amikeco internacia en tia nivelo ke pli kaj pli da homoj envie aliĝas.

Joop Kiefte, prezidanto de TEJO

Artikoloj en la rubriko “Vidpunkto” reprezentas nur la opinion de la verkinto kaj ne de la tuta redakcio de Libera Folio. La redakcio daŭre bonvenigas artikolojn por la rubriko “Vidpunkto” pri ajnaj temoj rilataj al la Esperanto-movado.

Vortludo ”Vortludo” ne permesas miaŭindon

Ĵus aperis publika versio de la esperantlingva vortludo ”Vortludo” por poŝtelefonoj. Ĝi tre similas al skrablo kaj populariĝis jam dum la testa periodo. ”Ni rapide ekhavis 75 testantojn kaj en kelkaj semajnoj korektis amason da eraroj”, dankas la programisto Peter Fleckenstein. La ideon pri la ludo li ekhavis post diskuto kun sia 13-jara filo.

Peter Fleckenstein estas la direktoro de malgranda dana firmao, Krifle, kiu kreas sociajn komputilajn ludojn. Antaŭ unu jaro li ekplanis vortludon kiu estu uzebla kun multaj diversaj vortlistoj. Samtempe li hazarde ekparolis pri Esperanto kun sia 13-jara filo, kiu ekopiniis la aferon interesa.

Tiam li ekserĉis esperantlingvan poŝtelefonan ludon por multaj ludantoj, kaj ne trovis tian.

– Ni pensis ke por diskonigi Esperanton, kaj por ke homoj en la tuta mondo povu ludi la saman ludon, estus mojose fari ekskluzive esperantlingvan version de la ludo. Do ne nur ludon, kie eblus “elekti” Esperanton.

Peter Fleckenstein kontaktis unue Mia Nordentoft, kiu estas prezidanto de Dana Esperantista Junulara Organizo.

– Mi unue parolis kun ili pri la ludo iam komence de la jaro, sed jam tiam ili faris multon da laboro. Ili bezonis mian helpon nur pri tradukado kaj varbado. Mi tradukis la plejparton de la aplikaĵo, konsilis al ili pri la Esperanta kulturo kaj la diferencoj inter danlingva kaj Esperanta skrablo. DEJO zorgas pri la varbado kadre de Esperantujo. Krome la kompanio donacas 10% de la profito el reklamoj al Esperantaj organizoj tra DEJO, rakontas Mia Nordentoft.

Pri la vortlisto por la ludo laboris Jacob Nordfalk, kiu instruas programadon ĉe DTU, la Teknika Universitato de Danio, kaj pli frue grave kontribuis al la enkonduko de Esperanto en Android-telefonojn. Li rakontas ke li jam en 2012, kiam furoris la ludo Wordfeud, komencis prilabori esperantlingvan skrabloludon:

– Tiutempe mi kreis vortaron, funkciantan prototipon de la servilo kaj Android-apo, sed devis poste forlasi la projekton pro manko de tempo kaj mono por fari publikigeblan version. Pro tio, kiam Peter kaj Martin de Krifle kontaktis min fine de februaro ĉi-jare, mi iom emociiĝis kaj tre ĝojis ke finfine iu fakte realigos kelkajn el la ideoj kiujn mi tiutempe havis. Ili serĉis esperantiston kiu povus zorgi pri la vortaro, kaj mi proponis min mem, ĉar mi jam prilaboris plurajn vortlistojn kaj vortarojn.

Laŭ Jacob Nordfalk ne estas facile decidi, kiaj vortoj estu permesataj kaj kiaj ne:

– Dum skrablo-ludado ĉe kongresoj la regulo ŝajne estas ke se eblas argumenti por la vorto kaj fari sencohavan frazon kun la vorto, tiam ĝi estas permesata. Tiu principo neniam realigeblas per programo. Ĉe la ne plu funkcianta skrablo-retejo de Clayton Smith oni ja povas vidi ke tre permesa vortaro igas la ludantojn uzi vortojn kiel ĴIPIĜOJN, NUDBROĈAĴ, ODAĴARAJ, FERAĴECA kaj MIAŬINDO. Krome, se oni permesas arbitran kombinoj de sufiksoj kaj radikoj oni reale havas senfinan liston.

Post diskuto kun Eckhard Bick, Jacob Nordfalk konkludis, ke necesos uzi kiel bazon jam ekzistantajn kaj uzatajn vortarojn:

– Mi kreis 2 vortlistojn. La unua estas ”strikta”,  ĝi enhavas nur la 27.000 vortojn de Reta Vortaro, kun neniuj afiksoj krom tiuj rekte menciitaj en ReVo. La alia enhavas 6.670.000 vortojn el la du plej popularaj literumkontroloj, nome Aspell kaj LibreOffice.

– Ambaŭ vortlistoj devis esti forte prilaboritaj, ekzemple por forpreni proprajn nomojn kaj limigi vortfaradon al realismaj niveloj. Interesatoj povas viziti la retejon kie mi tenas la programojn por krei la vortlistojn. Finfine la ludo publikiĝis nur kun la granda vortlisto, sed eble la alia aldoniĝos poste.

”Miaŭindo” estas unu el la literkombinoj, kiuj ŝajne ne eniris la grandan liston de permesitaj vortoj, eĉ se tio certe plaĉus al iuj katoŝatantoj.

Beta-testado de la ludo komenciĝis en junio, rakontas Peter Fleckenstein:

– Ni rapide ekhavis 75 testantojn kaj en kelkaj semajnoj korektis amason da eraroj. Sen la beta-testantoj tio ne eblus – dankon!

Nun la ludo estas libere kaj senpage elŝutebla por Android kaj iOS,  kvankam ankoraŭ mankas funkciantaj elŝutligiloj en la retejo de la ludo. Ĉio funkcias glate, eĉ se restas kelkaj eraretoj, ekzemple en iu mesaĝo aperas “punktoj” anstataŭ “poentoj”.

Kiam ni provas ludi, la unua aŭtomate trovita kontraŭulo neniam reagas. La dua aliflanke aktive kaj sukcese ludas, kaj eble eĉ gajnas. Aŭ eble ne. “Vi perdis”, la ludo mesaĝas post nokta ludopaŭzo. Sed poste aperas informo, laŭ kiu la kontraŭulo rezignis. Evidente ia konfuzo pro tio, ke la kontraŭulo ja havis pli da poentoj, sed ankoraŭ restis kelkaj neuzitaj literoj.

Tiu eraro verŝajne baldaŭ estos korektita. Iom pli irite estas, ke post ĉiu ludovico la telefono dum tridek sekundoj montras reklamojn, kiuj rapide ektedas, des pli ke la samaj reklamoj ripetiĝadas. Principe ja eblas flankenmeti la telefonon dum tridek sekundoj, sed multaj modernuloj ja ne scias, kiel disiĝi de sia telefono dum tiom da tempo.

La reklamoj estas bezonataj por financi la evoluig-kostojn, diras Peter Fleckenstein:

– Ni uzis multe da privataj rimedoj por evoluigi la ludon, do nun ni esperas, ke la reklamoj povas doni iom da enspezo al la firmao. Temas pri kurantaj elspezoj por serviloj kaj prizorgado. Sen granda sponsoro tio bedaŭrinde necesas. Aliflanke ni donacas 10% el la enspezo al Esperanto-asocioj diversloke en la mondo. Ni ja volas subteni la homojn kiuj sutbenas nin, kaj plu ebligi al esperantistoj ludi kaj retbabili tutmonde. Poste estos eblo malŝalti la reklamojn kontraŭ malgranda monata pago.

Laŭ li venis pozitivaj reagoj de multaj ludantoj:

– Ili ĝuas la ludadon, spite la restantajn erarojn, kaj ili ŝatas renkonti aliajn homojn el la tuta mondo por ludi kaj babili kun ili. Do nia ideo kolekti esperantistojn per ludo ja funkcias!

Unu el la kontentaj ludantoj estas Jacob Nordfalk:

– Mi mem ludas Vortludon preskaŭ ĉiutage kaj tre ĝuas la ludon. Eĉ se mi scias la detalojn pri la vortlisto, mi ofte malgajnas kaj foje mankas al mi vorto. La poentvaloro estas multe influita de bonŝanĉo – sub ĉiu grupeto de duoble du kaheloj estas kaŝita bonuso sub unu el la kaheloj. Sub verdaj la vortvaloro estas duobligita, sub bluaj la litera valoro estas triobligita.

Vortludo “Vortludo” ne permesas miaŭindon

Ĵus aperis publika versio de la esperantlingva vortludo “Vortludo” por poŝtelefonoj. Ĝi tre similas al skrablo kaj populariĝis jam dum la testa periodo. “Ni rapide ekhavis 75 testantojn kaj en kelkaj semajnoj korektis amason da eraroj”, dankas la programisto Peter Fleckenstein. La ideon pri la ludo li ekhavis post diskuto kun sia 13-jara filo.

Peter Fleckenstein estas la direktoro de malgranda dana firmao, Krifle, kiu kreas sociajn komputilajn ludojn. Antaŭ unu jaro li ekplanis vortludon kiu estu uzebla kun multaj diversaj vortlistoj. Samtempe li hazarde ekparolis pri Esperanto kun sia 13-jara filo, kiu ekopiniis la aferon interesa.

Tiam li ekserĉis esperantlingvan poŝtelefonan ludon por multaj ludantoj, kaj ne trovis tian.

– Ni pensis ke por diskonigi Esperanton, kaj por ke homoj en la tuta mondo povu ludi la saman ludon, estus mojose fari ekskluzive esperantlingvan version de la ludo. Do ne nur ludon, kie eblus “elekti” Esperanton.

Peter Fleckenstein kontaktis unue Mia Nordentoft, kiu estas prezidanto de Dana Esperantista Junulara Organizo.

– Mi unue parolis kun ili pri la ludo iam komence de la jaro, sed jam tiam ili faris multon da laboro. Ili bezonis mian helpon nur pri tradukado kaj varbado. Mi tradukis la plejparton de la aplikaĵo, konsilis al ili pri la Esperanta kulturo kaj la diferencoj inter danlingva kaj Esperanta skrablo. DEJO zorgas pri la varbado kadre de Esperantujo. Krome la kompanio donacas 10% de la profito el reklamoj al Esperantaj organizoj tra DEJO, rakontas Mia Nordentoft.

Pri la vortlisto por la ludo laboris Jacob Nordfalk, kiu instruas programadon ĉe DTU, la Teknika Universitato de Danio, kaj pli frue grave kontribuis al la enkonduko de Esperanto en Android-telefonojn. Li rakontas ke li jam en 2012, kiam furoris la ludo Wordfeud, komencis prilabori esperantlingvan skrabloludon:

– Tiutempe mi kreis vortaron, funkciantan prototipon de la servilo kaj Android-apo, sed devis poste forlasi la projekton pro manko de tempo kaj mono por fari publikigeblan version. Pro tio, kiam Peter kaj Martin de Krifle kontaktis min fine de februaro ĉi-jare, mi iom emociiĝis kaj tre ĝojis ke finfine iu fakte realigos kelkajn el la ideoj kiujn mi tiutempe havis. Ili serĉis esperantiston kiu povus zorgi pri la vortaro, kaj mi proponis min mem, ĉar mi jam prilaboris plurajn vortlistojn kaj vortarojn.

Laŭ Jacob Nordfalk ne estas facile decidi, kiaj vortoj estu permesataj kaj kiaj ne:

– Dum skrablo-ludado ĉe kongresoj la regulo ŝajne estas ke se eblas argumenti por la vorto kaj fari sencohavan frazon kun la vorto, tiam ĝi estas permesata. Tiu principo neniam realigeblas per programo. Ĉe la ne plu funkcianta skrablo-retejo de Clayton Smith oni ja povas vidi ke tre permesa vortaro igas la ludantojn uzi vortojn kiel ĴIPIĜOJN, NUDBROĈAĴ, ODAĴARAJ, FERAĴECA kaj MIAŬINDO. Krome, se oni permesas arbitran kombinoj de sufiksoj kaj radikoj oni reale havas senfinan liston.

Post diskuto kun Eckhard Bick, Jacob Nordfalk konkludis, ke necesos uzi kiel bazon jam ekzistantajn kaj uzatajn vortarojn:

– Mi kreis 2 vortlistojn. La unua estas “strikta”,  ĝi enhavas nur la 27.000 vortojn de Reta Vortaro, kun neniuj afiksoj krom tiuj rekte menciitaj en ReVo. La alia enhavas 6.670.000 vortojn el la du plej popularaj literumkontroloj, nome Aspell kaj LibreOffice.

– Ambaŭ vortlistoj devis esti forte prilaboritaj, ekzemple por forpreni proprajn nomojn kaj limigi vortfaradon al realismaj niveloj. Interesatoj povas viziti la retejon kie mi tenas la programojn por krei la vortlistojn. Finfine la ludo publikiĝis nur kun la granda vortlisto, sed eble la alia aldoniĝos poste.

“Miaŭindo” estas unu el la literkombinoj, kiuj ŝajne ne eniris la grandan liston de permesitaj vortoj, eĉ se tio certe plaĉus al iuj katoŝatantoj.

Beta-testado de la ludo komenciĝis en junio, rakontas Peter Fleckenstein:

– Ni rapide ekhavis 75 testantojn kaj en kelkaj semajnoj korektis amason da eraroj. Sen la beta-testantoj tio ne eblus – dankon!

Nun la ludo estas libere kaj senpage elŝutebla por Android kaj iOS,  kvankam ankoraŭ mankas funkciantaj elŝutligiloj en la retejo de la ludo. Ĉio funkcias glate, eĉ se restas kelkaj eraretoj, ekzemple en iu mesaĝo aperas “punktoj” anstataŭ “poentoj”.

Kiam ni provas ludi, la unua aŭtomate trovita kontraŭulo neniam reagas. La dua aliflanke aktive kaj sukcese ludas, kaj eble eĉ gajnas. Aŭ eble ne. “Vi perdis”, la ludo mesaĝas post nokta ludopaŭzo. Sed poste aperas informo, laŭ kiu la kontraŭulo rezignis. Evidente ia konfuzo pro tio, ke la kontraŭulo ja havis pli da poentoj, sed ankoraŭ restis kelkaj neuzitaj literoj.

Tiu eraro verŝajne baldaŭ estos korektita. Iom pli agace estas, ke post ĉiu ludovico la telefono dum tridek sekundoj montras reklamojn, kiuj rapide ektedas, des pli ke la samaj reklamoj ripetiĝadas. Principe ja eblas flankenmeti la telefonon dum tridek sekundoj, sed multaj modernuloj ja ne scias kiel disiĝi de sia telefono dum tiom da tempo.

La reklamoj estas bezonataj por financi la evoluig-kostojn, diras Peter Fleckenstein:

– Ni uzis multe da privataj rimedoj por evoluigi la ludon, do nun ni esperas, ke la reklamoj povas doni iom da enspezo al la firmao. Temas pri kurantaj elspezoj por serviloj kaj prizorgado. Sen granda sponsoro tio bedaŭrinde necesas. Aliflanke ni donacas 10% el la enspezo al Esperanto-asocioj diversloke en la mondo. Ni ja volas subteni la homojn kiuj sutbenas nin, kaj plu ebligi al esperantistoj ludi kaj retbabili tutmonde. Poste estos eblo malŝalti la reklamojn kontraŭ malgranda monata pago.

Laŭ li venis pozitivaj reagoj de multaj ludantoj:

– Ili ĝuas la ludadon, spite la restantajn erarojn, kaj ili ŝatas renkonti aliajn homojn el la tuta mondo por ludi kaj babili kun ili. Do nia ideo kolekti esperantistojn per ludo ja funkcias!

Unu el la kontentaj ludantoj estas Jacob Nordfalk:

– Mi mem ludas Vortludon preskaŭ ĉiutage kaj tre ĝuas la ludon. Eĉ se mi scias la detalojn pri la vortlisto, mi ofte malgajnas kaj foje mankas al mi vorto. La poentvaloro estas multe influita de bonŝanĉo – sub ĉiu grupeto de du oble du kaheloj estas kaŝita bonuso sub unu el la kaheloj. Sub verdaj la vortvaloro estas duobligita, sub bluaj la litera valoro estas triobligita.

Kvin virinoj en la nova estraro de TEJO

Joop Kiefte estas la nova prezidanto de TEJO. Li estis la sola kandidato kiu sin proponis por la tasko. La nova estraro estis elektita por unujara mandatperiodo dum la IJK en Liptovský Hrádok en Slovakio. Kvin el la naŭ estraranoj estas virinoj, dum UEA havas neniun virinon inter siaj ok estraranoj.


La komitato de TEJO kunsidas. Foto: TEJO.

La komitato de TEJO elektis novan estraron kaj faris kelkajn modifojn en sia statuto. Estis ankaŭ propono ŝanĝi la nomon de la organizaĵo, sed tio estis rifuzita. La kunsido estis vive elsendata rete, sed ne plene – okazis paŭzoj en la elsendado “por pli libere diskuti” pri tiklaj aferoj, inter kiuj estis la demando pri tio, kiom da membroj TEJO fakte havas.

Komence de la komitata kunveno Michael Boris Mandirola, kiu mem proponis plurajn ŝanĝojn en la statuto, estis elektita al la voĉdona komisiono. Tio donis al li la privilegion gvidi la voĉdonojn kaj en ĝusta momento tre videble levi ambaŭ manojn por instigi al voĉdono laŭ sia prefero. (Li havis du voĉojn en la kunsido, unu kiel komitatano B kaj unu kiel anstataŭanto por komitatano A de Burundo.)

La eliranta vicprezidanto Francesco Maurelli dum la kunsido aŭdeble komentis:

– La voĉdona komisiono ne devus esti tiom entuziasma, indika kiel voĉdoni.

La elekta komisiono havis problemon trovi kandidaton por prezidanteco ĝis la fino de junio, kiam pasis la limdato. Tial oni ŝovis la limdaton por kandidatiĝoj ĝis la 10-a de julio. En la dua raŭndo por la posteno de prezidanto kandidatiĝis nur Joop Kiefte el Nederlando. La komitato elektis lin per 17 voĉoj, kun 8 kontraŭoj kaj 2 voĉoj nevalidaj, en kiuj oni markis “0” apud lia nomo.

Kiel vicprezidantoj estas elektitaj Mounir Abjiou (Maroko) kaj Hoan Tran – Ĝojo (Vietnamio), kiel ĝenerala sekretario Catherine Neilson (Usono) kaj kiel kasisto Mung Bui – Feliĉa (Vietnamio). La aliaj estraranoj estas: Karina Oliveira (Brazilo), Jung Yuro – Unika (Korea Respubliko), Luis Miguel Obando (Kolombio) kaj Koffitché Koufionou (Togolando). La naŭkapa estraro oficos unu jaron ekde la 1-a de septembro 2019.

La voĉdonado pri Catherine Neilson estis prokrastita, ĉar mankis certa informo pri tio, ĉu ŝi efektive estas individua membro de TEJO. Ŝi diris, ke ŝi ja antaŭ unu semajno aliĝis tra la retejo de UEA, sed ke la retejo iel misfunkciis. Fine la konfirmo pri ŝia membreco estis trovita.

La elektoj forrabis multe da tempo dum la komitata kunsido, ĉar ĉiu kandidato estis detale prezentata kaj poste la surlokaj kandidatoj estis intervjuitaj en formo de debato, en kiu tamen ne povis aktive partopreni la komitato.

En la ĉi-jara IJK la komitatajn laborojn partoprenas nekutime multaj personoj. Se ne ĉeestas komitatano de iu landa sekcio, tiam reprezentas ĝin anstataŭanto. Nur manpleno da sekcioj ne uzis ĉi tiun rajton.

La komitato sendiskute akceptis la ŝanĝojn en la regularo pri kunlaboro inter UEA kaj TEJO. Laŭ la nuna ĝenerala sekretario, Konstanze Schönfeld, oni ne devus dediĉi tro da tempo al ĉi tiu temo, ĉar la afero jam estis traktita de la komitato de UEA kaj oni laŭ ŝi devus fidi tiujn, kiuj laboris pri ĝi en Lahtio.

Sekvis trakto de la proponoj pri ŝanĝoj en la statuto. Laŭ la propono de Mia Nordentoft, unu el la nunaj TEJO-volontuloj en Roterdamo, la komitato ŝanĝis la esprimon “seksa orientiĝo” al “genra orientiĝo” kaj aldonis “genro” ĉie, kie menciiĝas “sekso”, ekzemple: “TEJO kontraŭas diskriminacion rilate al nacieco, raso, sekso, genro, genra orientiĝo, (…)”.

Pli da diskuto vekis aliaj statutaj ŝanĝoj proponitaj de Michael Boris Mandirola. La komitato rifuzis interalie proponitan ŝanĝon de la nomo de la organizaĵo. Laŭ Mandirola la nomo de TEJO en Esperanto devus esti Tutmonda Esperanto-Junulara Organizo, anstataŭ la nuna Tutmonda Esperantista Junulara Organizo. Li argumentis por la nova nomo per merkatiko. Laŭ li estus pli bone por eksteraj rilatoj se la nomo enhavus la vorton Esperanto.

Alia rifuzita propono pri modifo en la statuto rilatis al ŝanĝo de la vorto “raso” al “etno” kaj “haŭtkoloro”. Ankaŭ ĉi tiun proponon faris Mandirola.

– Ne plu ekzistas malsamaj homaj rasoj, li klarigis pli frue en la komitata diskutlisto.

Plia propono rilatis al aŭtomata remembrigo de ĉiu individua membro, kiu eksiĝis per nepago de la kotizo. Laŭ la propono tiuj homoj devus esti aŭtomate membrigitaj kiel Junaj Amikoj de Esperanto “por iel gardi [ilian] ligon kun ni kaj samtempe ni ne perdu ilin en nia membrokvanto”.

Kiam unu el la komitatanoj refutis, ke TEJO devus labori por havi pli da membroj anstataŭ mensogi pri la membronombroj, Mandirola tuj faris proceduran proponon pri ĉesigo de la videoelsendado “por pli libere diskuti ĉi tiun temon”, ĉar li “ne volas ke la diskutoj de ĉi tie disaperu”. La komitato akceptis ĉi tiun proponon kaj la viva elsendo estis haltigita.

Simile, la viva elsendo estis paŭzigita kiam unu el la volontuloj plendis pri sia rilato kun oficistoj de UEA en la Centra Oficejo. En la fermita parto de la sesio la komitato akceptis la proponon pri aŭtomata remembrigo de nepagintoj, sed mankis tempo por trakti plurajn aliajn, sekve la komitato havis aldonan sesion ne antaŭe planitan. La aldona sesio ne estis vive elsendata kiel la antaŭaj.

La nova sekretemo kredeble estas inspirita de la komitato de UEA, kiu pasintan semajnon unuafoje dum jardekoj havis plenan fermitan sesion. En tiu okazo en la komitata kunsido de UEA tamen rajtis ĉeesti neniu eksterulo. TEJO aliflanke malŝaltis nur la retan elsendon, sed en la salono sidis nekomitatanoj.

Pli frue la komitato voĉdone decides forigi la malpermeson al la nemembroj eniri dum la komitatkunsido.

Tio signifis, ke ili ne devis atendi ĝis paŭzo por ekpartopreni. Inter la eksteruloj, kiuj do povis ĉeesti ankaŭ la partojn de la kunsido kiuj estis forcenzuritaj el la reta elsendo, troviĝis ankaŭ Giorgio Silfer. La korifeo de la Esperanta Civito dum la kunsido staris en unu flanko de la ĉambro kaj ofte marŝadis tien-reen.

En sia komuniko pri la komitata kunsido de TEJO la Esperanta Civito poste anoncis, ke unuafoje inter la estraranoj de TEJO estas persono kun “Esperanta civitaneco”. Ŝajne temas pri Koffitché Koufionou, kies nomo ofte aperadas en la retejo de la Civito.

Arosev: ”La Esperanto-movado pereas”

La Titaniko de la movado jam longan tempon subakviĝas, sed tio apenaŭ estas kulpo de iuj konkretaj esperantistoj, des malpli de la foririnta UEA-estraro. La ”bona malnova tempo” de la Esperanto-movado estas for, kaj nova tempo pli sukcesa malverŝajne venos, opinias Grigorij Arosev.


Willy Stöwer: La pereo de Titanic.

La Esperanta mondo en tiu formo, en kiu ni ĝin konis dum la lastaj jardekoj, venas al sia fino, eble eĉ jam venis. La subite akriĝintaj diskutoj pri la sorto de la Jarlibro, Centra Oficejo de UEA, la konvulsia kaj absolute sensenca altigo de la UEA-kotizoj, la komato de TEJO, la morto de plurdekoj da fakaj kaj landaj sekcioj-asocioj — ĉio ĉi estas parto de tutmonda procezo, kiun oni apenaŭ rajtas nomi ”krizo” — ĝi estas kompleta malapero.

Oni devas esti honesta kun si mem: la “bona malnova tempo” de la Esperanto-movado estas for kaj neniam revenos. Ĉu venos nova tempo? Ne nepre ne, tamen surbaze de tio, kion ni konstatas de jaro al jaro, la organizita Esperanto-movado evidentiĝis esti plene nekapabla adaptiĝi al la moderna mondo. Ankaŭ tion oni devas diri sincere kaj klare, ja se estus alie, ankaŭ la situacio estus alia.

Kion certe ne indas fari, tio estas kulpigi la foririntan UEA-estraron kaj ekzemple ties prezidanton Mark Fettes. Li, tre kapabla kaj estimata movadano, malbonŝance por si ekgvidis UEAn en la plej malbona periodo, kiam iĝis tutklare, ke la antaŭaj modeloj ne funkcias, sed la novaj jen ne ekzistas jen ne estas realigeblaj.

Fettes povus fari multajn aferojn alimaniere, pli bone kaj pli akurate, sed certe li, nur unu homo, ne povis elakvigi la preskaŭ dronintan Titanikon — Titanikon, kiun persiste celis dronigi amaso da homoj. Ĉu iu alia kiel prezidanto povus savi la situacion kaj post la eksprezidantiĝo lasi la asocion en malpli senesperiga stato? Probable, sed ĉiuokaze estus ne esence pli bone.

Laŭ mi, la gvidantoj de la movado ege subtaksis kelkajn minacojn kaj perspektivojn kaj inverse supertaksis kelkajn fenomenojn. La gvidantoj estis multnombraj, tute ne necesas mencii konkretajn nomojn. Praktike respondecas ĉiuj, kiuj rajtis je signifaj decidoj ekde proksimume 1990, kaj ilia strategia blindeco ne permesis al la movado evolui kaj eviti la nunan staton.


Grigorij Arosev

Plej grave subtaksita estis la falo de intereso al Esperanto, kio siavice estas kaŭzita de la tutmondiĝo, la fulmrapida evoluo de la interreto kaj la domina disvastiĝo de la angla lingvo.

Nur eta malplimulto rilatas al Esperanto kiel al io kara (mi mem estas el la malplimulto, cetere), kaj ajna aktivado estas signo de ĝuste tia rilato. Sed kiom da esperantistoj aktivas? Miloj en la mondo. Nepre ne dekmiloj. Kiom da vivantaj homoj kun iu ajn sukceso lernis Esperanton? Mejloŝtona demando, sed certe multoble pli ol la kvanto de la aktivantoj.

Plejpartego de la eventualaj konantoj de Esperanto rilatas al la lingvo tre utilece: se oni povas atingi siajn celojn (tramonda komunikado, akirado de informoj, vojaĝoj) pli facile ne lernante la novan strangan lingvon kaj ne profundiĝante en ties kulturon, kial lerni ĝin? La samo rilatas al la jamaj esperantistoj, kun la precizigo ke oni ne volas daŭrigi la uzadon de la lingvo se oni ne vidas realan utilon de tio. Espereble neniu el la racie pensantaj movadanoj kredas ke nun povas serioze temi pri lingva egaleco kaj neŭtraleco kaj ke iu (escepte de eventuale kelkaj individuoj) povas ekardi pri Esperanto pro la menciitaj plene ĥimeraj celoj. Do, la falo de la intereso pri Esperanto estis simple neevitebla, sed oni subtaksis tion.

La neglektado de la interreto estas plia doloro. La nuntempa stato estas hontinda: ni havas nur kelkajn funkciantajn servojn por la tuta E-mondo, apenaŭ eĉ kelkdekojn. Pri la “nova retejo de UEA” oni eĉ ne plu ŝercas: la afero jam delonge ne estas ridinda. Sendube iam ni havos ĝin, sed ĝi same sendube je la tago de sia apero jam estos eksmoda (ni esperu almenaŭ ke la servoj funkcios).

Per kio oni povas allogi homojn lerni Esperanton? Per pratempaj libroj? Per malaktualiĝintaj servoj? Per bombastaj sloganoj? Ne! Nur per modernaj retaj servoj, kiuj devas esti liverataj rapide, kvalite kaj kun plaĉa aspekto. Tiaj servoj povus ebligi gajni monon, tamen oni devas investi monon en la projektojn, sed unue — generi ideojn kaj priparoli ilin en eksperta rondo. Estas la jaro 2019. Kiujn taskojn, krom la plej bazaj, havas la nova estraro de UEA? Terminologio. Aktivula maturigo. Scienca kaj faka agadoj. Ĝemelaj urboj.

Kie estas estrarano pri interreto? Pri kontaktoj kun mondaj gigantaj konzernoj, kiujn oni eble povus interesigi pri Esperanto? Pri bitigo de la arkivoj de UEA? Mankas. Mankas. Mankas. Ĉu vere ĝemelaj urboj estas pli gravaj?

La junulara movado estas en multe pli danĝera situacio, kaj la disfalo de la antaŭa konsisto de la TEJO-estraro estas en si mem jam diagnozo. En ĵusa teksto ĉe Libera Folio oni povas legi jenon: ”Junuloj ne povas plani sian vivon du jarojn antaŭen, kaj tial ne emas akcepti sindevigon por tiel longa tempo”. Tuj aperas demando: ĉu nun la vivo tiom forte malfaciliĝis? Kial pli frue tio (planado de vivo du jarojn antaŭen) estis ebla, kiam estis multe malpli da komunikrimedoj kaj entute malpli da ebloj por aktivado, kaj ne plu eblas nun?

Ne pensu ke mi oldule suspiras pri la “tempoj de nia juneco” — tute ne. Sed estas ja fakto: pli frue TEJO-prezidantoj kaj aliaj estraranoj ne nur estis elektataj por du jaroj, sed nemalofte ankaŭ restis por dua mandatperiodo. Nun tio restas nur revo. Kial? Verŝajne estas malpli da respondeco antaŭ la movado. Sed eĉ pli verŝajne — simple ne sufiĉas la homaj rimedoj, ne estas sufiĉe da novaj kaj junaj esperantistoj en la mondo. Mian supozon pri la kialoj legu sube.

Sed ĉio supre menciita ne estas la plej granda malfeliĉo. La plej granda estas la manko de rezulto. Iu ajn aktivado de esperantistoj jam delonge havas preskaŭ nulan efikon, ofte la efiko estas eĉ minusa. Oni juĝu laŭ la rezulto(j), nur tio estas la sola objektiva kriterio. Ĉiuspeca agado de esperantistoj estas direktita internen, ne eksteren. En nia okazo tio estas signo de nepra degradiĝo, kiu frue aŭ malfrue eksentiĝos.

Kio venos? Laŭ mi, nenio bona. UEA daŭre pli kaj pli malgrandiĝos kaj perdos pli kaj pli da membroj, sed neniam (almenaŭ dum nia vivo) oficiale malfondiĝos. TEJO plej verŝajne jam baldaŭ ekzistos nur surpapere. Agado en la unuopaj landoj poiome ĉesos, eble post paro da jardekoj, sed ĉesos. Malaktiviĝo de la landaj kaj fakaj asocioj estas sekvo de la samo: oni ne vidas progreson, ne vidas celon kaj pro tio malaktiviĝas.

Plej facile estus komenti mian tekston per la vortoj ”Ba, estas pesimisma deliro”. Sed se vi ion tian skribos, mi petas ankaŭ plej konkrete klarigi, kio povas esti bazo por pli optimisma rigardo en la estonton.

Grigorij Arosev

Artikoloj en la rubriko “Vidpunkto” reprezentas nur la opinion de la verkinto kaj ne de la tuta redakcio de Libera Folio. La redakcio daŭre bonvenigas artikolojn por la rubriko “Vidpunkto” pri ajnaj temoj rilataj al la Esperanto-movado.

Arosev: “La Esperanto-movado pereas”

La Titaniko de la movado jam longan tempon subakviĝas, sed tio apenaŭ estas kulpo de iuj konkretaj esperantistoj, des malpli de la foririnta UEA-estraro. La ”bona malnova tempo” de la Esperanto-movado estas for, kaj nova tempo pli sukcesa malverŝajne venos, opinias Grigorij Arosev.


Willy Stöwer: La pereo de Titanic.

La Esperanta mondo en tiu formo, en kiu ni ĝin konis dum la lastaj jardekoj, venas al sia fino, eble eĉ jam venis. La subite akriĝintaj diskutoj pri la sorto de la Jarlibro, Centra Oficejo de UEA, la konvulsia kaj absolute sensenca altigo de la UEA-kotizoj, la komato de TEJO, la morto de plurdekoj da fakaj kaj landaj sekcioj-asocioj — ĉio ĉi estas parto de tutmonda procezo, kiun oni apenaŭ rajtas nomi ”krizo” — ĝi estas kompleta malapero.

Oni devas esti honesta kun si mem: la “bona malnova tempo” de la Esperanto-movado estas for kaj neniam revenos. Ĉu venos nova tempo? Ne nepre ne, tamen surbaze de tio, kion ni konstatas de jaro al jaro, la organizita Esperanto-movado evidentiĝis esti plene nekapabla adaptiĝi al la moderna mondo. Ankaŭ tion oni devas diri sincere kaj klare, ja se estus alie, ankaŭ la situacio estus alia.

Kion certe ne indas fari, tio estas kulpigi la foririntan UEA-estraron kaj ekzemple ties prezidanton Mark Fettes. Li, tre kapabla kaj estimata movadano, malbonŝance por si ekgvidis UEA-n en la plej malbona periodo, kiam iĝis tutklare, ke la antaŭaj modeloj ne funkcias, sed la novaj jen ne ekzistas jen ne estas realigeblaj.

Fettes povus fari multajn aferojn alimaniere, pli bone kaj pli akurate, sed certe li, nur unu homo, ne povis elakvigi la preskaŭ dronintan Titanikon — Titanikon, kiun persiste celis dronigi amaso da homoj. Ĉu iu alia kiel prezidanto povus savi la situacion kaj post la eksprezidantiĝo lasi la asocion en malpli senesperiga stato? Probable, sed ĉiuokaze estus ne esence pli bone.

Laŭ mi, la gvidantoj de la movado ege subtaksis kelkajn minacojn kaj perspektivojn kaj inverse supertaksis kelkajn fenomenojn. La gvidantoj estis multnombraj, tute ne necesas mencii konkretajn nomojn. Praktike respondecas ĉiuj, kiuj rajtis je signifaj decidoj ekde proksimume 1990, kaj ilia strategia blindeco ne permesis al la movado evolui kaj eviti la nunan staton.


Grigorij Arosev

Plej grave subtaksita estis la falo de intereso al Esperanto, kio siavice estas kaŭzita de la tutmondiĝo, la fulmrapida evoluo de la interreto kaj la domina disvastiĝo de la angla lingvo.

Nur eta malplimulto rilatas al Esperanto kiel al io kara (mi mem estas el la malplimulto, cetere), kaj ajna aktivado estas signo de ĝuste tia rilato. Sed kiom da esperantistoj aktivas? Miloj en la mondo. Nepre ne dekmiloj. Kiom da vivantaj homoj kun iu ajn sukceso lernis Esperanton? Mejloŝtona demando, sed certe multoble pli ol la kvanto de la aktivantoj.

Plejpartego de la eventualaj konantoj de Esperanto rilatas al la lingvo tre utilece: se oni povas atingi siajn celojn (tramonda komunikado, akirado de informoj, vojaĝoj) pli facile ne lernante la novan strangan lingvon kaj ne profundiĝante en ties kulturon, kial lerni ĝin? La samo rilatas al la jamaj esperantistoj, kun la precizigo ke oni ne volas daŭrigi la uzadon de la lingvo se oni ne vidas realan utilon de tio. Espereble neniu el la racie pensantaj movadanoj kredas ke nun povas serioze temi pri lingva egaleco kaj neŭtraleco kaj ke iu (escepte de eventuale kelkaj individuoj) povas ekardi pri Esperanto pro la menciitaj plene ĥimeraj celoj. Do, la falo de la intereso pri Esperanto estis simple neevitebla, sed oni subtaksis tion.

La neglektado de la interreto estas plia doloro. La nuntempa stato estas hontinda: ni havas nur kelkajn funkciantajn servojn por la tuta Esperanto-mondo, apenaŭ eĉ kelkdekojn. Pri la “nova retejo de UEA” oni eĉ ne plu ŝercas: la afero jam delonge ne estas ridinda. Sendube iam ni havos ĝin, sed ĝi same sendube je la tago de sia apero jam estos eksmoda (ni esperu almenaŭ ke la servoj funkcios).

Per kio oni povas allogi homojn lerni Esperanton? Per pratempaj libroj? Per malaktualiĝintaj servoj? Per bombastaj sloganoj? Ne! Nur per modernaj retaj servoj, kiuj devas esti liverataj rapide, kvalite kaj kun plaĉa aspekto. Tiaj servoj povus ebligi gajni monon, tamen oni devas investi monon en la projektojn, sed unue — generi ideojn kaj priparoli ilin en eksperta rondo. Estas la jaro 2019. Kiujn taskojn, krom la plej bazaj, havas la nova estraro de UEA? Terminologio. Aktivula maturigo. Scienca kaj faka agadoj. Ĝemelaj urboj.

Kie estas estrarano pri interreto? Pri kontaktoj kun mondaj gigantaj konzernoj, kiujn oni eble povus interesigi pri Esperanto? Pri bitigo de la arkivoj de UEA? Mankas. Mankas. Mankas. Ĉu vere ĝemelaj urboj estas pli gravaj?

La junulara movado estas en multe pli danĝera situacio, kaj la disfalo de la antaŭa konsisto de la TEJO-estraro estas en si mem jam diagnozo. En ĵusa teksto ĉe Libera Folio oni povas legi jenon: ”Junuloj ne povas plani sian vivon du jarojn antaŭen, kaj tial ne emas akcepti sindevigon por tiel longa tempo”. Tuj aperas demando: ĉu nun la vivo tiom forte malfaciliĝis? Kial pli frue tio (planado de vivo du jarojn antaŭen) estis ebla, kiam estis multe malpli da komunikrimedoj kaj entute malpli da ebloj por aktivado, kaj ne plu eblas nun?

Ne pensu ke mi oldule suspiras pri la “tempoj de nia juneco” — tute ne. Sed estas ja fakto: pli frue TEJO-prezidantoj kaj aliaj estraranoj ne nur estis elektataj por du jaroj, sed nemalofte ankaŭ restis por dua mandatperiodo. Nun tio restas nur revo. Kial? Verŝajne estas malpli da respondeco antaŭ la movado. Sed eĉ pli verŝajne — simple ne sufiĉas la homaj rimedoj, ne estas sufiĉe da novaj kaj junaj esperantistoj en la mondo. Mian supozon pri la kialoj legu sube.

Sed ĉio supre menciita ne estas la plej granda malfeliĉo. La plej granda estas la manko de rezulto. Iu ajn aktivado de esperantistoj jam delonge havas preskaŭ nulan efikon, ofte la efiko estas eĉ minusa. Oni juĝu laŭ la rezulto(j), nur tio estas la sola objektiva kriterio. Ĉiuspeca agado de esperantistoj estas direktita internen, ne eksteren. En nia okazo tio estas signo de nepra degradiĝo, kiu frue aŭ malfrue eksentiĝos.

Kio venos? Laŭ mi, nenio bona. UEA daŭre pli kaj pli malgrandiĝos kaj perdos pli kaj pli da membroj, sed neniam (almenaŭ dum nia vivo) oficiale malfondiĝos. TEJO plej verŝajne jam baldaŭ ekzistos nur surpapere. Agado en la unuopaj landoj poiome ĉesos, eble post paro da jardekoj, sed ĉesos. Malaktiviĝo de la landaj kaj fakaj asocioj estas sekvo de la samo: oni ne vidas progreson, ne vidas celon kaj pro tio malaktiviĝas.

Plej facile estus komenti mian tekston per la vortoj ”Ba, estas pesimisma deliro”. Sed se vi ion tian skribos, mi petas ankaŭ plej konkrete klarigi, kio povas esti bazo por pli optimisma rigardo en la estonton.

Grigorij Arosev

Artikoloj en la rubriko “Vidpunkto” reprezentas nur la opinion de la verkinto kaj ne de la tuta redakcio de Libera Folio. La redakcio daŭre bonvenigas artikolojn por la rubriko “Vidpunkto” pri ajnaj temoj rilataj al la Esperanto-movado.

La komitato ne tuj buĉos la oficejon

La komitato de UEA en Lahtio diskutis la proponojn de Mark Fettes pri pliaj drastaj tranĉoj en la Centra Oficejo, sed postulis pli profundan analizon antaŭ ol fari konkretajn decidojn. La buĝeto por 2020 kun planata deficito de 63.000 eŭroj estis aprobita senŝanĝe.


La komitato diskutas la buĝeton 2020.

La raporto de la eliranta prezidanto pri la financa situacio de UEA kaj pri drastaj paŝoj laŭ li bezonataj por savi la asocion estis unu el la ĉefaj temoj dum la kunsido de la komitato de UEA en lundo. La temo estis traktita en fermita kunsido de la komitato, kiu daŭris du horojn.

Al la fermita kunsido, laŭ propono de komitatano Ans Bakker, sed kontraŭ la deziro de Mark Fettes, estis invititaj ankaŭ la du oficistoj kiuj ankoraŭ laboras en la Centra Oficejo kaj estas rekte tuŝataj de la tranĉoj deciditaj de la estraro pli frue ĉi-jare. Laŭ la propono de Ans Bakker ili devis rakonti pri la efikoj de la tranĉoj al la funkciado de la oficejo kaj ilia persona laborsituacio.

Fermitaj kunsidoj de la komitato de UEA estas ekstreme malofta okazaĵo. Pasintfoje tia kunsido kredeble okazis iam dum la prezidanteco de Ivo Lapenna.

Post la fermita parto de la kunsido la komitato formale notis ricevon de la raporto pri evoluvojoj de UEA, sed postulis pli profundan analizon antaŭ ol pluiri kun la proponataj paŝoj. Laŭ la komita decido necesas pli da alternativoj kaj analizo de iliaj konsekvencoj. Tiun laboron faros la komisiono pri financo, kiun gvidos komitatano Renato Corsetti.

Fordonaci la bibliotekon, fermi la libroservon, luigi la domon en Roterdamo kaj movi la reduktitan oficejon al malpli kosta lando estas kelkaj el la paŝoj kiujn la raporto de Mark Fettes proponas por solvi la financajn problemojn de la asocio. Laŭ Corsetti la financa komisiono nun planas kolekti kaj trastudi proponojn de ĉiuj membroj rilate la raporton:

– La komitato donis la taskon al la financa komisiono en la daŭro de ses monatoj pretigi konkretan plann kun alternativoj kaj kostoj rilate al la punktoj tuŝitaj en la raporto de la antaŭa prezidanto. Certe ni ekiros de la proponoj de Mark, sed ankaŭ novaj proponoj estas akcepteblaj.

Konkretaj dedicoj pri pliaj tranĉoj do estos faritaj plej frue en januaro 2020. Renato Corsetti supozas ke la realigo de iuj el la decidoj povos komenciĝi jam en 2020.

– Laŭ mia nuna ideo la paŝoj proponitaj de Mark estas bezonataj, sed la realigo certe postulos iom da tempo. Mi ĝojus, se ĉiuj povus esti realigataj en la daŭro de du-tri jaroj. Certe oni komencos en 2020, sed kelkaj el ili, ekzemple nova loko por la Biblioteko Hodler bezonos tempon.

La buĝeto por la jaro 2020 estis aprobita senŝanĝe en la vendreda komitata kunsido. La buĝeto antaŭvidas deficiton de proksimume 63.000 eŭroj. La buĝetita deficito por la jaro 2019 estas iom pli ol 141.000 eŭroj.

En la rubriko “movada evoluigo”, same kiel ĉi-jare, la sola planita elspezo temas pri prizorgado de la retejoj de UEA. Por tiu celo estas buĝetitaj 3.200 eŭroj.

Por la Jarlibro estas buĝetita nenio. La presita Jarlibro estis nuligita per decido de la komitato en Lisbono pasintjare, sed tiam oni promesis, ke oni anstataŭe plibonigos la retan Jarlibron. Tio tamen apenaŭ eblas sen financado, des pli kiam oni draste tranĉas la laborfortojn en la Centra Oficejo.

La kosto de la oficistaro estas buĝetita je proksimume 168.000 eŭroj, el kio la malnetaj salajroj estas 125.000 eŭroj. La salajrokosto estas tranĉita je 43 procentoj kompare kun la nuna jaro. En la rubriko “oficistaro” la sola buĝetero kiun oni ne tranĉis estas “kafo, teo, lakto”. Por tio oni daŭre buĝetas 100 eŭrojn, do iom pli ol dek cendojn tage por ĉiu oficisto.

Kontraŭ la akcepto de la buĝeto voĉdonis Ileana Schrøder kaj Rob Moerbeek, pro deklarita solidareco kun la oficistoj. Aldone Osmo Buller anoncis, ke li voĉdonus kontraŭ la buĝeto, se li ne devus foriri por kunsido pri postkongresa ekskurso kiun li gvidos. Laŭ Buller la buĝeto estas “farita en la spirito de la ĝisnuna financa politiko, kiu baziĝas sur tendencaj informoj”.

Neniuj formalaj ŝanĝoproponoj estis faritaj. Sin detenis naŭ komitatanoj, sed la buĝeto estis aprobita per klara majoritato.

Surbaze de la esploro fare de la ĝisnuna vicprezidanto Stefan MacGill, la komitato ricevis proponon pri eksigo de du aliĝintaj landaj asocioj, kiuj ĉesis plenumi la kondiĉojn. Ili ne plu aktivas kaj ne donas esperon pri reaktiviĝo. Temas pri Kotdivuara Esperanto-Asocio kaj Malta Esperanto-Grupo. La eksigon de tiu unua priprotestis Jérémie Sabiyumva, novelektita estrarano de UEA.

– Se ni nuligos ĝian membrecon, ni perdos fidon ne nur de esperantistoj en ĉi tiu lando, sed ankaŭ en aliaj. Tio damaĝus niajn rilatojn.

Post ioma diskuto la komitato decidis eksigi nur la landan asocion de Malto, malgraŭ rekomendo de la Afrika Komisiono de UEA.

– Mi pli fidas al Jérémie ol al la Afrika Komisiono, diris Renato Corsetti.

La resto de la Centra Oficejo respondis

Ĵaŭde posttagmeze en Lahtio okazis la tradicia programero “Centra Oficejo respondas”. Pro la lastatempaj tranĉoj okazintaj en la oficejo la respondantaj oficistoj de la CO tamen estis nur du, kaj demandoj temis interalie pri tio, kiu post la maldungo de la purigisto purigas la necesejojn.


Centra Oficejo respondas en Lahtio.

“CO respondas” estas unu el la kutimaj kongresaj programeroj, kiuj allogas multajn partoprenantojn. Ne alie estis ĉi-foje, kvankam sur la podio sidis nur la kasisto kaj konstanta kongresa sekretario.

Apud ili staris la ĝenerala direktoro, kiu iom amare komencis la kunvenon:

– La nomo de ĉi tiu programero estas malĝusta. Ĝi nomiĝas “CO respondas”, sed nun devus esti “La resto de la CO respondas”, ĉar la situacio pri nia laboristaro estas malbona.

Laŭ lia takso UEA momente havas malpli da financaj rimedoj, kio estas kaŭzita de membroperdoj, precipe inter la iamaj membroj-abonantoj. Krome, la asocio formanĝas sian kapitolon, kio kaŭzas ke la rentoj kaj gajnoj el investoj estas malpli kaj malpli grandaj.

Du laborantoj en la CO estas jam maldungitaj, al iuj aliaj oni limigas la laborhorojn kaj salajron. Efektive restas en la oficejo nun nur kvar dungitoj de UEA, el kiuj nur unu, la konstanta kongresa sekretario, laboros plentempe. La ĝenerala direktoro mem nur de tempo al tempo laboras en la oficejo.

Martin Schäffer certigis ke okazis analizoj kaj oni pripensis kiel organizi la laboron de la oficejo en la estonteco. Okazas plibonigoj kaj plurajn taskojn oni ne plu devas plenumi, ekzemple pri la sendado de invitleteroj kiu nun okazas per la interreto.

Li diris tamen, ke la tuta afero estas granda defio por la oficistoj.

Inter la kongresanoj kuradis nova estrarano, Jérémie Sabiyumva, kiu portis mikrofonon al ĉiu, kiu ricevis parolrajton.

Demandoj temis interalie pri tio, kial UEA ne vendas elektronikajn librojn, kaj ĉu oficistoj pretus translokiĝi, se oni movus la oficejon al alia loko.

El tiuj du demandoj neniu ricevis aparte klaran respondon. Unu el la ĉeestintaj oficistoj tamen demandis sin laŭte, ĉu la celo de ŝanĝo de la lando ne estus ĝuste liberiĝi de la oficistoj.

Post vico de demandoj estis tuŝita ankaŭ la temo pri maldungo de purigisto. Granda kaj malnova domo, en kiu troviĝas la oficejo, postulas profesian purigadon, oni atentigis.

– Ankaŭ mi purigas la necesejon, kiam mi estas en la CO. Kredu min, kvankam mi estas viro, mi scias purigi necesejon, replikis Schäffer.

Rekorda nombro da verkoj en la Belartaj Konkursoj

La nomoj de la premiitoj en la Belartaj Konkursoj de UEA estis diskonigitaj en Lahtio en ĵaŭdo. La kvanto da partoprenintaj verkoj estis rekorda: estis alsenditaj 171 verkoj el ĉiuj kontinentoj krom Antarkto. Tamen ne en ĉiuj branĉoj oni trovis verkon kiu laŭ la juĝantoj meritus la unuan premion.

Jen la rezultoj:

BRANĈO PROZO: partoprenis 31 verkoj de 22 aŭtoroj el 15 landoj (3 el Azio, 2 el Ameriko, 10 el Eŭropo).

Juĝkomisiono: Giulio Cappa, Tim Westover, Trevor Steele.

Tria premio: en egaleco al la verkoj “Fanjo”, de Ewa Grochowska el Francio, kaj “La plej granda tragedio”, de Ariel Bonkorpa el Britio.

Dua premio: al la verko “Venko de tempo”, de Christopher Lewis el Britio.

Unua premio: al la verko “La blua arbaro”, de Jesper Lykke Jacobsen el Francio.

 

SUBBRANĈO MIKRONOVELO: partoprenis 49 verkoj de 30 aŭtoroj el 19 landoj (2 el Oceanio, 6 el Azio, 16 el Ameriko, 25 el Eŭropo).

Juĝkomisiono: Giulio Cappa, Tim Westover, Trevor Steele.

Unua premio, premio Paula Adúriz: al la verko “Verŝajne”, de Christian Rivière el Francio.

La juĝkomisiono trovas menciindaj jenajn verkojn:

“Ŝafoj”, de Edmund Grimley el Britio, kaj “Teror-rakonto”, de Paulo Sergio Viana el Brazilo.

 

Jen la premiita verko:

Verŝajne

Miaj gepatroj arigis en si ĉiujn homajn kvalitojn. Ili kvazaŭ simbioze kompletiĝis. Objektive, oni almenaŭ rekonu, ke la evidentan senzorgecon de mia patro kompensis la konata memfido kaj efektiva fidindo de mia patrino.

La someron antaŭ mia naskiĝjaro mia patro maltrafis la starton de alloga krozado, en kiu mia patrino estis pasaĝero. Kun sia valizo en mano kaj memriproĉoj en la okuloj li korŝire konstatis, ke la ŝipo jam nereteneble foriras al la oceano.

Kiel konfirmis poste miaj du pliaĝaj gefratoj, se nia patro ne havus tiun fuŝan inklinon maltrafi jen ŝipon, jen nokto-trajnon, jen aviadilon, n i  v e r ŝ a j n e  e s t u s  n a s k i t a j.

 

BRANĈO TEATRAĴO: patroprenis 4 verkoj de 4 aŭtoroj el 4 landoj.

Juĝkomisiono: Wera Blanke, Serĝo Sir’, Giuliano Turone.

Tria premio: al la verko “Tutkorajn bondezirojn malŝlosajn”, de Grupo de Esperantistoj de Francilio 2018-2019 el Francio.

La dua premio kaj la unua premio ne estis aljuĝitaj.

 

SUBBRANĈO MONOLOGO AŬ SKEĈO: partoprenis 6 verkoj de 4 aŭtoroj el 4 landoj.

Juĝkomisiono: Wera Blanke, Serĝo Sir’, Giuliano Turone.

Unua premio, premio María Cuevas: al la verko “Maldikigi vortaregojn!”, de Roman Dobrzyński el Pollando.

La juĝkomisiono trovas menciindaj jenajn verkojn:

“Konfeso de murdunto”, de Asocio Esperanto-Grenoble el Francio, kaj “La tuta mondo estas teatro”, de Tatjana Auderskaja el Ukrainio.

 

BRANĈO ESEO: partoprenis 9 verkoj de 7 aŭtoroj el 7 landoj.

Juĝkomisiono: Gotoo Hitoshi, Antonio Valén, Giridhar Rao.

Dua premio: al la eseo “Stereotipaj komparoj en Esperanto”, verkita de Suso Moinhos el Hispanio.
Unua premio, premio Luigi Minnaja: al la eseo “Kodado en ‘La kato en la sako’, de Mason Stuttard”, verkita ankaŭ de Suso Moinhos el Hispanio.

 

INFANLIBRO DE LA JARO: partoprenis 5 infanlibroj de 5 eldonejoj el 5 landoj.

Juĝkomisiono: Edmund Grimley Evans, Ricardo Albert Reyna, James Rezende Piton

La premio ne estis aljuĝita.

 

BRANĈO POEZIO: Partoprenis 67 verkoj de 35 aŭtoroj el 22 landoj (12 el Azio, 1 el Afriko, 17 el Ameriko, 34 el Eŭropo).

Juĝkomisiono: Krys Williams, Ĵak Le Puil, István Ertl.

Honoraj mencioj: al la poemoj “Knabo dum rifuĝado”, de Yida Wei (Vejdo) el Ĉinio, kaj “Revoluciulo”, de Tatjana Auderskaja el Ukrainio.

Tria premio: al la poemo “Tor fiŝkaptas”, de Evgenij Georgiev el Kazaĥio.

Dua premio: al la poemo “Terra Incognita”, de Evgenij Georgiev el Kazaĥio.

La unua premio ne estis aljuĝita.

Laŭ gazetara komuniko de UEA.

Finna venko okazis en Lahtio

Duan fojon en la historio de Pokalo Zamenhof la esperantista futbalteamo gajnis en ludo kontraŭ loka teamo. Cento da spektantoj apogis la ludantojn per kantoj kaj krioj, kvankam la futbalado tempe koliziis kun aliaj publiklogaj programeroj.


La du teamoj post la ludo. Foto: Linda Weidmann.

Post salutvorto fare de la Ĝenerala Sekretario de UEA, Aleks Kadar, apoganto de TEFA ekde la unua matĉo en Bonaero en 2014, aŭdiĝis la himnoj de Finnlando kaj de Esperanto. La internacia Esperanto-teamo de TEFA, Tutmonda Esperanto-Futbala Asocio, en Lahtio ludis sian plej belan ludon ĝis nun.

La moderna historio de esperantista futbalo komenciĝis dum la Universala Kongreso en Bonaero 2014. Unuafoje oni ludis pri la Pokalo Zamenhof en Lillo 2015, kaj unuafoje la esperantista teamo gajnis en Seulo 2017.

En Lisbono la esperantista teamo malgajnis, sed la ludo en Lahtio estis granda sukceso. Neniam antaŭe la Esperanto-Selektitaro faris tiom da goloj. Neniam antaŭe estis tiom da virinoj en la teamo. La kvanto de virinoj estis 4, kaj la fina rezulto: 5-2. La kontraŭuloj ĉi-foje venis el la loka Lahtia teamo Tiinan Tiikerit.

Lunde, marde, merkrede trejnis la esperantista teamo. La plej multaj ludantoj estis varbitaj surloke komence de la kongreso.

Specialan dankon al Zdravka Boytcheva kaj Jimmy Stryhn Meyer, kiuj liveris kvin ludantojn al la teamo. La aliaj ludantoj venas el: Finnlando, Brazilo, Belgio, Pollando, Svislando.

La ĉielo kontribuis la sukcesan vesperon per birdlakta vetero.

Ĉeestis cento da spektantoj – kutima spektantaro. Povus esti pli, sed la ludo konkurencis komence kun la UK-programo, interalie la ḱomitata forumo pri komunumo, kaj fine kun la urba akcepto.

La verda publiko apogis la teamon per kantoj, krioj, ondoj. Finfine eblas uzi la ĝisostan ŝercesprimon: venis la Finna Venko. “Historia momento” estis esprimo ofte uzita dum kaj post la matĉo.

Gratulon al la trejnisto Juan Pablo Alvarez kaj al la la prezidantino de TEFA, Leticia Doormann.

Jen promesplena kaj vojmontra sukceso por la nova Estraro de UEA, elektita en Lahtio!

TEFA denove ludos, kun aliaj ludantoj, dum la IJK en Slovakio post unu semajno. Sukceson al TEFA!

La ludo spekteblas en la Facebook-paĝo de TEFA.

Aleks Kadar

Nederlanda gazeto: ”Bankroto minacas la Esperanto-movadon”

Unu el la plej prestiĝaj gazetoj de Nederlando nun rakontas pri la financaj problemoj de UEA kaj uzas la Esperantan vorton “bankroto” en sia titolo. Laŭ Osmo Buller UEA nepre ne estas minacata de bankroto, sed la eliranta estraro kreis tian etoson. “Mi teruriĝas pensante, ke ĉi tiun artikolon oni legos ankaŭ en la bankoj de UEA.”


La titolo de la artikolo en la retejo de la gazeto Trouw.

“Bankroto minacas la Esperanto-movadon”, skribas la prestiĝa nederlanda taga gazeto Trouw en artikolo aperinta en la reto dimanĉe vespere.

“En Esperanto ĝi nomiĝas ‘bankroto’. La bankrotiĝo ankoraŭ ne okazis, sed la Esperanto-movado baraktas kun financaj problemoj. Tiuj estas tiel seriozaj, ke oni eble devos rezigni pri la ĉefa oficejo en Roterdamo”, la teksto komenciĝas.

En la artikolo estas intervjuita Martin Schäffer, la ĝenerala direktoro de Universala Esperanto-Asocio.

– Estas financaj problemoj, sed ne temas pri bankrotiĝo. Ni esploros alternativojn por solvi la problemon, Schäffer diras laŭ la gazeto.

La artikolo plu rakontas, ke la Esperanto-movado ĉi-semajne kongresas en Lahtio en Finnlando, kie nova estraro estos elektita, kaj eble aperos indikoj pri tio, en kiu direkto oni serĉu la solvojn. Martin Schäffer laŭ la gazeto konfirmas, ke unu el la alternativoj efektive estas forlasi Roterdamon kaj malfermi oficejon en malpli kosta loko.

Estas intervjuata ankaŭ profesoro Marc van Oostendorp, kiu naskiĝis en Roterdamo kaj rakontas ke li “ŝatis” viziti la Centran Oficejon tie.

– Se la Centra Oficejo devos esti fermita pro financaj problemoj, tio estos bato. Kompreneble la movado aĝiĝas, de longa tempo oni sentas nostalgian etoson, sed Esperanto estas lingvistike interesa, kaj nek vi nek mi spertos la morton de ĝia lasta uzanto.

Estas intervjuita ankaŭ profesoro Federico Gobbo ĉe la Universitato de Amsterdamo, kiu atentigas ke dum la organizita movado krizas kaj membronombroj falas, Esperanto disvastiĝas en interreto.

Estas rimarkinde, ke la sesjara periodo de Mark Fettes kiel gvidanto de UEA komenciĝis per lanĉo de Strategia Plano kun imponaj celoj, sed en ĝiaj lastaj tagoj unu el la plej prestiĝaj ĵurnaloj de Nederlando resumas la situacion de UEA per la vorto “bankroto”.

La antaŭa ĝenerala direktoro de UEA, Osmo Buller, asertas ke la panika etoso grandparte estas kaŭzita de la nun eliranta estraro:

– UEA nepre ne estas minacata de bankroto. La lasta estraro nur kreis tian etoson, kaj mi teruriĝas pensante, ke ĉi tiun artikolon oni legos ankaŭ en la bankoj de UEA. Temas pri granda malpropagando de UEA, kiu jam subfosis sian prestiĝon inter esperantistoj. Tio kaŭzis malkreskantan membriĝemon kaj aliĝemon al UK. Nun tio iĝis konata ankaŭ ekster Esperantujo, kie ĝi fariĝis malpropagando de Esperanto ĝenerale.

La komitato de UEA traktos la financajn problemojn de la asocio en fermita kunsido lunde posttagmeze.

Malgranda kongreso en sporta atmosfero

La ĉi-jara Universala Kongreso en Finnlando estas la plej malgranda UK en Eŭropo post la dua mondmilito, kun nur naŭcento da aliĝintoj. La kongreso okazas en sportejo, kaj kiel salono Zamenhof servas enorma glacihokea areno. Dum la komitato de UEA devas fari seriozajn decidojn pri la estonteco de la asocio, la kongresanoj povas ĝui intiman kaj amikan atmosferon.


Komuna foto de kongresanoj en Lahtio. Foto: EAF.

La dimanĉo en Lahtio komenciĝis per la solena inaŭguro kun la eliranta estraro sur la podio. Nome de la Zamenhof-familio salutis la pranepino Margaret Zaleski-Zamenhof, kiun fine de ŝia parolado oni surprizis per atribuo de lingvoekzamena diplomo. La ekzamenon ŝi sukcese trapasis pli frue.

Estis anoncitaj neniuj novaj honoraj membroj, ĉar neniu estis proponita por tiu honorigo. La longiĝantajn landajn salutojn markis laŭvicaj reklamoj kaj akuzativaj eraroj. La inaŭguro aliflanke ricevis salutmesaĝon nek de urbaj au ŝtataj autoritatoj nek de UN au Unesko. Tiaj salutmesaĝoj ordinare estas la rezulto de instigo flanke de la LKK kaj UEA. Ja salutis  la ambasadoro de Kanado, kiu invitis al la sekva UK en Montrealo

Kiel kongresejo ĉi-jare funkcias la glacihokea stadiono Isku Areena. Krom la granda ĉefa stadiona halo, kiu duone-duone estas salonoj Zamenhof kaj Hodler, la sportejo disponas precipe pri malgrandaj ĉambroj. La libroservo estas nekutime malgranda kaj la salonon de aŭtoraj duonhoroj povas eniri samtempe nur deko da homoj.

Ankaŭ la kongreso estas tre malgranda, kun malpli ol 900 aliĝintoj – temas pri la plej malgranda eŭropa kongreso post la dua mondmilito. Aliflanke la Universala Kongreso en Lahtio tamen ŝajne estas la plej granda internacia kongreso en Finnlando ĉi-jare, kaj ĝi jam ricevis iom da atento en gravaj amaskomunikiloj.

En artikolo en la plej prestiĝa gazeto de Finnlando, Helsingin Sanomat, la prezidanto de LKK, Tuomo Grundström, konstatis ke la relativa malgrandeco de la kongreso efektive estas seniluziiĝo, konsiderante ke la kongresoj nemalofte havas du milojn da partoprenantoj. Kiel eblan kaŭzon li menciis la proksimecon de Baltiaj Esperanto-Tagoj.

Por UEA la malalta nombro de aliĝintoj estas problemo, ĉar ne antaŭvideblas granda financa profito, kiun la asocio tre bezonus. Por la partoprenantoj la malgrandeco de la kongreso ne nepre estas problemo – la etoso estas pli amikeca kaj intima ol kutime. La vetero, same kiel la organiza nivelo, estas favoraj al la kongresanaro – kaj tiel prognozataj ĝis la fino.


La komitato kunsidas en glacihokea areno.

La dua kunsido de la komitato de UEA estis unu el la ĉefaj okazaĵoj de dimanĉo.

Kvankam limigo de la dumkongresa tempo dediĉata al formalaĵoj estis unu el argumentoj por la enkonduko de reta voĉdonsistemo, dum la tuta jaro ne okazis reta voĉdono pri la aprobo de la protokolo el Seulo. Tiu tagordero dimanĉe prenis de la komitatanoj preskaŭ duonan horon, unuavice pro la amendo kiu forigis el ĝi unu fragmenton, kiun kelkaj opiniis maltaŭga.

La komitato akceptis tiun eksterordinaran proponon kaj lige kun tio Francesco Maurelli, kiu protokolis pasintjare kaj ĉi-jare, sciigis sian demision kiel protokolanto, opinante la amendon cenzuro.

Dum la komitata kunsido la antaŭa ĝenerala direktoro de UEA, Osmo Buller, demandis, kiel povas esti, ke la vojaĝkostoj de oficistoj en 2018 superis la buĝeton per preskaŭ 10.000 eŭroj. Por tiu celo estis buĝetitaj 1.500 kaj elspezitaj 11.226.

Montriĝis, ke la kroman elspezon kaŭzis la kontrakto de la nova ĝenerala direktoro Martin Schäffer, kiu ne loĝas en Nederlando kaj ricevas abundan vojaĝkompenson por siaj vizitoj en la laborejo. Schäffer mem diris, ke lia salajro aliflanke estas malpli alta ol tiu de liaj antaŭuloj.

Prezidanto Mark Fettes agnoskis, ke la estraro efektive malrespektis la regularon, ĉar por tia enorma devio de la buĝeto oni ja devus peti aprobon de la komitato “sed neniu pensis pri tio”.

La ceteraj komitatanoj apenaŭ havis demandojn pri la estraraj raportoj kaj kun granda plimulto ili senŝarĝigis la elirantan estraron. La nova teamo oficiale ekoficos nur lunde posttagmeze, post la fermita sesio de la komitato pri la ekonomia situacio de la asocio.

Fermis la tagon la kongreslanda vespero, kiun organizis la Kulturaj Servoj de la urbo. Profesian duhoran prezentadon en la prestiĝa Sibelius-domo gvidis du esperantistaj gejunuloj, kiuj ĉi-jare diplomiĝis en muzika gimnazio de Lahtio. Al la programo kontribuis junula arĉa kvarteto kaj konata orgenisto Pauli Pietiäinen, kiuj ludis Sibelius.

Ĉi-jare la programon riĉigis ankaŭ nekutima prezentado de Cirque des puces (Pulcirko), kiu kunigis dancon, muzikon kaj cirkon, kaj eble eĉ pli neordinara prezento de Áilu Valle, nordsamea rep-artisto. Bonvenigajn vortojn – plene en Esperanto – prezentis Timo Väänänen el la ensemblo Suunta.

Iom bedaŭrinde, la programon povis ĉeesti ankaŭ lokanoj – ili povis sperti neakcepteblan konduton de diversaj kongresanoj, kiu intertempe iĝis jam tolerata normo: malfrua alveno, fotado kun fulmolumo, umado inter la seĝoj eĉ en la unuaj vicoj, laŭtaj interparoloj.

Por la lunda antaŭtagmezo estas planita la kutima kleriga programo.

Lunde posttagmeze okazos interalie tria kunsido de la komitato de UEA, kiu escepte estos parte fermita por la publiko. En tiu speciala sesio la ĝenerala direktoro prezentos konfidencan raporton pri la kriza financa situacio de la asocio. La komitato devus decidi kiel plu trakti la temon, inkluzive de la buĝeto 2020.

Malgraŭ la malemo de Mark Fettes, laŭ la sabata decido de la komitato, al la koncerna parto de la fermita sesio estas invititaj ankaŭ la oficistoj kiujn minacas la tranĉo de la laborhoroj. Laŭ propono de komitatano Ans Bakker, ili havos la ŝancon klarigi, kion la nova situacio signifos por ilia laboro kaj ili persone.

Duncan Charters nova prezidanto de UEA

Duncan Charters en sabato estis elektita la sekva prezidanto de UEA per unuvoĉa plimulto. La dua kandidato, Fernando Maia, estos vicprezidanto. Neniu el la kandidatoj antaŭ la elekto klarigis sian pozicion rilate la proponon pri drastaj ŝparoj, kiun la komitato traktos en fermita kunsido en lundo.


Duncan Charters. Foto: UEA.

En la Universala Kongreso en Lahtio en Finnlando la komitato de UEA la unuan fojon post 1986 havis la ŝancon elekti inter du kandidatoj al la posteno de prezidanto de la asocio. La komitatanoj tamen nenion sciis pri la sinteno de la du kandidatoj al la propono de Mark Fettes fordonaci la bibliotekon de UEA, fermi la libroservon, luigi la domon en Roterdamo kaj movi la reduktitan oficejon al malpli kosta lando.

Kiam Duncan Charters kaj Fernando Maia prezentis siajn kandidatiĝojn en majo, jam estis konate, ke la malnova estraro iniciatis seriozajn tranĉojn en la Centra Oficejo por ŝpari monon. Tiam la du kandidatoj respondis al demando de Libera Folio pri la tranĉoj jene:

Duncan Charters: – Mi ne pretendus konkludi pri situacio kies motivojn mi ne pli bone konas, kaj pro tio ne kontraŭus klopodojn pliefikigi la laborhorojn de la oficistoj sen perdo de esencaj servoj, se tio montriĝus dezirinda kaj efektivigebla. Tamen se rezulte de tiu paŝo ne plu estus dependeblaj la servoj kiujn mi menciis kaj mem profitis, malfortiĝus harmonia kaj kunlaborema laboretoso, kaj eĉ pli grave ne troviĝus la laborfortoj por subteni tiujn kiuj inteligente videbligas Esperanton en la mondo, tio kontraŭus la bazajn celojn de la Asocio kaj estus nepre nepozitiva kaj evitinda. Tamen sen ekvilibro en la buĝeto fine malaperus solida financa bazo por pli ol minimuma agado, kio signifas ke unua prioritato estu pli aktiva serĉado de la financaj rimedoj kiuj farus drastajn reduktajn agojn ne plu necesaj.

Fernando Maia Jr.: – Estas ankoraŭ frue por diri, ke laborfortoj estos draste malpliigitaj en la Centra Oficejo. Tamen, kiel sciate de ĉiuj, la Asocio bedaŭrinde de antaŭ pli ol 15 jaroj suferas pro zorgigaj deficitoj, kiuj “manĝas la kapitalon de UEA”. Por 2019 oni antaŭvidis en Lisbono deficiton de pli ol 140 mil eŭroj (preskaŭ kvarono de la asocia kapitalo) – kaj la salajroj en la Centra Oficejo reprezentas sole du trionojn de la elspezoj de la Asocio. Tial estis vere atendeble, ke oni iam proponu iun planon, kiu tuŝas salajrojn kaj kontraktojn. Tion fakte la Prezidanto faris, plenumante decidon de la Komitato, laŭ kiu la deficito de UEA por 2020 devas esti duono de tiu de 2019. Kaj kiel li informis en sia komuniko al la Komitato mem, oni ja zorgas pri la sekurigo de la plej esencaj laboroj kaj servoj.

Nur kelkajn tagojn antaŭ la malfermo de la kongreso en Lahtio aperis la radikala raporto de Mark Fettes, kiu sugestas eĉ pli gravajn tranĉojn, kaj perspektive kompletan fermon de la Centra Oficejo en Roterdamo. Neniu el la du kandidatoj tamen pretis rapide respondi al kompletigaj demandoj de Libera Folio pri la nova propono.

Ankaŭ dum la komitata kunsido en Lahtio en sabato la du kandidatoj ne klarigis sian sintenon al la proponataj novaj tranĉoj, kvankam Fernando Maia menciis, ke li havas sperton pri financa sanigo de la brazila junulara asocio. Ambaŭ kandidatoj en siaj elpaŝoj dum la komitata kunsido akcentis la gravecon de UEA.

– Mi estas dumviva membro, kaj en mia koro mi sentas, ke UEA estas absolute necesa kiel organizaĵo por antaŭenigi Esperanton en ĉi tiu epoko. Kaj mi vidas, ke kvankam ni multe diskutas problemojn kaj krizon kaj tiel plu, ni devas unue pensi, kion ni povos fari en ĉi tiu mondo, kiam ni havas du grandegajn avantaĝojn, kiuj ne ekzistis antaŭ 50 jaroj, diris Duncan Charters.

La du novaj avantaĝoj laŭ li estas la kreskinta akcepto de Esperanto inter universitataj esploristoj kaj la granda kvanto de novaj interesiĝantoj, kiuj aperis pro retaj kursoj. Sendube plaĉis al multaj komitatanoj ankaŭ la vortoj de Charters pri la bedaŭrindeco de konfliktoj:

– Mi vidas multajn konfliktojn inter la esperantistoj. Ofte oni venas unue kun kritikoj kaj ne kun laŭdoj. Mi volus ke ni vidu iom pli da amo, iom pli da kompato al niaj laborantoj ĉu pagataj, ĉu volontulaj. Kaj mi vere volus labori por tio. Kaj ankaŭ ĝenerale por pli da interkultura kompreniĝo kaj da trejnado por interkultura kompreniĝo, kaj tio komenciĝu per ni mem.

Neniu komitatano faris al la kandidatoj ajnan demandon pri la aktualaj seriozaj problemoj de UEA. La balotado estis tre egala, kaj devis esti refarita, ĉar la rezulto de la unua voĉdonado estis nedecida: Duncan Charters ricevis 20 voĉojn, Fernando Maia 21 voĉojn, kaj unu voĉo estis sindetena – ambaŭ nomoj en la balotilo estis superstrekitaj. Por valida rezulto necesas, ke iu el la kandidatoj ricevu pli ol duonon el ĉiuj donitaj voĉoj.

En dua voĉdonado Duncan Charters ricevis 22 voĉojn kaj Fernando Maia daŭre 21. Per tio Duncan Charters gajnis kaj estis elektita prezidanto, dum Fernando Maia estos unu el du vicprezidantoj. Jam dum la elekto Orlando Raola, unu el la novaj estraranoj, ŝercis ke UEA povus havi du prezidantojn, kaj en siaj dankaj vortoj Duncan Charters esprimis similan opinion:

– Mi dankas pro la rezulto, sed ĝi diras al mi ankaŭ, ke mi kaj Fernando estos kunprezidantoj. Tiu estas la plej bona rezulto. Mi klopodos kiel eble servi, kaj tre ĝojas konatiĝi kun Fernando.

La nova estraro laŭ la decido de la komitato havas entute ok membrojn: Duncan Charters (prezidanto), Fernando Maia kaj Huang Yinbao – Trezoro (vicprezidantoj), Aleks Kadar (ĝenerala sekretario), Orlando Raola, Jérémie Sabiyumva, So Jinsu kaj Amri Wandel, ĉiuj viroj. La sola virina kandidato, Chen Ji el Ĉinio, ne estis elektita. La nova estraro oficos ĝis la Universala Kongreso en 2022.

Ziko: ”La biblioteko estas unika valoraĵo”

Por ŝpari monon UEA devus fordonaci sian unikan bibliotekon. Tio estas unu el la radikalaj proponoj en raporto de prezidanto Mark Fettes, kiun oni en lundo prezentos al la komitato de UEA dum fermita kunsido. Libera Folio petis Ziko van Dijk rakonti pri la signifo de la biblioteko.

La biblioteko Hector Hodler, kiu situas en la Centra Oficejo de UEA, estas unu el la plej grandaj Esperanto-bibliotekoj en la mondo. De 2003 ĝis 2005 Universala Esperanto-Asocio dungis la historiiston Ziko van Dijk por ordigi la bibliotekon kaj igi ĝin pli uzebla por la publiko.

Dum tiu periodo UEA povis publikigi serion de kompaktdiskoj kun sonmaterialoj el la biblioteko kaj la verkon Sed homoj kun homoj pri la unuaj cent jaroj de Universalaj Kongresoj. Materialoj el la biblioteko kaj la arkivo de UEA estis ankaŭ la bazo de lia disertaĵo pri la politika historio de UEA.

Ni petis lin diri sian opinion pri la signifo de la biblioteko kaj la plano fordonaci ĝin. Krom respondi al niaj demandoj, li faris filmeton, kie li pli amplekse traktas la temon.

Libera Folio: Kia estas la signifo de la biblioteko Hector Hodler por la Esperanto-kulturo? Ĉu ĝi enhavas unikan materialon, aŭ ĉu la samaj materialoj troviĝas en multaj aliaj lokoj?


Ziko van Dijk

Ziko van Dijk: – Biblioteko Hector Hodler estas unu el tre malmultaj grandaj Esperanto-bibliotekoj kiuj ebligas esploradon pri la plej diversaj temoj. Kion ĝi signifas por la unuopa esploristo, tio kompreneble dependas de temo. Kiam ni parolas pri la biblioteko, ni ne forgesu la Arkivon de UEA kiun mi aranĝis en 2003-2005. Ĝi estis bazo ekzemple por mia propra disertacio. Mi timas ke multaj esperantistoj apenaŭ scias pri la eblecoj de tia biblioteko kaj tia arkivo.

Ĉu vi opinias, ke prizorgado de la biblioteko Hector Hodler estu unu el la prioritatoj de UEA? Se jes, kion UEA laŭ vi faru pri ĝi?

– Mi kredas ke la biblioteko je si mem, la kolektoj, nepre devas daŭre ekzisti. Oni neniam denove povos krei similan bibliotekon. Kaj rilate al la arkivo: organizo bezonadas sian propran arkivon. Sen ĝi oni perdas la spertojn de la pasintaj epokoj. Perdi la arkivon estas kiel amputi parton de la cerbo.

Se UEA trovas, ke la asocio ne havas la monrimedojn plu mem prizorgi la bibliotekon, kion UEA laŭ vi faru por ke la biblioteko ne pereu, sed restu alirebla por esploristoj kaj aliaj interesatoj?

– Mi ne havas ideon tuj. Ja eblas konservi la kolektojn en iu tenejo kie oni luas iom da spaco. Sed tiam ne eblos utiligi ilin. Tio povas esti nur solvo por transira periodo.

Kion vi opinias pri la nun prezentita raporto de Mark Fettes, rilate la bibliotekon kaj la ceterajn paŝojn?

– La raporto de Mark Fettes estas tre radikala, aŭ: radikale honesta. Certe malsamaj personoj havos malsamajn opiniojn pri la neceso, urĝo aŭ direkto de reformo. Mi mem dubas pri kelkaj el la asertoj, ekzemple rilate al la reta disponebleco aŭ disponigebleco de enhavo. Sed principe mi tre bonvenigas strategian pripensadon kiel oni uzu la – limigitajn – rimedojn de la asocio.

En filmeto farita reage al la demandoj de Libera Folio Ziko van Dijk rakontas pli pri la biblioteko Hector Hodler kaj ĝia signifo:

 

Ziko: “La biblioteko estas unika valoraĵo”

Por ŝpari monon UEA devus fordonaci sian unikan bibliotekon. Tio estas unu el la radikalaj proponoj en raporto de prezidanto Mark Fettes, kiun oni en lundo prezentos al la komitato de UEA dum fermita kunsido. Libera Folio petis Ziko van Dijk rakonti pri la signifo de la biblioteko.

La biblioteko Hector Hodler, kiu situas en la Centra Oficejo de UEA, estas unu el la plej grandaj Esperanto-bibliotekoj en la mondo. De 2003 ĝis 2005 Universala Esperanto-Asocio dungis la historiiston Ziko van Dijk por ordigi la bibliotekon kaj igi ĝin pli uzebla por la publiko.

Dum tiu periodo UEA povis publikigi serion de kompaktdiskoj kun sonmaterialoj el la biblioteko kaj la verkon Sed homoj kun homoj pri la unuaj cent jaroj de Universalaj Kongresoj. Materialoj el la biblioteko kaj la arkivo de UEA estis ankaŭ la bazo de lia disertaĵo pri la politika historio de UEA.

Ni petis lin diri sian opinion pri la signifo de la biblioteko kaj la plano fordonaci ĝin. Krom respondi al niaj demandoj, li faris filmeton, kie li pli amplekse traktas la temon.

Libera Folio: Kia estas la signifo de la biblioteko Hector Hodler por la Esperanto-kulturo? Ĉu ĝi enhavas unikan materialon, aŭ ĉu la samaj materialoj troviĝas en multaj aliaj lokoj?


Ziko van Dijk

Ziko van Dijk: – Biblioteko Hector Hodler estas unu el tre malmultaj grandaj Esperanto-bibliotekoj kiuj ebligas esploradon pri la plej diversaj temoj. Kion ĝi signifas por la unuopa esploristo, tio kompreneble dependas de la temo. Kiam ni parolas pri la biblioteko, ni ne forgesu la Arkivon de UEA kiun mi aranĝis en 2003-2005. Ĝi estis bazo ekzemple por mia propra disertacio. Mi timas ke multaj esperantistoj apenaŭ scias pri la eblecoj de tia biblioteko kaj tia arkivo.

Ĉu vi opinias, ke prizorgado de la biblioteko Hector Hodler estu unu el la prioritatoj de UEA? Se jes, kion UEA laŭ vi faru pri ĝi?

– Mi kredas ke la biblioteko je si mem, la kolektoj, nepre devas daŭre ekzisti. Oni neniam denove povos krei similan bibliotekon. Kaj rilate al la arkivo: organizo bezonadas sian propran arkivon. Sen ĝi oni perdas la spertojn de la pasintaj epokoj. Perdi la arkivon estas kiel amputi parton de la cerbo.

Se UEA trovas, ke la asocio ne havas la monrimedojn plu mem prizorgi la bibliotekon, kion UEA laŭ vi faru por ke la biblioteko ne pereu, sed restu alirebla por esploristoj kaj aliaj interesatoj?

– Mi ne havas ideon tuj. Ja eblas konservi la kolektojn en iu tenejo kie oni luas iom da spaco. Sed tiam ne eblos utiligi ilin. Tio povas esti nur solvo por transira periodo.

Kion vi opinias pri la nun prezentita raporto de Mark Fettes, rilate la bibliotekon kaj la ceterajn paŝojn?

– La raporto de Mark Fettes estas tre radikala, aŭ: radikale honesta. Certe malsamaj personoj havos malsamajn opiniojn pri la neceso, urĝo aŭ direkto de reformo. Mi mem dubas pri kelkaj el la asertoj, ekzemple rilate al la reta disponebleco aŭ disponigebleco de enhavo. Sed principe mi tre bonvenigas strategian pripensadon kiel oni uzu la – limigitajn – rimedojn de la asocio.

En filmeto farita reage al la demandoj de Libera Folio Ziko van Dijk rakontas pli pri la biblioteko Hector Hodler kaj ĝia signifo:

 

Joop Kiefte volas iĝi prezidanto de TEJO

Ĉar ĝis la fino de junio aperis neniuj kandidatoj por la prezidanteco de TEJO, la limdato estis longigita je dek tagoj. Tiam Joop Kiefte decidis kandidatiĝi por savi la asocion de detruiĝo. Li konsentis respondi al kelkaj demandoj de Libera Folio.

Komence de majo TEJO publikigis malferman alvokon por trovi novan prezidanton kaj novajn estraranojn, sed ĝis la limdato, la fino de junio, ne venis ajnaj kandidatiĝoj por la plej gravaj postenoj. Post longigo de la limdato pliaj kandidatoj tamen estis trovitaj.

La sola kandidato por la posteno de prezidanto estas Joop Kiefte, kiu havas longan sperton kiel komitano de TEJO, kaj kiu interalie multe laboris pri Pasporta Servo.

Por la posteno de ĝenerala sekretario same pli frue mankis kandidatoj. Nun kandidatas du personoj: Catherine Neilson, sekretario de USEJ, kaj Trần Thị Hoan (Ĝojo), la nuna prezidanto de TEJO.

Trần Thị Hoan kandidatas ankaŭ por la posteno de vicprezidanto. Alia kandidato por tiu posteno estas Mounir Abjiou, antaŭa oficisto de TEJO. Por la ceteraj postenoj en la estraro kandidatas entute dek personoj, kies nomoj legeblas en la raporto de la elekta komisiono.

La sola kandidato por la posteno de prezidanto, Joop Kiefte, konsentis respondi al kelkaj demandoj de Libera Folio.

Libera Folio: Kial vi volas esti prezidanto?


Joop Kiefte kun kolegoj.

Joop Kiefte: – Mi ne intencis kandidatiĝi entute, sed kiam mi eksciis ke neniu kandidatis sin por prezidanto mi ensendis mian kandidatiĝon, en la letero klare lasante spacon por ajna pli bona kandidato. Mi longe akompanis kaj partoprenis en multaj formoj de TEJO-agado, kaj inter elekti detruiĝon de TEJO kaj prezidantiĝi, mi preferas la duan.

Kiuj estas viaj celoj kaj plej gravaj prioritatoj kiel prezidanto?

– TEJO estas organizo kun multaj celoj kaj agadkampoj, sed ĉio fontas en la lingvo, la interna ideo kaj la komunumo kiu antaŭenigas tiujn celojn kaj agadon. Mia plej grava prioritato estas atenti ke TEJO atingu siajn celojn ne simple ĉar ni metis celojn, sed pro la ekzistokialo mem de TEJO. Ni ne timu postlasi celojn se ili ne efikas, kaj ni ne timu aldoni celojn se ili favoras la Esperantistojn kaj la mondon pli vaste rilate al egaleco, komunikado kaj justeco. Parto de tio estas ke TEJO estu ĉiam sekura hejmo kaj reprezento de tio kio difinas nian komunumon.

La nuna estraro suferis problemojn rilate al manko de aktiveco, kiel vi aktivigos la estraron?

– Estraro estas teamo, kaj krom se mi iel ne elektiĝas, mi estos parto de tiu teamo kaj mem ankaŭ respondeca pri tio kion la estraro atingas. Ni kune devas honeste kaj taŭge reprezenti TEJOn kaj labori pri ĝiaj multaj ekzistokialoj. Pli ol tio, unu el la celoj de estraro estas kapi organizon, kiu niaokaze estas organizo da organizoj. Tial mi pensas ke grava parto estas ke ĉiuj facile povu partopreni kaj senti sin vere parto de TEJO, sendepende de ajna oficiala rolo. Kiam organizo bone funkcias, foje unu ama kaj produktema vorto sufiĉas por tion atingi, kaj mia rolo ne estas labordoni, sed funkciigi taŭge la organizon.

Dum pasintaj jaroj TEJO suferis problemojn rilate al siaj financoj, kion vi faros por eviti tion estonte?

– Pri tio mi planas konstante esti en bona kontakto kun la kasisto, por kiu nur estas unu kandidato kaj kiu jam spertas de antaŭa estraraneco. Gravas konscii tamen ke organizoj kiel TEJO havas monon por uzi por siaj celoj: krom se la organizo komplete fiaskas, neuzo de havebla mono por progreso povas esti pli granda peko ol ne havi multe da mono. TEJO havas ideologiajn celojn, ne monajn, kaj la mono por tio estas ilo.

Kiel vi planas kreskigi la membraron de TEJO?

– Ĉar la movado estas multe pli granda ol la membroj, ni esence nur bezonas manieron por taŭge registri tiujn movadanojn kiel membro de TEJO senigante nin de la limigoj kiuj por ili povas ekzisti. Unu parto de tio estas ekzemple praktika efektivigo de la jam antaŭe preparita plano pri la Junaj Amikoj de Esperanto. Alia parto estas plifaciligi pagadon tutmonde al TEJO kaj UEA tie kie pagsistemoj ne aŭ ne bone funkcias ekzemple per esplorado kaj aplikado de ebloj kiel pagado per ĉifromono.

Kio plibonigendas en TEJO laŭ vi?

– Mi pensas ke la pesimismo de la lastaj kelkaj jaroj grave tuŝis la eblon de TEJO atingi ion ajn, ĉu siajn celojn aŭ simple amuziĝo de la juna esperantistaro. Mi pensas ke nepre ni permesu pli da neseriozeco kaj freneza agado en nia movado por povi raŭmisme danci ĝis la fina venko.

– Dankon pro la demandoj kaj se iu havas plu demandojn al mi, ne hezitu demandi ilin al mi!

Intervjuo: Robert Nielsen

La respondoj  de Joop Kiefte aperas senŝanĝe.

Fettes proponas buĉi la Centran Oficejon

Fordonaci la bibliotekon, fermi la libroservon, luigi la domon en Roterdamo kaj movi la reduktitan oficejon al malpli kosta lando. Jen ideoj de Mark Fettes por savi UEA-n de minacanta katastrofo. ”Mi tute ne estas feliĉa kiel oficanto de la entombigo de la Roterdama UEA, ĉar tiu entombigo estas la sigelo de la malsukceso de mia generacio de aktivuloj”, diras Renato Corsetti.


Vidaĵo al Nieuwe Binnenweg el la Centra Oficejo.

La jam efektivigitaj tranĉoj en la Centra Oficejo tute ne sufiĉas por resanigi la ekonomion de Universala Esperanto-Asocio, konstatas prezidanto Mark Fettes en raporto sendita al la komitato de UEA sojle de la Universala Kongreso en Lahtio.

Por tio laŭ li necesas eĉ pli drastaj paŝoj: parte aŭ tute luigi la domon en Roterdamo por gajni monon, movi la Centran Oficejon al malpli kosta EU-lando, fordoni la unikan bibliotekon Hodler kaj liberiĝi de la malprofita libroservo.


Mark Fettes parolas dum komitata kunsido en Lisbono.

La nun prezentita raporto komplete malkongruas kun la strategia plano de UEA, kiu estis la publika programo de Mark Fettes je lia prezidantiĝo en 2013. Laŭ tiu plano aktiva membrovarbado devis esti unu el la strategiaj prioritatoj de la asocio. “Celo de 10%-a jara kresko donus mezurilon por la sukceso de tiaj iniciatoj”, la laborplano aldonas.

Evidente tiu ”strategia prioritato” ne havis prioritaton dum la estrado de Fettes. Aktiva membrovarbado apenaŭ okazis, kion oni povas konstati laŭ la mezurilo starigita en la laborplano mem. En 2013 UEA havis 4.903 individuajn membrojn. Se ĉiujare la membraro, laŭ la celo starigita en la plano, kreskus je 10 procentoj, ĉi-jare la kvanto devus superi 8.600.

Efektive tamen eĉ ne klaras, ĉu la kvanto de individuaj membroj en 2019 atingos 4.000, kaj evidente ĝi ne multe superos tiun ciferon. Tio cetere neniel estas mirinda, konsiderante la drastan altigon de kotizoj en la pli riĉaj landoj, samtempe kun la nuligo de la presita Jarlibro.

En sia raporto Mark Fettes konstatas, ke la enspezoj de UEA venas ĉefe de kotizoj kaj kongresoj, dum la elspezoj iras ĉefe al salajroj de la oficistoj kaj kostoj de la Centra Oficejo. Ĉar la membraro ŝrumpas, necesas tranĉi la servojn eĉ pli draste ol jam estis farite, li konkludas. Tion oni laŭ li povus fari movante la oficejon al malpli kosta lando en Eŭropa Unio.

Unuavice konsiderindaj laŭ Fettes estas Kroatio, Ĉeĥio, Slovakio, Pollando kaj Litovio. “Alternative, UEA povus gardi sian sidejon en Nederlando, sed limigi siajn dungitajn laborfortojn tie kaj utiligi kunlaborantojn kiuj loĝas diverslande kaj kunlaboras ĉefe elektronike”, la raporto aldonas.

La Strategia Laborplano siatempe ellaborita sub la gvido de Mark Fettes male akcentas la “fundamentan rolon” de la oficejo.

“Multaj aspektoj de la ‘komunuma vivo’ de UEA dependas de la organizaj kaj kunordigaj fortoj de la CO”, konstatas la laborplano. Por allogi pli da membroj la asocio laŭ la laborplano devus interalie renovigi la servojn, plivastigi la libroservon kaj sisteme reklami la agadon de UEA.

Aldone UEA devis laŭ la laborplano de Fettes starigi “Centron por Kultura Evoluigo”, kiu kunlaboru kun la Centra Oficejo pri la evoluigo de servoj al la komunumo. Plia strategia prioritato estis la kompleta renovigo kaj modernigo de la retejo, por kiu la komitato en 2013 donis 100.000 eŭrojn.

El tio estis realigita nenio. Por la reteja modernigo ja estis elspezitaj 35.000 eŭroj, sed sen rezulto. Nun UEA laŭ la freŝa raporto transdonis la taskon de reteja renovigo al “nova teamo kunmetita de TEJO” kaj esperas havi novan retejon ĝis la fino de 2020.

Neniuj decidoj estas faritaj, sed la raporto de Fettes alvenas nur unu semajnon antaŭ la lunda komitata kunsido en la Universala Kongreso kie ĝi devos esti pritraktita.

Komitatano Renato Corsetti aktive kontribuis al la konkludoj de la raporto kadre de komitata laborgrupo kiun li iniciatis. Li konstatas ke la raporto principe devis esti dissendita pli frue, sed ke la malfrua sendo havas ankaŭ siajn avantaĝojn:

– Fakte, laŭ mi ĝi devis esti sendita iom antaŭe, sed ankoraŭ nun ĝi estas bona bazo por la komitataj diskutoj en la UK, kaj pro tempomanko la kutimaj trokontribuantoj al la listo UEA-membroj ne havos la okazon utiligi ĝin.

La raporto proponas tre drastajn paŝojn, ĉu vi trovas ilin pravigitaj?


Renato Corsetti. Foto: Aleks Andre CC-BY-SA-4.0

– Jes, la paŝoj estas drastaj sed la vera demando estas: ĉu la priskribita situacio estas ĝusta? Se ĝi estas ĝusta la drastaj paŝoj estas pravigitaj. Kaj eĉ se ĝi estus iom troigite malbona, tamen oni devos draste interveni por eviti bankroton post kelkaj jaroj. Cetere la paŝoj estas drastaj sed lasas la realig-tempojn en la manoj de la nova estraro, kio povus signifi prudentan laŭŝtupan realigon.

Unu el la plej drastaj paŝoj estas la propono fordonaci grandan trezoron: bibliotekon Hodler, kiu estas unu el la plej grandaj Esperanto-bibliotekoj en la mondo. Corsetti ne trovas ĝin konservinda sub UEA:

– Ĝi havis 4 vizitantojn ĉiujare, el kiuj unu mortis antaŭ du-tri jaroj. Ĉu vi mem, se vi estus la posedanto de ĝi, pretus pagi ĝiajn kostojn? Ĉu liberiĝi de la libroservo? La merkato diras tion. Cetere librovendejoj fermiĝas ĉie tra la mondo. Unu afero, laŭ mi, ests iom tro milde prezentita en la dokumento de Mark: kiam la sidejo en Roterdamo estos malplena, oni ludonu ĝin kaj per la lupago financu la agadon kompense al la bankaj rentoj, kiuj ne plu ekzistas.

Ĉu vi ne timas, ke plia malbonigo de la servoj proponataj de la asocio akcelos la membrofalon?

– Jes kaj ne. La membrofalo komenciĝis antaŭ longa tempo. Oni daŭre parolis pri ĝi kaj laŭ la momento trovis oportunajn klarigojn. Al kio ĝi ŝuldiĝas? Verŝajne al la ŝanĝiĝo de la mondo, al kiu UEA ne adaptiĝis, al la malriĉiĝo de la mezaj klasoj en Eŭropo dum la lasta jardeko kaj eble al multaj kaŭzoj ankoraŭ, sed, se oni rigardas la bildon pri la divido laŭ aĝoj de la membroj de UEA, oni komprenas multon. Ĉiuokaze, por reveni al la servoj, la sola servo, kiun esperantistoj “aĉetas” estas la Universala Kongreso, kaj tiu ne estas tuŝata de la “ŝparoj”.

– Eble UEA, laŭ mi, devus okupiĝi iom pli pri Esperanto kaj lasi la prizorgon de la komunumo al la Civito aŭ similaj organizaĵoj, kiuj celas fari ion pli facilan, dum UEA devas celi la malfacilan laboron informi la mondon pri Esperanto kaj la valoroj de paco kaj intekompreniĝo kaj justeco ligitaj al ĝi. Kaj temas pri mondo, kiu ne plu atentas pri tiuj valoroj. Ĉu tiel oni trovos alian specon de membroj?

Laŭ Renato Corsetti ne indas serĉi kulpulojn de la nuna situacio, sed ĉiuj kunlaboru por savi la movadon:

– Mi tute ne estas feliĉa kiel oficanto de la entombigo de la Roterdama UEA, ĉar tiu entombigo estas la sigelo de la malsukceso de mia generacio de aktivuloj. Ni trensprenis de Lapenna asocion kreskantan kaj amatan de la esperantistoj kaj de triumfo al triumfo ni sukceis detrui ĝin. Nun, tamen, ne gravas personoj kaj personaj sentoj. Ni ĉiuj devas kunlabori por savi la Esperanto-movadon. Ne serĉu kulpulojn.

En la reta diskutejo de la komitato de UEA unu tagon post la dissendo de la buĉopropono aperis nenia komento aŭ reago pri ĝi. Ja aperis mesaĝoj pri kompensa arboplantado kaj pri Unesko-Kuriero.

La plena raporto de Mark Fettes: Evoluvojoj por UEA surbaze de financaj faktoj kaj analizoj

Neniu volas iĝi prezidanto de TEJO

Mankas kandidatoj por la plej gravaj postenoj en la estraro de TEJO. Por tamen trovi homojn kiuj pretos transpreni la taskojn, la asocio faris novan alvokon. Oni esperas, ke ene de semajno sin anoncos la estontaj prezidento kaj ĝenerala sekretario de la asocio, kaj estraranoj pri aktivula trejnado, kongresoj kaj pri homaj rimedoj.

Komence de majo TEJO publikigis malferman alvokon por trovi novan prezidanton kaj novajn estraranojn. La interesiĝo tamen evidente estis magra – ĝis la limdato, la fino de junio, ne venis ajnaj kandidatiĝoj por la plej gravaj postenoj.

Post la paso de la limdato la alvoko estis renovigita. La nova limdato estas la 10-a de julio, sed ne tute evidentas, de kie ĝis tiam povos aperi kompetentaj kandidatoj, se ĝis nun ili ne sin anoncis.

Laŭ la elekta komisiono, ĝis la unua limdato alvenis sep kandidatiĝoj. Tion nome de la komisiono skribis Querino Neto en la reta diskutejo de la komitato:

– Ĝis nun estas 7 kandidatoj el 2 genroj kaj 4 kontinentoj inter la aĝo de 23 kaj 33. La kvanto ne abundas kaj por kelkaj oficoj kaj fakoj ankoraŭ necesas kandidatoj, tial la Elekta Komisiono decidis remalfermi la kandidatiĝon kaj petas vian helpon.

Daŭre mankas kandidatoj, kiuj pretas okupiĝi pri aktivula trajnado, kongresoj kaj talento (homaj rimedoj), dum supozeble sin anoncis kandidatoj, kiuj pretas okupiĝi pri eksteraj rilatoj, edukado kaj scienco, landa kaj faka agado, merkatiko kaj informado.

Aparte zorgige estas, ke mankas kandidatoj por la postenoj de prezidanto kaj ĝenerala sekretario.

En la Telegram-kanalo de TEJO oni proponis, ke la elekta komisiono raportu pri la jamaj kandidatoj por faciligi la trovon de taŭga kompletigo.

Reprezentantoj de la elekta komisiono tamen klarigis, ke informoj pri la kandidatoj estos publikigitaj nur post la paso de la nova limdato. Post tio la diskuto en la Telegram-kanalo reiris al pli kutimaj temoj: sekse neŭtralaj pronomoj kaj la aĉeco aŭ malaĉeco de McDonald’s.

La malklara situacio en la estraro de TEJO daŭras jam de pli ol unu kaj duona jaroj, kun varia intenseco. En decembro 2017 dum la komitata kunsido en Szczecin surprize anoncis sian demision la tiama prezidanto de TEJO, Enric Baltazar, post nur kvarmonata oficado.

Laŭ informoj tiam ricevitaj de Libera Folio, Enric Baltasar rekomendis kiel sian posteulon la duan vicprezidanton de la asocio, Francesco Maurelli. Tamen la postenon de prezidanto ricevis nek Maurelli nek la unua vicprezidanto, Konstanze Schönfeld. Anstataŭe la estraro proponis al la komitato, ke la tasko de prezidanto estu transdonita al la ĝistiama ĝenerala sekretario, Hoan Tran Thi (Ĝojo).

En aŭgusto 2018 ŝi konsentis daŭrigi kiel prezidanto kaj estis reelektita, sed efektive ŝi poste ne multe aktivis en sia posteno kaj apenaŭ havis kontakton kun la komitato. Kaj ne nur ŝi: en februaro 2019 oni en la komitata diskutlisto de TEJO konstatis, ke nur duono de la estraro regule kontribuis al la cirkulero.

Post la diskuto du estraranoj anoncis sian demision, dum la prezidanto sendis pardonpeton pro sia malaktiveco. Aldone plia estrarano jam pl frue perdis sian postenon pro tio, ke li ne partoprenis en tri sinsekvaj retaj voĉdonoj.

En 2017 la mandatperiodo de la estraranoj de TEJO estis mallongigita de du jaroj al unu jaro. La ĉefa argumento por la mallongigo estis, ke junuloj ne povas plani sian vivon du jarojn antaŭen, kaj tial ne emas akcepti sindevigon por tiel longa tempo. Kontraŭuloj de la mallongigo argumentis, ke unu jaro estas tre mallonga periodo, kaj la daŭra serĉado de novaj estraranoj postulos multe da laboro.

Nun ŝajnas ke ambaŭ flankoj en la diskuto pravis. Unuflanke evidente eĉ unu jaro estas tro longa periodo por multaj estraranoj de TEJO, kiuj dum la mandatperiodo konstatas, ke ili tamen ne havas la necesan tempon kaj energion por la tasko. Aliflanke efektive la serĉado de novaj estraranoj ŝajnas nefacila tasko.

Kvin oficistoj de UEA trafitaj de la reduktoj

Du dungitoj de UEA en la Centra Oficejo forlasas sian laboron, dum tri pliaj havos reduktitajn laborhorojn. Nur ĝenerala direktoro Martin Schäffer kaj konstanta kongresa sekretario Clay Magalhães ne estos tuŝitaj de la reduktoj. Ĉar tri oficistoj ne konsentis pri redukto de la laborhoroj, la estraro de UEA turnis sin al la nederlandaj aŭtoritatoj por povi realigi la decidon kontraŭ la volo de la dungitoj.


La Centra Oficejo de UEA.

Komence de marto Mark Fettes, la prezidanto de UEA, anoncis pri planataj drastaj reduktoj en la Centra Oficejo por malpliigi la buĝetan deficiton de la asocio. Samtempe kvin el la sep oficistoj ricevis proponon pri eksigo aŭ reduktita labortempo. Nur du oficistoj ne estis tuŝitaj de la redukto: ĝenerala direktoro Martin Schäffer kaj konstanta kongresa sekretario Clay Magalhães.

La detaloj de la reduktoj iĝis konataj la 29-an de junio, kiam Mark Fettes informis la komitaton de UEA pri la afero. Du oficistoj konsentis akcepti unufojan financan rekompencon kaj libervole maldungiĝi: la partatempa sekretario, Katarzyna Marciniak, kaj la partatempa purigisto, Linda Silva Miranda. Ili jam ĉesis labori en la Centra Oficejo. Aliaj tri oficistoj devas akcepti reduktitan labortempon kaj salajron, se ili volas plu labori ĉe UEA.

Tiuj tri estas la libroserva respondeculo Ionel Oneţ kaj la du kontistoj, Stanka Starčević kaj Ralph Schmeits. Neniu el ili akceptis la proponon pri reduktitaj laborhoroj, do UEA turnis sin al la nederlanda laboroficejo por ricevi aprobon por deviga redukto. Por tio necesis prezenti al la laboroficejo financajn argumentojn kiuj montru la neceson de la reduktoj. La dungitoj povis prezenti siajn proprajn kontraŭargumentojn.

Laŭ informo de Mark Fettes sendita al la komitato de UEA, la laboroficejo post kelksemajna proceso la 26-an de junio akceptis la argumentojn de la estraro. Post tio la tri menciitaj oficistoj ricevis formalan leteron kun informoj pri la nova kontrakto, kiun ili devos akcepti, se ili plu volos resti dungitoj de UEA.

– Kompreneble ĉiu el ili rajtas ne akcepti la proponitan kontrakton kaj ekserĉi laboron aliloke. En ĉiu okazo, mi volas esprimi grandan dankon al ili pro iliaj kontribuoj al la Asocio, kaj deziri al ili sukceson kaj feliĉon, sendepende de ilia decido, ĉu resti ĉe UEA aŭ ne, skribas Mark Fettes al la komitato de UEA.

La peza decido pri drastaj reduktoj laŭ li estas necesa por savi la financojn de la asocio:

– Evidente ni ne venis facile al ĉi tiu drasta paŝo. Ĝi estas tamen nepre necesa por limigi la jarajn deficitojn. La faritaj paŝoj apenaŭ rezultigos ŝparojn en ĉi tiu jaro, pro la pagado de diversaj kompensoj al la oficistoj pro la kontraktaj ŝanĝoj. Nur en la buĝeto por 2020 oni povos vidi la sekvojn de ĉi tiuj decidoj — kaj ne imagu, ke temas pri plena forigo de la deficito. Ruĝa inko plu abundos, kaj la Komitato kaj Estraro devos cerbumi pri daŭra ŝparado kaj la serĉado de novaj fontoj de enspezoj.

Ne tuj klaras, kiel la reduktoj influos la funkciadon kaj servojn de UEA. En la komitata dskutejo Rob Moerbeek, pensiita multjara oficisto de UEA, esprimis maltrankvilon pro la situacio de la trafitaj oficistoj:

– Se la salajropolitiko de UEA efikas malsanige, urĝas malakceli la drastajn amputojn en la Centra Oficejo. Minimume la komitatanoj sciu, al kiuj, kiom kaj ekde kiam oni reduktis la laborkompenson de la trolaborigata CO-peronaro. Mi de proksime sciiĝis pri sendormaj noktoj kaj povas nur esperi ke ne okazos malhumana troekspluatado.

Responde al tio Renato Corsetti, iama prezidanto de UEA, esprimis sian subtenon al la decidoj de la nuna estraro:

– Rob, ĝis antaŭ kelkaj jaroj regis granda amikeco inter ni ĉiuj, komitatanoj, oficistoj, simplaj membroj, kaj neniam okazis malhoma troekspluatado. Aliflanke nun la situacio estas tia, ke oni devas reveni al ekvilibro inter elspezoj kaj enspezoj. Ĉu vi vidas alternativojn al la decidoj de la estraro?

Komitatanoj B elektitaj, kio pri la estraro?

La individuaj membroj de UEA elektis kvin komitatanojn B, kiuj reprezentos ilin en la komitato ĝis 2022. La kandidatoj por la nova estraro ricevis tre malbonajn rezultojn. Inter la tri neelektitoj estas du kandidatoj por la estraraneco, dume elektiĝis nur unu estrara kandidato – kaj eĉ tiu kun la plej malmultaj voĉoj.


La rezulto de la balotado.

La individuaj membroj de UEA elektis kvin komitatanojn B, kiuj reprezentos ilin en la komitato ĝis 2022. La kandidatoj por la nova estraro ricevis tre malbonajn rezultojn. Inter la tri neelektitoj estas du kandidatoj por la estraraneco, dume elektiĝis nur unu kandidato – kaj eĉ tiu kun plej malmultaj voĉoj.

La 29-an de junio en la Centra Oficejo de UEA okazis nombrado de la voĉoj. La komisionon kiu kalkulis la voĉojn konsistigis la ĝenerala direktoro Martin Schäffer kaj du individuaj membroj: Tobiasz Kaźmierski kaj Marc Konijnenberg.

El la rajtigitaj 3.849 individuaj membroj sin esprimis 1.497 (39%), do pli multe ol en la antaŭa voĉdono, kiu okazis antaŭ ses jaroj (27%). Ĉi-jare por la unua fojo la elekto de la komitatanoj B okazis grandparte rete. La CO dissendis nur proksimume 800 paperajn balotilojn – tiujn ricevis la membroj sen funkcianta retadreso.

Plej multajn voĉojn ricevis Emílio Cid (1.055), la nuna estrarano pri informado. Sekvas lin Osmo Buller (966), Lee Jungkee (868), Michael Boris Mandirola (856) kaj Aleks Kadar (773). Ĉi-lasta estas la sola el la kandidatoj por la nova estraro, kiu estis elektita por komitataneco B. Inter la tri neelektitoj estas du aliaj kandidatoj: Duncan Charters (764), kiu kandidatis por la prezidanteco, kaj So Jinsu (706). La plej malbonan rezulton ricevis Didier Janot (357).

La neelektiĝo de Charters – eĉ se per deko da voĉoj – estas por li granda problemo. Pasintsemajne la elekta komisiono proponis lin por la prezidanteco kaj lige kun tio por la komitataneco C en la kazo, ke li ne sukcesus en la elektado de la komitatanoj B. Nun lia sorto dependas de tio, ĉu lia nuna nesukceso estas por la komitato tiel peza fakto, ke lia elekto kiel komitatano C – kaj tiom pli kiel prezidanto – signifus malrespekton de la opinio de la individuaj membroj.

Simila situacio okazis jam en 2004, kiam la elekta komisiono proponis reelekton de Ivo Osibov kiel ĝenerala sekretario. Li ne sukcesis en la elektoj de komitatanoj B kaj rifuzis esti kandidato por komitataneco C, kaj sekve retiris sin ankaŭ kiel kandidaton por la estraro.

Laŭ la regularo, la elekta komisiono ne plu povas ŝanĝi sian proponon. Eventuala nova kandidato por la prezidanteco povus esti prezentita nur en la komitatkunsido en Lahtio. La rezulto de la voĉdonado pri komitatanoj B povas do meti bombon ne nur sub la propono pri la nova prezidanto, sed sub la tuta propono de la elekta komisono pri la nova estraro.