Category Archives: Libera Folio

Sendependa movada bulteno

TEJO ne havas informojn pri siaj financoj

La financoj de TEJO estis unu el la plej gravaj aferoj, kiujn pritraktis la komitato de la asocio dum la IJK. Tamen malmulto povis esti decidita, ĉar mankis propono de buĝeto por la venonta jaro, kaj eĉ bilanco de la pasinta jaro. Ankaŭ por la nuna jaro TEJO ne havas validan buĝeton. Laŭ la estraro de TEJO pri la problemoj kulpas UEA.


La komitato de TEJO kunsidas. Foto: TEJO.

Laŭ la mankohava financa raporto de la estraro, TEJO ankaŭ en 2017 havis deficiton, eĉ se ĝi estas iomete pli malgranda ol en 2016 – 35.223 eŭroj anstataŭ 37.921 eŭroj. La deficito ĉefe rilatas al la salajroj de oficistoj kaj la kostoj de volontuloj.

La estraro interalie informis, ke la poŝmono al volontuloj estis multe pli alta ol kutime en Nederlando, kaj tial anoncis ĝian malatigon. Oni tamen ne menciis precizajn sumojn.

La estraro ne povis antaŭvidi, ĉu estos deficito por 2018, ĉar la ekonomia rezulto dependas de tio, ĉu TEJO ricevos subvenciojn por la oficistoj. Oni petis subvenciojn de UEA kaj ESF, kaj atendas la respondon. Ne estis pliaj detaloj, ĉar daŭre mankas buĝeto por la kuranta jaro.

Mankas ankaŭ bilanco por la pasinta jaro. La kasisto asertis, ke ne eblis fari bilancon por 2017 ĉar UEA faris la librotenadon kaj fakte ne donis la informon al TEJO. Laŭdire pro la sama kialo la estraro ne havas informon por fari bilancon por 2016, ĉar tiam la kontoj de TEJO kaj UEA estis intermiksitaj kaj ne eblis ĝis nun apartigi ilin.

Ekde 2018, TEJO kaj UEA havas apartajn librotenadojn, do ekde nun bilancoj laŭ la estraro ja estos fareblaj.

Pro tio, la komitato voĉdonis (sen kontraŭo) por apartigi la financan raporton el la jarraporto, ĉar oni ne povis akcepti ĝin en la nuna stato, sen bilanco.

Oni ankaŭ voĉdonis por peti ke la kasisto denove petu la informojn de UEA kaj donis limdaton de la 30-a de septembro por ricevi kompletan financan raporton. Oni esperis ke la limdato ne nur instigos la kasiston, sed ankaŭ igos UEA-n pli rapide respondi.

Estis diskuto pri la stato kaj estonteco de la revuo Kontakto, principe rilate al la novaj membraj reguloj de UEA. Ĉu daŭre presi Kontakton por bazaj membroj, se UEA ne plu faros? La plej malmultkosta membra kotizo estos nur 2 eŭroj – ĉu tiuj membroj plu ricevadu la revuon (kiu signifos grandan malprofiton)?

La komitatanoj kontraŭis la ideon ke iuj membroj ricevu la revuon kaj aliaj ne. Nome de egaleco ili volis ke aŭ ĉiuj ricevu aŭ neniuj. Oni diskutis ankaŭ, ĉu sendi nur unu ekzemplon jare al ĉiuj, kaj la aliajn 5 nur al tiuj kiuj pagis.

Tamen ankaŭ pri tio la komitato ne povis decidi, ĉar oni ne ricevis informojn pri tio, kiom kostas la presado de Kontakto, nek kiom oni ŝparus per la aliaj metodoj. Oni eĉ ne povis ricevi informon pri tio, kiom da abonantoj havas Kontakto, nur ke 146 estas abonantoj sen TEJO-membreco.

La jaran raporton oni ne povis diskuti dum la unua tago, ĉar ĝi pretiĝis nur je la 3-a horo matene en la sama tago, kaj la komitatanoj ne havis tempon konatiĝi kun ĝi. Laŭ la komitata reglamento de TEJO la raporto devas esti sendita al ĉiu komitatano ĝis la 31-a de januaro, do la raporto pri 2017 malfruis pli ol duonjaron.

En la fine liverita raporto cetere tute mankis informoj pri tio, kiom da membroj havas TEJO. Laŭ la estraro la kialo de tiu manko estas EJF (Eŭropa Junulara Forumo), en kiu TEJO membras. En la tempo de sia aliĝo TEJO supozeble plenumis la kriteriojn de EJF, tamen poste la kondiĉo pri membrokvanto estis altigita al 5.000 membroj, klarigis la estraro.

Se EJF eltrovus ke TEJO ne havas tiom da membroj, ili eksigus TEJO, do tial TEJO ne povas publikigi sian membrokvanton, la estraro argumentis. Pri la risko de eksigo raportis Libera Folio jam antaŭ du jaroj, kiam estis diskutata la altigo de la aĝolimo.

Kiam oni dum la komitata kunsido menciis, ke la jarraporto de UEA fakte enhavas informon pri la kvanto de membroj en TEJO, la estraro diris ke ili ne ŝatas tion kaj ke ili petis UEA-n ne disdoni tiun informon.

UEA tamen apenaŭ povas sekretigi sian jaran raporton, laŭ kiu TEJO en 2017 havis 505 individuajn membrojn. En 2016 la kvanto de individuaj membroj de TEJO estis 353. Dum la pasinta jaro la kvanto de individuaj membroj do kreskis je 152. Tamen tio ĉefe okazis, ĉar la aĝolimo estis altigita de 30 al 35 jaroj. Sen tiu altigo, la membrokvanto laŭ la estraro restus pli-malpli stabila.

Se temas pri la kvanto de aligitaj membroj, tiu laŭ la statistiko publikigita en la maja numero de la revuo Esperanto pasintjare estis 1.155. Do kiel ajn kalkuli, TEJO neniel povas atingi la suman kvanton de 5.000 membroj, kiu estas la minimuma postulo de EJF.


La prezidanto de TEJO manpremas kun la dua vicprezidanto de TEJO kaj la direktoro de Kosmo post subskribo de kontrakto. Foto: TEJO.

Estis granda diskuto pri la kontrakto inter TEJO kaj la entrepreno Kosmo, ĉefe pro la konflikto de intereso por Francesco Maurelli, kiu estas samtempe estrarano de TEJO kaj la direktoro de Kosmo. Ĉu li sidas ĉe ambaŭ flankoj de la tablo, oni demandis.

Francesco Maurelli konsentis, ke estis ia konflikto, sed asertis, ke li neniam voĉdonis en decidoj rilataj al Kosmo aŭ partoprenis la estrarajn diskutojn pri la kontrakto inter TEJO kaj Kosmo. Li ankaŭ diris, ke la kontrakto estis subskribita antaŭ ol li iĝis estrarano.

Unu komitatano demandis, kial TEJO pagas por oficisto specife pri subvencioj, se oni samtempe pagas Kosmon por trovi subvenciojn. Ĉu oni do pagas dufoje por ricevi unu aferon? La estraro klarigis ke unu homo ne povus fari ĉiujn laboron kaj tiel oni bezonis ambaŭ.

Francesco Maurelli aldone klarigis, ke kvankam li ja estas la direktoro de Kosmo, li estas preskaŭ volontulo, ĉar li ne ricevas salajron de sia entrepreno. Lia edzino Sara Spanó same faras multajn laborojn por Kosmo, sed ankaŭ ŝi laŭ la propraj vortoj laboras “preskaŭ kiel volontulo”.

Tamen estis maltrankvilo inter iuj komitatanoj pri la situacio. Ĉu indas pagi Kosmon, se TEJO havas grandan deficiton?

Francesco Maurelli krome asertis, ke multaj homoj ĉe la kunsido ricevis monon de Kosmo, ne nur li. Ankaŭ tio maltrankviligis la komitatanojn, kiuj ektimis pri la neŭtraleco de la komitato. Ili petis ke Maurelli nomu ĉiujn, kiuj ricevis monon de Kosmo, kaj fine evidentiĝis ke neniu komitatano fakte ricevis.

La sola alia ĉeestanto, kiu ricevis monon de Kosmo, estis Sasha Murr. Ŝi kandidatis al la estraro kaj estis rekomendita de la elekta komisiono, sed fine ne estis elektita.

La kasisto poste informis la komitatan retliston, ke ekde 2015 TEJO sume ricevis 372.000 eŭrojn pro laboro kun Kosmo, dum Kosmo siavice ricevis de TEJO 20.863 eŭrojn. El tiu sumo Kosmo poste donacis 5.000 eŭrojn al la IJK en Afriko.

TEJO nun subskribis novan kontrakton kun Kosmo dum la IJK, sed pro manko de tempo, la kontrakto ne estis diskutita dum la komitataj kunsidoj. Nun ĉiukaze ne eblas aserti, ke Maurelli ne estis estrarano kiam la kontrakto estis subskribita, ĉar li membras kaj en la eliranta kaj en la nova estraroj de TEJO.

Propono laŭ kiu nur jama estrarano rajtu esti elektita prezidanto estis malakceptita per 13 voĉoj kontraŭ tri. Anstataŭe oni decidis, ke nur “aktivaj membroj” povas esti elektitaj. “Aktivaj membroj” laŭ la decido inkluzivas volontulojn, oficistojn, komisiitojn kaj komitatanojn.

La proponintoj de la limigo volis certigi, ke la prezidanto havu sufiĉan sperton kaj scion pri TEJO, sed aliaj diris ke oni ne voĉdonus por kandidato sen sperto.

Propono limigi komitatanojn al nur du mandatperiodoj estis malakceptita per 15 voĉoj kontraŭ tri. La komitatanoj forte kontraŭis la ideon ke oni bezonus limon. Ili ankaŭ diris ke estas maltro da komitatanoj, ne tro da homoj kiuj volas aktivi.

Tri homoj kandidatiĝis por esti komitatanoj Ĉ kaj ĉiuj estis elektitaj: Rakoen Martens el Belgio (kun 21 voĉoj), Paulína Jalakšová el Slovakio (20) kaj Joop Kiefte el Nederlando (18)

Ne okazis voĉdonado por komitatano C ĉar laŭ klarigoj de la estraro, la Ĝenerala datum-protekta regularo de EU (ĜDPR) malpermesas al la asocio konservi personajn informojn, kiuj estus bezonataj por kontakti la junajn amikojn de Esperanto.

La komitato petis ke la estraro preparu raporton pri la strategia plano de TEJO por la jaroj 2014-2017 – ĉu ni atingis sukceson?

La mandatperiodo de la estraranoj en 2017 estis mallongigita al nur unu jaro. Estis propono denove longigi ĝin, sed la propono ne estis populara. Nur Mung Bui (Feliĉa), la kasisto de TEJO, parolis favore al ĝi, ĉiuj aliaj komitatanoj kiuj parolis, kontraŭis ĝin.

Fakte la kritiko konvinkis ankaŭ la ĝeneralan sekretarion Charlotte Scherping Larsson. En la voĉdonado neniu subtenis ĝin, 19 kontraŭis kaj 7 sin detenis. (Ĉiuj estraranoj krom Charlotte sin detenis.) Oni tamen akceptis ŝanĝi la komencan daton de la oficiperiodo al la unua de septembro, por ke la nova estraro havu tempon prepari sin por la tasko.

Aldone estis akceptita ŝanĝo de la regularo, kiu permesas ke ofichavantoj restu ĉe sia posteno kvar sinsekvajn periodojn. Tio signifas, ke eĉ se la mandatperiodo de la estraranoj kaj la prezidanto nun estas unujara, ili same kiel antaŭe rajtos ofici sume kvar jarojn, se ili kandidatos kaj estos reelektitaj.

La plej aktiva kaj parolema komitatano dum la kunsidoj certe estis Michael Boris Mandirola, kiu havis demandon pri preskaŭ ĉiu afero. Francesco estis la plej aktiva estrarano, kiu respondis al preskaŭ ĉiuj demandoj.

Robert Nielsen

TEJO havas novan estraron

Hoan Tran Thi (Ĝojo) daŭrigos kiel prezidanto de TEJO. Dum diskuto pri volontuloj oni kritikis la negativan sintenon al la angla en la Centra Oficejo.


Ĉeestintaj novaj estraranoj: Olga Şevcencko, Feliĉa, Francesco Maurelli, Ĝojo, Leon Kamenicky kaj Hanso Becklin. En la foto mankas Arturo Crespo, Kingslim Edah kaj Tuŝka. Foto: TEJO.

La komitato de TEJO dum la pasinta semajno plurfoje kunsidis dum la Internacia Junulara Kongreso en Badaĥozo, Hispanio, por diskuti la agadon dum la pasinta jaro kaj elekti novan estraron.

Post longa diskuto kaj multaj voĉdonoj, la komitato de TEJO per 14 voĉoj kontraŭ 10 decidis, ke la estraro havu naŭ anojn. La subtenantoj de tiel granda estraro menciis la kvanton kaj kvaliton de la kandidatoj – sen sufiĉe da estraranoj, gravaj taskoj laŭ ili restos neplenumitaj. La kontraŭantoj timis ke tro granda estraro malpli facile kunlaboros.

Kiel la solaj kandidatoj por siaj postenoj, Hoan Tran (Ĝojo) el Vjetnamio estis elektita prezidanto, Konstanze Schönfeld (Tuŝka) el Italio iĝis ĝenerala sekretario, kaj Mung Bui (Feliĉa) el Vjetnamio kasisto.

En la balotado pri la vicprezidenta posteno Léon Kamenický el Slovakio ricevis 24 voĉojn kaj Francesco Maurelli el Italio 17 voĉojn, el 24 entute. Kiam oni informis la komitaton ke la estraro decidos, kiu estu la unua kaj kiu la dua vicprezidanto, kelkaj komitatanoj kontraŭis tion. La komitato anstataŭe per voĉdono decidis, ke la unua vicprezidanto estu la kandidato kiu ricevis pli da voĉoj, en ĉi tiu kazo Léon.

Cyprien Guiya, kiu estis estrarano ĝis la IJK kaj estis rekomendita de la elekta komisiono, nuligis sian kandidatecon pro “personaj kialoj” en la tago de la voĉdonado. La elekta komisio rekomendis kiel estraranon Sasha Murr (Oleksandra Kovjazina), sed ŝi ne estis elektita.

Ŝi ricevis unu voĉon malpli ol Kingslim Edah. Li estas la sola el la novaj estraranoj, kiu ne estis rekomendita de la elekta komisiono. Tri el la kandidatoj tute ne ricevis subtenon de la komitato. La sumaj rezultoj de la voĉdonado por la kvar ordinaraj estraranoj estis jenaj:

Elektitaj: Hanso Becklin (Usono) – 22 Arturo Crespo (Kolombio) – 21
Olga Şevcenco (Moldavio) – 14, Kingslim Edah (Benino) – 14.

Ne elektitaj: Sasha Murr (Ukrainio) – 13, Bernard Gnancadja (Benino) – 0, Joel Muhire (Kongolando) – 0, Kevin Morel-Fourrier (Francio) – 0.

Okazis longa diskuto pri la volontuloj. Du el la tri nunaj voluntuloj ĉeestis la kunsidon: Olga Şevcenco kaj Paul Helly. Ili rakontis pri siaj spertoj kaj donis rekomendojn por plibonigi la sistemon.

Paul plendis pri la “stranga etoso” en la Centra Oficejo, kiu malkomfortigis la volontulojn kaj malhelpis iliajn spertojn. Li sentis ke UEA ne estis bonveniga aŭ helpema al la volontuloj.

Unu ekzemplo estis la kvazaŭa malpermeso de la angla kaj negativaj reagoj al la uzo de tiu lingvo, kvankam la volontuloj ne havis alian komunan lingvon. Li klarigis ke laŭ la reguloj de EVS, volontuloj ne povas simple transpreni aliulan laboron, do li petis malpli da sekretaria laboro kaj pli da utila laboro.

La volontuloj petis pli da subteno kaj forte rekomendis ke estu kunordiganto de la volontuloj. Ili sentis ke tiu ĉi estas nepra, ĉar ili bezonas iun al kiu ili povas sendi demandojn.

Kiam Olga alvenis, ne estis loĝloko por ŝi, kio kompreneble ne estis bona afero. La volontuloj petis pli da helpo, principe por neparolantoj de Esperanto, ĉar alveni al nova lando kaj nova lingvo estas tre malfacile. Ili petis lingvokursojn de Esperanto kaj ankaŭ de la nederlanda.

Oni ankaŭ menciis la “polemikan” artikolon de Libera Folio pri la volontuloj kiuj uzis la anglan ĉar ili ne scipovis Esperanton. Sed la estraro opinias ke elekti neesperantistajn volontulojn funkciis tre bone kaj daŭrigos tion por novaj volontuloj.

Scio de Esperanto laŭ la estraro ne estas la sola kriterio kiun oni serĉas en volontuloj, kaj ofte estas manko de taŭgaj esperantistoj. Olga estis montrita kiel sukcesa ekzemplo de la afero, ĉar kiam ŝi komencis la volontulan laboron, ŝi ne scipovis Esperanton, sed nun estas estrarano de TEJO.

Tamen la estraro agnoskis, ke el la tri neesperantistaj volontuloj kiuj lernis esperanton dum sia volontulado, nur Olga restis en la komunumo. La aliaj du ne plu aktivas. Laŭ la estraro tio ĉi montras ke oni bezonas labori por plibonigi la sperton de la volontuloj.

Robert Nielsen

IJK-ano forpelita post seksa agreso

Programero pri “genra perforto” dum la IJK iĝis neatendite konkreta, kiam lernanto de Esperanto anoncis pri seksa perforto okazinta en ŝia propra ĉambro la antaŭan nokton.

Dum la merkredo de la Internacia Junulara Kongreso en Badajoz, Hispanio, okazis programero anoncita kiel “genra perforto”.

La sesio tamen iris en tute alia direkto ol supozite, kiam sur la scenejo aperis novulino, kiu en la antaŭa nokto mem spertis perfortan situacion en sia propra ĉambro.

En sia denaska lingvo, kun interpretado ambaŭdirekta, ŝi rakontis, ke samĉambrano tenis kaj tuŝis ŝin malgraŭ ŝiaj insistaj protestoj, kaj ne permesis al ŝi formoviĝi. Nur post kvin minutoj li lasis ŝin eliri kaj poste ekkuŝis en sia lito, kvazaŭ nenio estus okazinta.

Ne helpis al la situacio, ke ili malhavis fortan komunan lingvon.

La sekvan matenon ŝi rakontis al sia grupgvidanto, kiu informis la organizan teamon. Ŝi akceptis proponon paroli pri la okazaĵo antaŭ granda grupo, por averti aliajn partoprenantojn kaj peti konsilojn.

La ĉeestanta publiko donis konsilojn kaj laŭdojn pro la kuraĝo, sed venis ankaŭ diversaj emociantaj rakontoj de virinoj, kiuj travivis similajn spertojn en kaj ekster Esperanto-renkontiĝoj.

Sekvis diskuto pri la demandoj ĉu iri al polico aŭ ne, ĉu tuj publikigi la nomon de la perfortinto aŭ ne, kaj kion fari por malebligi perfortaĵojn estontece. Unu persono atentigis, ke la viktimoj estas plej ofte komencantinoj, kiuj pro tiu sperto poste restas for de la movado.

Pli malfrue la viktimo havis senrezultan parolon kun la agresinto mem:

– Tio, kion li diris al mi, sonis kiel mensogoj, ŝi diras.

Ŝi decidis ne iri al polico, pro manko de pruviloj kaj la antaŭvidita malfacileco de tio. La agresinto estis forsendita el la kongresejo por la resto de la IJK post interkonsento inter TEJO kaj la viktimo.

Tiu ĉi forta ago kontraŭ seksa miskonduto estas parto de pli granda movado en kaj ekster TEJO kontraŭ seksismo kaj por genra egaleco.

Esperinde pliaj asocioj kaj organizantoj de renkontiĝoj same esprimos maltoleron al miskonduto kaj malrespekto, kaj tiel kreos pli sekuran medion por ĉiuj esperantistoj.

La TEJO-estraro volas fari ĉion eblan por eviti al la kulpulo konsekvencojn, kiuj povas sekvi el interreta publikigo, kaj tial esprimis deziron, ke ĉi tiu artikolo ne aperu.
Aliflanke la estraro ĵaŭde vespere faris anoncon al la tuta kongreso por klarigi, ke TEJO ne toleras seksan miskonduton en ajna formo. Faris ĝin antaŭ la vespera koncerto Mark Konijnenberg, estrarano de TEJO, kiu diris jenon:
Mi bedaŭras anonci, ke estis partoprenanto, kiu seksĝenis alian partoprenanton. Sed la LKK kaj la TEJO-estraro forbaris la seksĝeninton de la kongresejo laŭ komuna decido de la LKK kaj de la viktimo.Se vi mem spertis aŭ spertos ion ĝenan, vi povas kontakti la organizantojn, kaj bonvolu fari tion.
Se vi dubas pri via propra konduto, pensu, ke la aŭskulta servo ankaŭ estas tie por vi. Se vi volas paroli pri io ajn, ne hezitu kontakti la aŭskultan servon, Severin, Juandi, Katarina kaj Klára. La LKK kaj la TEJO-estraro volas, ke estu klara, ke ni absolute ne toleras ajnan seksĝenon [aplaŭdo] kaj estu klara, ke tiu persono riskus tujan forbaron de la IJK. La diskuto pri la konsekvencoj, kiujn povas havi tiaj perfortaj agoj, estos ankoraŭ priparolata de TEJO. Dankon.

Rogier Huurman

La Komitato nuligis la Jarlibron sen diskuto


La balotiloj por C-komitatanoj estis kalkulitaj kelkfoje por certiĝi, ke la rezulto ne estas erara.

En sia vendreda kunsido la Komitato de UEA senŝanĝe akceptis la buĝeton por 2019, kio signifas ke venontjare la Jarlibro ne aperos. Kiel nova estrarano estis elektia Fernando Maia el Brazilo. Dum la elekto de nova C-komitatano la voĉoj estis unue fuŝe kalkulitaj.

La lasta Lisbona kunsido de la Komitato de UEA komenciĝis je kvaronhora malfruo.

– Ni atendas la ĝeneralan direktoron, kiu devis preni paperojn en la alia kongresejo post ĝia malfermo, klarigis prezidanto Mark Fettes.


Mark Fettes en la vendreda kunsido.

La plej multaj kongresaj salonoj troviĝas en la jura fakultato de la Lisbona universitato, tamen ne la salono Hodler, kie kunvenas la Komitato. Ĝi situas en la pompa rektorejo de la universitato, kie la gardistoj laŭ sia kutimo ne emas enlasi esperantistojn. Tamen post iom da konvinkado ankaŭ ĉi-foje la komitatanoj sukcesis eniri.

Por komenco la Komitato fintraktis la detalojn de la nova kotiz-sistemo, kiu estis principe akceptita en lundo. Oni interalie decidis, ke junaj membroj ĝis kaj inkluzive la aĝo de 19 jaroj ricevos 75-procentan rabaton de la baza kotizo, dum junaj membroj en la aĝo de 20 ĝis inkluzive 25 jaroj havos rabaton de 50%.

Tio signifas, ke 26-jara baza membro en Nederlando venontjare pagos kotizon de 44 eŭroj, dum 19-jarulo pagos 11 eŭrojn. En malpli riĉaj landoj la kotizoj estos malpli altaj, laŭ matematika formulo bazita sur la meza enlanda produkto en la koncernaj landoj. Tiuj, kiuj volos ricevi la revuon Esperanto en papera formo devos aldone pagi 30 eŭrojn, sendepende de aĝo kaj loĝloko.

La proponata 25-procenta rabato por personoj kun “limigita enspezo” aliflanke estis forte kritikata de pluraj komitatnoj, ĉar mankis difino de tio, kion signifas “limigita enspezo”. Prezidanto Mark Fettes unue aludis, ke povus temi pri ekzemple pensiuloj. Tiun difinon de “limigita enspezo” kritikis Michael Boris Mandirola:

– Mi ŝatus peti la estraron ne inkluzivi pensiulojn en tiu listo, ĉar se taksi laŭ la ĝenerala aĝostrukturo, tre multaj el niaj membroj apartenas al tiu kategorio. Se la kotizo estas tro alta por pensiuloj, ĝi simple estas tro alta entute.

Tuomo Grundström kritikis la la vortumon de la propono:

– Se demandi al kiu ajn, ĉu via enspezo estas limigita, la respondo estas jesa. Mankas ajna difino de tio, kion signifas limigita enspezo.


Brian Moon parolas.

Samopiniis Brian Moon:

– Ŝajnas al mi, ke la tuta propono estas nesubtenebla ĝuste pro la manko de difino. Ĉu oni celas, ke kiu ajn rajtas deklari sin malriĉa kaj ricevi rabaton surbaze de propra deklaro?

– Jes, tio estas esence la propono, konfirmis prezidanto Mark Fettes.

Edwige Tantin Ackerman aliĝis al la kritiko de la proponata rabato, kiu laŭ la kalkuloj de Martin Schäffer venontjare kostus al UEA “ion inter 6.000 kaj 7.000 eŭroj”.

– Tiu propono estas ne akceptebla, precipe se konsideri la deficiton. “Limigita” signifas nenion, dependas de la vidpunkto. Se tio estos aprobita, mi persone petos aliĝi laŭ tiu formulo.

Pro la forta kritiko Mark Fettes portempe retiris la proponon pri rabato por personoj kun “limigita enspezo”. Post prilaboro nova propono estos prezentita al la komitato por reta voĉdono.

Iom longe oni diskutis pri la kotizoj de dumvivaj “Bazaj membroj”, la nova senpapera membrokategorio. Laŭ la origina propono novaj dumvivaj Bazaj membroj pagu tridekoblon de la kotizo de Baza membro por la lando kie ili loĝas nun – aŭ por la lando kie oni plej longe rezidis dum la lastaj dek jaroj, se tiu kotizo estas pli alta.


La Komitato voĉdonas.

Multaj esprimis dubojn pri tio, ĉu vere homoj en la landoj de la plej malalta kotizkategorio rajtu iĝi dumvivaj membroj kontraŭ nur 60 eŭroj, se la jara kotizo de Baza membro tie estos 2 eŭroj.

Orlando Raola proponis tute forigi la kategorion de dumviva Baza membro. Fine oni decidis, ke membroj en landoj de la plej favora kotizkategorio devos pagi laŭ la dua, pli kosta tarifo, se ili volos iĝi dumvivaj membroj. Tiam la minimuma kosto por iĝi dumviva Baza membro venontjare estos 210 eŭroj. En Nederlando venontjare nova dumviva Baza membro devos pagi 1.320 eŭrojn.

Multa tempo estis elspezita por diskutoj pri ekonomia justeco, kaj la buĝeto devis esti traktita tre haste. Efektive nenio estis dirita pri la nuligo de la Jarlibro, se ne konsideri la intervenon de Mireille Grosjean, kiu “forte subtenis” ke la Jarlibro aperu ĉiun trian jaron, kaj “povus konsideri” ke la revuo aperu nur ĉiun duan monaton, por ŝpari monon.

Michael Boris Mandirola proponis, ke estu aldonita al la buĝeto enspezojn de luigado de ejoj en la Centra Oficejo kaj la Volontula domo por eksteruloj. Martin Schäffer kontraŭis la aldonon de difinitaj sumoj en la buĝeto dum oni ne scias, ĉu efektive oni sukcesos ion gajni. La Komitato samopiniis, kaj ne volis aldoni novajn teoriajn enspezojn en la buĝeton.


La finaj formuloj de la proponoj pri rabatoj estis projekciitaj sur grandan ekranon.

La deficito de la originala buĝetpropono de la estraro por 2019 estis 133.000 eŭroj.

– Ni proponas konservativan, se ne diri pesimisman buĝeton, ĉar ni preferas riski ke ni poste faros pl bonan rezulton – kaj ne male, kiel okazis en lastaj jaroj, klarigis Mark Fettes.

Post la ŝanĝoj kaŭzitaj de la forte rabatitaj kotizoj por la plej malriĉaj landoj, aprobitaj de la Komitato en lundo, la deficito de la proponata buĝeto altiĝis je 9.000 eŭroj, al 142.000.

Dietrich Weidmann kontraŭis la aprobon de tia buĝeto, krom se oni samtempe povus devontigi la estraron rapide sanigi la ekonomion de la asocio.

– Mark ja ne kulpas pri la terura situacio, sed se ni daŭrigos tiel, mi ne povas subteni politikon, kiu kondukos nian asociojn al kompleta detruo post kelkaj jaroj. Ni uzas la kaptialon por kovri kostojn, kiuj devas esti kovritaj el la enspezoj. Oni jam avertis pri la situacio en Bonaero, sed pasis tri jaroj kaj ne okazis saniĝo. Ni devas havi planon, kiu reduktas la deficiton jaron post jaro, mi ne volas ke venontjare la estraro denove prezentos al ni tian buĝeton, li dris.

Post malmulta diskuto la Komitato aprobis la buĝeton prezentitan de la estraro senŝanĝe. Aldone ĝi aprobis ankaŭ la rezolucion proponitan de Dietrich Weidmann, laŭ kiu la deficito devos esti duonigita ĝis 2020 kaj en 2022 la buĝeto estu ekvilibra. Post tio la buĝeto dum la sekva trijara periodo devos resti averaĝe ekvilibra. Tamen ne klaras kio okazos, se la ekonomio de la asocio ne sekvos la rezolucion de la Komitato.

Pro tempopremo la kunveno, kiu devis finiĝi je la 12-a horo, estis trifoje longigita. Eble pro la urĝo okazis grava fuŝo, kiun ĝenerala direktoro Martin Schäffer lastmomente sukcesis korekti.


Rakoen Maertens (meze) estis elektita nova komitatano C.

Michela Lipari, iama estrarano kaj ĝenerala sekretario de UEA, kandidatis por la posteno de estrarano pri kongresoj kaj kulturo. Por ke la kandidatiĝo estu valida, ŝi tamen devus unue esti elektita komitatano C. Kontraŭ ŝi kandidatis Rakoen Maertens, kiun forte subtenis Francesco Maurelli.

Por subfosi la eventualan subtenon de Michela Lipari li interalie laŭtlegis la alineon pri ŝi el la demisia letero de la tiama ĝenerala direktoro de UEA, Osmo Buller. En 2001 li skribis interalie: “Per konstanta pikado kaj agacado de tiuj, kiuj ne ĝuis ŝian favoron, ŝi venenis la atmosferon en la kunsidoj kaj inter ili.”

– Tio ne estas serioza. Do voĉdonu por serioza kandidato, konkludis Maurelli.

Post iom kaosa disdono de balotiloj kaj rapida voĉdonado oni kalkulis la voĉojn. Montriĝis ke Lipari estis elektita komitatano C per 27 voĉoj, dum Maertens ricevis nur 8 voĉojn. La kalkulintoj jam volis forporti la balotilojn, sed la ĝenerala direktoro Martin Schäffer unue petis rigardi ilin, kaj baldaŭ kun ĉagrenita mieno anoncis:

– Mi havas la impreson, ke estas tute inverse.


Kalkulado de balotiloj.

La balotiloj estis zorge rekalkulitaj, kaj montriĝis ke efektive Lipari ricevis 8 voĉojn kaj malgajnis la baloton. Per 27 voĉoj Rakoen Maertens estis elektita komitatano C. Tri komitatanoj ne voĉdonis.

Ĉar Lipari ne iĝis komitatano C, ŝi ne povis kandidati al la estraro. Estis do kvar kandidatoj: Brunetto Casini, Arina Osipova, Fernando Maia kaj Orlando Raola. Post la unua voĉdono restis du kandidatoj: Maia kaj Raola. En la dua voĉdonado Raola ricevis 15 voĉojn kaj Maia 25. Kiel nova estrarano estis do elektita Fernando Maia, kiu ne ĉeestis en la kunveno, sed prezentis sin per sesminuta filmeto.

Sekvafoje la Komitato de UEA renkontiĝos venontjare en la Universala Kongreso en Lahtio, Finnlando. Tie estos elektita tute nova estraro, kun nova prezidanto, ĉar post du mandatperiodoj Mark Fettes ne plu povos kandidati.

Centra Oficejo respondis pri robotoj


Inter la demandintoj estis ankaŭ vera verdulo, kies demando tamen ne rilatis al la funkciado de la Centra Oficejo.

Robotoj povus solvi la problemon pri tro malrapidaj aŭ mankantaj respondoj de Centra Oficejo. Tion proponis ĝenerala sekretario Aleks Kadar dum la programero “Centra Oficejo respondas”. Ĝenerala direktoro Martin Schäffer ne entuziasmiĝis.

Kvindeko da personoj ĉeestis en la salono Yamasaki, kiam komenciĝis la programero Centra Oficejo respondas, sed poste alfluis pli da interesiĝantoj, tiel ke en la fino la salono estis plenŝtopita kaj multaj staris en la koridoro.

La demandojn de la publiko surpodie respondis la ĝenerala direktoro Martin Schäffer, la konstanta kongresa sekretario Clay Magalhães kaj la kasisto Stanka Starčević.

La unuan demandon faris Ian Fantom, kiu komencis paroli pri la malbona sonsistemo en la salono Lapenna, sed baldaŭ konkludis, ke la mankoj en la kongresejo estas simbolaj pri la tuta UEA, kiu laŭ li estas nura farso.

– Kiamaniere vi supozas, ke ordinara membro en UEA estu aŭdata kaj havu voĉon? Kiel povas helpi la Centra Oficejo por tion efektivigi, kaj kiel ordinaraj homoj povu ŝanĝi aferojn en UEA.


Ian Fantom.

Antaŭ ol iu el la podianoj elpensis, kion respondi al tia vasta demando, la mikrofonon kaptis Emílio Cid, estrarano pri informado, kaj promesis ke ankaŭ tiun problemon solvos la longe atendata nova retejo de la asocio:

– Estos nova forumo, en kiu membroj povos kunlabori. Ni provos aŭskulti la membrojn. Sed unue devos pretiĝi la nova retejo kun la membra spaco, kaj en tiu membra spaco vi havos aliron al ĉi tiu nova forumo.

Iom pli poste Peter Baláž kondukis la diskuton al la efektiva temo de la kunsido, plendante ke la komunikado kun la Centra Oficejo ne bone funkcias:

– Ĉi tiu programero nomiĝas Centra Oficejo respondas, sed mi ŝatus peti, ke la CO respondadu ankaŭ dum la jaro, kaj ne nur dum ĉi tiu horo.

Al la kritiko aliĝis Francesco Maurelli, kiu opiniis, ke UEA nepre devus havi pri da volontuloj por efikigi la funkciadon de la Centra Oficejo:

– Mi scias, ke oni multe laboras en la CO, kaj volas danki la oficistojn. Sed aliflanke multaj mesaĝoj kaj petoj ne estas traktitaj, financaj petoj atendas multajn monatojn. Estas tro da laboro por la homoj kiuj estas tie. Alflanke, se ni rigardas la financajn dokumentojn, jam estas granda deficito kaj ne eblas dungi pli da homoj. Kiel vi planas solvi la situacion? Kiel volontuloj povus subteni la laboron de la oficistoj?

Ĝenerala sekretario Aleks Kadar kaptis la vorton por proponi originalan solvon, kiu vokis iom da rido en la publiko.

– Nun oni pli kaj pli enkondukas robotojn. Mi scias, ke inter la homoj estas specialistoj pri robotoj. Ĉu eblus enkonduki robotojn, kiuj povus ekrespondi al la homoj?

– Tio estas serioza demando, li aldonis, kiam evidentiĝis, ke parto de la publiko pensis ke temis pri amuza ŝerco.


La podianoj Martin Schäffer, Stanka Starčević kaj Clay Magalhães.

Ĝenerala direktoro Martin Schäffer ne entuziasmiĝis pro la propono.

– Estus sufiĉe strange, se oni vokus la Centran Oficejon kaj respondus roboto, kiu petus premi butonon unu, se la demando temas pri financoj… Sed efektive la laborkvanto estas nekredeble alta por multaj oficistoj. Mi povas nur ripeti, ke ni provas fari nian plejeblon.

Pli da volontuloj ne estas la universala solvo al la problemoj de la Centra Oficejo, aldonis Martin Schäffer.

– Kelkaj el la volontuloj eklernis Esperanton nur post la ekvolontuliĝo, kaj kiam la homoj estas spertaj, ili jam forlasas la Centran Oficejon.

Martin Schäffer, kiu iĝis ĝenerala direktoro de UEA en januaro, ne loĝas Roterdamo kaj kaj nur malofte vizitas la Centran Oficejon. Barbara Pietrzak, iama estrarano de UEA, scivolis, ĉu efektive li ankaŭ estonte intencas gvidi la laboron de la Centra Oficejo, mem ne troviĝante tie, aŭ ĉu li tamen havas la planon iom pli konstante aŭ regule troviĝi en Roterdamo.

Ne estas tia plano, diris Martin Schäffer.

– Verdire la afero mirinde bone funkciis, almenaŭ laŭ mia sperto. La oficistoj ege bone scias, kion ili devas fari. Eble kiam mankas neceseja papero, mi ne povas rekte helpi, sed mi traktas ĉiujn aferojn telefone aŭ skribe, mi ricevas bonajn respondojn, kaj la afero funkcias tute bone sen mia ĉeesto.

Kongresano Anna Skurladska demandis, ĉu ne eblus, ke kiam oni petas ĝiron el unu UEA-konto al alia, la paginto kaj la ricevinto tuj ricevu konfirmon pri la pago. Respondis Stanka Starčević:

– Momente tio ne eblas. Mankas tempo por korespondado kun ĉiu unuopa petanto de iu pago. Tio povas ŝajni simpla afero, sed se oni havas sesdekon da ĝirpetoj tage, tio ne estas simpla.


Apud la podianoj sidi ankaŭ unu el la volontuloj de la Centra Oficejo, kiu tamen ne partoprenis la diskuton.

Kiam do pretos la nova retejo, kaj ĉu ĝi ebligos al la membroj mem administri siajn transpagojn, demandis Anna Skurladska.

Martin Schäffer ne povis diri kiam la retejo pretos, sed jam povis diri, ke ankaŭ en la nova retejo la membroj ne povos rekte administri la pagojn.

– Supozeble oni havos en la membrospacon funkcion per kiu oni povos sendi ĝiropeton en organizita formo, sed oni devas tre atenti, ke tio ne tro similu al bankoservo.

Alia grava programero dum ĵaŭdo estis la Esperantologia konferenco, dum kiu Humphrey Tonkin, iama prezidanto de UEA, tre persone rememoris pri la interlingvisto Detlev Blanke, kiu forpasis en 2016. Li atentigis pri la kapablo de Blanke agi en la tiama orienteŭropa politika sistemo, utiligante la eblojn kiujn ĝi donis, samtempe atentante la limigojn starigitajn de ĝi.

Multaj en la okcidento suspektis, ke orienteŭropaj Esperanto-asocioj funkcias laŭ instrucioj de Moskvo. Laŭ Tonkin Blanke iam diris al li, ke tiuj instrukcioj tamen “bedaŭrinde neniam venis”. Sovetio ja rilatis al la esperantistoj pli suspekteme ol multaj aliaj orienteŭropaj landoj.

Tonkin ankaŭ rakontis pri la tiel nomataj sekretaj konsultiĝoj de orienteŭropaj Esperanto-asocioj, kiuj ja efektive estis sekretaj tiasence, ke la enhavo de la diskutoj ne estis publikigita, kaj eĉ ne la protokoloj.

Tamen laŭ Tonkin ne temis tiom pri komplotado kiom pri komparo de spertoj de Esperanto-asocioj funkciantaj en similaj kondiĉoj – do, ekzemple se Bulgario eldonas revuon en Esperanto, kial ne Hungario faru la samon kaj pli bone? Se Pollando havas radio-elsendojn, kial iu alia lando ne faru same? Kaj ĉar GDR havis ŝtate pagatan laboriston por la Esperanto-ligo, kial la ŝtato ne faru same ekzemple en Rumanio?

La tuta unua parto de la Esperantologia konferenco estis dedicita al Detlev Blanke, pri kiu parolis ankaŭ Sabine Fiedler, Ulrich Lins kaj Alberto-Calientes. La laste menciita preleginto rakontis pri la rolo de Detlev Blanke en la starigo de Esperanto-asocio en Kubo. Resumoj de la prelegoj troviĝas en la retejo de la Esperantologia konferenco.


Jonny M kun fono de spontaneaj dancemuloj sur la scenejo.

El la kultura programo eble aparte menciindas la koncerto de Jonny M (Jonas Marx), kiu inter la pli juna generacio de esperantistoj momente ŝajnas esti la plej populara stelulo.

Aŭdiĝis plendoj pri tio, ke oni aranĝis la koncerton en ejo kun sidlokoj, ne en dancejo. Poste tamen la dancemuloj svingiĝis ne nur en la koridroj, sed eĉ spontanee suriris la scenejon, tiel aldonante dinamikan fonon al la rapa regeo de Jonny M.

La temperaturo en Libono en ĵaŭdo preskaŭ atingis 40 gradojn, kaj la klimatizo de la plenplena koncert-salono ne ŝajnis esti dimensiita por tio, do ŝvitis ne nur Jonny M sed ankaŭ la publiko. Tio tamen neniun fortimigis. Aparte kortuŝa estis la kanto kiun Jonny M verkis pri kaj por sia forpasinta patro.

Pli malfrue dum ĵaŭdo okazis ankaŭ koncerto de Kajto, kiu pli ol duone plenigis la grandegan salonon Lapenna.

La jam tradicia futbalmaĉo same okazis ĵaŭde, tamen sen la pasinjara sukceso. La tutmonda esperantista teamo fine sukcesis fari unu golon, sed tamen gajnis kun la ciferoj 1-7 kontraŭ teamo de lokanoj.

Kalle Kniivilä, Jukka Pietiläinen

Legantoj de la revuo Esperanto kontentas


La plej centra loko de la Lisbona kongresejo estas la enirhalo de la fakultato de juro. Super la pordo videblas la portretoj de du maldekstremaj studentoj mortigitaj en la 1970-aj, Ribeiro Santos kaj Alexandrino de Sousa.

Neniuj akraj kritikoj aŭdiĝis, kiam legantoj de la revuo Esperanto renkontis la redaktoran paron marde posttagmeze. Ĉefe zorgigis la publikon la risko, ke la papera revuo povos malaperi.

Dum mardo la vetero en Lisbono iom varmiĝis, sed la temperaturo daŭre restis sub 30 gradoj, do tute eltenebla kompare kun la varmego, kiun oni prognozas por jaŭdo kaj vendredo.

Laŭ la kongresa programo mardo estis “tago de kapabligo”, sed ne tute evidentas kion tio signifas, krom ke en mardo okazis la seshora programero “tago de lernado”. Okazis ankaŭ ekzemple kunsido pri la kongresa temo, prelego pri origamio kaj kunveno de la Eŭropa Komisiono de UEA.

Tre populara montriĝis la promesita prelego pri la tramoj de Lisbono, unu el la grandaj turismiaj vidindaĵoj de la urbo. La sufiĉe granda salono Barreto estis plenplena jam longe antaŭ la planita horo.

Multaj kongresanoj alportis seĝojn per kiuj ili blokis la koridorojn, aŭ stariĝis ĉe la muroj de la salono. Je la anoncita horo tamen ne aperis la prelegunto, sed alia persono, kiu anoncis, ke pro troa okupiteco de la respondeculo la prelego estis nuligita. Anstataŭe al interesiĝantoj estis proponita iom da instruado pri la portugala lingvo.


Mikaelo Bronŝtejn dum la marda koncerto.

Eĉ pli populara estis alia programero, kiu krome okazis laŭplane: la koncerto de Mikaelo Bronŝtejn kaj Sergeo la Terura, kiel li sin nomas. La salonego Carreira estis plenega, kaj ankaŭ tie multaj homoj staris en la koridoro ĉe la muro. La duopo prezentis ĉefe kantojn de sovetiaj bardoj en Esperanto. Inter la kantoj Mikaelo Bronŝtejn interese rakontis pri la historio de la nesankciitaj bardaj kantoj en Sovetio.

Pli frue dum la semajno Bronŝtejn en “aŭtora duonhoro” en la libroservo prezentis siajn lastatempajn verkojn, interalie la romanon “Mi stelojn jungis al revado” pri la sortoj de esperantistoj en la fruaj jaroj de Sovetio. Ĝi laŭ István Ertl “panoramas turmentajn jardekojn de Sovetio tra sortoj streĉe interplektitaj”.

István Ertl mem havis sian aŭtoran duonhoron en mardo. Dum ĝi li interalie prezentis la reviziitan tradukon de la romano “Sensorteco” de la Nobel-premiito Imre Kertész. La unua eldono jam de iom da tempo ne haveblas, kaj la nova traduko aperis ĉe Mondial tuj antaŭ la Universala Kongreso.


István Ertl dum la aŭtora duonhoro.

En mardo okazis ankaŭ la renkontiĝo de la redaktoroj de la revuo Esperanto kun la legantoj. Iom pli ol dudeko da interesiĝantoj kolektiĝis en la salono Yamasaki por aŭdi la geredaktorojn Dima Ŝevĉenko kaj Anna Striganova rakonti pri sia laboro kaj pri la perspektivoj de la revuo.

Centra temo dum la posta diskuto estis la demando, ĉu la papera revuo travivos la ekonomian krizon de UEA, des pli ke la nova membrokategorio “Baza membro”, enkondukita de la komitato en lundo, ne enhavas abonon de la papera revuo.

La redaktoroj opiniis, ke la papera revuo nepre devas plu ekzisti. Laŭ ilia ĝisnuna sperto la plej multaj legantoj preferas la paperan version, kaj krome ĝi havas gravan simbolan signifon. Ankaŭ la publiko ŝajnis forte opinii ke la papera eldono daŭre aperadu, eĉ se ne klaris, kiom oni pretas pagi por ĝi.

La redaktoroj rakontis ankaŭ, ke la reta kaj papera eldono nun estas identaj, kaj ke ne facile eblus eldoni apartan, pli ampleksan retan version, ĉar eĉ se la redakcio ricevas trioble aŭ eĉ kvaroble tiom da materialo, kiom povas trovi lokon en la papera eldono, granda parto el la materialo ne estas uzebla, kaj eĉ se ĝi ja estas uzebla, ĝi postulas multan redaktan laboron.

Ĝenerale la legantoj – aŭ almenaŭ tiuj, kiuj ĉeestis la kunvenon – ŝajnas kontenti pri la enhavo de la revuo, kaj precipe pri la fakto, ke ĝi nun denove regule aperadas. Ne estis multe diskutata la maniero, en kiu la revuo raportas – aŭ pli ĝuste ne raportas – pri la problemoj en UEA, sed la redaktoroj akcentis, ke nek la estraro nek la ĝenerala direktoro iel ajn provis limigi ilian liberecon.

La kunvenon ĉeestis ankaŭ la multjara provleganto de la revuo, Rob Moerbeek, kaj Anna Striganova kaptis la okazon danki lin pro lia grava laboro. Rob Moerbeek siavice atentigis ke ne malutilus, se krom la serioza enhavo la revuo foje havu lokon ankaŭ por io leĝera, humura.

La mardan programon finis du koncertoj kaj montrado de horor-filmo. Merkredo laŭkutime estos ekskursa tago, dum kiu jam atendeblas iom altaj temperaturoj.

Kalle Kniivilä, Tuomo Grundström

UEA-membreco kostos 74 eŭrojn jare


Mark Fettes parolas dum la komitata kunsido en lundo.

En ekstra kunsido en lundo la komitato de UEA altigis la kotizon de membro-abonanto en riĉaj landoj de 64 eŭroj al 74 eŭroj. Por nura reta membreco oni pagos 44 eŭrojn jare. Kiom pagos loĝantoj de malpli riĉaj landoj ne tute klaras.

La renovigo de la membrosistemo estis la ĉefa temo de la komitata kunsido de UEA, kiu komenciĝis je 15.20 lunde posttagmeze, dudek minutojn post la anoncita horo. Ĉi-foje pri la malfruo ne kulpis la kongresejaj gardistoj, kiuj ja zorge observis ĉiujn pasantojn – ili tamen ne baris la pordon, kiel en sabato.

Anstataŭe la malfruon kaŭzis mem la komitatanoj, el kiuj la plej multaj ne alvenis ĝustatempe. Krome longan tempon postulis la fosado en stakoj de dokumentoj, kie la komitatanoj devis mem provi kunmeti la ĝustan kolekton de paperoj por la aktuala kunsido, kvankam sur la tablo ĉefe kuŝis paperoj pri la buĝeto, kiu tute ne estis traktita en lundo.

La kerno de la renovigo de la kotiza sistemo estas la forigo de la kategorioj MG (membro kun Gvidlibro) kaj MJ (membro kun Jarlibro), ĉar la kutimaj Gvidlibro kaj la Jarlibro laŭplane ne plu aperos. Anstataŭe estis proponata la nova kategorio “Membro per Reto”. Tiaj membroj pagos bazan kotizon, kiu en Nederlando venontjare estos 44 eŭroj. Ili ricevos aliron al ĉiuj retaj servoj, inkluzive de la elektronika versio de la revuo Esperanto.

Anstataŭ la Jarlibro aŭ la Gvidlibro, la membroj de UEA estonte povos trovi la samajn informojn, aŭ eble eĉ pli da informoj, en la nova membrospaco de la retejo de UEA. La ĝenerala direktoro de UEA, Martin Schäffer, tamen ne kuraĝis diri precize kiam ĉiuj informoj haveblos en tiu maniero, sed laŭ li tio ja okazos en 2019.

Pluraj komitatanoj plendis, ke ili ne ricevis dokumentojn, kiuj klare montrus ĉiujn detalojn de la proponata nova kotizsistemo, nek informojn pri tio, kiel la nova sistemo influos la financojn de UEA. Martin Schäffer klarigis, ke laŭ liaj kalkuloj UEA uzante la novan sistemon havos klare pli da kotizaj enspezoj en 2019 ol ĉi-jare, eĉ se la fina kvanto de membroj en 2019 ne superus la kvanton de membroj en la mezo de 2018.

Laŭ la ankoraŭ ne pritraktita buĝetpropono oni antaŭvidas kotizenspezojn de 156.700 eŭroj de individuaj membroj en 2019. En 2017 la sumo de la kotizoj pagitaj de individuaj membroj estis 134.281 eŭroj, do temas pri buĝetita kresko de proksimume 17 procentoj. (En 2018 oni buĝetis enspezojn de 143.120 eŭroj de la kotizoj de individuaj membroj, sed kiom realiĝos ankoraŭ ne klaras.)

La propono pri la nova kotiza sistemo estis en la komitata reta diskutejo forte kritikata de Osmo Buller, kiu tamen pro sanproblemoj mem ne povis veni al Lisbono. Laŭ li la nova sistemo per forigo de la plej malmultekosta kategorio (membro kun Gvidlibro) kaj samtempa forigo de la papera Jarlibro, kombine kun drasta altigo de la kotizo, certe forpelos multajn membrojn.

Krome li atentigis, ke la longe promesata nova retejo, kiu anstataŭu la paperan Jarlibron, povas lasi atendi sin:

– La nova sistemo estas administre pli komplika ol la malnova kaj la registrado kaj librotenado de la pagitaj kotizoj postulos multe da laboro. La Estraro ŝajnas fidi, ke almenaŭ tiurilate la nova retejo jam baldaŭ pretos kaj sekve eblos apliki la novan kotiz-sistemon jam ekde 2019. Mi emas pli kredi, ke ĝi ne estos baldaŭ preta kaj eĉ se jes, plej neantaŭvideblaj infanmalsanoj povos aperi kaj la tuto povos eĉ komplete panei. Temas pri afero, ĉe kiu oni ne aventuru. Tial mi pledas, ke oni ne ekapliku la novan sistemon jam ekde 2019 sed plej frue ekde 2020, kondiĉe ke la reteja bazo estos unue realigita. La Komitato ne fidu blinde al la certigoj de la Estraro, ke ĉio bone ekfunkcios jam ĉi-jare.

El la kritikoj de Osmo Buller dum la komitata kunsido estis tamen levita nur la plej malgrava, tiu pri la nomo de la nova senpapera membrokategorio. Renato Corsetti proponis, ke la kategorio nomiĝu “Baza membro”, kaj tiun ŝanĝon la komitato pli-malpli unuanime akceptis.

Cetere la diskuto ĉefe temis ne pri la konkretaj efikoj de la proponata nova sistemo al la kvanto de membroj kaj la financoj de la asocio, sed pri la plej justa maniero difini la kotizojn por loĝantoj de malpli riĉaj landoj. Laŭ komitatano Michael Boris Mandirola la kotizniveloj proponitaj de la estraro ne estis sufiĉe diferencigitaj.

Mandirola tial proponis, ke la kotizniveloj por la kvar malpli kostaj kategorioj estu difinitaj per matematika formulo, rekte surbaze de la meza enlanda produkto de la koncernaj landoj. Finfine tamen estos nur kvin malsamaj kotizniveloj, sed la niveloj laŭ la formulo de Mandirola iĝos malpli altaj ol tiuj proponataj de UEA.

Ne eblis precize scii, kiom la propono de Mandirola kostos al UEA, eĉ se Martin Schäffer post rapida kalkulo konkludis, ke se la membrokvanto restos la sama, la enspezoj kredeble sinkos je proksimume 8.500 eŭroj. Tiun sumon la komitato evidente opiniis akceptebla, ĉar ĝia granda plimulto voĉdonis por la propono de Mandirola.

Jam post la voĉdono Mandirola korektis siajn pli frue prezentitajn kalkulojn kaj klarigis al la komitato, kion ĝia decido signifas. Ĉar la baza kotizo por Nederlando estis difinita je 44 eŭroj, loĝantoj de la plej malriĉaj landoj laŭ li venontjare pagos du eŭrojn por membri en UEA.


La komitato kunsidas en salono Hodler.

Post kiam la komitato tiel rezignis je nekonata sumo en kotizaj enspezoj, komitatano Dietrich Weidmann proponis eĉ pli draste altigi la kotizon kiun pagas la loĝantoj de la pli riĉaj landoj, por plibonigi la ekonomian situacion de la asocio:

– Nun la situacio estas drasta, kaj tio postulas oferton de ni. La baza kotizo estu 50 eŭroj kaj ne 44.

La propono de Weidmann ne trovis subtenon de la komitato, sed li provis denove, kiam devis esti decidita la nivelo de la aldona sumo, kiun devos pagi membroj-abonantoj por ricevi la paperan revuon Esperanto.

Laŭ la propono de la estraro, la baza kotizo nun estos tiu por senpaperaj membroj. Tiuj, kiuj deziros plu ricevadi la paperan revuon Esperanto, devos pagi aldonan sumon kiu kovru la kostojn de la revuo. Tiu sumo estu sama por membroj en ĉiuj landoj.

Laŭ la propono de la estraro la prezo de la papera revuo por membroj estu 30 eŭroj jare, sed Dietrich Weidmann opiniis, ke la membroj-abonantoj prefere pagu 40 eŭrojn jare.

La ĝenerala direktoro de la asocio, Martin Schäffer tamen trovis la proponon tro drasta:

– Ni riskus ke estos tro malmultaj abonantoj. Se la prezo estos tro alta, en iu punkto ni atingos l apunkton, kie ni ne povos eldoni la revuon entute.

Michael Boris Mandirola opiniis, ke oni povus altigi la prezon de la revuo almenaŭ ĝis 35 euroj, ĉar tiuj, kiuj ne volas malavare subteni la asocion ajnakaze povos legi la revuon en la reto. Simile opiniis komitatano Maritza Gutiérrez el Kubo:

– Se ni volas trovi novajn vojojn, tiu prezo de 35 eŭroj estas akceptebla. Laŭ la evoluo de la mondo papero fariĝas io luksa. Rigardante kiel evoluas la mondo kaj kiel necesas amike rilati al la medio, mi subtenas.

Kontraŭis la altigon de la prezo de la revuo Dennis Keefe, kiu atentigis ke la papera revuo estas bona informilo kaj tial devas esti konfirmita.

Ankaŭ Renato Corsetti kontraŭis plialtigon – eĉ la prezon proponatan de la estraro li opiniis tre alta, kvankam li pretis ĝin akcepti.

– Se oni demandus nun al mi, ĉu mi volas pagi 30 eŭrojn por ricevi la paperan revuon, mi demandus, ĉu vi estas freneza. Mi ne pagus. Kaj mi konas amason da normalaj esperantistoj, por kiuj 30 eŭroj estas granda sumo. Mi volas diri, ke mi subtenas la proponon de la estraro, kvankam mi kredas, ke jam la prezo de 30 eŭroj perdigos al ni amason da membroj.

Ĝenerala direktoro Martin Schäffer atentigis, ke simpla abono de la papera revuo jam nun kostas 32 eŭrojn, kaj fine la komitato kun granda plimulto akceptis la proponon de la estraro. Do loĝantoj de Nederlando kaj simile riĉaj landoj en 2019 pagos 44 eŭroj por baza (reta) membreco en UEA, kaj pliajn 30 eŭrojn por la revuo. Jarlibron membroj ne plu ricevos.

Eventuale ja aperos ia jarlibreca eldonaĵo ĉiun trian jaron, sed se jes, ĝin la dezirantoj devos mem aĉeti, klarigis prezidanto Mark Fettes.

La kunsido estis longigita ĝis la 18-a horo, sed la tempo tamen ne sufiĉis por pritrakti proponon pri dumviva reta membreco. Pluraj komitatanoj esprimis konsternon pri la ideo, ke por 30 eŭroj loĝantoj de malriĉaj landoj povus ricevi dumvivan membrecon. La plua diskuto pri la temo estis prokrastita ĝis la lasta komitata kunsido, kiu okazos vendrede.

La plej grava temo en vendredo sendube estos la buĝeto de UEA por 2019, sed ne tute klaras, ĉu la buĝeta propono de la estraro plu validas, post kiam la komitato ŝanĝis ĝian bazon, malaltigante la kotizojn por malpli riĉaj landoj. Aliflanke ankaŭ ĝis nun malkongruo kun la realo plej ofte ne malhelpis al la komitato akcepti buĝetojn proponitajn de la estraro.

Kalle Kniivilä

La Centra Oficejo restos en Roterdamo

La demando pri la situo de la Centra Oficejo regule reaperadas, ĉar iuj asertas, ke UEA povus atingi gravajn ŝparojn, se la oficejo troviĝus en malpli kosta lando. La estraro tamen almenaŭ momente ne planas tian drastan ŝanĝon.


La solena inaŭguro. Foto: Maria Barcellos.

Dimanĉe je la 10-a horo estis solene inaŭgurita la ĉi-jara Universala Kongreso de Esperanto. La dua ĉefa programero post la duhora inaŭguro estis la tradicia ero “Estraro respondas”.

Pasintjare en Seulo tiu programero estis estis aranĝita en netradicia maniero, kun laŭtemaj grupoj. La eksperimento ne montriĝis sukcesa, kaj ĉi-jare la programero estis organizita en tradicia maniero, demando el publiko, respondo de respondeca estrarano.

La pasintjara dividiĝo je temaj grupoj post la ĉi-fojaj komencaj prezentoj estis kritikata, kvankam la prezidanto Mark Fettes diris ke tiuj kritikoj pli frue ne atingis liajn orelojn. Malmulte da aliaj plendoj aperis ĉi-jare, kvankam UEA eĉ laŭ la estraro estas en financa krizo kaj neniu havas bonajn respondojn kiel solvi tion.

El la publiko reaperis ankaŭ la ideo pri ebla translokigo de Centra Oficejo de UEA al lando, kie la salajrokostoj, la ĉefa parto de oficejaj kostoj, estus malpli grandaj. La prezidanto tamen ne subtenis la ideon almenaŭ momente, kvankam li ja ankaŭ ne povis diri, ke la oficejo neniam translokiĝos.

La situo en Roterdamo laŭ la estraro ja estas avantaĝa, ĉar Nederlando estas lando kie aferoj funkcias kaj mankas problemoj, kiuj povus esti gravaj aliloke. Tamen, kiom ni pretas pagi pro tiu avantaĝo? Tio estas la demando, Fettes rimarkigis.

Ankaŭ la argumento, ke la oficejo situu tie, kie aliaj internaciaj organizoj havas siajn oficejon, laŭ la estraro ne estas grava, ĉar la oficejo ekzistas unuavice por esperantistoj. Se ĝi situus en Parizo, Bruselo aŭ Vieno, esperantistoj ne multe vidus diferencon kompare kun Roterdamo.

La divido de taskoj ankaŭ al volontuloj estis diskutata, interalie rilate la artikolon de Libera Folio pri la uzo de la angla kun volontuloj kiuj ne scipovis Esperanton kiam ili alvenis.

En oktobro 2017 Libera Folio rakontis, ke novaj volontuloj ne plu bezonas scipovi Esperanton, kaj por komuniki kun ili la oficistoj devas paroli angle. Nun unu el tiuj volontuloj tamen unuafoje partoprenas UK-n kaj jam bone parolas Esperanton, rakontis la brazila estrarano Emilio Cid.

Krome al la oficejo rilatis la demando pri tio, kial la nova ĝenerala direktoro Martin Schäffer plejparte ne laboras en la oficejo. Laŭ la klarigoj prezentitaj en Lisbono, la estraro ja demandis la jamajn oficistojn en la Centra Oficejo, ĉu iu el ili pretus akcepti la direktoran taskon, sed neniu pretis, ĉar ili ne venis la oficejo unuavice por tiu laboro.

La manko de oficistoj en la Centra Oficejo estas problemo, kiun la estraro provis solvi per transpreno de kelkaj taskoj el oficistoj fare de estraranoj, oni klarigis en Lisbono.

Multaj esperoj estis ligitaj ankaŭ kun la nova retejo, kiu devus “baldaŭ” funkcii. La retejo devus fariĝi forumo por funkcii kiel agadejo, ne kiel diskutejo, diris Emilio Cid.

En aliaj demandoj temis interalie pri tio, kial UEA ne planas kongresi en Rusio aŭ Albanio, nome en landoj, kie neniam okazis Universala Kongreso.

Dimanĉe okazis ankaŭ ekumena diservo kaj pluraj fakaj programeroj. Je la 20-a horo granda parto de la kongresanoj kolektiĝis por la Nacia Vespero.

Jukka Pietiläinen

La komitato ne kontraŭis Trezoron

La 103-a Universala Kongreso en Lisbono komenciĝis sabate posttagmeze per komitata kunsido. La elekto de Trezoro Huang Yinbao kiel estrarano estis aprobita, sed la demando pri la elekto de pliaj novaj estraranoj estis prokrastita ĝis vendredo. Ĝis nun aliĝis al la kongreso proksimume 1.500 homoj el 73 landoj.


La komitata kunsido estis rekte elsendita per Facebook. Klaku la bildon por spekti.

La vetero en la ĉefurbo de Portugalio en sabato ŝajnis iom pli milda kaj ventohava ol la pasintsemajna vetero en pluraj aliaj eŭropaj landoj – la temperaturo en sabato estis inter 16 kaj 26 gradoj.

Tio estas sufiĉe agrabla por tiuj kongresanoj, kiuj alveturis el la momente preme varmegaj pli nordaj partoj de la kontinento. Por dimanĉo oni prognozas proksimume la saman veteron. Ekde merkredo tamen atendeblas altiĝo de la temperaturo, kaj por ĵaŭdo oni prognozas 36 gradojn.

La ĉi-jara kongresejo troviĝas en universitato de Lisbono, ĉefe en la jura fakultato kaj la rektorejo. La salono Hodler, kie okazas la komitataj kunsidoj, situas en la rektorejo. Ties pordoj estis baritaj de gardisto, kiu enlasis la komitatanojn nur dek minutojn post kiam la kunsido jam devis komenciĝi.

Al la atendantoj oni diris, ke la salono estas aranĝata. La kunsido fine povis komenciĝi je 14.20, kun dudekminuta malfruo. Krome mankis konektiloj por elektro por tiuj komitatanoj kiuj volis ŝargi sian komputilon dum la kunsido, kio instigis la unuajn kritikajn komentojn.

La salono estas iomete pli malgranda ol kutime por la komitatkunsido, sed tute sufiĉa, ĉar la publiko ne superis 15 kongresanojn. La komitato tamen estis decidopova. Por kvorumo necesas la ĉeesto de minimume duono el la komitatanoj, kaj jam je la unua kontrolo ĉeestis 36 el 66. Tuj poste venis 4-5 pliaj.

La ĉefa decido de la komitato, kiu estus devinta okazi hodiaŭ, nome la elekto de unu plia estrarano, estis prokrastita ĝis la vendredo, ĉar la komitatanoj ricevis la liston de kandidatoj nur duonhoron antaŭ la kunsido. La listo de kandidatoj por estrarano pri kongresoj kaj kulturo nun enhavas almenaŭ kvin nomojn, nome Brunetto Casini, Orlando Raola, Amri Wandel, kiuj kandidatiĝis jam pli frue, kaj aldone Fernando Maia el Brazilo kaj Arina Osipova el Rusio.

Krome Michaela Lipari miris, kial ŝia nomo ne aperas sur la listo. Ŝi diris, ke ŝi sendis la kandidatiĝon ĝustatempe kaj ricevis ankaŭ du subtenojn. En diskuto inter komitatanoj klariĝis, ke estis donitaj du retadresoj por kandidatiĝoj, el kiuj unu tamen ne funkciis, kaj la mesaĝoj senditaj al nefunkcianta adreso ankaŭ ne revenis al la sendinto.

Lipari tamen eventuale povos montri, ke la kandidatiĝo ja estis sendita de ŝi, kaj se la pruvo estos akceptita, ankaŭ ŝia nomo povus aperi inter la kandidatoj. La elekta komisono ne volis rekomendi iun el la kandidatoj, sed subtenas ĉiun el ili kaj lasas la elekton al la komitato, kiu eventuale devos voĉdoni plurfoje, ĉar la elektito devas ricevi subtenon de pli ol duono el la eblaj voĉoj. La elekto okazos komence de la vendreda kunsido.

Trezoro Huang Yinbao aperas en Kongresa Libro jam kiel estrarano de UEA, sed dum la komitata kunsido li sidis inter la ordinaraj komitatanoj, ne inter la estraranoj. Tio kaj la siatempaj problemoj rilate la retan voĉdonadon igis komitatanon Renato Corsetti demandi, ĉu Trezoro estas estrarano aŭ ne. Dum la reta voĉdonado Trezoro en marto ja ricevis pli ol duonon el la registritaj voĉoj, sed post la anonco de la rezulto du komitatanoj konstatis, ke iliaj voĉoj ne estis registritaj.

Al Libera Folio prezidanto Mark Fettes en majo diris, ke ne eblas certe scii, ĉu Trezoro Huang Yinbao estis valide elektita kiel estrarano. Nun Fettes precizigis, ke Trezoro efektive estis elektita al la estraro, sed ke la komitato havas rajton konfirmi aŭ malkonfirmi tiun decidon. La komitato tamen ne protestis kontraŭ la elekto, do supozeble dum la sekva kunsido Trezoro jam rajtos sidi kun la aliaj estraranoj.

Krom la kutimaj du kunsidoj, unu en la komenco kaj unu en la fino de la kongresa semajno, la komitato de UEA ĉi-jare kunsidos ankaŭ lunde posttagmeze. Dum tiu ekstra kunsido laŭplane estos pritraktata la plano pri nova kotiz-sistemo, kiu celas resanigi la financan situacion de la asocio. Pro financaj problemoj oni planas draste altigi la kotizojn kaj jam venontjare ĉesi eldoni la paperan Jarlibron.

Aldone dum la kongresa semajno okazos komitataj forumoj, dum kiuj diversaj temoj estos pli detale diskutataj por prepari la grundon por komitataj decidoj.

En sabato la komitato ankaŭ elektis tri novajn honorajn membrojn kaj du novajn membrojn al la honora patrona komisiono. Iliaj nomoj estas publikigitaj en la solena malfermo en dimanĉo. Krome estis starigita komisiono pri volontuloj.

La jarraporto kaj financa raporto estis akceptitaj kun relative malmulta diskuto. Diskuton vekis interalie la fakto, ke la kapitalo por dumvivaj membroj ne plu sufiĉas por kovri la kotizojn de dumvivaj membroj.

Mark Fettes iom ŝerce nomis kiel unu kialon tion, ke la dumvivaj membroj vivas tro longe. Inter la aliaj kialoj estis menciita la fakto, ke aliĝas tro malmulte da novaj dumvivaj membroj, ekzemple pasintjare nur dek.

Tamen la komitatanoj ne atentis la eble ĉefan kialon de la malkresko de la kapitalo por dumvivaj membroj, nome ke la financa merkato ne plu donas similan renton kiel oni dum pluraj jardekoj kutimis atendi.

Dimanĉe la kongreson oficiale malfermos la solena inaŭguro. Dimanĉe okazos ankaŭ la nacia vespero. La tuta kongresa programo unuafoje estas oportune legebla ankaŭ per poŝtelefonoj en la retejo de UEA.

Jukka Pietiläinen, Kalle Kniivilä

Kalle Kniivilä forlasos Liberan Folion

La multjara redaktoro de Libera Folio, Kalle Kniivilä, pro profesiaj kialoj forlasos sian postenon komence de septembro. Lige kun tio, la teamo de Libera Folio serĉas novajn kunlaborantojn.


Kalle Kniivilä en Sankt-Peterburgo en la strato, pri kiu temas lia plej freŝa libro, “La strato de Tanja”. Foto: Aleksandr Dimnikov.

La finndevena svedia ĵurnalisto Kalle Kniivilä kune kun István Ertl fondis Liberan Folion en aprilo 2003, kaj de tiam redaktas ĝin. Komence de septembro 2018 li tamen ekhavos novan postenon, kiu ne kombineblas kun aliaj engaĝiĝoj. La respondecon pri Libera Folio transprenos nova teamo, en kiu restas la alia fondinto, István Ertl.

Kiel ĝis nun, István Ertl unuavice zorgos pri la lingva kontrolo kaj serĉado de eventualaj temoj. La ĉefredaktoran respondecon akceptis Jukka Pietiläinen, eksa finna ĵurnalisto kaj esploristo pri ĵurnalistiko, kiu nuntempe gvidas finnlandan pensofabrikon Vasemmistofoorumi (“Maldekstra Forumo”). Krome la renovigitan teamon eniris la Berlina ĵurnalisto Grigorij Arosev, laboranta ĉe Deutsche Welle kaj gvidanta ruslingvan literaturan magazinon en Germanio.

Jukka Pietiläinen intervjuis sian antaŭulon pri la fono de la nun okazontaj ŝanĝoj en Libera Folio.

Jukka Pietiläinen: Kiu estas via nova posteno, kaj kial ĝi malhelpas al vi plu labori pri Libera Folio?

Kalle Kniivilä: – Temas pri sufiĉe grava ŝtata posteno, kiun mi trovas tre interesa kaj inspira. Ĉar oficiala anonco ankoraŭ ne estas farita, mi bedaŭrinde ankoraŭ ne povas rakonti, pri kiu posteno temas. Sufiĉu diri, ke ĝi rilatas kaj al mia ĵurnalista metio, kaj al miaj scioj pri Rusio. Pro la karaktero de la laboro ne taŭgas, ke mi en mia libera tempo okupiĝu pri privataj ĵurnalismaj projektoj.

Ĉu la posteno estas konstanta kaj vi lasos Liberan Folion por ĉiam?

– La posteno principe estas dujara, kun eblo al longigo kaze de ambaŭflanka deziro. Mia kondiĉo por akcepti la postenon tamen estis, ke mi havu ĝin nur dum unu jaro. La labordonanto konsentis pri tiu kondiĉo, kio laŭ mi montras ke oni efektive trovas min la plej taŭga persono por la posteno. Do, iam fine de septembro 2019 mi teorie denove povus esti disponebla por Libera Folio, se la nova teamo bezonos min.

Kun kiaj sentoj vi nun forlasas Liberan Folion?

– Mi nun kune kun István Ertl okupiĝadas pri Libera Folio de pli ol 15 jaroj. La kontribuo de István estis kaj restas tre grava, ne nur por certigi la fidinde altan lingvan nivelon de la artikoloj, sed ankaŭ en multaj aliaj manieroj. Grava estis ankaŭ la kontribuo de la multjara teknika respondeculo Jan-Ulrich Hasecke, kaj de multaj aliaj regulaj kunlaborantoj. Tamen la ĉefan respondecon pri la enhavo daŭre havis mi, kaj tial Libera Folio impresis kiel unuhoma projekto, kio ne nepre estas ideala. Mi nun forlasas mian postenon kun sento ioma malpeziĝo kaj volonte transdonas la torĉon al novigita teamo, kiu espereble sukcesos vastigi la temaron kaj allogi novajn kunlaborantojn.

Nun estas bona okazaĵo por trarigardi la laboron de Libera Folio. Kiuj estas laŭ vi la ĉefaj atingoj de Libera Folio?

– Nu, kiel mi ĵus diris, al multaj Libera Folio impresas kiel unuhoma projekto, strikte ligita kun mia persono. Tial ne tro taŭgus, ke ĝuste mi laŭdu ĝiajn atingojn. Tamen mi ja opinias, ke Libera Folio dum la pasintaj 15 jaroj iĝis la plej grava kaj rapida novaĵfonto almenaŭ pri iuj aspektoj de la Esperanto-movado, kaj specife pri la evoluoj en UEA. Tio tamen eble unuavice ŝuldiĝas ne al iel aparte elstara laboro de Libera Folio, sed al tio, ke la revuo de UEA ne plenumas sian taskon kaj konsekvence rifuzas rakonti pri la problemoj en la asocio. Pli nature ja estus, ke la membroj de UEA povu legi en sia propra revuo ekzemple pri la financaj problemoj de la asocio aŭ pri la problemoj en la Centra Oficejo.

Kiel vi vidas la pozicion de Libera Folio inter nuntempaj esperantlingvaj retaj gazetoj?

– Kiam Libera Folio estis fondita en aprilo 2003, ni deklaris kiel nian celon “sobre kaj kritike prilumi aktualajn evoluojn en la Esperanto-movado”. Ĝuste tiuj du vortoj, “sobre” kaj “kritike”, difinas la diferencon inter Libera Folio kaj la plej multaj aliaj ĵurnalismaj projektoj en Esperanto, sendepende de tio, en kiu formo ili aperas. Dum la pasintaj 15 jaroj la evoluo de la reto kompreneble ŝanĝis la pejzaĝon kaj aperis pli da sendependaj voĉoj kun sobra kaj kritika rigardo al diversaj fenomenoj en Esperantujo. Tamen daŭre ŝajnas al mi, ke ĝuste Libera Folio sukcesas logi al si la legantojn, kiuj interesiĝas pri io plia ol la tradiciaj raportoj pri ĉiam novaj sukcesoj de la Movado. Mi tre esperas, ke lige kun la ŝanĝoj nun okazontaj en Libera Folio iuj el tiuj legantoj konsentos iĝi kunlaborantoj, por certigi la pluvivon kaj evoluon de nia bulteno.

La lasta demando: Vi lastatempe produktis ĵurnalisman libron ĉiujare, ĉu via nova posteno portas materialon por eventuala nova libro?

– Dum la venonta jaro mi tutcerte ne havos tempon verki novan libron, sed mi ja certas, ke la nova posteno portos al mi multajn interesajn spertojn kaj sciojn. Tiuj certe poste utilos al mi en plej diversaj manieroj, kiujn mi ankoraŭ ne povas antaŭvidi.

Jukka Pietiläinen

Lige kun la foriro de Kalle Kniivilä Libera Folio serĉas novajn kunlaborantojn. Interesiĝantoj skribu al la redakcio aŭ kontaktu iun el la teamanoj kiuj ĉeestos la Universalan Kongreson en Lisbono.

Hej Google! Ĉu vi ekkomprenas Esperanton?

La granda usona lingvoteknologia entrepreno Lionbridge pagas por voĉlegado de frazoj en Esperanto. UEA kunlaboras pri la projekto, kiu celas plibonigi aŭtomatan parolrekonon en Esperanto. Tio supozeble estas bezonata por novaj servoj de Google.

En 2012 la giganta entrepreno Google surprize ekfunkciigis sian popularan retan tradukilon ankaŭ en Esperanto. La poŝtelefonoj de la sistemo Android, kiun ellaboras Google, de ĉiam ebligas facilan tajpadon de Esperanto-literoj. Esperanto eĉ iĝis intregra parto de Android, la telefona operaciumo de Google, bazita sur la libera operaciumo Linukso.

Nun ŝajnas ke ankaŭ la voĉrekona teknologio de Google, kiu iĝas ĉiam pli grava parto de la ĉiutago por multaj aktivaj uzantoj de poŝtelefonoj, estonte uzeblos ankaŭ en Esperanto. Tion eblas konjekti laŭ la enhavo de la frazoj, kiujn la granda lingvoteknologia entrepreno Lionbridge Technologies petas esperantistojn voĉlegi kontraŭ pago.

Lionbridge estas usona entrepreno kun kvindeko da oficejoj en pli ol 25 landoj. Ĝi okupiĝas ineralie pri tradukado kaj internaciigo de komputilaj programoj. Antaŭ kelkaj semajnoj Lionbridge komencis kontakti esperantistojn por peti kunlaboron pri nova projekto pri voĉrekonado.

Inter la kontaktitoj estis Andrej Grigorjevskij kiu respondecas pri la funkciado de la nuna retejo de UEA.

– Mi ​ricevis retleteron de reprezentanto de Lionbridge GSMI​ antaŭ tri semajnoj, en kiu estis prezento de la projekto kun la peto al UEA diskonigi ĝin. Mi plusendis ĝin al la direktoro de la CO, la ĝenerala sekretario kaj la prezidanto de UEA. Post iom da opiniinterŝanĝoj estis decidite anonci la informon al UEA-membroj, li rakontas.

Jam pli frue la entrepreno aperigis anglalingvajn alvokojn pri kunlaboro en Esperanto-grupoj en sociaj retejoj. Komence ankaŭ la formularo, kiun plenigu kunlaborantoj estis en la angla. Tamen por pli bone atingi esperantistojn la firmao rapide esperantigis sian alvokon kaj la formularon, kiun oni uzas por registriĝi por la laboro.

– Antaŭ kelkaj tagoj ili sendis al mi E-lingvan version de la invitletero kaj E-lingvigis la aliĝan formularon. Sekve de tio kaj ke la kvanto de partoprenantoj ankoraŭ estis ne sufiĉa (oni menciis pri strebataj 360 personoj), estis decidite ripete dissendi la inviton – al pli vasta listo de membroj, rakontas Andrej Grigorjevskij.

Tiuj, kiuj registriĝas, devas konfirmi, ke ili ne “konigos, diskutos, diskonigos aŭ dividos ajnan dokumenton, trejnmaterialon aŭ alian informon, ricevitan de Lionbridge, nek mi publikigos informon pri klientoj de Lionbridge aŭ iliaj nomoj”. Tial ne eblas certe scii, kion enhavas la esperantlingvaj tekstoj, kiujn la kunlaborantoj voĉlegas.

Tamen pluraj el la partoprenantoj private aŭ duonpublike ion rakontis pri la enhavo de la taskoj, kaj laŭ tiuj informoj eblas konjekti, ke plej verŝajne la mendinto estas Google. Krom ke estas menciitaj teknologioj de Google, en la voĉlegataj frazoj ripetiĝadas la vortoj “Hej Google!”, kaj multaj el la frazoj similas al Esperantlingvaĵoj jam uzataj de Google.

Esperantistajn partoprenantojn de la projekto aparte incitis la fakto, ke tre multaj el la frazoj kaj vortoj estas kriplaj aŭ eraraj. Laŭ Andrej Grigorjevskij povas temi pri tio, ke oni en la prepara frazo erare fortranĉis la lastan literon de frazoj.

Libera Folio: Ĉu vi aŭ iuj aliaj atentigis la firmaon pri la eraro?

​– Jes, sed mi dubas, ke la atentigoj povas rapide atingi la programistojn. Tro grandaj strukturoj.

Andrej Grigorjevskij trovas kredebla la konjekton, ke la projekton efektive mendis Google. Tamen li atentigas, ke la mendinto teorie povas esti iu tute alia.

Sed kiu alia granda firmao entute pretus elspezi monon por io simila? Google evidente jam faris tion pri aliaj projektoj, kiel la tradukilo.

​– Ekzemple mem Lionbridge GSMI. Tiu departamento pri Maŝina Racio ja estis por iu celo kreita. Eventuale ili povus eĉ havi ian sciencan esplorsubvencion. En la scienco oni havas amason da subvencioj.

Tamen plej kredeble efektive temas pri projekto de Google. Se la rezultoj estos integritaj kun la operacia sistemo Android, estonte dezirantoj povos doni ordonojn al siaj poŝtelefonoj en Esperanto.

Aldone eble pliboniĝos la esperantlingva parolsintezo de la tradukilo de Google. La nuna versio sonas ne kiel homo, sed kiel parolanta komputilo. Aliflanke ja temas pri parolanta komputilo.

Kalle Kniivilä

UEA uzis 33.000 eŭrojn por nova retejo


Skizo de la nova retejo de UEA, videbla ĉe nova.uea.org.

Ĝis nun UEA elspezis proksimume 33.000 eŭrojn por reteja renovigo, kiu estis deklarita ĉefa prioritato de la asocio antaŭ kvin jaroj. La ankoraŭ ne ekzistanta retejo devos anstataŭi la Jarlibron, pri kies nuligo decidos la komitato de UEA post tri semajnoj.

La decido prioritati la starigon de tute nova kaj moderna retejo por UEA estis farita dum la Universala Kongreso en Rejkjaviko en julio 2013. Tre baldaŭ tiu ĉefa prioritato, tiam starigita de la nova estraro de Mark Fettes, povos soleni sian kvinjariĝon. Tamen ankoraŭ tute ne klaras, kiam la longe sopirata retejo fine pretos.

En 2013 la estraro de Mark Fettes petis kaj ricevis de la komitato la rajton uzi maksimume 100.000 eŭrojn por la nova retejo. Responde al demando de Libera Folio Fettes tiam argumentis, ke la granda investo necesas por tute novspeca retejo, kiu plenumu multajn taskojn:

– Ni bezonas retejon multlingvan, per kiu ni povas atingi la vastan publikon de homoj tutmonde, kiuj interesiĝas pri Esperanto. Krome ni kompreneble bezonas retejon esperantlingvan, kiu donas al niaj membroj kaj aktivuloj rimedojn por aktiviĝi per kaj por Esperanto. Ĉi-rilate ekzistas multaj diversaj ebloj, kaj ni devos zorge esplori pri iliaj kostoj kaj avantaĝoj. Ni pensas ne nur pri disponigo de servoj, sed ankaŭ pri faciligo de la organiza laboro, virtuala partopreno en la kongresoj, flegado de scienca, faka kaj kultura kunlaboro kaj klerigado, ktp.

Ĝis julio 2018 UEA laŭ Mark Fettes elspezis proksimume trionon el la buĝetitaj 100.000 eŭroj. Li ankoraŭ ne povas diri, kiam la nova retejo povos esti lanĉita.


Mark Fettes.

– Same kiel vi, mi atendas la finan verdan lumon de niaj dungitoj kaj kontraktitoj, por povi lanĉi la unuan fazon de la renovigo (la membrospacon). La programado por ĝi estas jam delongete preta, temas laŭ mia kompreno pri administraj detaloj inkluzive de definitivigo de nia privatecpolitiko.

Por ŝpari monon la estraro de UEA proponas, ke la komitato en Lisbono decidu pri nuligo de la papera Jarlibro. Samtempe la estraro volas draste altigi la membrokotizon. Evidentas la risko, ke altigita kotizo kombine kun la forigo de unu el la ĉefaj servoj, kiujn la membroj ĝis nun ricevis kontraŭ sia mono, povos rapidigi la malkreskon de la membraro.

La ĉefa nova servo, kiun la estraro volas proponi al la membraro, estas la renovigita retejo, kiu interalie funkciu kiel plibonigita, ĉiam aktuala Jarlibro. La tuja aktualeco tamen devos atendi ĝis la nova retejo estos lanĉita, kaj tio ŝajnas daŭri.

– Mi ne kuraĝas prognozi la daton de plena transiro al la nova reteja sistemo, ĉar mi ne sufiĉe regas la koncernajn laborkondiĉojn. Mi povas nur diri ke tio restas prioritato por mi kaj mi provas akceli la laboron laŭ mia povo, diras Mark Fettes.

Libera Folio: Ĉu oni do ne povas atendi, ke la ”membrospaco” estos lanĉita antaŭ la kongreso en Lisbono, kie devos esti farita la decido pri la nuligo de la Jarlibro?

– Mi tamen antaŭvidas ke ĝi jes estos lanĉita, sed pri la tago mi ne povas esti certa.

La prizorganto de la nuna retejo de UEA, Andrej Grigorjevskij, responde al demando de Libera Folio klarigis, ke li ne kunrespondecas pri la nova versio nek konas la staton de la laboro.

– Mi ne okupiĝas pri la nova retejo. Oni siatempe invitis min kandidati por la konkurso, dum kiu oni elektis la kreontojn de la nova retejo, sed mi rifuzis partopreni. Mi jam tro longe okupiĝas pri la UEA-retejo, delonge necesas, ke tion transprenu iu alia.


Ana Ribeiro

Pri la renovigo de la retejo de UEA nun ĉefe respondecas Ana Ribeiro. Laŭ ŝi la membrospaco de la nova retejo principe pretas ekde majo, kaj jam estas alirebla per la alternativa adreso membro.uea.org. Tie membroj de UEA jam povas ensaluti per sia kutima UEA-kodo kaj ŝlosilvorto.

Tiu adreso laŭ ŝi ĝis nun ne estis oficiale diskonigita, ĉar ankoraŭ ne pretas la fina versio de la regularo de UEA pri protektado de privataj datumoj.

– Ĝi estas lanĉebla kaj uzebla por multaj celoj ekde majo, kiu estis la interna limdato kiun mi donis por mi mem. Tie estas serĉebla adresaro, do informoj pri delegitoj, lokaj grupoj, asocioj, kaj tiel plu, kiun oni povas filtri laŭ lando, funkcio kaj aliaj kriterioj, diras Ana Ribeiro.

Libera Folio: Ĉu do la informoj en la nova membrospaco estas plene aktualaj?

– Mi elprenis ilin de la nuna datumbazo per iu skripto kiun mi skribis en Pitono. Mi mem ne persone kontrolis la pli ol mil adresojn kiuj aperas tie, sed mi povas garantii ke almenaŭ ĉiuj delegitoj kiuj aperas estas aktualaj membroj de UEA.

La membrospaco de UEA laŭ Ana Ribeiro ankaŭ post la oficiala lanĉo restos en la aparta adreso membro.uea.org. La aspekto de la baza retejo kun ĝeneralaj informoj por nemembroj jam de iom da tempo videblas ĉe nova.uea.esperanto.net.

– La alia planata retejo estas la libroservo, mi dependas ĉefe de fino de renovigo de financaj sistemoj de UEA pri kiu ne mi okupiĝas, aldonas Ana Ribeiro.

Kalle Kniivilä, Grigorij Arosev

Lisbono promesas plene portugalan kongreson

Multo, eble eĉ ĉio, estos iel specife lisbona kaj portugala dum la baldaŭa Universala Kongreso, asertas LKK-ano António Martins-Tuválkin en intervjuo de Libera Folio. Li ankaŭ konsilas, kiun pordon de la flughaveno elekti por eviti trompemajn taksiistojn.


António Martins-Tuválkin.

Restas du semajnoj ĝis la starto de la 103-a Universala Kongreso, kiu la unuan fojon en la historio okazos en Portugalio, ekde la 28-a de julio. Pri la lastatempaj aktualaĵoj por Libera Folio la berlina ĵurnalisto Grigorij Arosev intervjuis la sekretarion de la Loka Kongresa Komitato, António Martins-Tuválkin.

Libera Folio: Kiel progresas ĝenerale la preparado de la kongreso? Ĉu multas nesolvitaj demandoj?

António Martins-Tuválkin: – Nesolvitaj demandoj ne restas, krom iuj plej trivialaj. Bedaŭrinde iujn ideojn ni devis flankenlasi pro praktikaj kialoj. Normalaj kongresanoj ne sentos mankon de tiuj, sed en la nuna stresa momento LKK-anojn hantas tio kio povintus okazi por eĉ pli bona kongreso!

Juĝante laŭ la retejo de UEA, je la nuna momento aliĝis 1.519 personoj el 75 landoj. Ĉu la rezulto koincidas kun la atendoj de LKK, superas aŭ malsuperas tiujn? Ĉu mirigis vin la laŭlanda distribuo?

– Mi persone postulis de mi mem kiel almenaŭon 3.000 kongresanojn; nu aliaj malpli ambiciis, kaj montriĝis ke ili pravas. La laŭlanda distribuo ne mirigis min, kiel ankaŭ ne mirigis min tiu de pasintaj kongresoj.

Ĉu atendeblas iu el la oficialaj gravuloj?

– Gravulojn oni povas trovi en la kongreslibro, kiel la altan protektanton (estos Luís Felipe de Castro Mendes, kulturministro de Portugalujo, poeto kaj verkisto – Red.) kaj vicon da honorkomitatanoj. El tiuj, iuj ĉeestos la kongreson.

Kiel vi persone taksas la kunlaboron kun UEA kaj la CO? Ĉu la lastatempaj eventoj iel influis la preparadon, aŭ la lisbona karavano trankvile vojis?

– Necesas diri klare kaj laŭte ke la Konstanta Kongresa Sekratario Clay Magalhães estas netrotakseble kaj supermezure talenta kaj laborema. Nia kunlaboro estis ĉiam glata kaj efika, ekde la unua tago. La fakto ke li mem estas portugallingvano ebligis ke li rekte kontaktu lokajn servojn pli ol tio okazas en aliaj kongresoj. Neniuj eventoj ĉe UEA, nek lasttempaj nek pratempaj, perturbis nian kunlaboron.

Kiujn neatenditajn malfacilaĵojn alfrontis la LKK dum la organizado?

– Nenion grandskalan, kvankam multaj etaj fatoturnoj ĝenis, se rigardi detale. Eble ĉiam io tia okazas, mi persone ne spertas sufiĉe por kompari.

Ĉu okazis iuj kontaktoj kun la organizantoj de la hispania IJK?

– Kongresanoj de ambaŭ kongresoj havos specialan akompanon, speciale tiuj, kiuj veturos surtere (trajne aŭ ŝosee).

Kio (se io) specife lisbona aŭ portugala okazos dum la kongreso?

– Multo, eble eĉ ĉio, estos iel specife lisbona kaj portugala. Mi nure atentigos, kiel ekzemplon, ke kongresanoj povos ĝui espreson dum kafpaŭzoj kontraŭ ĉ. 0.55 €. Pri ĉio alia kongresanoj mem raportos — estas specife portugale modesti pri niaj atutoj.

Eble vi povus doni iom da utilaj konsiloj al la kongresanoj? Kiel oni povas plej oportune veni al la urbocentro kaj kongresejo el la flughaveno? Ĉu la kongresejo situas proksime al la urbocentro? 

– Lisbono ne havas evidentan centron, kio klarigeblas per ĝiaj historio kaj geografio. La praa kerno (citadelo kaj kvartalo “Alfama”) estas iel vilaĝeca, dum ĉe sud/norda centra akso artikiĝas tio kion oni nomas centro en alitipaj urboj. Nia kongresejo situas tute norde de tiu akso (“Campo Grande”), kaj la Solena Malfermo okazos ĉe la suda pinto (“Rossio”). La lisbona flughaveno estas treege proksima de la urbcentro (ĉ. 4 aŭ 5 km, depende de kien, en tiu akso, oni markos la centron), kaj eĉ eblos trankvile piediri el ĝi al la kongresejo se oni ne kunportos pezan valizon (bicikli certe eblas).

– Alie, la flughavenon servas metrostacio (“Aeroporto”) fine de la ruĝa linio; la kongresejo situas ĉe la stacio “Cidade Universitária” (flava linio) kaj plej multaj hoteloj apudas iun alian metrostacion. Ankaŭ busojn eblas uzi, kaj tramojn kaj funikularojn. Nepre antaŭaĉetu biletkarton ĉe la metrostacio kaj plenigu ĝin per eŭra saldo – uzeblas en ĉiu ajn amastransportilo: Aĉeti unuveturan bileton (kutime ĉe la ŝoforo) eblas, sed skandale multkostas.

– Taksiemuloj nepre evitu la vicon kiu atendas ĉe la alveneja pordo de la flughaveno: Tie deĵoras fifamaj trompemuloj kiuj penas promenigi neavertitojn senbezone multajn kilometrojn misĉirkaŭvoje. Anstataŭe iru al la forireja pordo de la flughaveno (supra etaĝo): Tie vicas taksioj kies ŝoforoj konscias ke pleje lokanoj uzos ilian servon kaj do trompa misvojo ne eblas.

Ĉu kadre de la kongreso aĉeteblos io (en Esperanto!) pri Portugalio, pri Lisbono, pri la portugala lingvo?

– En la kongresa Libroservo oni povos akiri el ties stoko kelkaj titolojn kiuj koncernas Portugalion. Oni ankaŭ anoncis reeldonon de la traduka majstraĵo de la 16-a jarcento „La Luzidoj“ de Luís Vaz de Camões, nun en multe pli oportuna bindo.

Ĉu la organizado de la kongreso plivigligis la movadon en Portugalio aŭ lacigis? Kiujn prognozojn oni povas fari pri ĝi?

– Nu, ĉi-momente tio estas al mi tute ne klara. Tamen mi povas almenaŭ diri ke regas ĝenerala sento pri la graveco de la evento kaj unikeco de tiu ĉi ŝanco.

Intervjuis: Grigorij Arosev

Baldaŭ dek jaroj da angla blogado pri Esperanto

Ekde januaro 2009 la usona lingvoinstrua firmao Transparent Language regule aperigas anglalingvajn tekstojn pri Esperanto en sia retejo. De du jaroj la firmao, kies servojn uzas interalie la usona ministerio pri defendo, krome proponas bonkvalitan kurson pri Esperanto.

Ne multaj esperantistoj povas gajni monon per siaj scioj pri la lingvo, kaj apenaŭ ekzistas esperantlingvaj gazetoj kiuj pagas siajn aŭtorojn.

Tion tamen jam de multaj jaroj faras la usona lingvoinstrua firmao Transparent Language, kiu en sia retejo regule aperigas anglalingvajn blogaĵojn pri trideko da lingvoj. Inter tiuj, krom latino, la sveda kaj la irlanda estas ankaŭ Esperanto.

La unua ero en la blogo pri Esperanto aperis en januaro 2009, do proksimiĝas la dekjara jubileo. Dum kvin el tiuj jaroj Chuck Smith respondecis pri la blogaĵoj, kiuj aperadis proksimume unu fojon monate, sed foje multe pli ofte.

La blogaĵoj de Chuck Smith temis ne tiom pri la lingvo mem, kiom pri la Esperanto-kulturo kaj fenomenoj ligitaj kun ĝi. Kiom artefarita vere estas Esperanto? li demandis en unu el siaj blogaĵoj. En sia lasta blogaĵo ĉe Transparent Language li listigis la plej popularajn kaj interesajn tekstojn pri Esperanto aperintajn en la blogo dum la jaroj. Multaj el tiuj daŭre restas legindaj kaj diskonigindaj.


Chuck Smith.

Laŭ Chuck Smith la priesperanta blogo ĉe Transparent Language havis pozitivan efikon al la konateco de Esperanto en anglalingvujo:

– Nu, certe, ĉar jen plia bonreputacia lingva firmao kiu serioze traktas nin. Vi povas vidi la komentojn. Ŝajne inter miaj artikoloj tiuj pri denaskuloj plej furoris. Same tiu pri literaturo. Ĝin verkis fantoma aŭtoro.

Post Chuck Smith la torĉon de priesperanta blogisto ĉe Transparent Language en aprilo 2017 transprenis Thomas Alexander. Liaj blogaĵoj havas iom alian direktiĝon ol tiuj de Chuck Smith:

– Chuck verkis ĉefe pri la Esperanto-kulturo, sed Transparent Language petis min verki pri la lernado de Esperanto. Mi pasigas plurajn horojn tage legante demandojn de lernantoj, do ne mankas al mi pri-lingvaj demandoj por respondi en la blogo. Mi vidas mian taskon jene. Mi devas skribi interesajn, utilajn kaj alireblajn artikoletojn pri la lernado de Esperanto, tiel ke kiel eble plej multaj lingvemuloj sciu la nomon Transparent Language. Mi tute ne scias ĉu mi sukcesas, kaj se jes, mi dubas ĉu Transparent Language havas bonan manieron mezuri tion.

Ekde majo 2016, Transparent Language krom la regulaj blogaĵoj kaj “vorto de la tago” proponas ankaŭ pagendan kurson de Esperanto. Diference de aliaj kursoj de Transparent Language, la kurso de Esperanto tamen ne havas vivan instruiston.


Thomas Alexander.

– La voĉa registrado en la kurso estas de Aaron Chapman (Arono de Radio Verda), kaj ĝi estas modela. Eblas provi la kurson senpage dum du semajnoj. Mi faris kaj mi opinias ke ĝi estas bona kurso – eble eĉ valora je la elspezo, se la lernanto vere kaj regule uzas ĝin dum tiu periodo, diras Thomas Alexander.

Ĉu vere tia investo en Esperanton povas valori la penon kaj monon por lingvoinstrua firmao?

– Mi ne kredas ke Transparent Language rekte gajnas multe per Esperanto. Mi konas nur unu personon kiu serioze pripensis aĉeti la kurson. Ŝi efektive konvinkis min ke ĝi ja estas bona aĉeto.

Supozeble la firmao gajnas tiom per iuj el siaj aliaj kursoj, ke la mono elspezita por Esperanto povas esti konsiderata marĝena ero de la reklama buĝeto, kiu helpas montri la multflankecon de la proponado. Certe multaj el la blogaĵoj daŭre restas valoraj, kaj meritas rean diskonigon – des pli, ke pliaj vizitantoj eble konvinkos la firmaon ankaŭ estonte uzi Esperanton kiel eron de sia enmerkatigo.

Baldaŭ dek jaroj da anglalingva blogado pri Esperanto

Ekde januaro 2009 la usona lingvoinstrua firmao Transparent Language regule aperigas anglalingvajn tekstojn pri Esperanto en sia retejo. De du jaroj la firmao, kies servojn uzas interalie la usona ministerio pri defendo, krome proponas bonkvalitan kurson pri Esperanto.

Ne multaj esperantistoj povas gajni monon per siaj scioj pri la lingvo, kaj apenaŭ ekzistas esperantlingvaj gazetoj kiuj pagas siajn aŭtorojn.

Tion tamen jam de multaj jaroj faras la usona lingvoinstrua firmao Transparent Language, kiu en sia retejo regule aperigas anglalingvajn blogaĵojn pri trideko da lingvoj. Inter tiuj, krom latino, la sveda kaj la irlanda estas ankaŭ Esperanto.

La unua ero en la blogo pri Esperanto aperis en januaro 2009, do proksimiĝas la dekjara jubileo. Dum kvin el tiuj jaroj Chuck Smith respondecis pri la blogaĵoj, kiuj aperadis proksimume unu fojon monate, sed foje multe pli ofte.

La blogaĵoj de Chuck Smith temis ne tiom pri la lingvo mem, kiom pri la Esperanto-kulturo kaj fenomenoj ligitaj kun ĝi. Kiom artefarita vere estas Esperanto? li demandis en unu el siaj blogaĵoj. En sia lasta blogaĵo ĉe Transparent Language li listigis la plej popularajn kaj interesajn tekstojn pri Esperanto aperintajn en la blogo dum la jaroj. Multaj el tiuj daŭre restas legindaj kaj diskonigindaj.


Chuck Smith.

Laŭ Chuck Smith la priesperanta blogo ĉe Transparent Language havis pozitivan efikon al la konateco de Esperanto en anglalingvaj medioj:

– Nu, certe, ĉar jen plia bonreputacia lingva firmao kiu serioze traktas nin. Vi povas vidi la komentojn. Ŝajne inter miaj artikoloj tiuj pri denaskuloj plej furoris. Same tiu pri literaturo. Ĝin verkis fantoma aŭtoro.

Post Chuck Smith la torĉon de priesperanta blogisto ĉe Transparent Language en aprilo 2017 transprenis Thomas Alexander. Liaj blogaĵoj havas iom alian direktiĝon ol tiuj de Chuck Smith:

– Chuck verkis ĉefe pri la Esperanto-kulturo, sed Transparent Language petis min verki pri la lernado de Esperanto. Mi pasigas plurajn horojn tage legante demandojn de lernantoj, do ne mankas al mi pri-lingvaj demandoj por respondi en la blogo. Mi vidas mian taskon jene. Mi devas skribi interesajn, utilajn kaj alireblajn artikoletojn pri la lernado de Esperanto, tiel ke kiel eble plej multaj lingvemuloj sciu la nomon Transparent Language. Mi tute ne scias ĉu mi sukcesas, kaj se jes, mi dubas ĉu Transparent Language havas bonan manieron mezuri tion.

Ekde majo 2016, Transparent Language krom la regulaj blogaĵoj kaj “vorto de la tago” proponas ankaŭ pagendan kurson de Esperanto. Diference de aliaj kursoj de Transparent Language, la kurso de Esperanto tamen ne havas vivan instruiston.


Thomas Alexander.

– La voĉa registrado en la kurso estas de Aaron Chapman (Arono de Radio Verda), kaj ĝi estas modela. Eblas provi la kurson senpage dum du semajnoj. Mi faris kaj mi opinias ke ĝi estas bona kurso – eble eĉ valora je la elspezo, se la lernanto vere kaj regule uzas ĝin dum tiu periodo, diras Thomas Alexander.

Ĉu vere tia investo en Esperanton povas valori la penon kaj monon por lingvoinstrua firmao?

– Mi ne kredas ke Transparent Language rekte gajnas multe per Esperanto. Mi konas nur unu personon kiu serioze pripensis aĉeti la kurson. Ŝi efektive konvinkis min ke ĝi vere estas bona aĉeto.

Supozeble la firmao gajnas tiom per iuj el siaj aliaj kursoj, ke la mono elspezita por Esperanto povas esti konsiderata marĝena ero de la reklama buĝeto, kiu helpas montri la multflankecon de la proponado. Certe multaj el la blogaĵoj daŭre restas valoraj, kaj meritas rean diskonigon – des pli, ke pliaj vizitantoj eble konvinkos la firmaon ankaŭ estonte uzi Esperanton kiel eron de sia enmerkatigo.

Esperanto furoras en renkontiĝejo de Duolingo

Esperanto jam iĝis la 6-a plej aktiva lingvo en la nova sistemo de Duolingo por fizikaj renkontiĝoj de lernantoj. UEA helpos funkciigi la sistemon en Esperanto, aldone al la nunaj du lingvoj, la angla kaj la hispana.


Esperanto-eventoj ĉe Duolingo.

Jam pli ol 1,7 milionoj da homoj eklernis Esperanton per la retejo Duolingo, sed malmultaj el ili ekhavas kontakton kun veraj parolantoj de la lingvo. Nun UEA kunlaboros kun Duolingo por faciligi renkontiĝojn.

La kursoj de Duolingo okazas nur en la reto, sed antaŭ iom da tempo Duolingo lanĉis la sistemon de Duolingo-eventoj, kiu ebligas organizadon de komunaj renkontiĝoj por ekzerciĝi pri la lernata lingvo, ekzemple en kafejoj aŭ aliaj lokoj. Por organizi “eventon” oni devas esti oficiala gastiganto, aprobita de Duolingo.

Por la aprobo necesas plenigi formularon kaj poste esti intervjuita de la administrantoj de Duolingo. Ĝis nun la formularoj ekzistas nur en la angla kaj la hispana, kaj same la intervjuoj povas okazi nur en tiuj du lingvoj. Tamen Esperanto rapide iĝis la sesa plej aktiva lingvo en la sistemo de Duolingo-eventoj.

Estis kreitaj eventoj en Londono, Parizo, Madrido kaj en la urbo Santos en Brazilo. Iom post iom ili ekaperis ankaŭ en malpli grandaj lokoj, kaj se oni nun trafoliumas la liston de urboj ekzemple en Usono ĉe Duolingo-eventoj, en nemalmultaj urboj troveblas grupoj por lernantoj de Esperanto, sed ne de aliaj lingvoj.


La plena listo de lingvogrupoj en Raleigh, Usono.

Komence de junio la prezidanto de UEA, Mark Fettes, kune kun estrarano Emílio Cid kaj la Duolingaj aktivuloj Chuck Smith kaj Anthony Bodineau havis videan kunsidon kun du administrantoj de Duolingo por diskuti eventualan partnerecon, rakontas Emílio Cid.

– Estis klare, ke la Duolinganoj havas tre pozitivan bildon pri la Esperanto-movado kaj bonvenigas pli proksiman kunlaboron. Estis interkonsentite, ke UEA pretigos esperantlingvan version de la instrukcioj por aranĝi eventojn en la sistemo de Duolingo, kaj helpos ilin selekti kandidatojn por gastigi esperantajn eventojn, li diras.

Por konatiĝi kun la sistemo kaj eventuale helpi kandidatojn, kiuj jam nun volas registri pliajn Esperantajn grupojn ĉe Duolingo, Emílio Cid nun partoprenos kelkajn intervjuojn en la angla.

Baldaŭ tamen la intervjuoj povu okazi en Esperanto, kun partopreno de reprezentanto de UEA, li rakontas. UEA prizorgos ankaŭ tradukon de la aliĝaj formularoj al Esperanto.

Laŭ la plano, UEA poste helpos trovi evento-gastigantojn kiuj jam bone scipovas Esperanton, dum Duolingo helpos inviti progresintajn kursanojn al lokaj Esperanto-eventoj. La traduklaboro komenciĝis, kaj jam nun UEA serĉas volontulojn kiuj pretas aranĝi renkontiĝojn por lernantoj de Duolingo, rakontas Emílio Cid.

Esperantistoj vivtenas aktivulojn en Afriko

La proksimume sesdek mecenatoj de la asocio Esperanto Plus kolektas kaj sendas monon por vivteni kvar Esperanto-aktivulojn en Afriko. ”Ĉiu subtenato agas laŭ siaj kapabloj kaj povoj”, rakontas Niko Gaufillet, unu el la plusuloj.

Multaj revas pri tio, ke Esperanto disvastiĝu iom pli rapide. Sed kiel fari tion, se oni ne loĝas tie, kie oni dezirus plej multe, ke Esperanto disvastiĝu? Kaj eble krome la tempo estas limigita, ĉar oni havas laboron…

La asocio Esperanto Plus estis starigita antaŭ kvin jaroj por subteni la disvastigon de Esperanto per la pagado de la vivkostoj de Esperanto-aktivuloj. La iniciatintoj estas Jean-Pierre Marcq kaj Evelyne Rotelini, kiuj havas farmbienon en Arieĝo (sudfranca departemento, apud Pireneoj).

Kiel la unuan regionon por sia agado ili elektis Afrikon, ĉar tie akras la ekonomiaj problemoj. Agado en Afriko ebligas, ke per monata pagado de 150 eŭroj oni povas vivteni unu Esperanto-aktivulon, kiu kutime antaŭe estis senlabora. La vivkostoj de unu aktivulo estas komune pagataj de grupo de po 15 bonvoluloj, kiuj do monate kontribuas per po 10 eŭroj, eltenebla sumo en Eŭropo.

Nun Esperanto Plus jam vivtenas kvar Esperanto-aktivulojn en Afriko, kunigante la subtenon de sesdeko da mondonantoj. Imprese – ĉu ne? – ke tiel malgranda asocio sukcesas laborigi kvar aktivulojn por la disvastigo de Esperanto…

La ĉefa tasko de la aktivuloj estas disvastigi Esperanton, konigante kaj instruante ĝin en la propra lando, rakontas Niko Gaufillet de la asocio Esperanto Plus.

– Ĉiu subtenato agas laŭ siaj kapabloj kaj povoj. Ekzemple kelkaj ŝatas kaj povas uzi komputilon, kiel Henriel en Madagaskaro, kiu verkas gazeton kaj kreis radistacion. Adjévi el Togolando multe helpis por la organizado de afrika kongreso. Sed ĉiuj zorgas pri lernantoj kaj reklamas por Esperanto.

La du aliaj subtenatoj agas en Tanzanio kaj Sud-Kivuo (orienta Kongolando). Kompreneble necesas iom gvidi la laboron de la aktivuloj, Niko Gaufillet diras:

– Ĉiumonate la subtenato sendas raporton por informi pri siaj agadoj kaj efektivigoj. Membroj de nia asocio jam vojaĝis, kaj pliaj intencas vojaĝi por viziti la laborantojn de Esperanto Plus. Ni propraokule konstatis kiel ili laboras kaj kiel ili sindediĉas al Esperanto. Ni vidis iliajn klasanojn kaj klubanojn, kaj ni povas sincere diri: Estas mirinde.

Libera Folio: Kiel vi elektas la subvenciatojn?

– Esperanto Plus (aŭ mallonge Eo+) ricevas petojn de Esperantistoj, ĉar iom post iom la asocio iĝas konata, kaj laŭ la vojaĝoj aŭ la kontaktoj de niaj asocianoj, ni interrilatiĝas kun homoj kiuj deziras agadi kiel laborantoj. Ekzemple la iniciatintoj de Eo+ antaŭnelonge revenis de Tanzanio, kie ili renkontis plurajn esperantistojn kiuj meritus iĝi aktivuloj. Poste, dum kunveno, kiam sufiĉe da novaj membroj pretas subteni aktivulon, ni do elektas kiun ni subtenas. Terura afero, ĉar tiom da petoj, deziroj kaj bezonoj ekzistas, sed la subtenantoj mankas.

Ĉu la aktivuloj havas apartajn celgrupojn por sia agado?

– Ĉiuj aktivuloj laŭ sia kapablo kaj siaj emoj agadas por kaj per Esperanto en sia medio. Adjévi ekzemple verkadas la bultenon “Esperanto en Afriko”. Vere dependas de la ebloj. Ĉiuj kompreneble unue instruas, organizas renkontiĝon, babilrondon kaj reklamas – tio estas la bazo. Poste, la aktivuloj elektas siajn laborkampojn kaj agas adaptiĝante al la cirkonstancoj kaj al la bezonoj aŭ la eventoj.

Kiuj estas viaj perspektivoj, kiajn planojn vi havas por la estonteco?

– Ni ĉiam deziras havi pliajn aniĝojn por pliampleksigi nian agadon. Ni jam pensis pri sekvontaj paŝoj: Surloka aktivulo povos esti kunordiganto, responsulo de la lokaj grupoj; li mem kreos novajn grupojn, trovos subtenantojn, ktp. Alia projekto estas iĝi faka asocio de UEA kaj reklami pli pri Eo+ en gazetoj kaj retejoj. Ni konstante zorgu pri la firmeco de nia asocio.

Lu Wunsch-Rolshoven

TEJO pripensas siajn politikajn poziciojn

Same kiel UEA, ankaŭ ĝia nun sendependa junulara sekcio TEJO estas laŭstatute politike neŭtrala. Tamen la gvidantoj de TEJO nun ekdiskutas, kiajn politikajn poziciojn la asocio alprenu.

En la komitata diskutejo de TEJO komenciĝis diskuto pri la temo “Politikaj pozicioj de TEJO”. La diskuton komencis komitatano Francesco Maurelli, rakontante ke la temo estis pritraktita dum tiel nomata “KER-tago”. “KER” en la TEJO-lingvo signifas “Komisiono pri eksteraj rilatoj”, kaj laŭ Maurelli la temo tre gravas por la kontaktoj de TEJO “en la tutmonda junulara scenejo”.

La partoprenintoj de la KER-tago laŭ Maurelli identigis dek temojn, pri kiuj TEJO devus ellabori citeblan dokumenton. Inter la temoj estas demokratio, genra egaleco, rifuĝintoj, eŭropa identeco kaj la estonteco de EU, lingvopolitikoj kaj religioj.

La celo laŭ li nun estas, ke okazu diskuto pri la sinteno de TEJO al la menciitaj temoj, ĝis la 1-a de aŭgusto ĉiuj komitatanoj povu proponi amendojn al prezentitaj malnetoj, kaj poste traktu la pretajn dokumentojn.

La propono tuj vekis protestojn de komitatanoj, kiuj ne komprenas, kiel politike neŭtrala asocio povus havi oficialan sintenon pri politikaj temoj.

– En la statuto estas jam klare difinite: TEJO estas neŭtrala pri aferoj nerilataj al ĝiaj celoj. Kial tio ne sufiĉas? skribas Tomasz Szymula.

Komitatano Péter Garami samopinias, kaj aldonas argumentojn pri tio, kial ne eblas, ke TEJO ellaboru komunan sintenon al la menciitaj temoj, ekzemple “daŭripova evoluo”.

– Belega afero, sed tro politika kaj malneŭtrala: en Usono la tutmonda varmiĝo estas grava politika demando; multaj kontraŭ-kapitalistoj kredas je neevoluo/nekreskado, eble al ili ŝajnus, ke ni estas kontraŭ ili.

Precipe la temo “rifuĝintoj” laŭ li estas tute tro politika, por ke TEJO difinu oficialan starpunkton pri ĝi.

– Bonvolu NEPRE NE diri ion pri tiu ĉi temo! Ĉar ni, la hungara landa sekcio de TEJO, la Hungara Esperanto Junularo tuj estos atakata de la Hungara registaro kaj eble ni aktivuloj estos sendotaj al malliberejo laŭ la novaj reguloj.

Same maltaŭga laŭ li estas la temo “religio”:

– Tiu ĉi eĉ por ŝerco estas malbona. Esperanto kaj eĉ TEJO devas esti religie neŭtrala. Jam tro multe da novuloj ĉesis en Hungario ĉar la aĝaj movadanoj ne respektis la religio-neŭtralecon kaj ĉiam kverelis aŭ ŝercis pri aliaj religioj.

Anstataŭ dediĉi tempon al politikaj temoj, TEJO laŭ Péter Garami devus dediĉi tempon ekzemple al ellaborado de moderna lernilo, al diskuto pri la celoj kaj uzebloj de Esperanto, kaj al disponigo de modernaj, bonkvalitaj enhavoj en Esperanto.

– Eble pri tiuj problemoj indas kaj nepras fari ion. Certe pri tiuj ni povus fari ion. Laŭ mi tio pli valoros al ni kaj al la mondo ol la politikaj aferoj, kiuj ne rilatas al ni, pri kiuj ni ne povas fari ion, kaj nia deklaracio eĉ kreus problemojn ankaŭ al la landaj sekcioj, ankaŭ al Esperanto.

Konsenton esprimis komitatano Rakoen Maertens, kiu tamen opiniis, ke eblas trovi aliron kiu akordiĝas kun la statuto de la asocio:

– Ankaŭ laŭ mi endas forte gardi la neŭtralecon kaj tutmondecon de TEJO. Tamen, eble tamen indas havi starpunktojn pri la menciitaj temoj; la demando por mi estas kiel ili aspektus.

TEJO laŭ li povus ekzemple kontribui al la celoj pri daŭripova evoluo, aprobitaj de Unuiĝintaj Nacioj, ĉar ĉiuj landoj konsentis kontribui al ili:

–  Ni ne nepre devas havi opinion pri la celoj mem aŭ la temoj enhave, sed pri la afero de komunikado kaj kompreno de aliaj vidpunktoj. Pri tio mi sekvas Péter kaj Tomasz: ni devas nin forte gardi ke ni ne tro esprimu iun specifan enhavan opinion pri ili, ĉar tio povas rompi ĉion.

Ĝenerala sekretario Charlotte Scherping same amfazis, ke indas ligi la celojn de TEJO al la celoj de UN pri daŭripova evoluo, kaj montri, kiel Esperanto povas helpi atingi tiujn celojn.

– Laboro je multaj niveloj estas bezonata, kaj konkreta instruado en lernejoj, bonaj enretaj lerniloj, kaj bonaj argumentoj kiel Esperanto povas esti kerna ilo por forigi maljustecon, subteni edukadon de ĉiuj kaj kontribui al paco tutmonde.

Laŭ ŝi diskuto estas bezonata,  ĉar ne sufiĉas diri, ke TEJO estas “neŭtrala” pri temoj kiuj ne rilatas al la celoj de la asocio.

– Eĉ niaj celoj estas sufiĉe vastaj por bezoni klarigon. Tial la debato celas, laŭ mia kompreno, esti pli klara. Ankaŭ tial la diskuto okazos ene de la limoj difinitaj de la celoj el nia statuto kaj de la neŭtraleco.

Dokumentoj pri la sintenoj de TEJO al diversaj temoj laŭ ŝi bezonatas, por ke pli bone eblu klarigi al aliaj asocioj, kion TEJO subtenas, kaj kion TEJO celas per sia “neŭtraleco”.

Komitatano Klára Ertl ĝojas pro la nekutime vigla diskuto en la komitata listo.

– Se ni daǔrigas same aktive ĝis IJK, ni tie povos aprobi bone ellaboritan, detalan dokumenton, kiu espereble aspektos tute alie ol niaj unuaj skizetoj dum la kunsido en Strasburgo, ĉar la tuta Komitato kontribuos kun siaj ideoj kaj opinioj.

Laŭ ŝi, la neŭtraleco de TEJO devas esti aktiva.

– Esti “neǔtrala” ne signifas ne havi iun ajn pozicion. Neǔtrala pozicio estas pozicio. Ekzemple, nia religia neǔtraleco konkrete signifas, ke TEJO ne kontraǔas organizadon de eventoj en ejo rilata al iu ajn religio; kiel Francesco jam menciis, TEJO-rilataj aranĝoj jam okazis plurfoje en religiaj ejoj. Tio ne signifas ke ni estas ligitaj al specifa religio, aǔ al religio ĝenerale – ni ja ofte okazigas renkontiĝojn en nereligiaj ejoj. Ne gravas al ni, ĉu ejoj estas religiaj aǔ ne: do tio estas neǔtraleco.

“Aktivan neŭtralecon” en la diskuto subtenas ankaŭ Rafael Henrique Zerbetto:

– Havi oficialan pozicion pri temoj ne rekte rilataj al lingvoj tute ne estas problemo por TEJO, sed tute male, tio estas postulata de UN, UNESKO, junularaj forumoj kaj koalicioj al kiuj TEJO kaj UEA apartenas, ĉar sociaj movadoj en nia epoko sin organizas tiel. Se ni limigos nian agadon al subteno de Esperanto por internacia komunikado kaj ignoros ĉiujn aliajn demandojn, aliaj organizaĵoj nenion povos fari krom ignori nin.

Dmitrij Bogatov en intervjuo de Libera Folio

La esperantisto Dmitrij Bogatov, kiu estis arestita en Moskvo en aprilo 2017, nun estis liberigita de ĉiuj akuzoj. Libroj en Esperanto ne estis permesitaj en la arestejo, li rakontas en intervjuo de Libera Folio.


Dmitrij Bogatov en sia hejmo en Moskvo. Foto: Aleksandr Avilov, Agentstvo gorodskiĥ novostej “Moskva”.

La matematikisto Dmitrij Bogatov estas sperta esperantisto kaj membro de la Moskva Esperanto-Asocio MASI. Komence de aprilo 2017, tuj antaŭ ol li kun sia edzino Tatjana Fjodorova devis ekveturi al Internacia Junulara Festivalo en Italio, li estis arestita.

Li administris nodon de la sistemo Tor, kiu permesas anoniman aliron al la reto, kaj estis akuzata pri alvokoj al publika malordo, dissenditaj interalie tra tiu nodo.

Post tri kaj duona monatoj en arestejo, li estis ellasita al hejma aresto. En januaro 2018 li estis liberigita ankaŭ el la hejma aresto, kaj fine en majo li estis tute liberigita de ĉiuj akuzoj.

Libera Folio: Kiel kaj kiam vi unue eksciis, ke oni suspektas vin pro krimo?

– Kiam policistoj venis mian hejmon.

Kia estis via reago?

– Timo. Surprizo. Indigno.

Kiam kaj kiel oni arestis vin?

– La saman nokton. Ili venis ĉirkaŭ la 23-a horo; mi estis arestita matene, ĉirkaŭ la 4-a horo.

Kiaj estis viaj unuaj spertoj en la arestejo?

– Diablo, ĉu ili reale estas tiaj idiotoj? Diablo, mi volas dormi.

Kiaj estis la vivkondiĉoj en la arestejo, kiel vi interrilatis kun aliaj arestitoj?

– Mi havis relative bonajn kondiĉojn – en mia ĉambro estis duŝejo – kompare kun aliaj ĉambroj en malliberejo, sed tio malgraŭe aĉas – oni kuŝas aŭ sidas 23 el la 24 horoj de la tagnokto. Kaj la plej aĉaj estis la transportadoj al la juĝejo. Sed la aliaj arestitoj estis normalaj homoj. Kulturaj. Ne spektu televidon, ne kredu seriajn filmojn – en malliberejo malabundas krimuloj. Almenaŭ, en nia konstruaĵo.


Dmitrij Bogatov en la kortumo. Foto: Andrej Ljubimov, Agentstvo gorodskiĥ novostej “Moskva”.

Kiel vi povis komuniki kun la ekstera mondo dum vi estis en la arestejo?

– Per leteroj, pere de advokato, kaj dum du kvardekminutaj renkontiĝoj en monato kun la edzino kaj patrino. Tra vitro.

Vi diris, ke libroj en Esperanto ne estis permesitaj, ĉu vi scias, kial? Ĉu same estis malpermesitaj libroj en ĉiuj lingvoj krom la rusa?

– Nenio, krom libroj en la rusa, estis permesita. Alikaze oni ne povus kontroli, ke ne estas ekstremismo en la libroj.

Komputiloj kaj poŝtelefonoj kompreneble same estis malpermesitaj en la arestejo, kaj neniam antaŭe Dmitrij Bogatov verkis tiel longajn leterojn permane, li rakontas al Libera Folio. Same pere de paperaj leteroj li eksciis pri la granda internacia kampanjo por lia liberigo.

Ĉu vi supozas, ke tiu kampanjo iel influis la proceson?

– Sendube.

Ĉu ĝi estis grava por vi persone?

– Jes. Mi eksciis multegajn rakontojn pri aliaj aferoj, aliaj homoj, akuzitaj senbaze. La nura diferenco inter ni estis subteno kaj kampanjo. Mi havis ĝin, ili ne. Mi havis la esperon, ke tio gravas. Kaj tio gravis.

Antaŭ sia aresto Dmitrij Bogatov laboris kiel instruisto de matematiko en Moskva altlernejo, sed dum la longa proceso li ne povis labori kaj perdis sian postenon. Nun li serĉas alian laboron.

La aresto kaŭzis grandajn praktikajn kaj ekonomiajn problemojn, kaj la subteno de la familio estis tre grava por Dmitrij Bogatov.

– Ili estas la veraj herooj, li diras.

Kial kaj kiam vi ekokupiĝis pri Esperanto?

– Mi ne memoras, kiam mi eksciis pri Esperanto, sed mi tuj ekpensis, ke tio estas la ĝusta afero por fari. Kaj iun tagon vi mi vidis anoncon de prelego pri Esperanto en Moskvo. Mi vizitis ĝin, poste aliĝis al kurso.

Kiel okazis, ke vi starigis propran nodon de la sistemo Tor?

– Same. Tio estis la ĝusta afero por fari.

Via aresto siatempe malhelpis al vi partopreni en Internacia Junulara Festivalo en Italio. Ĉu vi nun planas partopreni iun esperantistan aranĝon en Rusio aŭ eksterlande?

– La vivo ne finiĝis. Mi venos. En iu tago.


Dmitrij Bogatov en la kortumo. Foto: Andrej Ljubimov, Agentstvo gorodskiĥ novostej “Moskva”.

Esperantujo ekprotektas siajn datumojn

Dum la lastaj tagoj la retpoŝtujoj de la plej multaj esperantistoj estas inundataj de mesaĝoj pri datumprotekto. Multaj el tiuj mesaĝoj estas senutilaj kaj nebezonataj. Tamen ankaŭ Esperanto-organizaĵoj devas strebi adaptiĝi al la novaj reguloj de EU, por c

“Ni informas vin pri tio, ke ni faris la jure devigajn paŝojn, kiujn la novaj privatecaj reguloj de la Eŭropa Unio preskribis”, komenciĝas mesaĝo, kiun ĉiuj membroj de la retejo Edukado.net ricevis la 23-an de majo, du tagojn antaŭ la ekvalido de la Ĝenerala datum-protekta regularo de EU (ĜDPR), en multaj landoj konata sub la anglalingva mallongigo GDPR.

Tiaj leteroj, en multaj lingvoj kaj kun tre varia enhavo, ofte apenaŭ kompreneblaj, dum la lastaj semajnoj estis dissenditaj en enormaj kvantoj fare de diversaj entreprenoj kaj organizaĵoj, kiuj gardas personajn informojn pri loĝantoj de Eŭropa Unio. Ĉar granda parto de la esperantistoj loĝas en la landoj de EU, kaj ĉar la ĉefaj esperantistaj organizaĵoj same havas siajn sidejojn en EU, la novaj reguloj kompreneble rekte tuŝas ankaŭ Esperantujon.

Tamen malmultaj bone komprenas, kion efektive postulas la nova regularo. La brita esperantisto Tim Morley klopodis profundiĝi en la aferon por certiĝi, ke lia entrepreneto plenumos la postulojn. Li konstatis, ke multaj el tiuj, kiuj dissendas amasleterojn pri ĜDPR, ne bone scias, kion ili faras.

– La komunikaĵoj, kiujn mi ricevis de organizoj, estis foje senutilaj, foje sensencaj, foje eĉ kontraŭleĝaj – ili rivelis, ke iu organizo konservis mian retadreson kiam ili devus ne plu havi ĝin eĉ laŭ la malnova regularo! Mi mem administras lingvajn klubojn por infanoj, kaj tenas informojn pri la infanoj kaj la gepatroj. Mi kontaktis neniun pri ĜDPR, ĉar mi ne bezonis fari tion.

La unua tasko por esperantista aŭ alia organizaĵo, kiu volas certiĝi ke ĝi sekvas la regulojn, laŭ li estas inventarii la personajn datumojn, kiujn ĝi havas.

–  Tio mem povus esti iom Herkula tasko. Poste ili devus nomi la leĝan principon laŭ kiu ili rajtas teni kaj trakti tiujn informojn.

Male ol multaj imagas, tute ne necesas ĉiam havi la permeson de la koncerna homo por konservi kaj pritrakti personajn informojn, li atentigas.


Tim Morley.

– ĜDPR difinas ses leĝajn principojn laŭ kiuj oni rajtas trakti datumojn pri vivantaj homoj. ”Laŭ permeso de tiu homo” estas nur unu el la ses principoj, sed ŝajne la sola kiu kaptis la atenton de multaj homoj. Jen la kialo por amaso da sensencaj mesaĝoj de plej diversaj organizaĵoj, petantaj “permeson” por plu trakti niajn datumojn.

Universala Esperanto-Asocio estas sendube la plej granda Esperanto-organizaĵo en la mondo, ĝi havas sian sidejon en Eŭropa Unio, kaj granda parto el ĝiaj membroj estas civitanoj de EU. Sekve la novaj reguloj pri personaj informoj en EU rekte tuŝas la asocion.

Tio tamen tute ne signifas, ke UEA devas peti de ĉiuj siaj membroj permeson plu gardi kaj pritrakti iliajn personajn informojn, diras Tim Morley.

– Pri la membroj, evidente homoj atendas ke UEA tenu tiujn datumojn, komuniku kun ili, kaj tiel plu, kaj estus sensence peti permeson pri tio. Tio estas “rajtigita intereso”, aŭ eĉ “informoj bezonataj por plenumi kontrakton”, kiuj estas du aliaj leĝaj principoj el la Regularo.

UEA evidente konservas informojn ne nur pri siaj membroj, sed ankaŭ pri iamaj membroj, personoj kiuj mendis varojn ĉe la libroservo aŭ alimaniere havis kontakton kun la asocio. Tiajn informojn UEA laŭ la nova regularo rajtas gardi dum iom da tempo.

–  Se iu kontaktus UEA por peti informojn pri Esperanto, estas tute en ordo konservi ties datumojn dum iom da tempo kaj sendi ne nur la precizajn informojn petitajn sed ankaŭ aliajn rilatajn informojn, ekzemple pri eventoj, kursoj, kampanjoj kaj tiel plu. Tio denove estas laŭ la “rajtigita intereso” de UEA. Tamen, post iu periodo, la argumento iĝas malpli forta, kaj je iu momento oni juĝus ke la rajto de la individuo por ne ricevadi tiujn mesaĝojn nun superas la “rajtigitan intereson” de la organizo. Kaj tiam la organizo devas definitive forviŝi la informojn el siaj sistemoj.

Libera Folio: Post kiom da tempo tio okazos?

– Ha. Jen la Demando Por Gajni La Milionon. Neniu scias. Homoj kun multe pli altnivela scio ol mi pri tio plurfoje diris al mi, ke kongruiĝi kun ĜDPR estas vojaĝo, ne finpunkto. Tio signifas, ke plej gravas nun ekkompreni siajn devojn kaj dokumenti siajn havaĵojn kaj protokolojn. La aŭtoritatoj ne atendas centprocentan kongruon kun la Regularo ekde la mateno de la 25-a de majo, sed organizoj ja konsciu pri ĝi kaj havu la eblon elmontri siajn strebojn por eksekvi la novan leĝon.

Leĝoj pri gardado de personaj informoj evidente ekzistis en Nederlando kaj aliaj EU-landoj ankaŭ ĝis nun. La novaĵo estas, ke la nova EU-regularo estas la sama por ĉiuj landoj, kaj la monpunoj por tiuj, kiuj ne plenumas la regularon, estas multe pli grandaj ol antaŭe.

Kiam temas pri UEA aŭ aliaj Esperanto-organizaĵoj, la nova regularo ne nepre multe influos la agadon, sed ja nepras entrepreni paŝojn por plenumi ĝiajn postulojn, diras Tim Morley.

– Neniu diras, ke UEA ne povos plu fari plej multajn agojn, kiujn ĝi jam faras, sed ke la punpagoj por tiuj, kiuj ignoras la ĜDPR estas multege pli altaj ol antaŭe. Mi forte dubas, ke ne-aparte-riĉa asocio pri Esperanto estos la unua, kiu suferos proceson pri tio, sed estus domaĝe kaj malprofesie simple ignori siajn devojn pri tio.

La prezidanto de UEA, Mark Fettes, responde al demando de Libera Folio klarigas, ke la asocio ja laboras por laŭeble rapide kaj bone plenumi la postulojn de la regularo:


Mark Fettes.

– Prepariĝo por la ĜDPR estas parto de nia laboro por modernigi la datumbazojn kaj retejojn de UEA. Antaŭ du semajnoj, Ana Ribeiro finis la agordigon de la nova servilo, kun multe pli sekura arkitekturo ol la malnova. Ni nun finpretigas la ĝeneralan privatecpolitikon kaj la diversajn permesilojn, kiujn uzos delegitoj kaj aliaj ofichavantoj, kies datumoj, ekzemple kontaktinformoj, estas parte publikaj. Ni informos la membraron pri tiuj paŝoj ene de la venontaj tagoj.

Laŭ informoj aperintaj en la Telegram-kanalo de TEJO, la teksto de la privatecaj reguloj de UEA jam praktike pretas, sed ankoraŭ necesas lingva kontrolo. Krome necesas aldona memoro en la servilo de UEA, kiu estos uzata interalie por kolekti konsentojn pri uzo de personaj informoj.

Laŭ Tim Morley aliflanke ne tuj klaras, de kiuj UEA entute devos peti konsenton. Ĉiukaze ne de la membroj, ĉar la uzo de ties informoj estas kovritaj de aliaj principoj, li diras.

– Verŝajne ili ja devos dependi de “permeso de la individuo” por kelkaj operacioj, se ne ekzistas “kontrakto” kaj la argumento por “rajtigita intereso” estas malforta. Sed al kiuj homoj ili skribu por peti permeson daŭrigi la kontakton? Tion oni scios nur post la revizio de la datumoj, kiujn mi menciis komence.