Category Archives: Libera Folio

Sendependa movada bulteno

Pliaj 23 500 eŭroj por iam kompletigota retejo

TEJO dum sia semajnfina komitata kunsido aprobis la buĝeton por 2021. En ĝi eblas legi interalie, ke UEA venontjare pagos pliajn 23 500 eŭrojn por la reteja renovigo, kiun prizorgas dungito de TEJO. La enspezoj de TEJO ĉefe konsistas el subvencioj de EU kaj UEA. La kotizoj kovras nur 7 procentojn de la elspezoj.

Ĝis la fino de la jaro 2019 UEA jam elspezis 70 000 eŭrojn por la projekto de nova retejo. Ĉi-jare la laboro pri la nova retejo kostos 23 600 eŭrojn, kaj en 2021 pliajn 23 500 eŭrojn, laŭ la ĵus aprobita buĝeto de TEJO. La ĉefa respondeculo pri la reteja renovigo estas oficisto de TEJO, kies salajron financas UEA.

La suma kosto de la nova retejo do estos iom pli ol 117 000 eŭroj – se ĝi ja pretiĝos venontjare. Ĝis nun la reteja laboro estis financata per mono el la rezervo ”Reteja renovigo”, kiun la komitato laŭ propono de la tiama estraro en 2013 disponigis por la celo.

Por la rezervo oni prenis 100 000 eŭrojn el la kapitalo de la asocio. Tiu sumo elĉerpiĝos komence de la venonta jaro, kaj mankas decido de la komitato disponigi pli da mono por la reteja renovigo.

Sekve ne klaras, el kiu fonto UEA prenos monon por pagi la AKSO-oficiston venontjare. La projekto de la buĝeto de UEA por 2021 nenion mencias pri tia elspezo, kaj estraranoj de UEA ne respondis al demando de Libera Folio pri la temo.

Laŭ la klarigoj en la buĝeto de TEJO, Mia Nordentoft, la oficisto respondeca pri la reteja renovigo (AKSO – Administra Komuna Sistemo Organiza), laboru plentempe ĝis aŭgusto. Eventuala plilongigo ”dependas je decidoj de TEJO/UEA pri evoluo de AKSO”.

Laŭ la buĝeto de TEJO, krom unu plentempa AKSO-oficisto, TEJO almenaŭ dum la unua jarduono de 2021 havos plentempe dungitan subvencipetiston, plentempe dungitan ”eksterrilatiston”, iom pli ol 80-procente dungitan kunordiganton de volontuloj, duontempan komunikiston, kaj krome “aliajn AKSO-oficistojn”. Sume tio egalas al proksimume 4,5 plentempaj dungoj – pli ol nun havas UEA mem.

Parton el la salajroj de la TEJO-dungitoj pagas UEA. Krom la AKSO-oficisto, kiun UEA financas laŭ aparta, nepublika kontrakto kun TEJO, UEA laŭ la buĝeto de TEJO subvencias la dungon de la kunordiganto de volontuloj, dum la plentempan ”eksterrilatiston” financas Esperantic Studies Foundation.

Sume por la salajroj kaj asekuroj de oficistoj en la buĝeto de TEJO estas dediĉitaj 83 000 eŭroj. La tuta sumo de la buĝeto estas 132 000 eŭroj. La buĝeto estas sen deficito pro la subvencioj de EU kaj UEA. La buĝeto ĉi-jare estas malpli granda ol pasintjare pro la malkresko de la EU-subvencioj.

La enspezoj de TEJO el la propraj membrokotizoj laŭ la buĝeto estos proksimume 3 500 eŭroj. Aldone venos 3 000 eŭroj de la patronoj de TEJO – membroj de UEA, kiuj pagas aldonan sumon por subteni la agadon de TEJO. Entute do la kotizoj de membroj kaj patronoj kovros nur 2,7 procentojn el la elspezoj de la asocio.

Por pliigi la membrokvanton de la asocio la komitato de TEJO decidis varbi pli da “Junaj amikoj” komence de 2021. La komitato voĉdonis pri tio, ĉu oni celu varbi 100 aŭ 1 000 Junajn amikojn. La voĉdono estis egala, kaj en la plano restis la originala propono: varbi 100 novajn Junajn amikojn.

Sendepende de tio, kiom da Junaj amikoj oni sukcesos varbi, ili donos nenian enspezon al la asocio, ĉar tiu nova membrokategorio estas senpaga. Neniu scias, kiom da Junaj amikoj nun havas TEJO, kaj delonge ne eblas aliĝi kiel juna amiko, ĉar la koncerna retejo misfunkcias kaj neniu sukcesas ĝin ripari.

La varbokampanjo laŭplane estos lanĉita, kiam funkcios la nova retejo de UEA, kaj eblos facile aliĝi. Kiam tio okazos, ne klaras.

En februaro 2018 la tiama prezidanto de UEA, Mark Fettes, promesis novan retejon ene de kelkaj monatoj.

Ĉi-jare la prezidanto de UEA Duncan Charters publike diris, ke la lanĉodato de la nova retejo estos la 15-a decembro 2020, sed dum la kunsido de la komitato de UEA en septembro li modifis tion:

– Do la nuna perspektivo estas, ke ni havu la celon kompletigi la aferon en januaro, kaj plej malfrue en februaro, li tiam diris.

Post tio ne aperis publikaj eldiroj pri la progreso de la retejo. En la retejo AKSO la progresraporto pri la migrado de la malnovaj sistemoj al la nova retejo daŭre tekstas: ”Diversaj planoj ellaboritaj, mankas fina decido”.


Pli pri la temo

 

Albert Stalin Garrido elektita estrarano de TEJO

Kiel nova estrarano de TEJO por landa kaj faka agado estis elektita Albert Stalin Garrido, la fondinto kaj prezidanto de Filipina Esperanto-Junularo. Li prenas la lokon de Robert Nielsen, kiu demisiis antaŭ kelkaj semajnoj.


Alberto Stalin Garrido.

Alberto Stalin Garrido ĝis nun aktivis interalie kiel vickomisiito de TEJO pri landa kaj faka agado. En 2013 li fondis Filipinan Esperanto-Junularon, kiun li nun prezidas.

En sia motiviga letero al la komitato de TEJO li skribas, ke li volas certigi la funkciadon de la komisiono de landa kaj faka agado, kiu lastatempe ege lamas:

”Ĉiuj lastaj estraranoj pri LFA ne povis kompletigi siajn mandatojn: iuj demisiis, iuj estis eksigitaj. Tiu bedaŭrinda ĉeno de aferoj kaŭzis, ke dum jaroj la Komisiono restu kvazaŭ fantomo. Mi deziras finfine ŝiri tiun ĉenon.”

Kiel sian ĉefan celon li difinas revivigon de la komisiono. Li esperas plenigi ĝin per entuziasmaj aktivuloj, kiuj klare konas siajn rolojn kaj respondecojn. Krome li volas restarigi rektajn kontaktojn inter TEJO kaj la landaj kaj fakaj sekcioj.

”Konsiderante la nunan staton de la Komisiono, ni ne estu tro ambiciaj: gravas unue, ke la tutmonda junularo komencu revidi ke vivas tiu Komisinono, kiu devus esti ilia ponto al TEJO”, li skribas.

Krom Alberto Stalin Garrido, al la vaka estrara posteno kandidatis ankaŭ Koffitchè Koufionou, antaŭa estrarano de TEJO. La elekta komisiono, ”konsiderante la ege favoran opinion de pluraj nunaj estraranoj”, rekomendis ke estu elektita Alberto Stalin Garrido.

La elekto estis diskutita en la semajnfina reta komitata kunsido de TEJO, sed la voĉdonado okazis jam post la kunsido. La rezulto estis diskonigita en la komitata diskutejo de TEJO lunde vespere laŭ la eŭropa horo.

Voĉdonis 27 komitatanoj el entute 37. El la donitaj voĉoj 23 estis favoraj al Alberto Stalin Garrido kaj 3 favoraj al Koffitchè Koufionou.

La elekto de nova estrarano tuj ricevis pozitivajn komentojn en la komitata listo, interalie de komitatano Hans Becklin, mem antaŭa estrarano:

– Mi gratulas Albert pro lia elektiĝo. Mi ne dubas, ke li portos ne nur energion kaj kompetenton sed ankaŭ unikan vidpunkton en la estraron. Vidi la sukceson de li kaj liaj samlandanoj estas ja esperige por la kreskado de nia movado ĉie – eĉ en lokoj, kie nun Esperanto estas apenaŭ konata. Ĝuste tiajn spertojn kaj lertojn ni bezonas en la fako de Landa Agado!

 

Esperantista urbestro volas verdigi la municipon

David Healy, esperantisto kaj membro de la Verda Partio, de duonjaro estas urbestro de Fingal, unu el la kvar municipoj kiuj konsistigas Dublinon. Li diras al Libera Folio, ke li bonvenigas sugestojn pri tio, kiel li povus helpi al la movado.


David Healy kun la urbestra ĉeno.

David Healy iĝis la urbestro de Fingal en la fino de junio. La urbestron elektis majoritato de la sep partioj, kiuj estas reprezentataj en la municipa konsilio post la elekto en 2019.

Al demandoj de Libera Folio Healy respondis en Esperanto. Li rakontas, ke li unue aŭdis pri Esperanto kiel infano, sed iĝis esperantisto pro la influo de Christopher Fettes. Fettes estas delegito de UEA por Irlando, fondinto de la Irlanda Verda Partio kaj onklo de Mark Fettes, la antaŭa prezidanto de UEA.

Healy renkontis Christopher Fettes dum vegetarana renkontiĝo, kiam li estis universitata studento, kaj Fettes konvinkis lin lerni la lingvon. Healy estis allogita al la lingvo pro la facileco kaj fleksebleco kaj priskribis la grandan plezuron, kiun li sentis kiam li unuafoje partoprenis internacian renkontiĝon. En Esperantujo li iam uzas la irlandan version de sia nomo, Daithí Ó hÉalaithe.

En 1991 li estis unuafoje elektita al la konsilio. Li estis reelektita en 2004, 2014 kaj 2019. Li kelkfoje estis kandidato al la nacia parlamento, kaj en februaro ĉi-jare li preskaŭ estis elektita.

Samtempe kun Healy, du aliaj konsilioj en Dublin elektis verdulojn kiel urbestrojn. Healy estas la porparolanto de la irlandaj verduloj pri klimatŝanĝo. Nuntempe la Verduloj estas en la nacia registaro, en koalicio kun du aliaj partioj.

La historia graflando de Dublin estas tiel granda, ke oni administre disigis ĝin je 4 municipoj, unu por la urbocentro kaj la aliaj por la ĉirkaŭaĵoj. Fingal estas unu el tiuj. Ĝi konsistas el kelkaj malgrandaj urboj kaj havas ĉirkaŭ 300 000 loĝantojn.

La municipa konsilio havas 40 membrojn el 7 partioj (kaj kelkaj membroj ne apartenas al ajna partio). La urbestro estas pli kiel kunsidestro de la konsilio ol prezidanto, klarigas Healy.

– Mi ne havas “ekzekutivan” povon, sed estras la laboron de la konsilianoj kundecidi la politikan pozicion de la konsilio, fari fundamentajn decidojn pri la organizo, ekz. pri buĝeto, teritoria planado, grandaj infrastrukturaĵoj, ktp., kaj superrigardas la taskoplenumadon de la ekzekutiva skipo de la konsilio.

Kompreneble, kiel verdulo Healy diras ke la medio estas lia plej grava prioritato.

– Nia laboro kiel loka konsilio devas respondi al la defio plej granda kiun alfrontas la homaro: klimatŝanĝo kaj la detruo de naturo (‘vivdiverseco’). Mi laboras por meti tiun defion en la kernon de la politiko de la konsilio.

– Mi delonge laboras por plibonigi la kondiĉojn por piedirado kaj biciklado, kaj nun estas rapida progreso tiuflanke en Irlando ĝenerale kaj aparte en Fingal. Mi celas plej multe helpi la enradikigon de tiu ŝanĝo al infrastrukturo.

Li ne havas konkretan planon por antaŭenigi Esperanton per sia posteno, ĉar la konsilio ne rekte respondecas pri lingvoj, sed diras ke li ja ŝatus helpi la movadon, kaj ke li bonvenigas sugestojn kiel tion fari.

Robert Nielsen

TEJO-ano estros ĉe Forumo Junulara Eŭropa

Dum la venontaj du jaroj TEJO havos sian reprezentanton en la estraro de Forumo Junulara Eŭropa. Al tiu posteno estis elektita Paulína Jalakšová, oficisto de TEJO.

Paulína Jalakšová
Paulína Jalakšová

TEJO, kiel voĉo de la Esperanto-junularo ekster la Esperanto-movado vigle aktivas almenaŭ ekde sia formala ligiĝo kun UEA en la jaro 1956. Pri ĉi tiu kampo okupiĝas la Komisiono pri Eksteraj Rilatoj (KER).

En la estraro de FoJE Paulína Jalakšová nun estos unu el la 4 estraranoj venantaj de internaciaj neregistaraj junularaj organizoj. Por ĉi tiu posteno ŝi estis elektita kun 24 voĉoj el la 34 de internaciaj neregistaraj junularaj organizoj (INRJO) kaj 19 el la 33 de naciaj junularaj konsilioj (NJK). De la INRJO-j ŝi ricevis plej multajn voĉojn el ĉiuj kandidatoj por ĉi tiu posteno.

Ĉi tiu elekto estas nova sukceso de TEJO kadre de eksteraj rilatoj en la lastaj jaroj. Lastatempe TEJO havis siajn reprezentantojn en la KonsultOrgano pri Membriĝpetoj (CBMA) de FoJE kaj en la Konsila Konsilio pri Junularo de la Konsilio de Eŭropo (Advisory Council on Youth).

Delegito de TEJO estis ĉefparolanto ĉe la Junulara Forumo de Unuiĝintaj Nacioj en 2019. Kiel organizo TEJO estas membro de la gvidorgano (Task Force) de Internacia Kunordiga Renkontiĝo de Junularaj Organizoj (IKRJO).

Ni petis komenton de Humprey Tonkin, kiu estis inter la unuaj aktivuloj de KER. Humphrey Tonkin estis estrarano de TEJO pri eksteraj rilatoj en fruaj 1960-aj jaroj kaj posta prezidanto de TEJO kaj de UEA:

Humphrey Tonkin en 2008.
Humphrey Tonkin en 2008. Foto: Ziko van Dijk CC BY-SA 3.0

– Kiam Hans Bakker starigis la Komisionon pri Eksteraj Rilatoj en TEJO ĉirkaŭ la jaro 1965, ni certe ne imagis, ke TEJO fariĝos forta voĉo en tuteŭropa junulara movado pli ol kvindek jarojn poste. El ĉiuj facetoj de la laboro de TEJO, la eksteraj rilatoj estas eble la plej forta kaj persista elemento – plus kompreneble la revuo Kontakto, kiu fondiĝis en tiu sama periodo. Gratulojn al TEJO, kaj al Paulína Jalakšová!

Aktuale tre grava kampo por agadi pri eksteraj rilatoj en Eŭropo estas la Forumo Junulara Eŭropa (FoJE), en kiu membras 44 naciaj junularaj konsilioj kaj 61 internaciaj neregistaraj junularaj organizoj el Eŭropo. Ĝi celas reprezenti la asociojn kaj la junularon ĝenerale al eŭropaj kaj internaciaj instancoj kiel Eŭropa Unio, Konsilio de Eŭropo kaj Unuiĝintaj Nacioj.

FoJE fondiĝis en 1996 kiel kunigo de tri organizoj el kiuj unu estis Eŭropa Kunordiga Buroo de Internaciaj Junularaj Organizoj. Ĉi tiun prezidis tiama TEJO-aktivulo, Ralf Gion Fröhlich, nuntempe kreanta Esperanto-Stacion apud Berlino.

Ralf Gion Fröhlich
Ralf Gion Fröhlich.

– Estis grandegaj bataloj inter diversaj organizaroj, precipe socialismaj kaj kristanaj. En tia medio malgranda, pli neŭtrala organizo kiel TEJO havas ŝancon montri vojon antaŭen kaj ludi gravan rolon. Tio samtempe pozitive efikas al nia movado mem, kiu havas tendencon al memizoliĝo kaj elitismo. Interagi kun aliaj organizoj helpas nin uzi nuntempajn metodojn kaj kreskigas ĉe ili la komprenon por Esperanto kaj nia valora tutmonda movada laboro. Mi tre gratulas al Paulína kaj multe ĝojas ke TEJO daŭre sukcesas ludi gravan rolon, li diras al Libera Folio.

TEJO estas aktiva membro de FoJE ekde ĝia fondiĝo. Laŭ la prezidanto de TEJO, Charlotte Scherping Larsson, nun la voĉo de esperantistoj estos tie aparte forta:


Charlotte Scherping Larsson

– Por TEJO estas tre valore havi en la estraro de la Forumo Junulara Eŭropa aktivulon, kiu bone komprenas la temojn de la esperanta movado. Mi ĝojas ke ni kun Paulína havas fortan voĉon por la eŭropa junularo, por Esperanto kaj lingvaj rajtoj en la estraro de Forumo Junulara Eŭropa. FoJE estas organizo en kiu ni trovas kunlaborantojn por influi la eŭropan politikon.

– Kiel membro de la Forumo, TEJO kunorganizas eventojn kiel EYE kaj YO!Fest, dum kiuj ni prezentas Esperanton al multaj junuloj de tuta Eŭropo. Pere de FoJE, la voĉo de la esperantistaro estas plifortigita.

Paulína Jalakšová laboras nuntempe kiel oficisto de TEJO kaj membras en spertula grupo de FoJE pri junularaj rajtoj. Pli frue ŝi estis aktiva kadre de la projektoj Afrika-Eŭropa Junulara Kapabligo (AEJK) kaj Efika komunikado por junuloj (ECY), rolis kiel Komitanano Ĉ de TEJO kaj kiel programa kunordiganto de IJK-oj 2018 kaj 2019. Landnivele ŝi aktivis en la estraroj de Ĉeĥa kaj Slovaka Esperanto-Junularoj (ĈEJ kaj SKEJ).

En FoJE en ŝia agadkampo estos junularaj aferoj en Eŭropo pli ĝenerale, ŝi rakontas:

– Sabate okazis nekredebla afero, mi estis elektita al la estraro de Forumo Junulara Eŭropa por la jaroj 2021 kaj 2022. Mi estas vere dankema al TEJO pro la nomumo kaj aparte al nia oficisto pri eksteraj rilatoj, Spyros, kiu estis mia plej granda subtenanto en la tuta procezo. La spertoj, kiujn mi gajnis aktivante en TEJO en diversaj roloj, preparis min por ĉi tiu nova defio en mia vivo.

– En FoJE mi ŝatus batali por junularaj rajtoj, diverseco kaj inkluziveco kaj helpi certigi ke junularaj organizoj en Eŭropo havu daŭripovan financadon. En miaj celoj estas forte enplektitaj la valoroj de TEJO kaj mi esperas ke TEJO mem profitos de mia rolo ĉe FoJE.

Łukasz Żebrowski

Noto de la redakcio: Forumo Junulara Eŭropa evidente ne havas oficialan nomon en Esperanto, kaj ĝi foje estas nomata ankaŭ ”Eŭropa Junulara Forumo”. Tamen TEJO en siaj oficialaj dokumentoj uzas la formon ”Forumo Junulara Eŭropa”, kaj ni sekvas tiun praktikon.

Asocioj estas por pacienculoj

Esperantistoj estas pli ol averaĝe individuemaj – alie ni ne estus esperantistoj. Kaj en la nuna epoko eblas fari ĉiam pli da aferoj individue. Tamen ni plu bezonas strukturojn, organizaĵojn kaj paciencon, argumentas José Antonio del Barrio en sia vidpunkta artikolo, spronita de la lasta demisio en TEJO.


José Antonio del Barrio dum prezentado de la esperanta versio de Don Quijote en la hispana Instituto Cervantes. Li montras la bitan eldonon. Apud li Miguel Gutiérrez Adúriz (Liven Dek) kaj Ana Manero, la respondeculoj de la projekto de bita eldonado. Foto: Instituto Cervantes.

Antaŭ kelkaj tagoj aperis novaĵo pri nova demisio de estrarano de TEJO. Mi ne detale sekvas la evoluon de la junulara movado, sed mi sufiĉe memoras pri antaŭaj demisioj, inklude de iama prezidanto forlasinta sian postenon (kaj iel eĉ la movadon) nur kelkajn monatojn post la elekto.

Mi ankaŭ ne konas la detalojn de la lasta demisio, nur la konsiderojn esprimitajn de la demisiinto mem, kaj tial mi tute ne volas prijuĝi la personajn decidojn, ja ĉiu havas rajton orienti sian vivon en volontula movado laŭ sia propra respondeco, kaj estas pli laŭdinde demisii ol estrarvegeti nenion farante.

Tamen la akumuliĝo de tiaj decidoj en junulara asocio nepre vekas atenton, kaj eble (nur eble) ĝi estas montrilo de pli ampleksa tendenco, en nia movado kaj ĝenerale en la socio.

La demisio koincidis ankaŭ kun mia propra ĉeso kiel prezidanto de landa asocio, post naŭ jaroj kaj duono. Mi nun faras ian bilancon de mia propra sperto, kaj do vekis mian atenton tiu fenomeno, post mia tute malsama sperto.

Mia propra konkludo estas ke mankas pacienco. Kaj mi suspektas ke tiu estas aparta kreskanta trajto kaj de la Esperanto-movado kaj de la junulara agado. Se temas do pri la junulara Esperanto-movado, la rezultoj nature obliĝas.

Pri la Esperanto-movado, la manko de pacienco estas laŭ mi evidenta. Homoj malkovras Esperanton, vidas klare la neceson ke ĝi antaŭeniru, enamiĝas al la ideo kaj la lingvo, sed baldaŭ trovas ke la progreso estas tre malrapida. Se io tiel evidente bona ne tuj triumfis, kie estas la kulpo?

Memkompreneble ĉe la ceteraj esperantistoj. Io misas ĉe la movado, ĉe la asocioj, ĉe la estruloj, aŭ eĉ ĉe la ceteraj samideanoj entute. Multaj homoj restas, eĉ se daŭre grumblante. Multaj aliaj seniluziiĝas kaj foriras, foje eĉ kontente, se ili dume lernis ke la vorto kiun multaj uzas por tio havas bedaŭrinde pozitivajn nuancojn.

La klarigo pri la junularaj movadoj bezonas malpli da eksplikoj. Ja junuloj estas kaj estu pli senpaciencaj. Tio probable estas natura fenomeno, sed certe tiu senpacienco kreskis lastatempe, danke al la multiĝo de okupiĝoj ebligataj de la novaj teknologioj kaj la novaj manieroj interrilati kaj partopreni en iu ajn iniciato.

La pacienco tute ne necesas por Esperanto-aktivado, krom evidente por lernado (kaj tio ĉi lasta iel eksplikas ankaŭ multajn niajn mankojn). Ja ĉiu povas utiligi la lingvon tuj, komenci interrilati kun aliaj parolantoj, viziti renkontiĝojn, spekti videojn.

Eĉ aktive, oni povas individue krei tian videon, verki poemon, munti sian propran projekton. Tio estas eĉ pli facila nun, kiam la reto havigas teknikajn rimedojn kaj faciligas la diskonigon. Vi povas tuj krei, kaj tuj forlasi vian kreitaĵon, kaj lasi ĝin vivi sola, nur la algoritmoj iom punos vin.

Tamen, se vi deziras ke la projekto antaŭeniĝu, ke ĝi havu propran vivon post via unua iluziiĝo – ha, por tio vi bezonas paciencon. Kaj por tio vi (ni) bezonas ian strukturon; probable eĉ asocion.

Ni esperantistoj estas pli ol averaĝe individuemaj. Tion mi ne devas pruvi: se ne estus tiel, ni lernus sole la anglan, kiel la ceteraj normaluloj, kaj ni ne estus esperantistoj. Mi ne diras tion kiel kritikon: mi mem estas pli ol averaĝe individuema, kaj faris multajn aferojn tute sole.

Sed ni agnosku ke tio okazigas multnombrajn problemojn: ekde esperantistoj kiuj sukcesis verki, revizii, enpaĝigi, eldoni kaj vendi libron tute solaj, sen agnoski ke ili certe ne lertas pri ĉio ĉi, tra instruistoj kiuj ne anoncas siajn kursojn kaj kreas sian materialon sen atenti kio jam ekzistas en la komunumo, ĝis programistoj kreantaj tute solaj propran socian reton.

Mi denove ne diras tion kiel individuan kritikon: ja mi preferas solecan agadon ol neniun agadon entute, kaj ankaŭ asocioj ja havas siajn problemojn, sed kolektiva aktivado nepras se oni deziras kontinuecon. Mia sperto en la pasintaj jaroj konvinkis min eĉ pli pri tio. Ĉiu povas krei sian retejon (mi mem havas tian), sed bona asocia retejo altiras multe pli kaj donas fidon.

Mi persone povus aliri iun ajn administracion, sed neniel kun la sama efiko kiel nome de asocio. Same pri informado al amaskomunikiloj: daŭra gazetara servo ebligas regulajn kontaktojn, kaj eĉ se ekzistas sukcesaj privataj ekzemploj de tia rilatado, ni certe atingis pli altajn sukcesojn pere de formala kaj fidinda asocio. Rilatoj al aliaj asocioj kaj sociaj movadoj pli facilas se vi prezentas vin kiel membron de skipo, ol kiel solulon kun genia ideo.

Ĉiu povas organizi sian renkontiĝon, sed ne estas same por atingi la kunlaboron de iu urbestraro, rezervi ejon kaj aperi en amaskomunikiloj, se ni prezentas la renkontiĝon kiel unu en serio de jam establitaj renkontoj, aŭ kiel la unuan renkonton de grupo de amikoj. Eĉ por niaj klientoj, la ceteraj esperantistoj, ni bezonas krei kontinuecon por konvinki homojn reĉeesti renkonton en sinsekvaj jaroj kaj firmigi personajn ligojn.

Eĉ pri la prestiĝo de la lingvo ni devus paroli. Miaopinie, unu el niaj grandaj handikapoj dum la pasintaj jaroj, almenaŭ en mia devenlando, estis la malalta prestiĝo de nia lingvo kaj nia komunumo, kiuj estis longe konsiderataj kiel afero de solecaj marĝenuloj. En la lastaj jaroj ni sukcesis iom forigi tiun impreson, prezentante nin kiel seriozan socian movadon, kun celoj kaj atingoj.

Sed por tio necesas labori, trankvile kaj pacience. Ni devis prezenti niajn atingojn, niajn precedentojn. Kaj por tio oni bezonas skipon, kaj se eble asocion, formalan, kun paperoj kaj (iom post iom) kun historio.

En Libera Folio oni ofte legas kritikojn al la asocioj, ĉefe al UEA, pro ties lastatempaj financaj kaj organizaj problemoj. Kaj kiel konsekvenco oni laŭdas la spontanean organizadon fare de unuopuloj aŭ de tempaj grupetoj kaj foje oni dubas pri la neceso ke la asocio entute ekzistu. Aparta konsekvenco estas ke ne nur junuloj, sed ankaŭ veteranaj aktivuloj forlasas la asociojn kaj kreas siajn personajn projektojn.

Mi ne volas pravigi ĉiuj agadojn faratajn en asocioj. Mi mem estas tre skeptika pri la ĉiama redaktado de rezolucioj, pri kio tiom entuziasmas aliaj, sed kiujn neniu legas, kiel prave mencias Robert. Sed planojn ni bezonas, foje eĉ strategiajn planojn: plano estas strukturita dokumento, kun celoj, respondecoj, limdatoj, kalkulo de rimedoj. Ĉiu kapablas havi ideon, eĉ brilan ideon, sed planon… tio estas enua, kaj por tio oni bezonas… paciencon.

Asocioj ja estas enuaj kaj enuigaj. Vi devas kunveni, barakti, negocadi, ricevi kritikojn al viaj ideoj. Vi devas plenumi burokrataĵojn, sidi horojn kaj interkonsiliĝi, kaj ĉio ĉi ne estas agrabla aktivado, tute ne.

Al neniu plaĉas skribi raporton por Ministerio, aŭ redakti ekonomian bilancon (nu, ja estas homoj al kiuj tio plaĉas, sed ili iel malpli ĉeestas en nia movado ol averaĝe, imagu). Tio eĉ ne havas prestiĝon, kaj ni ĉiuj malpli atentas la homojn kiuj faras tiun taskon (kaj iam mi blogetis pri tio) ol aliajn gravulojn.

Sed sen tiu formika laboro, estas tre malfacile vere progresi longperspektive. Kaj nia progreso ja estos je longa perspektivo. Ne la filoj, sed la nepoj nin benos, se ni eltenos (kiel jam diris Zamenhof antaŭ multaj jardekoj) pacience.

Sed, mi koncedas, se mi estus TEJO-ano, ankaŭ mi ne speciale zorgus pri nepoj nek pri iliaj dubindaj benoj.

José Antonio del Barrio

Mia seniluziiĝo kiel TEJO-estrarano

”Ni kunsidis dum multaj horoj ĉiutage sed mi ne povis memori iun ajn gravan decidon. Ni uzis multe da energio, sed kion ni atingis?” Tion skribas Robert Nielsen, kiu aktive kampanjis por eniri la estraron de TEJO, sed rapide seniluziiĝis, perdis la elanon kaj demisiis. Libera Folio publikigas iom redaktitan version de teksto pli frue aperinta en lia blogo.


La estraro de TEJO kaj volontuloj. La aŭtoro staras meze, en stria ĉemizo. Foto: TEJO.

Dum kelkaj jaroj mi estis tre aktiva en TEJO, mi estis membro de la komitato kaj ofte partoprenis diskutojn pri la organizo. Mi havis fortajn opiniojn pri la movado kaj eĉ revis ke iam mi povus esti la prezidanto. Mi estis unu el la plej parolemaj voĉoj en la komitato kaj mi ne timis kontraŭi malbonajn ideojn aŭ proponi novajn ideojn.

Mi kandidatiĝis por la estraro ĉar mi volis kontribui al la movado kaj kreskigi la junularan agadon. Mi pretis batali por revivigi la landan agadon, kiu estas tre grava kampo ŝrumpinta dum la pasintaj jaroj. Mi estis elekita kadre de la plej sperta estraro de pluraj jaroj kun homoj kiuj mi jam bone konas. Mi estis plena de espero.

Sed subite… mi ne plu volis esti estrarano.

La sento venis ege rapide al mi preskaŭ tuj post la komenco de mia mandato. Subite, mi perdis mian motiviĝon. Anstataŭ fiero, la estraraneco estis ŝarĝo al mi. Mi tute perdis intereson pri TEJO-aferoj, kaj miaj taskoj nur ĉagrenis min. La sento estis kvazaŭ promeni tra koto, multo da energio sed malmulto da progreso.

Kio okazis? Mi estis aktivega en la movado kaj dediĉis multege da tempo al Esperanto, do kial mi subite perdis mian motiviĝon? Ĉu mi havas iun problemon? Ĉu mi estas malnormala? Ĉu mi estas unu el tiuj homoj kiuj ŝatas paroli sed malŝatas labori? Ĉu mi estas hipokritulo kiu kritikis aliajn estraranojn pro manko de laboremo sed nun iĝis unu el tiuj? Kial mi sentis tiel?

Mi ne sciis kaj ankoraŭ ne scias. En la komenco, mi havis energion kaj plene partoprenis la diskutojn kaj legis ĉiujn dokumentojn. Meze de septembro (la estrara mandato komenciĝis la 1-an de septembro) mi vojaĝis al Roterdamo por kunsido kun aliaj estraranoj. Dum tri tagoj ni kunsidis, diskutis, sed ankaŭ babilis en nia komuna loĝejo.

Ĉio estis en ordo, sed kiam mi revenis hejmen, la stranga sento aperis. Ĝi komenciĝis kiam mi provis resumi la kunsidojn, sed ne povis memori kion ni diskutis. Ni kunsidis dum multaj horoj ĉiutage sed mi ne povis memori iun ajn gravan decidon. Ni uzis multe da energio, sed kion ni atingis?

Mi sentis min elĉerpita, sed eĉ post kelkaj tagoj da ripozado mi ankoraŭ ne havis energion por TEJO. Ĉiutage alvenis multa retpoŝto, multaj dokumentoj, kaj ĉiusemajne ni kunsidis. Estis multe da laboro, sed kun kia rezulto? Estis kvazaŭ ni kurus multege sed restus en la sama loko.

Mi ne scias ĉu la problemo estas kun TEJO aŭ kun mi.

Kiel estrarano mi devis strebi tra koto da burokrataĵo, nenio okazis rapide aŭ glate. Ĉiam estas dokumentoj por legi, formularoj por plenigi, reguloj por sekvi, kunsidoj por partopreni, kunsidoj pri diskutoj, diskutoj pri kunsidoj, kunsidoj pri dokumentoj pri diskutoj pri renkontiĝoj pri diskutoj. Ni laboris multe pri la Realigplano de TEJO kaj la Strategia Plano, longaj dokumentoj pri la celoj de la estraro.

Oni atente diskutis ĉiun frazon dum multaj kunsidoj sed al mi la laboro ŝajnis sencela. Pli da homoj verkos la dokumenton ol legos ĝin kaj ili apenaŭ influas la agadon de TEJO. La estraro agos kiel ĝi volas kaj se ĝi ne plenumas la planon, neniu reagos. Sed la reguloj postulas la dokumentojn, do oni devas krei ilin.

Multe da TEJO-laboro estas tia: oni dediĉas multe da tempo al iu projekto, sed kun malgranda rezulto. Oni uzas multe da tempo por iu konferenco, sed eble TEJO rajtas sendi nur unu reprezentanton. Bonŝancon por tiu, sed TEJO havas centojn da membroj, do kion pri la aliaj?

Ĉu tiu estas la plej bona uzo de niaj rimedoj? Ni fokusiĝis pri projektoj kiuj profitis al tre malgranda grupo, sed ni apenaŭ havis tempon por projektoj kiuj valoras al la ordinaraj membroj. La aliaj estraranoj ja scias pri tiu problemo, sed ne scias kiel eviti ĝin. Ankaŭ mi ne scias kion fari, mi volis ke ni pensu pri pli vastaj demandoj pri la membraro, sed ne sciis kiel fari tion.

Mi dubis ne nur pri mia motiviĝo por la laboro, sed ĉu la laboro entute povas realigi ion? Mi respondecis pri Landa Agado kaj planis rekonstrui ligojn inter TEJO kaj la Landaj Sekcioj. Sed mi devis alfronti grandan problemon – la landaj sekcioj ne interesiĝas pri TEJO. Mi provis kontakti ĉiun landan sekcion sed preskaŭ ĉiuj ignoris min. Mi sukcesis kunsidi kun nur du. Eĉ tiam, la sperto estis seniluziiga, BEMI agnoskis ke ĝi ne vere ekzistas kiel organizo, ĝi simple estas grupo de homoj kiuj unu- aŭ dufoje jare biciklas kune.

Kiam mi kunsidis kun la kataluna asocio, regis malkomforta silento. Kiam mi petis kion ili volas de TEJO, ili ne sciis kiel respondi. Kiam ili demandis kion TEJO povas fari por ili, mi ne sciis kiel respondi. Mi ne loĝas en Katalunio, do mi ne povas allogi homojn al iliaj renkontiĝoj aŭ organizi ion. Mi povas fari nenion krom proponi konsilon, kaj eĉ tion mi ne havas.

En komitatkunsidoj, oni laŭte kaj ofte parolas pri la ”helpo” kaj ”subteno” kiujn TEJO proponas, sed neniu scias kion precize tio signifas. La diskutoj de la komitato plenas je abstraktaj vortoj, sed kion praktike ĝi atingis? La solvo al ĉiu problemo estas krei novan laborgrupon aŭ krei iun dokumenton, do TEJO estas plena da grupoj kun imponaj titoloj kaj preskaŭ neniuj membroj. Iuj komitatanoj pensas nur pri la proceduro kaj ne pri la rezulto. La komisiono por Landa Agado apenaŭ havis membrojn, kaj mi tute ne sciis kiel allogi novajn homojn aŭ kion fari kun la homoj kiuj aliĝis.

Ĉu oni vere bezonas tiujn formalaĵojn, aŭ ĉu ĝi estas nur peza ŝarĝo? Iu esperantisto demandis, ĉu indas krei landan sekcion de TEJO aŭ daŭrigi kiel neformala klubo. Mi provis konvinki ŝin, sed ne sukcesis, ĉar aliĝo ne donas iun specialan avantaĝon.

Mi estas estro de klubo de esperantistoj kiuj ludas ŝakon kune interrete, kaj oni demandis nin ĉu ni revivigu la iaman aliĝintan fakan asocion de UEA Esperanta Ŝak-Ligo Internacia. Sed mi ne povis trovi iun avantaĝon en la kreado de formala asocio. UEA kaj TEJO ŝatus fanfaroni pri plia asocio kaj eble iuj ŝatus pompajn titolojn kiel prezidanto, sed tio estas nur distraĵo de la kerna temo. Se ni volas ludi ŝakon, ni ludu, krei formalan asocion ne helpos nin ludi.

La komitato estas alia afero kiu ĉerpis multe da energio de mi sen rezulto. Kiam mi unue estis elektita kiel komitatano B, mi estis entuziasma. Mi havis freŝan vidpunkton, novajn ideojn kaj multe da energio. Nun mi estas elĉerpita. Estis iuj komitatanoj kiuj kontraŭis ĉion kion mi diris kaj provis bloki ĉiun proponon de mi. La debatoj malofte estis respektemaj, mi lernis atendi insultojn kaj mokojn kiam mi donis mian opinion.

Mi gajnis streĉon kaj perdis amikojn. La hipokriteco plej ĝenis min, oni akre insultis min kaj poste laŭte parolis pri la bezono por ĝentileco. Se mi kritikis iun, iuj tuj postulis ke mi agu pli ĝentile, sed kiam iu insultis min, tiuj homoj estis silentaj. La plejparto de la komitatanoj evitas tiajn diskutojn, ĉar ili ne vidas iun valoron en ili, kaj mi konsentas.

Oni volis elĵeti min de la estraro antaŭ ol mia mandato eĉ komenciĝis! Jen bona ekzemplo pri mia sperto en la komitato, jen tute sennecesa, senutila kverelo pri bagatela afero. Ni iĝis koleraj kaj atingis nenion. Eble mi ne estas senkulpa kaj mi ne ŝatas ke post mia elekto al la komitato, mi iĝis kverelema. Mia sola bedaŭro estas ke ili ne sukcesis elĵeti min.

Do mi sentis min elĉerpita kaj elbrulinta. Mi forte laboris dumlonge en TEJO sed kio estis la rezulto? Kion mi atingis? Eĉ se mi havus energion, mi ne atingus ion en la estraro. Eĉ se mi estus entuziasma, mi ne plifortigus la landan agadon. Mi komprenis la problemojn sed tute ne sciis kiel solvi ilin. Mia seniluziiĝo pliprofundiĝis.

En septembro mi decidis komenci magistriĝon pri ĵurnalismo (parte inspirita de mia laboro en blogado kaj Libera Folio). La decido estis lastmomenta, nur kelkajn tagojn antaŭ la limdato, sed mi volis labori pri io kio vere interesas min kaj valoras al la mondo, anstataŭ senvalora financa laboro (mia eks-posteno). La kurso donis multege da laboro al mi kaj mi apenaŭ havis tempon por io krom universitato. Eĉ se mi havus motiviĝon por TEJO, mi apenaŭ havus tempon por ĝi.

Mi estis tro okupita por estrara laboro, sed ne ŝajnas al mi iu diferenco ĉu mi legis la dokumentojn aŭ partoprenis la kunsidojn. Mia plano estis atendi ĝis la fino de mia mandato, tiam mi estos libera. Mi timis ke se mi tuj rezignus, artikolo aperus en Libera Folio kaj oni mokus min pro tiel rapida rezigno. Estraroj ofte havas estraranojn kiuj faras nur la plej bazan kvanton da laboro aŭ eĉ fantomajn estraranojn, kiuj faras nenion.

Sed eĉ tio iĝis tro granda ŝarĝo kaj mi sentis min tro streĉita. Dum la lasta kunsido, oni demandis min pri mia laboro kaj mi simple suprenĵetis miajn manojn. La laboro fiaskas, neniu interesiĝas, mi atingis nenion, atingos nenion kaj ne vidis iun vojon antaŭen. Mi elbruliĝis. Do, mi rezignis, oficiale pro tro da laboro en universitato (kio ja veras), sed ankaŭ ĉar mi seniluziiĝis.

Mi ne kabeos aŭ rezignos pri TEJO, sed mi trovos aliajn manierojn por kontribui al la komunumo. Mi ne opinias ke la estraro aŭ komitato povas kontribui per io al junaj esperantistoj, ili estas nur truo en kiu perdiĝas la energio de aktivuloj. Mi lernis pri mi mem, ke mi pli taŭgas kiel verkisto ol administranto. Se vi volas aktiviĝi en Esperantujo, kreu ion, ne malŝparu vian tempon en burokrataĵo.

Robert Nielsen

La teksto pli frue aperis en Teo kaj libroj.

Denuncinto de TEJO strebas al Fina Venko

En 2019 Kévin Morel-Fourrier sendis al EU-instanco denuncon pri troigita membronombro donita de TEJO. Lia celo estis ke la falsa informo estu korektita kaj la vera membronombro de TEJO iĝu konata, li diras en intervjuo de Libera Folio. Li komparas TEJO-n kun rolludo, kaj rakontas ankaŭ, ke li havas propran planon por fina venko de Esperanto.


Kévin Morel-Fourrier.

En julio 2020 Libera Folio ricevis de anonimulo dokumenton indikantan, ke la sekretariejo de JTRS (komuna travideblec-registro de EU) ricevis plendon pri falsaj informoj registritaj de TEJO.

La dokumento estis grandparte maskita, kaj ne eblis legi ĝian daton nek gravajn partojn de la konkludoj.

Post kiam Libera Folio raportis pri la afero, TEJO publikigis kompletan version de la komuniko sendita de JTRS, laŭ kiu la esplorado de JTRS estis fermita jam en januaro 2020.

Nun Kévin Morel-Fourrier, kiu faris la plendon, disponigis al Libera Folio la dokumenton ricevitan de li, kaj konsentis respondi al niaj demandoj. Ĉar li posedas la kompletan dokumenton, adresitan al li, ni trovas kredinda, ke li efektive estas la aŭtoro de la plendo.

La nemaskita dokumento montras, ke la plendo pri TEJO efektive estis fintraktita de JTRS en januaro 2020, sed ke la afero tiam estis transdonita al la instanco respondeca pri subvencioj al TEJO, por eventuala plua pritrakto. La plendo estis fintraktita, kiam TEJO reprenis el la registro la informon, laŭ kiu ĝi havas 25 000 membrojn.

Laŭ Kévin Morel-Fourrier, li poste, en marto 2020, transdonis la aferon al la Eŭropa kontraŭfraŭda oficejo OLAF, kiu ĝis nun ne informis lin pri eventuala progreso.

En retmesaĝo sendita al Libera Folio li rakontas interalie, ke li eklernis Esperanton en 2010 en la aĝo de 17 jaroj, membriĝis en Unuiĝo Franca por Esperanto kaj ties junulara sekcio JEFO en 2012. Poste, en 2015, li iĝis vicprezidanto de JEFO, kaj en 2016-2017 li estis ĝia prezidanto.

Dum la komitata kunsido de TEJO en Badaĥozo en 2018 li kandidatiĝis por la estraro de la asocio. Jen kiel li mem priskribas tion:

En 2018 mi prezentis kandidatiĝon por la estraro de TEJO, dum la ĝenerala asembleo mi la tutan tempon komputilumis aŭ poŝtelefonumis manĝante citronajn aŭ kolaajn glaciaĵojn kaj iom dormetis antaŭ samtempe okazanta elmontraĵo. Kiam venis tempo por prezentiĝo kiel kandidato mi demandis ĉu ĝi estas devigata, mi preferis resti sur mia seĝo.

Robert Nielsen, kiu raportis pri la koncerna komitata kunsido por Libera Folio, ne memoras, ĉu Kevin Morel-Fourrier efektive dormetis aŭ manĝis glaciaĵojn. Li ĉiukaze ne sukcesis komuniki al la komitato, kial li volas iĝi estrarano, kaj ricevis neniun voĉon en la posta balotado.

Por klareco la respondoj de Kévin Morel-Fourrier ĉi-sube aperas en redaktita kaj reduktita formo.

Libera Folio: Kial vi faris la plendon al JTRS?

Kevin Morel-Fourrier: – La falsa membronombro havigita de TEJO al EU iĝis centra temo de la esperantistaro ĝenerale. Ĝi estis ripeta temo de konversacioj kaj artikoloj ĉe retejoj, ankaŭ Libera Folio. Cele al fino de la fokusiĝo pri tiu temo kaj korektigo de la origino de tiu polemiko mi faris la plendon.

– Mi petis al JTRS ke estu esplorita tiu nombro 25 000, indikita en la registro, la kerna punkto de la polemiko. Nun ke okazis la esploro, la falsan informon en la registro anstataŭis korekta, kaj la polemiko estas forpasinta historiaĵo. La membrokvanto de TEJO laŭplane iĝos konata, espereble baldaŭ.

– TEJO ĝuste riskis monpunon kaj riskas subvencian malpliigon. Anonci la falsan nombron 25 000 estis fraŭdo. La rolludantoj ĉe TEJO respondecas pri konsekvencoj, kiaj ajn ili povas esti. Kaj tio tute enordas. Pretendi ke TEJO estas la junaj esperantistoj de la tuta mondo estas iluzio. Ĝi estas unu asocio kun kelkcent esperantistoj el 46 landoj. Esperanto pluiros ĉiukaze.

Kial vi informis Liberan Folion pri la afero nur post longa tempo, kiam la plendo delonge estis fintraktita?

– Strategia movo. Efektive la plendo al JTRS estis fintraktita, kaj OLAF ne respondis de monatoj. Tiun aferon TEJO kaŝis al ĝenerala publiko, krom la estraro kaj iom da komitatanoj. Mia celo estis malkaŝi, kiel okazis flanke de TEJO la pritraktado de la plendo, ĉar ĝis tiam la nuraj informoj disponeblaj estis mencieto de ĝi dum komitatkunsido de JES 2019, en dokumento alirebla en profundo de la TEJO-retejo. Mi volis ke tiu afero estu allogata al travideblo, kvazaŭ kaptile.

Ĉu vi komprenas la reagon de multaj esperantistoj, laŭ kiuj vi agis nelojale?

– Klare. Esperoj de multaj esperantistoj baziĝas sur la iluzio ke aktivi por Esperanto egalas aliĝi al UEA/TEJO kaj sekvi limigitan grupon da estraranoj kaj komitatanoj. Ĝi estas sistemo, laŭ kiu lojalaj estas aferoj el kiuj ĝi povas profiti. Tute lojale al Esperanto mi agis kaj ĉiam agos.

Kial vi ne plu volas resti anonima?

– Dum la septembra komitatkunsido de TEJO aperis la lasta elemento kiu ebligis prepari tiun rivelon de mia identeco. Kompreneble, ankaŭ riveli mian identecon estis afero planita. La plendo al Eŭropa Unio estis fakte planitaĵo kiun mi havis ekde decembro 2017. Planon por Esperanto mi havas, preparas kaj aplikas ekde 2011. La celo estas tiel nomita fina venko. Pliajn klarigojn mi donos poste en aperonta retejo.


Pli pri la temo:


 

Demisiis TEJO-estrarano Robert Nielsen

En mardo la 10-a de novembro anoncis sian demision el la estraro de TEJO Robert Nielsen. Li respondecis pri landa kaj faka agado. La nuna estraro estis elektita en julio kaj ekoficis la 1-an de septembro.


Robert Nielsen.

La freŝa TEJO-estrarano Robert Nielsen anoncis pri sia demisio en la komitata diskutejo de TEJO post deksemajna oficado.

”Antaŭ unu monato mi komencis magistriĝon en universitato kaj ne plu havas tempon por labori en TEJO. Mi provis fari ambaŭ sed nun sentas min elĉerpita kaj elbrulinta”, li skribas en sia anonco.

Li bedaŭras ke li devas fari la decidon tiel frue en la mandatperiodo, kaj deziras sukceson al la restanta estraro.

En respondo afiŝita samloke, prezidanto Charlotte Scherping Larsson nome de la estraro bedaŭre akceptas la demision de Robert Nielsen, dankas lin pri la ĝisnuna kunlaboro kaj decidas al li bonŝancon en la studoj.

Laŭ la mesaĝo de la prezidanto, la estraro jam diskutis la novan situacion kaj trovis solvojn. La komisionon pri landa kaj faka agado, pri kiu respondecis Robert Nielsen, portempe transprenos Rogier Huurman kaj Carlos Pesquera Alonso, kiuj serĉos pliajn komisiitojn.

En la estraro nun restas ok anoj, sed oni kunlabore kun la elekta komisiono serĉos plian estraranon, kiu prenos la respondecon pri landa agado.

”Ni skribos al antaŭaj kandidatoj, komisiitoj kaj aliaj aktivuloj, sed ni ankaŭ bonvenigas vian helpon! Kontaktu nin kun sugestoj pri eblaj kandidatoj”, klarigas Charlotte Scherping Larsson

Jam fine de novembro la estraro esperas povi proponi al la komitato almenaŭ unu kandidaton por la vaka posteno.

”Se ni mem ne sukcesos trovi kandidaton, ni petos la Elektan Komisionon fari malferman alvokon”, la prezidanto skribas.

En intervjuo de Libera Folio lige kun sia kandidatiĝo al la estraro, Robert Nielsen diris, ke granda problemo de TEJO estas la emo ignori problemojn.

– TEJO bezonas iun kun freŝa vidpunkto kiu aŭdacas konfronti problemojn anstataŭ ignori ilin, iun kiu rigardas la movadon kia ĝi vere estas anstataŭ kia ni volas ke ĝi estu, iun kiu forte laboros por revivigi landan agadon. Mi opinias ke mi estas tiu homo, li tiam diris.

Antaŭ sia estraraniĝo Robert Nielsen estis regula kunlaboranto de Libera Folio. Tiun taskon li forlasis por ne havi konflikton de interesoj dum sia estrara laboro.

La Akademio refunkciigas sian retejon

La unuan fojon post decembro 2014 en la oficiala retejo de la Akademio aperis novaĵo. Post multjara stagno la retejo denove estas aktualigata. Ankaŭ la enhavo de la intertempa provizora retejo estis movita tien, sed ankoraŭ ne facile troveblas.


La oficiala retejo de la Akademio de Esperanto.

La nefunkciado de la oficiala retejo estis unu el la kialoj por la demisio de la prezidanto de la Akademio de Esperanto, Christer Kiselman, en decembro 2015. Tiam la retejo jam de jaro ne estis ĝisdatigata pro kunlabor-problemoj.

La pli frua retejestro, Bertilo Wennergren, estis transdoninta la dosierojn kaj datumbazojn al alia persono elektita de la estraro, sed neniu prenis respondecon pri la ĝisdatigoj de la oficiala retejo.

Fine, en 2017, oni kreis paralelan, vikipediecan retejon de la Akademio sub la adreso Akademio.info. Tiu retejo estis sporade ĝisdatigata, sed tute aparta de la oficiala retejo. Intertempe Akademio.info ĉesis funkcii, sed tio ne signifas, ke la enhavo de la retejo malaperis. Ĝi estis konservita kaj nun estas transmetita al la oficiala retejo de la Akademio.

La 4-an de novembro 2020 estis dissendita oficiala informo de la Akademio pri la starigo de nova komisiono pri komunikado. Tiu komisiono havas la taskon ”prilabori ĉiujn teĥnikajn solvojn por komuniki al la publiko la rezultojn de nia agado. Tio evidente inkluzivos la retejon, sed ne nur”.

Laŭ la komuniko, la retejo de la Akademio dum la ”pasintaj monatoj” trairis krizan periodon, sed pro agado de pluraj personoj eblis eviti la riskon perdi la tutan retejon. La enhavo estis transmetita al servilo de Esperantic Studies Foundation.

Pri plibonigo de la retejo nun okupiĝos la nova komisiono, kies direktoro estas akademiano Lee Miller. Kiel retejestro estis elektita Jorge Rafael (”Rafa”) Nogueras, kiu ne estas membro de la Akademio, sed fariĝis oficiala kunlaboranto. Ĝuste li jam prizorgis la transmeton de la tuta enhavo al nova, findinda servilo.

– La unua paŝo estis konservado, kaj tio postulis multe da tempo kaj energio. Nun ni povos pli trankvile atenti plibonigojn kaj ĝustigojn de la aranĝo kaj funkciado. Teni ĉion ĝisdata estos alia defio. Rafa kaj mi iom post iom klopodos plibonigi la aranĝon de la retejo kaj faciligi trovadon de materialo en la ĝusta fako. Tamen, pri refarado de la ĝenerala aspekto kaj enhavo mi ne havas aktualan planon, klarigas Lee Miller responde al demando de Libera Folio.

Nova socia retejo nur por esperantistoj

Kion se Facebook ne estus komerca, kaj ĉiuj uzantoj skribus nur en Esperanto? Pri tio revis Johannes Genberg en Svedio. Ĉar malfacilas ŝanĝi Facebook, li kreis propran socian retejon. Unu semajnon post la lanĉo Miavivo.net havas pli ol 150 membrojn.


Miavivo.net laŭ la aspekto kaj funkcioj multe similas al Facebook.

Multaj aliĝas al la grandaj, komercaj sociaj retoj kiel Facebook, ĉar tie oni trovas multajn el siaj amikoj. Sed ne ĉiuj kontentas pri la koncepto, kie oni pagas por la servo per siaj privataj informoj. De tempo al tempo aperas alternativoj, kiuj plej ofte rapide forgesiĝas aŭ marĝeniĝas.

Tipa ekzemplo estas Mastodon, nekomerca alternativo al Twitter, kiu furoretis dum mallonga periodo, kaj ekhavis ankaŭ malgrandan esperantistan uzantaron. Esperantistoj dum diversaj periodoj aktivis ankaŭ en Ipernity, kiu nun ne plu havas esperantlingvan interfacon, kaj en la tutesperanta retejo Klaku.net, kiu ne plu funkcias.

Ankaŭ Amikumu, kiu estas ne retejo sed poŝtelefona aplikaĵo, entreprenis paŝojn por iĝi pli simila al socia reto.

Plian provon faris Johannes Genberg el Svedio, kiu fine de oktobro lanĉis sian propran socian retejon kun la nomo Mia Vivo. Kaj tiu fakte eĉ ne estas lia unua provo. Jam en 2018 li kreis la retejon Nubo, kiu tamen baldaŭ ekhavis teknikajn problemojn, unuavice pro malrapideco de la servilo.

Do, nun li esperas ke la proksimume 770 membroj de Nubo transiros al la nova, Facebook-eca retejo, kiu ĝis nun ŝajnas funkcii glate. Sed kial Johannes Genberg entute volis krei apartan socian reton por esperantistoj?

Simple por interrilati kun aliaj esperantistoj, li klarigas. Li trovis la libron Teach Yourself Esperanto en pulbazaro, kiam li studis la japanan en Tokio en 2004-2005, kaj trovis la ideon genia. Tamen tiam mankis tempo por studi plian lingvon.

En 2016 li decidis finfine lerni Esperanton, kaj ekvolis uzi ĝin en la reto.


Johannes Genberg kun simio en Japanio.

– En 2018 mi legis kaj diskutis fojfoje en Facebook, kaj akiris multe da esperantistaj amikoj. Sed frue problemo alvenis. Multaj esperantistoj afiŝis en Facebook ankaŭ en siaj propraj lingvoj, kaj mia fluo pleniĝis de afiŝoj en lingvoj, kiujn mi ne komprenas.

– Mi pensis ke mi certe volas socian retejon en nur Esperanto.

La teknika solvo de la unua provo, Nubo, montriĝis nekontentiga.

– La akcepto en Esperantujo estis… miksita. Iuj amis ĝin, kaj uzas la retejon ofte ĝis nun, sed multaj plendis pri la manko de sekureco, pri la aspekto, ke ĝi estas malfermita retejo, kaj emfaze pri la malrapideco. Ili ne malpravis. Tiuj estis gravaj problemoj. Sed la programon kreis volontuloj, kiuj preferis labori pri siaj propraj interesaĵoj ol solvi bazajn problemojn. La problemoj restis nesolvitaj, kaj mi mem ne povis solvi ilin. Mi eĉ dungis programiston por helpi min, sed li povis solvi nur duonon de la problemoj. Kostis multe da mono, kaj la rezulto restis malsufiĉa.

Post sukcesa monkolekta kampanjo Nubo ekhavis pli rapidan servilon, sed ankaŭ tio ne solvis la problemojn. Fine Johannes Genberg decidis serĉi pli bonan programon, kaj trovis la sistemon PeepSo, kiu ruliĝas sub WordPress.

– Mi trovis ĝin, denove tradukis ĝin al Esperanto per mia limigita sperto, kaj laboris dum multaj monatoj, ĝis ĝi estis preta por malfermiĝo. La retejo, Mia Vivo, estis oficiale malfermita je 27 oktobro 2020. Post unu semajno, matene de 2 novembro, ĝi havas 157 unuopajn membrojn. Nubo havas ĉirkaŭ 770 membrojn post du jaroj da ekzisto, sed ĝi fermiĝos je la fino de la jaro.

Kiom da membroj laŭ vi necesas, por ke Mia Vivo efektive iĝu alloga ejo kun viglaj diskutoj?

– Laŭ mia sperto la problemo ne estas la nombro de membroj, sed la nombro de viglaj uzantoj. Se Mia Vivo havos 700 membrojn, sed nur dek afiŝos kaj diskutos, tio tute ne sufiĉus. Probable ni bezonas pli ol cent afiŝemajn kaj diskutemajn uzantojn, sed tio estas nur mia supozo. Mia celo estas havi mil membrojn, kiuj almenaŭ uzas la retejon fojfoje. Tio probable sufiĉus. Sed ne urĝas. Dum mi povas pagi la kostojn por la retejo mi ne intencas fermi ĝin.

Tamen, Mia Vivo estas via privata projekto – ĉu ne ekzistas la risko, ke ĝi malaperos, se vi laciĝos okupiĝi pri ĝi? Ĉu vi konsideris igi ĝin kolektiva projekto?

– Mi iom pripensis tion, sed kolektiva projekto havas siajn problemojn. Mi ĝis nun kreis multajn projektojn, plejparte ne konektitajn kun Esperanto, kaj foje aliuloj proponas esti kunhelpantoj kaj kunlaborantoj. Tamen ili tuj ĉesas helpi kaj labori pro tro da farendaj aferoj aŭ pro simpla enuiĝo, aŭ ili ekpostulas ŝanĝojn, kiujn volas ili mem, sed neniu alia. Poste ili ĉesas esti aktivaj kiam ili ne povas fari projekton per siaj propraj ideoj. Ofte tio okazas meze de laboro, kiun aliuloj devas transpreni. Estas morto pro mil malkonsentoj.

– Pro tio, mi ofte preferas labori pri la plej gravaj aferoj mem. Kompreneble estas laborintense, sed ankaŭ estas simple. Se mi ne faros, neniu faros. Tio igas min plulabori. Ne estas ideale, sed kompare kun la alternativoj ofte estas plej taŭge. Dirinte tion, mi tute komprenas la problemon: kio, se mi laciĝos kaj volos ĉesi? Nu, en tiu okazo mi ja preferus ne fermi la retejon, sed transdoni ĝin al alia vigla uzanto, kiun mi povas fidi. Se oni volos ĝin.

Do, kiel aliaj povas subteni la projekton, se ili tion deziras, krom per mondonaco?

– La plej facila maniero helpi, krom per mono, estas diskonigi la retejon. Kiam mi plej laboris por sciigi aliulojn pri Nubo, mi iris al la plej popularaj retaj lokoj por informi, sed eĉ nuntempe multe da homoj diras al mi “Nubo? Mi neniam aŭdis pri ĝi!” Kompreneble, se oni ne scias pri Mia Vivo, oni ne povas uzi ĝin. Tial diskonigo estas la plej grava afero, sed mi mem estas ankoraŭ tro okupata pri la retejo. Ne forgesu ke mi ankaŭ havas plentempan laboron kaj familion, kiuj bezonas mian tempon.

– Estas ankaŭ tiom da laboro forigi erarojn kaj plibonigi la retejon ke mi ne povas diskonigi la retejon efike, eĉ ne legi la afiŝojn sur Mia Vivo tiom skrupule. Estas ironio ke mi kreis socian retejon por interrilatiĝi sed pro la socia retejo mi ne havas tempon por ĝi…

Tutmondaj Voĉoj en Esperanto iĝis pli tutmondaj

La Esperantlingva versio de la konata retejo Global Voices ekzistas de 2013, sed ĝi kelkfoje estis proksime al forvelko pro manko de kunlaborantoj. Nun la retejo vigliĝis kaj regule aperigas bonkvalitajn artikolojn pri plej diversaj tutmondaj temoj. Ni petis Manuela Burghelea rakonti, kiel tio sukcesis.


La Esperantlingva ĉefpaĝo de Global Voices – Tutmondaj voĉoj.

La prestiĝa internacia reto de volontulaj blogantoj kaj tradukantoj, Global Voices, ekhavis sekcion en Esperanto jam en 2013. Tamen dum multaj jaroj mankis aktivuloj, artikoloj aperis neregule kaj la lingva kvalito estis nestabila.

De kelka tempo tamen rimarkeblas nova vigliĝo de la projekto – aperas artikoloj pri aktualaj temoj, ekzemple pri la protestoj en Belorusio, la konflikto en Karabaĥo, aŭ pri lingvaj aktivuloj diversloke en la mondo.

Ni petis Manuela Burghelea, unu el la ĉefaj aktivuloj de la projekto, rakonti pri la nuna stato de Global Voices, aŭ Tutmondaj Voĉoj, kiel ĝi nomiĝas en Esperanto.

Libera Folio: La retejo lastatempe vigliĝis kaj aperas multaj interesaj artikoloj, kial tio okazas?

Manuela Burghelea: – Mi ne havas magian respondon al tio, kial la retejo tiom multe vigliĝis en la lastaj jaroj, sed mi kredas ke aktiva serĉado de kunlaborantoj havis gravan rolon. Ni varbis novajn kunlaborantojn en kongresoj, revuoj, retejoj, intervjuoj aŭ individuaj alskriboj de konatoj. Ekzemplo de tiu varbado estas la alvoko publikigita pasintjare ĉe la retejo de TEJO, por kunlabora projekto celanta tradukadon de artikoloj pri genra egaleco. Rimarkindas ke lastatempe pli da junuloj kaj pli da virinoj aliĝis al nia teamo.

– Krom tio, la interesoj de nia aliĝantaro estas diversaj kaj tio speguliĝas en la temoj de niaj artikoloj: lingvoj, indiĝenoj, interreta aktivismo, homaj rajtoj, rifuĝintoj, interalie.

Kiom da homoj kunlaboras nun pri la Esperanta versio de la retejo? Kiel evoluis la afero post 2013, kiam ni unue raportis pri ĝi?

– Ekde la kreado de la esperantlingva sekcio de Global Voices en 2013, naŭdek homoj entute aliĝis kiel kunlaborantoj, kiuj aktivis en diversaj periodoj. En la lasta jaro, kvarono el tiuj estis aktivaj, tio estas, kunlaboris per tradukado aŭ provlegado. Nuntempe mi partoprenas la administradon de la retejo kune kun Herman Dekeŭnink. Helpus nin multe la pliiĝo de provlegantoj, tio garantias pli rapidan fluon de publikigado.

Kial kaj kiam vi mem aliĝis al la teamo? Kial vi trovas la taskon inda je via atento?


Manuela Burghelea

– Mi aliĝis al Global Voices en 2016, ĉar mi aŭdis pri ĝi de Herman. Tamen mi aliĝis tiam ne al la esperantlingva sekcio, sed al la rumanlingva (mia denaska lingvo), ĉar mi estis lernanta Esperanton de ĉirkaŭ unu jaro kaj mi ne taksis mian nivelon en Esperanto sufiĉe bona. Mi aliĝis al la esperantlingva sekcio en 2018. Mi volis gajni sperton kiel tradukisto dum mi ĝuis la liberecon elekti miajn plej ŝatatajn artikolojn kaj traduki el diversaj lingvoj.

La plej multa enhavo en la Esperanta versio ŝajne estas tradukita el la angla. Ĉu estas enhavo ankaŭ el aliaj lingvoj?

– Efektive la plej multa enhavo estas produktita en la angla, do granda parto de niaj tradukoj estas elangligoj, sed ni ankaŭ ofte tradukas el la hispana, el la portugala, el la franca aŭ el la rusa, interalie. Global Voices disponeblas en pli ol kvindek lingvoj. Tamen ne ĉiuj sekcioj estas same aktivaj kaj malmultaj produktas originalan enhavon.

Ĉu la centra rolo de la angla en la projekto ne influas la enhavon?

– La projekto Global Voices naskiĝis en Usono, en internacia renkontiĝo de blogistoj organizita de la Universitato Harvard, kaj poste etendiĝis al ĉiuj kontinentoj.  La plejmulto de la publikigitaj artikoloj estas neokcidentcentritaj. Tamen, mi ne povas nei la ekziston de certa influo, de certa redaktora vidpunkto pri tutmondaj okazaĵoj, kaj lingvo ja rolas en tio.

– Pasintjare, Global Voices estis partnero de Unuiĝintaj Nacioj por la Internacia Jaro de Indiĝenaj Lingvoj. Ĉu tio ne estas agnosko de niaj streboj, eĉ se neperfektaj, al plurlingveco kaj al konservado de diverseco?

En 2013 oni diskutis pri tio, ĉu estonte eblus verki originalan enhavon en Esperanto, kaj poste traduki ĝin al aliaj lingvoj kadre de Global Voices. Ĉu intertempe okazis progreso tiufronte?

– Laŭmemore nia lasta, mallonga originala artikolo en Esperanto temis pri niaj paĝindikiloj, kiun oni tradukis ankaŭ al la rumana, la malagasa, la hispana, la itala kaj la angla. Ni nun kunverkas artikolon pri genroneŭtrala lingvaĵo en konstruitaj lingvoj.

– La kvanto de la originala enhavo en Esperanto certe povus esti pli granda, se ĵurnalistoj aŭ verkemuloj aliĝus al nia teamo post legado de la konsiloj por verkistoj. Ni ankaŭ daŭre serĉas kunlaborantojn por tradukado kaj provlegado kaj invitas homojn aliĝi al Global Voices.


Pli pri la temo:

UEA ne havas monon por pensioj de oficistoj

UEA laŭ la estraro ne plu havas monon por pensia programo de la oficistoj. Por havigi subvenciojn la estraro decidis uzi la servojn de la firmao Kosmo, kies posedanto membras en la financa komisiono de la asocio. La buĝeto por 2021 denove estis prokrastita.


UEA forstrekis la pensian planon de la oficistoj el sia buĝeto.

La komitato de UEA en sia reta kunsido en sabato la 24-a de oktobro denove malsukcesis aprobi la buĝeton por la jaro 2021. Tiu estis jam la tria prokrasto. La ĉefa malkonsento ĉi-foje temis pri la pensia aranĝo por la nunaj kvar oficistoj, por kiu laŭ la estraro kaj la ĝenerala direktoro mankas mono.

En aŭgusto la diskuto pri la buĝeto estis prokrastita, ĉar mankis kontentiga plano pri la ”financa resanigo” de la asocio, kiun la estraro devis liveri en januaro. En septembro okazis nova kunveno, sed daŭre mankis konkretaj proponoj, kaj la buĝeto ne estis pritraktita.

Sojle al la sabata kunsido la estraro daŭre ne povis liveri detalan planon pri konkretaj paŝoj. En mesaĝo sendita al la komitata listo nur kelkajn horojn antaŭ la kunsido, prezidanto Duncan Charters tamen donis kelkajn informojn pri la planoj de la estraro.

Interalie li informis, ke la estraro jam aprobis kunlaboron kun la firmao Kosmo ”por ricevi maksimume profesian helpon por sukcesa stipendipetado, kerna elemento por plibonigi la financan staton de la Asocio”.

Al tio tuj reagis la antaŭa ĝenerala direktoro, nuna komitatano Osmo Buller, kiu atentigis, ke tia decido kreas konflikton de interesoj:

– Tio signifas, ke Francesco Maurelli kiel posedanto de Kosmo ne plu povas esti membro de la financa komisiono nek okupi aliajn formalajn rolojn en UEA, kiuj rekte aŭ nerekte povas havi financajn konsekvencojn. La komitato konstatu tion en la hodiaŭa kunsido. Temas pri postulo, kiu sekvas el la normala praktiko pri intereskonfliktoj kaj kiun ankaŭ UEA devas apliki, li skribis en la komitata diskutejo.

Ĝenerala direktoro Martin Schäffer argumentis, ke la interpreto de Osmo Buller pri la intereskonflikto estas ”ege tro strikta”. Fine la komitato dum sia sabata kunsido ne trovis tempon pritrakti la demandon pri la konsisto de la financa komisiono, sed prokrastis ankaŭ tiun decidon ĝis iam poste.

La investa politiko de UEA estis amplekse sed senrezulte traktata dum la komitata kunsido. Martin Schäffer petis, ke la komitato faru decidon pri la investa politiko de la asocio.

– Oni ellaboru bonan planon, ĉar nuntempe kuŝas tro da mono tute ne investite. Ni devus havi ideojn, kiel tion estonte investi, kompreneble sen altigi la riskojn. Mi ne antaŭvidas, ke la enspezoj povus reveni al la antaŭa situacio, sed oni povus konsiderinde altigi la enspezojn.

Komitatano Renato Corsetti, mem gvida membro de la financa komisiono, argumentis, ke la komitato ne povas senaverte kaj senplane decidi pri financa politiko.

– La maksimumo kiun ni povas diri, estas ke oni investu prudente  laŭ la konsiloj de fakuloj. Ĉio cetera devas esti proponita anticipe de la estraro por ke la komitatanoj pripensu kaj decidu, ĉu akcepti aŭ ne. Alikaze ni diskutas sen praktika konkludo.

Dennis Keefe atentigis, ke la investoj de UEA estu morale defendeblaj. Fine oni konsentis, ke la komitato poste decidu pri investaj gvidlinioj.

La pensiaj aranĝoj de la nunaj oficistoj de UEA estis alia temo, kiun la prezidanto menciis en la retmesaĝo sendita kelkajn horojn antaŭ la sabata kunsido. Same kiel ĉiuj respektindaj labordonantoj en Nederlando, ankaŭ UEA ĝis nun havis pensian programon por siaj dungitoj. Ekde 2021 tamen ne plu, laŭ la buĝeta propono de la estraro.

La prezidanto en sia mesaĝo asertis, ke la nederlanda leĝo malpermesus tian pensian aranĝon: ”Ni pretas respondi eventualajn demandojn, respektante la privatecon de individuoj, sed principe UEA intencas fari justajn kompensojn laŭ la ĝisnunaj aranĝoj, sed ne havas leĝan rajton estontece mem iniciati novan internan pensiosistemon.”

Dum la komitata kunsido evidentiĝis, ke la leĝo ja ne malpermesas pensiajn programojn pere de eksteraj kompanioj, kio ja estas la regulo en Nederlando, sed ke la estraro simple volas ŝpari monon. Se UEA ne plu kontribuos al la estontaj pensioj de siaj oficistoj, tiuj post sia emeritiĝo ili ricevos nur la minimuman ŝtatan pension, je kiu rajtas ĉiuj loĝantoj de Nederlando, sendepende de tio, ĉu ili entute laboris ie.

Osmo Buller argumentis, ke nepras plu rezervi en la buĝeto iun sumon por la estontaj pensioj de la nunaj oficistoj. Ĉar temas pri maksimume tri tuttempaj oficistoj, la kosto laŭ li povus esti maksimume 7 000 eŭroj jare.

– Oni parolis pri morala respondeco ĉe investoj. Similan moralan respondecon ni devas postuli de ni mem kiel labordonanto.

Li proponis provizore aldoni al la buĝeto 7 000 eŭrojn, kaj samtempe altigi la buĝeteron de membrokotizoj je la sama sumo. Laŭ li la nun buĝetita sumo 126 710 eŭroj ĉiukaze estas tro pesimisma, konsiderante, ke UEA en 2019 enspezis 146 733 eŭrojn de kotizoj.

Ĝenerala direktoro Martin Schäffer siavice asertis, ke Buller estas tro optimisma pri la kotizoj, kaj ke la asocio simple ne plu havas monon por la pensia aranĝo de la oficistoj:

– Verdire mi opinias ke ni ne povas elspezi pli. La buĝeto jam estas absolute ĉe la limo, kaj mi ankaŭ ne antaŭvidas ke la kotizoj kaj abonoj povas esti tiom pli, ĉar ankaŭ ĉi-jare ekzemple la kvanto de abonoj al la revuo Esperanto kaj membrecoj kun revuo malkreskis, do ni ne atingos la saman kvanton kiel en la lasta jaro. Nur pro la virtuala kongreso ni verdire sukcesis havi iom pli da aliĝoj en kategorio B.

Martin Schäffer opiniis, ke la komitato simple akceptu la buĝeton tia kia ĝi estas.

– Ne eblas aldoni, se ne estas mono. Oni nenion povas fari. Ni ne povas elspezi kion ni ne havas. Ni aprobu la buĝeton. Ne eblas momente havi novan pensiaranĝon. Se la tempoj ŝanĝiĝos, estos alia afero. Eventuale oni eĉ povos pagi por pasinta tempo. Sed niaj membroj meritas, ke nia mono estu traktita adekvate.

La komitato tamen subtenis la proponon de Osmo Buller denove prokrasti la aprobon de la buĝeto, kaj proponon de Michael Boris Mandirola, laŭ kiu la modifita buĝeto enhavu eron por neatenditaj elspezoj eventuale kaŭzotaj de la reformoj, kiujn la asocio eble trairos dum la venonta jaro.

Ĝis la fino de novembro la estraro devos prezenti novan proponon de buĝeto por la jaro 2021 kaj gvidliniojn por la investa politiko. Se ne aperos aparta bezono, la komitato ne kunvenos por pritrakti la buĝeton, sed decidos pri ĝi retpoŝte. Same retpoŝte estos diskutita la demando pri intereskonflikto kaj la konsisto de la financa komisiono.

Dum la komitata kunsido estis levita ankaŭ la demando pri la Jarlibro, kiu estis nuligita por ŝpari monon en 2018. Tiam la estraro aludis, ke anstataŭ la Jarlibro aperu trijara ”almanako”, kiu ne estu aŭtomate sendita al la membroj, sed mendebla de dezirantoj.

Pri la ”almanako” parolis ankaŭ Mark Fettes en sia adiaŭa intervjuo en La Ondo de Esperanto, sed poste la temo ŝajne estis forgesita de la nova estraro. La unua ”almanako” devis aperi en 2020, sed ĝi ne aperis.

– Pri la Jarlibro estis propono havi trijaran almanakon, sed ni ne diskutis tion ĝis nun, diris Duncan Charters dum la kunsido.


Pli pri la temo:


 

Unikaj manuskriptoj en Esperanto retrovitaj

Iam komence de la pasinta jarcento la nederlanda kolonia funkciulo P.W. van den Broek verkis en Esperanto ampleksajn gramatikojn de la sanskrita kaj tibeta lingvoj. Tiujn manuskriptojn hazarde malkovris la historiisto Carolien Stolte dum siaj esploroj en la Specialaj Kolektoj de la universitata biblioteko en Leiden. Kun ŝia permeso, Libera Folio aperigas tradukon de ŝia artikolo pri la trovaĵo.


Or. 6767: la manuskripto tia, kia ĝi estis sendita al Brill Publishers.

English original: The Esperanto textbooks that never were

Esplorado alportas multajn momentojn da ĝojo, kaj mia preferata el tiaj momentoj plej bone priskribeblas per la esprimo “hazarda neplanita eltrovo en arkivoj”: trovi ion, kion vi fakte ne serĉis. Apenaŭ ekzistas io pli alloga ol tiri fadenon, pri kies ekzisto vi ne konsciis, nur por vidi, kio malnodiĝos. Tial mi sentas apartan eksciton, kiam la priskriboj en la Specialaj Kolektoj entenas informojn kiel [loko de kreado: nekonata]:[kreinto: nekonata] kaj [dato de kreado: nekonata].

Plej multaj arkivoj bezonataj de mi por miaj nunaj esplorlaboroj kutime estas foraj, sed jam delonge mi lernis ne ignori la Specialajn Kolektojn: oni neniam scias, kion ili povas enteni. Pro tio ĉi-foje, kiam miaj esplorlaboroj daŭre surfacigis internacian korespondadon en Esperanto dum neprobabla periodo (la 1960-aj jaroj) kaj ene de tre malverŝajna komunumo (hindiaj socialistoj), mi decidis ĵeti rigardon.

Ĉu io en la Specialaj Kolektoj povas konekti Hindion kun la modernaj esperantistoj? Apenaŭa ŝanco de io tia. Do mia surprizo estis trea, kiam la katalogo montris al mi Orientan Manuskripton 6767: Kompleta Gramatiko de la Tibeta Lingvo klarigita en Esperanto.

Ene de du grandaj kovertoj de la eldonejo Brill Publishers ripozas ama laboro. Orienta Manuskripto 6767, fakte, estas du manuskriptoj. Unu el ili enhavas gramatikon de la tibeta lingvo, kun alfabeto, sintakso kaj lingvaj apartaĵoj, ĉio zorge klarigita en Esperanto; la alia enhavas gramatikon de la sanskrita lingvo, kiu ricevis la saman traktadon.

Ambaŭ gramatikoj estas vastaj kaj metodaj verkoj. Bedaŭrinde, la kovertojn ne akompanas kunteksto, sed kaj la aŭtoro de la manuskriptoj kaj la persono, al kiu la eldonejo Brill plusendis ilin, estas listigitaj, kio donas ideon, kiel la dokumentoj alvenis al la Specialaj Kolektoj.


Or. 6767: La sanskrita alfabeto, jen priskribita kiel “alfabeto de la Dioj”.

Unue, la aŭtoro, P. W. van den Broek, estis nederlanda kolonia funkciulo en Javo. Li okupis plurajn postenojn tra sia kariero, kies pinton konsistigis lia nomumo kiel ”assistant-resident”, la plej alta funkciulo en regiona gubernio. Li ankaŭ estis fonda membro de Nederlandsch-Indische Esperantisten-Vereeniging (Nederland-hinda Esperanto-asocio).

Kiel Heidi Goes atentigas, en la 1920-aj jaroj Van den Broek eĉ gvidis Esperanto-kurson sur la paĝoj de la bulteno de la asocio, Neratja, sub la pseŭdonimo “Esperantist”. Evidente, kiam li retiriĝis de la kolonia servo, li daŭrigis sian mision disvastigi Esperanton kaj verkis ĉi tiujn lernolibrojn pri la tibeta kaj la sanskrita.

Oni memkompreneble povus sin demandi: kiom freneza estis la projekto? El nuntempa vidpunkto lernolibro kia ĉi tiu ŝajnus eĉ pli limigi la – jam limigitan – potencialan publikon por la tibeta kaj la sanskrita. Tamen, el la vidpunkto de la intermilitaj jaroj, tiaj lernolibroj efikus ĝuste male: ili neniigus la bezonon publikigi lingvo-instruajn librojn en la denaska lingvo de ĉiu studanto. Specife en la kampo de arto kaj sciencoj Esperanto havis multajn engaĝiĝintajn partianojn.

Antaŭ la ĝenerala akcepto de la angla lingvo kiel internacia komunikilo de scienco oni organizis provkonferencojn nur en Esperanto, kiujn oni entuziasme distrumpetis kiel “pruvon pri nebezono de interpretistoj”. Denove la Specialaj Kolektoj liveras informojn: KITLV DH 1326 enhavas leterojn de la “Nederlanda Asocio por Uzo de Esperanto en la Artoj kaj la Sciencoj” el la 1940-aj jaroj, kiuj laŭdas la internaciigan efikon de Esperanto sur la laboron de la fakuloj.

Ne nur P. W. van den Broek estis konvinkita pri la neceso de siaj lernolibroj, ankaŭ eldonejo Brill klare ne prifajfis tian eblon. En la kovertoj troveblas flugfolio de eldonejo en Lepsiko, tute en Esperanto, varbanta per la multaj alfabetoj, kiujn ĝi kapablas presi. Evidente ekzistis precedenco. Tamen la tekstoj devis unue esti ekzamenataj de fakulo.

Tiu fakulo, se juĝi laŭ la kovertoj, estis Cornelis van Arendonk. Cornelis van Arendonk studis la araban lingvon ĉe Snouck Hurgronje kaj verkis doktoriĝan tezon pri la frua araba historio. Amasiginte tre laŭdatan lingvan kaj filologian sperton, li estis nomumita ”adjutor Interpretis Legati Warneriani”, posteno ligita al la konservado de la Orientaj Manuskriptoj de la kolekto.

Tamen la manuskriptoj neniam forlasis la skribotablon de Van Arendonk en la biblioteko, kaj verŝajne tial ili ankoraŭ kuŝas tie. Ni povas nur diveni la kialojn. Ĉu Van Arendonk trovis la manuskriptojn nepublikigindaj? Lia nekrologo en la jarlibro de la Nederlanda Reĝa Akademio de Artoj kaj Sciencoj (KNAW), kies membro li estis, rakontas pri la detalemo, kiun li postulis de aliaj kaj de si mem. Tamen ankaŭ la malo same probablas: li trovis la projekton fascina.

Ĉi tia fasciniĝemo ŝajnis karakterizi grandan parton de la profesia vivo de Van Arendonk. Liaj sperto kaj emo prepari kritikajn eldonojn de tekstoj igis lin tre populara fakulo, sed liaj kolegoj ”timis peti lian helpon, sciante ke tio senĉenigos helpeman spiriton tute nekontroleblan, tre simile al la ĝinoj de la Mil kaj Unu Noktoj”. Malmultaj el la tekstoj, super kiuj li laboris, estis presitaj, do oni ne povas eviti sin demandi, ĉu inter ili troviĝas la elegantaj klarigoj de Van den Broek pri la sanskrita kaj la tibeta lingvoj en Esperanto.

Carolien Stolte

Traduko el la angla originalo: Francisco Javier Moleón.

Republikigo nur kun aparta permeso de la aŭtoro.

Vortotrezoro trovita en la malantaŭo de aŭto

Ne necesas enkonduki amason da novaj vortoj en Esperanto por verki en ĝuebla lingvaĵo. Tion montris Anna Löwenstein per siaj verkoj. Nun ŝi malkaŝis sian sekreton – sliparon kreitan dum multaj horoj da laboro en la malantaŭo de ŝia aŭto. Sed kial ŝi dum jaroj verkis en tiel stranga loko?

Ĉu efektive ekzistas plenaj sinonimoj en Esperanto – aŭ en ajna lingvo? Kaj se jes, por kio ili do utilas, se ili ja estas plene sinonimaj?

Neologismoj de ĉiam estas populara disputtemo inter esperantistoj. Iuj volas enkonduki laŭeble multajn novajn vortojn por riĉigi la lingvon – eĉ se neniu ilin komprenos. Aliaj trovas ĉiujn novajn vortojn malutilaj, kaj preferus forigi ankaŭ parton de la jam uzataj vortoj.

Anna Löwenstein opinias, ke bone eblas verki varian kaj ĝueblan beletron per la ekzistantaj rimedoj de la lingvo, uzante vortojn, kiujn ordinaraj esperantistoj konas. Tion ŝi faris en siaj romanoj, kaj nun ŝi malkaŝis unu el la sekretoj malantaŭ ili.

Komence de oktobro ŝi aperigis en la reto sian Sinonimaron, liston de proksimume kvincent vortoj kun kelkaj sinonimoj kaj parencaj konceptoj por ĉiu kapvorto. Ni petis ŝin rakonti pri la projekto.


La sliparo kun la sinonimoj.

Libera Folio: Por kiu celo vi preparis vian sinonimaron?

Anna Löwenstein: – Mi komencis fari la Sinonimaron tutsimple ĉar mi mem bezonis ĝin. Tio okazis antaŭ proksimume 25 jaroj, kiam mi ektradukis mian propran romanon La ŝtona urbo el la angla en Esperanton. Ofte mi bezonis alternativon por ordinara vorto kiel “bela” aŭ “malrapida”, kaj iom pripensante la aferon, esplorante en PIV (kiu mem donas kelkajn sinonimojn), mi trovis plurajn eventualajn solvojn. Kiam la sama vorto aperis kelkajn tagojn poste, necesis ripeti la saman pripensadon, la saman esploradon, kaj mi baldaŭ konkludis, ke estus bona ideo noti la rezultojn de tiu cerbumado sur slipon, anstataŭ refari la samajn esplorojn ĉiufoje.

– Esenca libro, kiun mi konsultadis dum mi verkis mian romanon en la angla, estis la plej fama kaj kompleta anglalingva sinonimaro Roget’s Thesaurus. Mi ne uzis ĝin nur por serĉi sinonimojn, kvankam evidente verkanto ofte trovas tion utila por eviti ripetojn, sed pli grave, por serĉi la precizan nuancon, kiun mi bezonis en difinita kunteksto. Sub ĉiu kapvorto en la Thesaurus, aŭ “Vortotrezoro”, aperas tuta serio da parencaj konceptoj, tiel ke oni ne nur trovas samsignifajn vortojn, sed vojaĝas ĉirkaŭ la baza koncepto. Tiu estis la modelo, kiun mi imitis etskale kreante mian propran sinonimaron.

Kiujn principojn vi sekvis en la laboro?

– Necesas emfazi la fakton, ke mi preferas serĉi aŭ krei sinonimojn interne de la ekzistanta vortostoko de Esperanto. Ĝenerale mi provas uzi nur Fundamentajn aŭ oficialigitajn radikojn. Tio ne signifas, ke la Sinonimaro tute ne enhavas neoficialajn vortojn, sed mi ĉiam zorge pensas, antaŭ ol aldoni ilin al la listo, kaj strebas uzi nur tiujn, kiuj ŝajnas al mi ne malhaveblaj.

Vi diris, ke vi okupiĝis pri la Sinonimaro en aŭto. Kial?

– Mi verkis kaj poste tradukis mian unuan romanon sidante sur la malantaŭa sidloko de mia aŭtomobilo dum miaj infanoj estis en la lernejo. La lernejo estis malproksima de nia hejmo, kaj ne havis sencon iri kaj reveni du fojojn ĉiutage. Anstataŭe mi preferis parki la aŭton sub arbo kaj labori. Sur la malantaŭa sidloko mi havis tutan bibliotekon: librojn pri la keltoj kaj romanoj, dum mi verkis la romanon, kaj poste, kiam mi tradukis ĝin, mi bezonis PIV.

– Evidente en la aŭtomobilo mi ne havis skribmaŝinon aŭ komputilon, do mi verkis mane. En la 90aj jaroj tabuletoj ne ekzistis, poŝtelefonoj ne estis inteligentaj, kaj Interreto estis atingebla nur per pena sistemo de altelefonado, certe ne farebla en aŭtomobilo. La kartojn mi kolektis en malgranda kartona skatolo, kiun mi ankoraŭ nun uzas. Kvankam mi kreis la sinonimaron unuavice por mi mem, dum ĝi iom post iom kreskis, mi komencis havi la ideon, ke ĝi povus utili ankaŭ al aliaj verkistoj. Tial mi pli sisteme aldonis al ĝi, kun la ideo iam eldoni ĝin.


Anna Löwenstein.

Do, vi laboras pri la Sinonimaro jam multajn jarojn. Ĉu vi planas plu kompletigi ĝin?

– Kvankam mi okupiĝas pri la Sinonimaro de almenaŭ 25 jaroj, ne temas pri seninterrompa laboro. Mi ne sisteme aldonas al ĝi, sed nur kiam mi efektive verkas kaj renkontas tiun bezonon trovi la ĝustan vorton. Tio okazas precipe kiam mi tradukas, plejparte miajn proprajn verkojn. Mi ekkreis ĝin kiam mi tradukis La ŝtona urbo, daŭrigis kun Morto de artisto, kaj nun, tradukante mian trian libron La memoraĵoj de Julia Agripina, mi denove konstante utiligas ĝin kaj kreas novajn kartojn. Tiu aliro, kvankam ne sistema, havas la avantaĝon, ke temas pri vera bezono en vera kunteksto. Tial mi ofte trovas solvojn, kiuj eble ne venus en mian menson, se mi ne elpensus ilin en la kunteksto de reala bezono.

– Fininte mian nunan traduklaboron, ĉu mi daŭrigos kaj kompletigos ĝin? Mi povos fari tion nur sub la stimulo de efektiva bezono. Eventuale mi povus decidi traduki iun tekston (ne la propran) nur kun la celo kreskigi la sinonimaron.

Kial vi nun trovis ĝin preta por diskonigo?

– Fakte ĝi ne estas preta, aŭ almenaŭ ne kompleta. Tamen kun proksimume 500 kapvortoj ĝi jam estas utila, kaj efektive mi mem konstante utiligas ĝin dum mia traduklaboro. Se homoj volas informi min pri mankantaj vortoj kaj doni sugestojn pri kompletigoj, mi volonte ricevos iliajn proponojn. Atentu, ke mi nur tre ŝpareme aldonas neoficialajn vortojn, do mi tute ne interesiĝas pri sinonimoj de la speco ekslamacii, kurta, poka, eosto, ktp.

Estus tre oportune, se via sinonimaro estus serĉebla en simila maniero kiel ekzemple Komputeko. Ĉu vi interesiĝus pri tia solvo?

– Mi ja deziras, ke la Sinonimaro restu ligita kun la retejo La Bona Lingvo, kie ĝi nun aperas kaj kies principojn ĝi sekvas. Ĉi-momente ĝi estas serĉebla per Ctrl+f (aŭ Cmd+f se oni uzas komputilon Mac). Per tiuj klavoj elstariĝas ĉiuj aperoj de la serĉata vorto. Certe eblus plibonigi tiun sistemon, kaj mi volonte akceptus proponojn fari tion.

Ĉu vi konis la sinonimaron de Jaan Ojalo, kaj ĉu eble uzis ĝin? Ĉu estas pliaj provoj pri Esperantaj sinonimaroj?

– Mi scias, ke ekzistas kelkaj sinonimaroj en Esperanto, sed laŭ mia impreso tiuj konsistas plejparte el listoj de tiuj neoficialaj vortoj, kiujn mi persone neniam uzus kaj ne intencas aperigi en mia propra sinonimaro.

– En la verko de Ojalo, se oni serĉas anstataŭaĵon por la vorto malbela, oni trovos turpa, hida kaj fia. Du el tiuj estas vortoj, kiujn mi mem neniam uzus. Kontraste, en mia sinonimaro sub la kapvorto malbela oni trovas: abomena, naŭza, aĉa, malloga, malplaĉa, malgracia, maldelikata, malharmonia, maleleganta, misproporcia, kripla, tordita, fuŝa, monstra, nevidinda, malvidinda, maldezirinda, fivizaĝa, ĉevalvizaĝa, bufa, fakoĉera, ordinara, nerimarkinda, horora, terura, ŝoka, kruda. El tiuj, fakoĉera kaj horora estas neoficialaj vortoj.

– Evidente la plejmulto el tiuj vortoj ne estas absolutaj sinonimoj, sed sugestoj, kiuj povus utili al verkisto, aŭ por anstataŭigi la banalan vorton malbela, aŭ por eviti ripetojn, aŭ por trovi pli precizan nuancon por la specifa kvalito de malbeleco, kiun oni deziras prezenti. Mankas tamen la propono de Ojala fia, kiu aperas sub la kapvorto malbona, ĉar mi supozas, ke ĝi rilatas ĉefe al moralaj kvalitoj, kutime ne al la fizika aspekto.

Kiel do via sinonimaro diferencas ekzemple de tiu de Ojalo?

– Komentante pri mia sinonimaro, kiam mi anoncis ĝin en Facebook, iu skribis, ke tio ŝajnas nova ideo por evoluigi Esperanton. Laŭ mi Esperanto estas jam funkcianta lingvo. Ĝi ne bezonas la helpon de ĉiu hazarda verkanto, kiu arogas al si la rajton ampleksigi la vortaron. Mia kontribuo al Esperanto per la Sinonimaro espereble estos montri, kiom eblas fari per la jam ekzistantaj rimedoj de la lingvo. Ne necesas inventi neologismojn aŭ prunti vortojn el aliaj lingvoj; sufiĉas kree utiligi la sistemon de kunmetaĵoj kaj afiksoj por transdoni ĉiun nuancon de la emocio aŭ priskribo, kiun oni deziras prezenti al la leganto.

Pola Radio jam milfoje elsendis en la reto

En 1959 Radio Polonia unuafoje ekparolis en Esperanto. Dum jardekoj la elsendoj estis fundamenta ŝtono en Esperantujo, sed ekde 2011 ili okazas per volontulaj fortoj, en la reto. Okaze de la mila elsendo de la nova Pola Retradio ni petis Barbara Pietrzak rakonti pri la historio kaj nuntempo de la Esperanto-redakcio.

Dum diversaj periodoj elsendis en Esperanto radiostacioj dise en la mondo, sed la programoj el Varsovio dum jardekoj havis gravegan signifon por la Esperanto-movado.

La regulaj Esperanto-elsendoj de Radio Polonia, kiel tiam nomiĝis la eksterlanda servo de Pola Radio, post longa paŭzo rekomenciĝis en 1959, lige kun la jubilea, 44-a Universala Kongreso samjare en Varsovio.

Preskaŭ kvardek jarojn laboris tie ankaŭ Barbara Pietrzak, kiu nun gvidas la volontulan skipon de Pola Retradio. Okaze de la mila elsendo de Pola Retradio ni petis ŝin rakonti pri siaj spertoj.


En la studio, komence de la 1980-aj jaroj. Sidas Milada Szwedo, Andrzej Pettyn, Jerzy Grum. En la dua vico, Jan Klimek, Barbara Pietrzak, Anna Henn, Witold Młodziejewski kaj Gabriel Brzemiński. Super Barbara Pietrzak, Jerzy Uspieński. En la dua vico, Jan Klimek, Barbara Pietrzak, Anna Henn, teknikisto Witold Młodziejewski kaj reĝisoro Gabriel Brzemiński. Malantaŭ Barbara Pietrzak: Jerzy Uspieński.

Libera Folio: Kiel okazis ke vi persone ekokupiĝis pri la elsendoj de Pola Radio en Esperanto?

Barbara Pietrzak: – En 1968, post la morto de mia edzo Marek Pietrzak, cetere Esperanto-aktivulo, mi ricevis inviton de la Esperanto-redakcio de Pola Radio komenci tie laboron kiel redaktoro. Tiam fakte la unuan fojon la Esperanto-redakcio povis dungi novan laboranton post 1959. Mi estis tiam esperantistino jam kun 10-jara staĝo kaj aktivis en la pola junulara movado. Aliflanke la propono estis por mi pli vasthorizonta perspektivo, por kiu mi volonte rezignis pri pedagogia laboro.

Kiuj estas viaj plej karaj memoroj de la jaroj, kiam la elsendoj okazis kadre de la pola publika radio?

– En la daŭro de pli ol 40 jaroj amasiĝis multegaj tiaj rememoroj. Ili koncernas ĉiujn facetojn de tiu ĉi laboro kaj malfacilus indiki unusolan. Apartenas al ili kontaktoj kaj renkontiĝoj kun aŭskultantoj, raportado pri Esperanto-eventoj, la unua raportado pri la Universala Kongreso, vastiĝado de la redakciaj taskoj. Resume, al tiu plej kara rememoro apartenas la daŭra vastiĝado kaj altiĝado de la profesiaj kompetentoj kaj en la fino laboro kun novaj kolegoj kaj kun la malnovaj en la redakcio, kiam mi jam fariĝis ĝia estro. Ĉion ĉi mi traktas kiel veran trezoron.


Barbara Pietrzak prelegas en 2018. Foto: EwkaC (CC BY-SA 4.0)

Barbara Pietrzak estis la lasta estro de la Esperanto-redakcio, ekde la jaro 2000 ĝis sia emeritiĝo en 2007. En la lasta jaro ŝi devis batali por defendi la pluan ekziston de la Esperanto-redakcio, kiu tamen iom post iom estis nuligita.

La lasta ordinara radia elsendo devis okazi en la Zamenhof-tago la 15-an de decembro 2006, sed la nuligo lastmomente estis iom ŝovita, eble pro skandalo ĉirkaŭ eldiraĵo de Jerzy Targalski, la tiama vicprezidanto de Pola Radio, kiu uzis la judan devenon de Zamenhof kiel argumenton kontraŭ la daŭrigo de la elsendoj.

Poste la prezidanto de Pola Radio, Krzysztof Czabański, bedaŭris la eldiraĵon kaj informis, ke la esperantlingvaj elsendoj en Pola Radio ne malaperos, sed plu ekzistos en interreto. Kiam la ordinaraj elsendoj per satelito kaj mallongaj ondoj estis ĉesigitaj la 8-an de januaro 2007, efektive tuj estis lanĉita novformata, podkasta elsendo.

Ankaŭ tiuj elsendoj tamen fine estis tute nuligitaj en majo 2010. En la sekva jaro la retaj elsendoj tamen renaskiĝis, jam kun volontula teamo, kaj de tiam ne ĉesas. Pola Retradio ĵus aktualigis la administran sistemon de sia retpaĝo, kie aŭdeblas ankaŭ la ĵusa mila elsendo. La elsendoj estas haveblaj ankaŭ en la formo de podkasto.

Jen aliflanke malpli facile trovebla ekzemplo de la tradicia formato de Pola Radio: elsendo de la 24-a de oktobro 2003:


https://www.liberafolio.org/wp-content/uploads/2020/10/pr20031025.mp3


Libera Folio: Kiel ŝanĝiĝis la formato de la elsendoj, kiam vi transiris al nurreta elsendado?

Barbara Pietrzak: – Tiu nurreta elsendado komenciĝis jam en la lastaj jaroj de nia funkciado en Pola Radio, aparte kiam pri la Esperanto-programo en Pola Radio ĉefe respondecis Gabi Kosiarska, kun kiu mi senĉese kunlaboris. Sed en Pola Retradio – ekster la strukturo de la publika Pola Radio – la ĉefa ŝanĝo estis, ke ne plu eblis elsendi ĉiutage.

– La ĉefa tasko estis reorganizi la teamon. Tion ni faris kun Gabi Kosiarska. Preskaŭ tuj revenis Milada Szwedo, Wojtek Usakiewicz. Poste realdodoniĝis Maciej Jaskot, aldoniĝis Tomasz Miller, Krystyna Grochocka. Sed estis kun ni ekde la komenco Simono Pejno, Saliĥ Zakirov, Bruce Crisp, kiuj transprenis la pezon de la teknika flanko de la funkciado. Ne ĉiuj restis ĝis nun, sed des pli alte ni taksas la senĉesan asistadon de nia teamano el Kanado.

Kaj kion pri la enhavo?

– Ni sekvis la insistajn petojn de la aŭskultantoj kiuj pledis por daŭrigo de nia laboro, eĉ ekster la publika kadro, kaj ilian deziron laŭeble malmulton perdi el la riĉa oferto, kiun nia Esperanto-Redakcio liveris dum 43 jaroj. Tion ni klopodis atingi, kvankam kelkfoje en nova formo, kion eldevigis la ofteco de la elsendoj. Dufoja elsendado semajne modifis nian rilaton al ekzemple aktualaĵoj el Pollando. Post la forigo de la Esperanto-programoj el Pola Radio nia ĉi-rilata misio finiĝis. Sed evidente tiaj informoj daŭre troviĝas en la programoj interalie rilate ekonomiajn, sociajn, kulturajn aferojn.

– La literaturaj elsendoj gravitis al la laŭtprezentado, legado de literaturaĵoj, kiel laste de „Quo Vadis” de Henryk Sienkiewicz en la E-traduko de Lidia Zamenhof. Pli ofte ol iam ni ĉerpas el la tre modesta saviĝinta arkivo de Pola Radio. Ni kiel dirite klopodis konservi la tradicion kaj stilon de la malnova Esperanto-redakcio de Pola Radio, adaptiĝante al la reta epoko.


La redakcia teamo el la lasta fazo de la malnovformula Esperanto-Redakcio en la Poreksterlanda Programo de Pola Radio, en la somero 2006: Maciek Jaskot, Gabi Kosiarska, Barbara Pietrzak, Wojtek Usakiewicz, Milada Szwedo kaj Janusz Myzik (kunlaboranto).

Kio ŝanĝiĝis teknike?

– Ekde majo 2013, kiam nia elsendoplatformo instaliĝis ĉe WordPress, ni denove povas proponi al niaj geaŭskultantoj ĉerpaĵojn el la elsendoj paralele legeblajn kaj aŭskulteblajn (aktualaĵoj, kulturaj kaj sciencaj informoj, felietonoj), kio estis daŭrigo de la tradicio, kiun ni ekigis en 2003. Poste kiel ĉerpaĵoj aperis en nia paĝo ankaŭ sondokumentoj, aparte intervjuoj.

Ĉu vi daŭre havas regulan kontakton kun aŭskultantoj?

– Dum la lastaj 9 jaroj pro la evoluo de la reto, sociaj portaloj, la maniero de la komunikado signife ŝanĝiĝis. Iom post iom preskaŭ tute malaperis tradiciaj leteroj, la reagado fariĝis elektronika, recenzaj mesaĝoj gravitis al mallongaj – eĉ se aferkernaj – reagoj kaj ŝatoj, ŝatosignoj kun samtempa plukonigado fare de niaj aŭskultantoj de informoj pri niaj unuopaj elsendoj al diversaj retaj grupoj.


La retejo de Pola Retradio.

– Daŭra kaj tradicia okazo por la kontakto kun la aŭskultantoj estas fizikaj renkontiĝoj dum Esperanto-eventoj, dum la UK-oj. Nun ni frontas novan epokon, ankaŭ pro la pandemio, de realtempaj, distancaj renkontiĝoj. Kaj tiel ekzemple dum la Virtuala Kongreso ni havis kvar tiajn renkontiĝojn, kaj plej verŝajne pli ofte ni klopodos renkontiĝi kun la geaŭskultantoj ekzemple pere de Zoom.

Kiuj estas viaj aŭkultantoj, ĉu novaj esperantistoj aŭ veteranoj?

– Ili konsistas same el veteranoj, kiuj memoras tempon kiam ni elsendis per mallongaj ondoj, per satelito, helpe de WRN (jam en la reta epoko). La senduba dojeno inter ili estas Jorma Ahomäki el Finnlando, kiu eĉ en la krepuska vivperiodo, kiel li ĝin difinas, tenis kun ni ĝis antaŭnelonge viglan korespondan kontakton – febla fizike, sed vigla intelekte. Kaj kompreneble la rondon de niaj radi-amikoj eniras novaj personoj, ne nepre ĵusaj lingvolernintoj, sed evidente novaj lingvokonantoj, freŝbakitaj esperantistoj kiuj lernis la lingvon rete, ekzemple per Duolingo.

Ĉu vi scias, kiuj el viaj programeroj estas la plej popularaj?

– Sendube oni tre alte taksas la variecon de la elsendoj. Neniam nome ni fokusiĝas pri unusola temo (krom esceptaj raportaj elsendoj pri kaj el Universalaj Kongresoj). Multaj aŭskultantoj kiel la plej ŝatatajn programerojn mencias intervjuojn kun elstaraj, sed ja ankaŭ mezaj, esperantistoj. Ne nur aktualajn, sed ankaŭ arkivajn.

– Al la ŝatataj programeroj apartenas literaturaj elsendoj (arkivaj) kaj tiuj, kiuj sonprezentas verkojn de nia literaturo, ekzemple la jam menciitan „Quo Vadis”. Multajn ŝatantojn havas nia sciencbultena rubriko. Sed kiel interesan ekzemplon mi menciu protestojn de aŭskultantoj, kiuj negative reagis je nia intenco iumomente malpli da atento doni al la kronvirusaj informoj.


Łukasz Żebrowski legas manuskripton en 2007. Foto: Marek Blahuš.

En la epoko kiam komenciĝis la Esperanto-elsendoj, radio estis unu el tre malmultaj manieroj de tuja internacia komunikado. Nun la aferoj statas alimaniere. Por kio hodiaŭ unuavice estas bezonataj viaj elsendoj, laŭ vi?

– Mia opinio eble ne tiom gravus, sed ja la opinioj de la aŭskultantoj, kiuj daŭre taksas niajn elsendojn kiel kvalitan lingvomedion, en kiu ili fajnigas kaj altigas siajn konojn pri la parola lingvouzo. Dank’ al prikomunumaj kaj movadaj informoj la novaj aŭskultantoj enmovadiĝas, la ceteraj sekvas la vivon de la E-komunumo. Fine ĉiuj ĝuas la Esperanto-kulturon.
Ĉu malmulte?

– Eble iom malmodeste en la fino mi kuraĝas citi la el la mesaĝoj venintaj okaze de nia unumila elsendo. Nia usona aŭskultanto deklaris, kaj liajn vortojn konfirmis aŭskultanto el Serbio: ”Dufoje semajne riĉigas mian vivon via bonega kaj grava laboro.”


Rilataj ligiloj:

Amikumu perdis la vizaĝojn

Pro servila eraro la profilbildoj de la plej multaj uzantoj en Amikumu neripareble malaperis. La servo nun alvokas la uzantojn denove alŝuti siajn bildojn.

Marde posttagmeze laŭ eŭropa horo la poŝtelefona servo Amikumu anoncis, ke la profilbildoj de la uzantoj estis akcidente forigitaj pro ”gravega servila eraro”. Amikumu nun petas ĉiujn trafitojn denove alŝuti siajn bildojn.

”Ni pardonpetegas pro la eraro kaj antaŭĝojas denove revidi viajn vizaĝojn en la apo”, Amikumu skribas en Facebook.

Laŭ la sama informo, ne eblis restarigi la bildojn el la sekurkopio de Amikumu, sed la eraro nun estas riparita, kaj la alŝutado de novaj bildoj funkcias.

Libera Folio kontaktis kun Chuck Smith,  la ĉefa teknika oficisto de Amikumu, kiu rakontas ke temis pri eraro pri la agordoj en la retservilo ĉe Amazon, kiun uzas Amikumu.

– Bedaŭrinde mi ne povas diri detalojn pro sekurecaj kialoj. Nur profilbildoj estis tuŝitaj. Ne ĉiuj, sed plej multaj malaperis. Ĉio krom bildoj estas tute en ordo.

Amikumu en julio informis, ke la servo jam havas pli ol 20 000 membrojn, el kiuj du trionoj estas esperantistoj.

Dum la IJK Amikumu lanĉis novan kampanjon por varbi orajn membrojn. La celo estas reprogrami la tutan sistemon por plibonigi la servon, rakontas Chuck Smith.

La celo estas atingi 500 novajn ”orajn membrojn”. Laŭ la kampanja paĝo, ĝis nun aliĝis 191 novaj pagantaj membroj.

Bertilo ne intencas iĝi verda papo

Apenaŭ ekzistas hodiaŭ esperantisto kun pli da potenco super la evoluo de la lingvo ol havas Bertilo Wennergren – la aŭtoro de PMEG, la nova redaktoro de PIV kaj influa ano de la Akademio de Esperanto. Ni demandis al li, kion li intencas fari per sia potenco.


Bertilo Wennergren.

Bertilo Wennergren ĵus ricevis la ĉi-jaran premion de Fondaĵo Antoni Grabowski pro siaj elstaraj kontribuoj al esperantologio. Krom la vaste konata PMEG (Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko), en la motivigo inter liaj atingoj estis menciita ankaŭ Tekstaro de Esperanto, reta servo kiu ebligas traserĉadon de ampleksa korpuso de bonkvalitaj tekstoj. Tiu projekto estas financata de Esperantic Studies Foundation.

Aliflanke ne estis menciite, ke Bertilo Wennergren estos ankaŭ la redaktoro de la sekva eldono de Plena Ilustrita Vortaro. Jam nun li transprenis la respondecon pri la reta versio kaj faris plibonigojn en la serĉilo.

Kiel redaktoro de la du plej gravaj konsultlibroj de Esperantujo Bertilo Wennergren havos tre multe da influo pri la evoluo de lingvaj normoj. Ni demandis al li, kion li faros per sia potenco.

Libera Folio: Ĉu viaj personaj preferoj iĝos normo? Ĉu vi ne timas ribelon kontraŭ la verda papo?

Bertilo Wennergren: – Ĝuste pro tio mi longe hezitis akcepti la PIV-taskon. Estas iom tro da potenco. Mi serĉos kunlaborantojn, iom distribuos la potencon, kaj kuraĝigos konkurencon.

Kiel vi faros tion?

– Ĉiun taŭgan junulon mi subtenos kaj instigos pruvi min malprava. Iam iu kuraĝos verki PIREG-on, Plene Impertinentan Rebaton al PMEG.

Nur junulon vi subtenos, ne junulinon?

– Estas senseksa vorto. Legu pri tio en PMEG.

Bone, sed ĉu vi jam ricevis kritikojn pri via troa potenco, aŭ pri la enhavo de PMEG?

– Memoru la recenzon de Alen Kris.


La nova presita versio de PMEG jam estas mendebla.

Efektive, en 2006, post la apero de la unua presita eldono de PMEG, La Ondo de Esperanto publikigis tre negativan recenzon sub la titolo Amaraj provoj. La aŭtoro de la recenzo, Alen Kris, trovis nenion aprobeblan en la verko.

Certe li ne estas la sola kritikanto de PMEG kaj de ĝia maniero priskribi la normalan lingvouzon en Esperanto. La kritiko venas el du direktoj – iuj opinias la verkon ne sufiĉe radikala, ĉar ĝi ne pledas por la enkonduko de iliaj amataj lingvaj ĉevaletoj, dum aliaj male opinias ĝin ne sufiĉe konservativa, ĉar ĝi ne komplete kondamnas novajn lingvajn evoluojn.

Mem Bertilo Wennergren en la enkonduko de PMEG skribas, ke ĝi estas esence ”konservema verko, kiu multloke defendas la Fundamentan kaj Zamenhofan lingvaĵon kontraŭ diversaj reformemaj ideoj kaj uzoj, sed ĝi ankaŭ prezentas modernajn uzojn kaj evoluojn, eĉ tiajn, kiujn iuj eble opinias tro drastaj”.

La plej multaj esperantistoj ŝajnas trovi tian mezan vojon aprobinda. La unua presita eldono de PMEG estis tre rapide elĉerpita, kaj kvankam la epoko de presitaj konsultlibroj ŝajnas jam proksimiĝi al sia fino, ankoraŭ ĉi-jare aperos dua, reviziita kaj kompletigita eldono. La nova libro, PMEG 2020, cetere jam estas antaŭmendebla.

En sia blogo Bertilo rakontas, ke li ekokupiĝis pri PMEG jam en 1991, do li laboras pri ĝi jam preskaŭ tridek jarojn.

Libera Folio: Kiom da tempo vi dediĉas al PMEG, kaj kial vi trovas tion inda uzo de via tempo?

– Nu, mi de ĉiam havas ian obsedon pri klarigado de malfacilaj aferoj en komprenebla maniero. Estas pasio. MI neniam vere notas, kiom da tempo mi uzas, sed mi kaptas ĉiujn eblajn okazojn, inter la multaj familiaj kaj hejmaj devoj, por labori pri PMEG, pri la Tekstaro aŭ pri Vortaro.net.

Kiuj apartenas al via familio, kiu evidente konkuras pri via tempo kun la laboro pri esperantaĵoj?

– En mia hejmo nun estas mi, Birke, la 8-jara Gitta kaj dum iom da tempo ankaŭ la 1-kaj-duonjara Tammy. Krome estas tri hundoj kaj kvar katoj. Sekve la tagoj estas sufiĉe plenŝtopitaj per hejmaj devoj. Iele mi sukcesas kapti tempon en la marĝenoj por Esperanta laboro.

La premio de Fondaĵo Antoni Grabowski valoras 800 usonajn dolarojn, do ĝi sendube kovros viajn elspezojn por katmanĝo dum kelkaj jaroj. Sed per kio vi cetere vivtenas vin?

– Feliĉe min ekonomie subtenas ESF kaj bonvolaj esperantistoj, kiuj donacas monon al mia amasfinancada kampanjo. Iom da pensimono el Svedujo aldoniĝas al tio. Sed ”veran” laboron mi ne havas.

 

Anonimulo kolektas sekretojn de esperantistoj

En Facebook aperis anonima paĝo, kiu strebas kolekti sekretojn en Esperanto. Ni petis la anonimulon rakonti, pri kio temas.

Ĉu vi havas sekreton, kiun vi volas anonime kunhavigi? Tion demandas la anonima administranto de la komunumo Sekretoj en Esperanto en Facebook, kaj en Instagram. La demando aperis la 16-an de septembro, kaj la sekretojn oni promesas diskonigi ekde la 24-a de septembro.

Sed kiajn sekretojn, kaj kial oni disvastigu sekretojn? Tiam ili ja ĉesos esti sekretaj. Libera Folio demandis al la anonimulo.

Libera Folio: Pri kio temas?

Anonimulo: – Ni ĉiuj havas sekretojn, kiujn ni volas malkaŝi. Kaj mi kredas ke sekretoj havas pezon. Ili estas ne nur en nia menso, sed ankaŭ en nia korpo. Kiam ni malkaŝas iun sekreton, ni sentas nin fizike pli leĝeraj. Kiam foriras de ni tiu kaŝita afero, kiu loĝis en ni dum longa tempo, ĝi lasas liberan spacon en ni. Eble estas naiva espero, sed tion mi ŝatus fari pere de ĉi tiu projekto: helpi homojn liberigi iom da spaco en sia koro.

Vi estas sekreta. Sed ĉu ion vi povas rakonti pri vi mem?

– Jes, ankaŭ mi estas sekreta.  La kialo por tio estas ke mi ŝatus ke “Sekretoj en Esperanto” estu perceptita kvazaŭ publika servo, kaj ne simple kiel “ies projekto”.

– Mi konas multajn homojn en Esperantujo kaj mi ne volas ke ili pensu pri mi, kiam ili sendos sian sekreton aŭ kiam ili legas la kontribuojn. Kial? Ĉar kiam oni ligas ies vizaĝon al iu projekto, oni tuj havas ideojn kaj supozojn kaj juĝojn pri ĝi. Mi ŝatus ke la projekto eku freŝe kaj havu sian propran vivon, sendepende de mi.

Kial ĉi tiu projekto estas grava por vi persone?

– Ĉar mi konas la pezon de sekretoj. Mi havis kelkajn sekretojn kiuj multe influis mian vivon, ĝis mi decidis rakonti ilin. Tiam ili perdis sian povon sur mi. Mi scias ankaŭ ke kiam oni kunhavigas ion gravan kaj timigan, oni ofte ricevas empation kaj komprenemon. Kaj tio multe helpas.

Kiajn sekretojn vi esperas malkovri?

– Mia espero estas ke homoj malkaŝu aferojn kiuj povus esti utilaj ankaŭ al aliaj homoj por ke tiuj sentu sin malpli solaj. Sed se oni volos kunhavigi ankaŭ malpli seriozajn sekretojn, tio estos same bona. Verŝajne homoj bezonos iom da tempo por trovi kuraĝon por skribi al la paĝo, sed tio por mi estas enorda. Mi ne hastas!

Ĉu vi supozas, ke tio utilos al la movado, aŭ al io alia?

– La projekto ne estas aparte movada, sed ĝi ja estas en Esperanto, do mi imagas ke homoj sendos ankaŭ sekretojn kiuj iel rilatas al Esperantujo. Mi certas ke estas pluraj. Ĉu tio iel utilos aŭ ne, nur la tempo diros!

Ni demandis ankaŭ, kiel la sendantoj povas certi, ke ilia identeco efektive restos sekreta, sed al tiu demando ne venis respondo. La sola maniero certi pri tio estas sendi la sekretojn en anonima maniero, ekzemple per la Google-formularo  – aŭ tute ne sendi ilin.

En Facebook kaj Instagram la anonimulo promesas, ke ne estos publikigitaj sekretoj kiuj enhavas nomojn aŭ klarajn indikojn pri identeco de aliaj homoj:  ”Ĉi tiu paĝo ne estas spaco por venĝo. Ĝi estas spaco por malkaŝo, liberigo kaj respektema diskuto.”

La ideo similas al tiu de la usona arta projekto PostSecret, sed ne klaras, ĉu iu projekto, tiu aŭ tia, inspiris la anonimulon.

La nova estraro de TEJO strebas al travideblo

La nova estraro de TEJO, kiu ĵus ekoficis, dum la semajnfino havis sian unuan ĉeestan kunsidon en Roterdamo. La estraro promesas strebi al malfermeco kaj respondis al demandoj en reta elsendo – sed ankoraŭ ne scias diri, kiom da membroj havas TEJO.


Malferma horo de la nova estraro de TEJO.

Ses el naŭ membroj de la nova estraro de TEJO povis veni al la unua ĉeesta kunsido, kiu okazis en Roterdamo de la 11-a ĝis la 14-a de septembro. Pro praktikaj kialoj la kunsido okazis ĉefe en loĝejo aparte luita por la celo, sed kun vizito al la Centra Oficejo en lundo.

Dum la unua kunsido la estraro decidis pri la divido de la taskoj kaj diskutis pri la planoj por la venonta jaro. La estraro intencas fari novan provon kontakti ĉiujn landajn kaj fakajn sekciojn por kompreni, kiuj el ili efektive aktivas kaj kiom da membroj ili havas.

Ĝuste la demando pri la membrokvanto de TEJO leviĝis dum la rekte elsendita ”malferma horo”, kiun la estraro aranĝis en dimanĉo. La malferma horo estas nova iniciato de la estraro, kiu laŭ la nova prezidanto Charlotte Scherping Larsson strebas al travideblo.

Interesiĝantoj povis anticipe sendi demandojn al la estraro, aŭ demandi rekte dum la elsendo. La elsendon eblis spekti nur rekte, sed la demandoj kaj respondoj poste aperis en teksta formo en la komitata diskutejo.

Jam dum kunsido en julio, la komitato de TEJO diskutis la troigitan membronombron raportitan al EU-instancoj, kaj decidis, ke la asocio estonte ĉiam donu ”la saman proksimuman informon pri la membronombroj”. Pri tio temis du el la anticipe senditaj demandoj.

Laŭ Charlotte Scherping Larsson jam komenciĝis la laboro por eltrovi la ”proksimuman informon”:

– Jes, ni komencis tiun laboron, kaj esperas ke ni ene de nia mandato povos publikigi membronombron, kiu enhavos kaj aligitajn kaj asociajn membrojn.

Alia demandanto scivolis, ĉu ne estus pli honeste doni ekzaktan ciferon ol ”proksimuman informon”. Respondis estrarano Klára Ertl:

– Ni donos la plej ekzaktan nombron, kiu eblos. Ni esperas ke tio eblos ene de nia mandato.

La mandatperiodo de la estraro estas unu jaro. Inter la taskoj, kiujn starigis al si la nova estraro, troviĝas aktivigo de landa agado.

Lige kun tio, la respondeca estrarano Robert Nielsen entreprenos novan provon ricevi respondojn de ĉiuj landaj kaj fakaj sekcioj pri ilia agado kaj membraro. Tiuj informoj poste estos uzataj ankaŭ por taksi la kvanton de aligitaj kaj asociaj membroj de TEJO, pri kiu nun regas necerteco.

La nova estraro jam fine de aŭgusto havis retan kunsidon, formale por transpreni la taskojn de la eliranta teamo. Tamen partoprenis nur du el la elirantaj estraranoj. La protokolo de la kunsido estis publikigita en la komitata diskutejo de TEJO, kion komitatano Albert Garrido opiniis laŭdinda:

– Mi opinias tion nova, ĉar la estraro tradicie ne publikigas la protokolojn de siaj kunsidoj eĉ al la komitato. En la estonteco, estus preferinde se la estraro publikigos minimume resumojn de la protokoloj de siaj kunsidoj, se pro iu privateca kialo ne eblas publikigi la tuton, por ke la komitato almenaŭ havu ideon pri la internaj aferoj en la estraro kaj povu helpi kaj interveni se necese.

Ankaŭ la protokolo de la ĵusa, ĉeesta kunsido laŭ informoj de la estraro baldaŭ estos publikigita en la komitata diskutejo.

La Volontula domo de UEA.
La Volontula domo de UEA, ĉe la adreso Nieuwe Binnenweg 430 en Roterdamo, havas aeron de 155 kvadrataj metroj kaj kostis 222 500 eŭrojn. Tie nun loĝas tri volontuloj, en la suba etaĝo estas frizejo. Foto: Google mapoj.

En 2016 UEA decidis investi en aĉeto de domo por volontuloj, kaj eĉ aranĝis apartan monkolekton por tiu celo. Libera Folio petis la estraron de TEJO rakonti, kiom da volontuloj fakte loĝas en la domo, kiom TEJO pagas al UEA pro la loĝado, kaj ĉu estas aliaj luantoj.

Dum la malferma horo respondis la kasisto de TEJO, Mung Bui (Feliĉa):

– Nun 3 volontuloj loĝas en Voldom, neniu loĝas aliloke. Ĝis augŭsto 2019 ni luis TEJO-apartamenton, unu volontulo, Mia, loĝis tie, kaj la ne uzititajn ĉambrojn aliaj reluis.

La TEJO-apartamento estas loĝejo en alia domo, sen rilato al UEA, kiun TEJO luis dum kelkaj jaroj. Laŭ la ekonomia raporto, TEJO en 2019 pagis proksimume 14 100 eŭrojn por la loĝado de la volontuloj, sed nur parto de tiu sumo iris al UEA, klarigas Mung Bui:

– Ni pagas al UEA ĉirkaŭ 10 000 eŭrojn por Voldom jare, 850 eŭrojn monate. Antaŭ pluraj jaroj, la tera etaĝo estas neuzita ĉambro uzita kiel stokejo, do ĝi neniam estas uzita por volontuloj. Nuntempe, en tera etaĝo troviĝas frizejo, kiu daŭre funkcias.

La luigo de la teretaĝo do supozeble donas al UEA aldonan enspezon. Laŭ la bilanco de UEA tiu sumo tamen devas esti malgranda, ĉar la tuta luenspezo en 2019 estis ĉirkaŭ 13 000 eŭroj.

 

Kvar aŭtoroj renkontos sian publikon

Oleg Ĉajka el Moskvo estos la gvidanto de la unua reta Literatura forumo de UEA en mardo. En ĝi partoprenos kvar el la plej konataj nuntempaj Esperantaj aŭtoroj. Ni petis Oleg rakonti, pri kio temas.


Mikaelo Bronŝtejn, Spomenka Štimec, Anna Löwenstein kaj Jorge Camacho partoprenos la unuan Literaturan forumon. Fotoj: Renardo la vulpo retejoj de Spomenka Štimec kaj Anna Löwenstein, Ziko van Dijk.

En mardo la 15-a de septembro ekde 16.00 UTC (18.00 mezeŭropa somera horo) okazos la unua sesio de Literatura Forumo, organizita de la komisiito de UEA pri Kulturo Claude Nourmont.

Partoprenos la aŭtoroj Jorge Camacho, Mikaelo Bronŝtejn, Anna Löwenstein kaj Spomenka Ŝtimec. La diskuton gvidos Oleg Ĉajka el Moskvo. Libera Folio petis lin rakonti, pri kio temas.

Libera Folio: Kion celas la Literatura Forumo?

Oleg Ĉajka: – La celoj de la Literatura Forumo estas kelkaj. La ĉefa estas (pli)konatigi la vastan E-publikon kun niaj famaj verkistoj kaj iliaj verkoj. Oni konu la elstarajn aŭtorojn je vizaĝo.


Oleg Ĉajka. Foto: Privata

– Krome, tre gravaj celoj estas inspiri la homojn al plia legado de Esperanta literaturo kaj iujn al la verkado: mi ŝatus vidi freŝajn kreantojn en nia lingva komunumo. Mi planas por tio informi la homojn pri la okazantaj literaturaj konkursoj kaj pri la periodaĵoj/retejoj, kien eblas sendi iliajn verkojn.
Nemalgravas ankaŭ, ke la prezentotaj aŭtoroj povos
senti la atenton kaj varman reagon flanke de ilia legantaro kaj inspiriĝi al plia verkado.

Kiu estas via rolo en la afero?

– En tiu ĉi somero mi tre aktivis en la reto por plia popularigo de la Esperanta literaturo: mi instruis E-literaturon kaj kulturon en SES (samkiel pasintjare), poste gvidis kaj subtenis multajn literaturajn rondojn dum la VK.

– Lige kun tio Fernando Maia proponis al mi organizi la Literaturan Forumon. Mi jam havis en la kapo iujn ideojn por tio kaj aktive engaĝiĝis en la aferon. En ĝi partoprenas kelkaj pliaj personoj diversgrade. Mia rolo estis proponi kaj kolekti la aŭtorojn, intertrakti kun ili la programon kaj eblan tempon, gvidi la forumojn, idei kaj realigi la ontan aktivadon.

Por kio laŭ vi estas bezonata Esperanta literaturo?

– Ni bezonas la literaturon, ĉar tiel reliefiĝas la Esperanta kulturo, la Esperanta animo. Krome, la literaturo estas produkto lingva. Pere de la verkoj estas polurata kaj eksperimentata nia lingvaĵo.
Ankaŭ, por la lingvouzantoj tio estas bona eblo diversnivele praktiki la lingvon kaj altigi sian lingvonivelon.

– Mi tre volas, ke la Esperanta literaturo plu evoluu kaj riĉiĝu. Kaj la Literaturaj Forumoj estas nur la unuaj paŝoj laŭ tiu bela kaj interesega vojo.

La evento okazos per Zoom kaj estos samtempe vivelsendata per la ĉefaj komunikkanaloj de UEA.