Category Archives: Libera Folio

Sendependa movada bulteno

La Komitato de UEA akceptis buĝeton kun enorma deficito

La supera decida organo de UEA, la Komitato, per reta voĉdono akceptis buĝeton por la jaro 2018 kun planata deficito de 140.000 eŭroj. Tiel la kostoj superas la enspezojn je 30 procentoj. La mankantan monon oni prenos el la kapitalo de la asocio.


Foto: TaxRebate.org.uk

Kutime la buĝeto de UEA por la sekva jaro estas akceptata en la komitata kunsido kiu okazas dum la Universala Kongreso. Tamen en Seulo la Komitato de UEA rifuzis akcepti la buĝeton proponitan de la Estraro. La komitatanoj kritikis ĝin interalie pro tio, ke la Estraro proponis tranĉi la elspezojn por oficistaj salajroj je 10 procentoj.

Akcepto de tiu surprize proponita abrupta redukto necesigus aŭ malaltigon de la salajroj aŭ maldungon de oficistoj. Ŝajne la plano estis, ke kreskantan parton de la laboro en la Centra Oficejo faru volontuloj, ne profesiaj oficistoj. Samtempe kun tranĉo de salajroj en Nederlando la Estraro volis investi pli da mono en dungo de oficistoj en aliaj landoj.

Aldone la buĝeto proponita en Seulo enhavis evidente nerealisman takson pri subvenciaj elspezoj, kvankam la ĉi-jara sperto jam klare montris, ke neniel eblas esperi je granda monfluo el eksteraj fontoj – des pli, ke eventualaj subvencioj evidente estus ligitaj kun kondiĉoj, kiuj malebligus ilian uzon por ŝtopi la truegon en la buĝeto.

Anstataŭ akcepti la buĝeton en Seulo la Komitato tial komisiis al la Estraro reprepari ĝin ĝis la fino de oktobro kaj prezenti poste por reta voĉdonado. Tiu voĉdonado fine okazis en la lastaj tagoj de novembro, kaj la rezulto estis anoncita de prezidanto Mark Fettes la 1-an de decembro: la modifita buĝeto por 2018 estis akceptita kun 27 poraj voĉoj, 10 kontraŭaj voĉoj kaj 10 sindetenoj. 14 komitatanoj ne voĉdonis.

Kontraŭ la buĝeto voĉdonis la komitatanoj Pietrzak, Calienes, Maurelli, Klawe, Hýblová, Mandirola, Buller, Corsetti, Tantin Ackermann kaj Grundström. Sin detenis la komitatanoj Åkerlund, Wandel, Keefe, Weidmann, Steele, Grosjean, Huurman, Raola, Wang kaj Kóródy.

La nun akceptita buĝeto enhavas pli moderan, 5-procentan redukton de la salajrokostoj en Roterdamo. Laŭ la klarigo de Mark Fettes la ŝparo rezultas el tio, ke oni planas dungi kongresan asistanton nur por parto de la jaro.

Aliflanke estis triobligita la buĝetero “aliaj oficejoj”, el 4.000 eŭroj al 12.000 eŭroj. Temas pri mono uzata por pagi la laboron de entute kvin helpantoj en diversaj landoj, interalie la du Afrikaj Oficejoj de UEA.

Laŭ la klarigoj de la Estraro temas pri “pligrandigo de rimedoj por laborfortoj en pli malmultekostaj landoj. Ekde 2017 ni havas du oficejojn en Afriko; pliaj oficejoj povus troviĝi tie aŭ en diversaj landoj en aliaj partoj de la mondo.”

Tamen mankas informoj pri konkreta plano por tiuj “pliaj oficejoj” kaj iliaj taskoj. La kresko de tiu buĝetero proksimume egalas al la malkresko en la salajroj en la Centra Oficejo, tiel ke la sumaj salajraj kostoj restas neŝanĝitaj.

La esperataj subvencioj estis tute forstrekitaj el la nova buĝeto. Krome estis forte reduktita la buĝetero por “movada evoluigo”.

La nova, nun akceptita buĝeto igas la malekvilibron inter la enspezoj kaj elspezoj eĉ pli klara ol la pli frua propono, kiu estis malakceptita en Seulo. La kostoj de UEA superos la enspezojn je proksimume 30 procentoj, aŭ proksimume 140.000 eŭroj. Tiun monon oni devas preni el la kapitalo de la asocio, kiu pli frue restis stabila aŭ kreskis, sed nun malkreskos.

Estas iom surprize, ke malgraŭ la malbona financa situacio la Estraro proponis en septembro ne plialtigi la membrokotizojn. Sekve en 2018 la kotizoj restos senŝanĝaj jam la kvaran sinsekvan jaron – laste ili estis altigitaj en 2015. Oni povas demandi, ĉu la Estraro ekkonsciis pri la katastrofa ekonomia situacio nur en oktobro, kiam la decido pri kotizoj jam estis farita.

Povas esti, ke la Estraro timis ke eĉ malgranda altigo de la kotizoj negative influus la membronombron. Tamen en 2018 apenaŭ estus tia risko, ĉar la kongresa efiko tre verŝajne havos pozitivan influon al la membronombro. La kongreso en Lisbono ja certe estos pli granda ol tiu en Seulo, kaj sekve multaj aliĝos al UEA por havi pli favoran kongreskotizon.

La grave malboniĝinta ekonomia situacio de la asocio vekis fortan komitatan kritikon kontraŭ la Estraro, kaj la sumo de kontraŭaj voĉoj kaj sindetenoj estis nekutime granda en la Komitato, kiu kutime pli-malpli unuanime aprobas ĉion, kion la Estraro proponas.

Dum la diskuto la nuna ĝenerala sekretario kaj baldaŭa ĝenerala direktoro de UEA, Martin Schäffer, proponis monkolekton por plibonigi la ekonomian situacion de la asocio. Laŭ li oni varbu 30 homojn kiuj donacu po 50 eŭrojn monate al UEA.

Responde al la propono komitatano Edvige Tantin Ackermann atentigis, ke eĉ se oni trovus tiom da homoj, kiuj pretus ĉiumonate donacadi al la asocio po 50 eŭrojn, daŭrus pli ol ok jarojn antaŭ ol la nun buĝetata deficito estus kovrita per tiuj donacoj – tute ne parolante pri eventualaj deficitoj de postaj jaroj.

En la diskuto oni atentigis, ke buĝeto kun enorma deficito ne allogas donaci monon al “sinkanta ŝipo”. Evidente la financa situacio de la asocio subfosas ankaŭ la pretecon testamenti monon al UEA: tiuj, kiuj testamentas rimedojn al la asocio esperas ke la mono utilos al UEA ankoraŭ longe post ilia morto, sed por povi esperi tion, ili devas havi fidon al sekura financa estonteco de la asocio.

Antaŭa prezidanto de UEA, Renato Corsetti, resumis sian vidpunkton en la komitata diskuto jene:

–  Por mi ne gravas, ĉu la komitato nun aprobas aŭ malaprobas la katastrofan buĝeton. Por mi gravas, ĉu NUN la estraro akceptas iun komitatan labor-grupon, kiu kune kun la financa komisiono, eklaboras por redakti la financan planon por reekvilibro de la asociaj financoj. Mi resubstrekas, ke en tiu laborgrupo estu reprezentataj ĉiuj tendencoj, de Edvige al Loes, por doni ekzemplojn. Kompreneble, inter veraj homoj, se la estraro ne faras tion kaj simple provas gajni tempon, ĝi povas ankaŭ demisii en sia tuto, tiel ke en Lisbono oni faru la kompletan reelekton.

Respondante al Renato Corsetti, Mark Fettes skribis, ke la Estraro fine de marto povus reveni kun ĝisdatigo pri la financa situacio kaj konkretaj proponoj pri redukto de la deficito.

Krom la deficita buĝeto, la Komitato de UEA per reta voĉdono aprobis ankaŭ la proponon de la Estraro, ke estu alelektitaj tri novaj estraranoj, inter ili unu por la posteno de ĝenerala sekretario. Por tiu propono voĉdonis 39 komitatanoj, 4 voĉdonis kontraŭ ĝi, kaj 4 sin detenis. La Elekta Komisiono de UEA nun esploros eblajn kandidatojn.

Mark Fettes: ”Ni ĉiuj konscias pri la granda laboro antaŭ ni”

Post la decido dungi nunan estraranon kiel ĝeneralan direktoron de la tuta asocio, UEA nun serĉas novajn estraranojn. Laŭ prezidanto Mark Fettes la Estraro krom novan ĝeneralan sekretarion bezonas respondeculon pri kulturo kaj kongresoj.

La 1-an de novembro la Estraro surprize anoncis, ke la ĝisnuna ĝenerala direktoro, Veronika Poór, forlasos sian postenon fine de la jaro. Ŝian lokon prenos Martin Schäffer, kiu nun estas estrarano kaj ĝenerala direktoro de la asocio.

La decido ŝanĝi ĝeneralan direktoron estis farita post amasiĝo de administraj kaj aliaj problemoj en la Centra Oficejo, kie la laboretoso laŭ atestoj ricevitaj de Libera Folio grave malboniĝis dum la lastaj monatoj.

La subita ŝanĝo, kiu estis farita sen la kutima konkurso pri la posteno, siavice tamen estos problemo por la Estraro de UEA, ĉar Martin Schäffer forlasos sian postenon tie.

La Estraro tial proponis al la Elekta Komisiono, ke oni ekserĉu ne unu, sed tri novajn estraranojn, kiuj povu transpreni diversajn taskojn kaj eble estonte formu parton de la sekva estraro de la asocio. Tiu propono renkontis iom da kritiko en la Komitato, eble ĉar iuj komitatanoj subkomprenis, ke la Estraro jam scias, kiuj konkretaj homoj estu alelektitaj.

–  Mi havas la impreson, ke ni ree troviĝas en la situacio de provo perforti la komitaton, kiel okazis pri la statutaj modifoj kaj pri la sendependeco de TEJO. Bonvolu ne nei tion. Temas pri mia impreso kaj pri la impreso de multaj aliaj. Elektado de estraranoj estas io serioza, kion oni ne faru ĝis morgaŭ vespere (kiel okazas en telefonaj vendoprovoj), skribis komitatano Renato Corsetti.

La plej multaj komitatanoj ŝajnis konsenti, ke necesas tuj elekti novan ĝeneralan sekretarion, sed multaj demandis sin, ĉu vere necesas urĝe grandigi la Estraron. La 16-an de novembro tamen aperis en la retejo de UEA alvoko de la Elekta Komisiono pri kandidatoj por maksimume tri novaj estraraj postenoj.

La kandidatiĝojn oni atendas ĝis la 30-a de novembro. La finan decidon pri la alelekto de novaj estraranoj poste faros la Komitato, laŭ propono de la Elekta Komisiono. Ni petis prezidanton Mark Fettes klarigi, kial laŭ li estas bezonataj pliaj estraranoj.

Libera Folio: Ĉu inter la nunaj estraranoj ne estas taŭga kandidato por la posteno de ĝenerala sekretario? Ĉu tio ne estas posteno, por kiu necesas ioma sperto pri estrara laboro?

Mark Fettes: – Mi dirus, ke necesas sperto pri administrado – laŭeble, administrado de volontulaj organizoj. Homo kiu komprenas tion, facile orientiĝos pri la specifaj bezonoj de UEA. La Elekta Komisiono ja enketis inter la nunaj estraranoj, sed neniu esprimis pretecon transpreni tiun taskaron.

Kiom da novaj estraranoj laŭ vi estas bezonataj, kaj kial?

– Minimume unu. Ni ja povas elturniĝi kun ses, kiel ĝis nun, kvankam pli estus bonvenaj. Precipe Sara havas tro vastan gamon de respondecoj por povi zorgi pri ĉiuj en tia mezuro, kiu estus dezirinda. Ŝiaj du pasioj estas eksteraj rilatoj kaj aktivula trejnado, do aldona estrarano kiu povus transpreni de ŝi respondecon pri kulturo kaj kongresoj estus vere helpa.

Konsiderante la ekonomian situacion de UEA, ĉu estas saĝe signife grandigi la estraron? Eĉ se la estraranoj ne estas salajrataj, ili kaŭzas kostojn, precipe se ili devas fari longajn vojaĝojn. Aŭ ĉu oni serĉas unuavice estraranojn, kiuj povos mem pagi siajn vojaĝojn al kunsidoj kaj kongresoj?

– Fakte jam nun niaj estraranoj ofte pagas, plene aŭ parte, siajn proprajn vojaĝojn, por tiel subteni la financan situacion de UEA. Eĉ kun tio, ĉiu estrarano ja kostas iom da mono, averaĝe po iom pli ol mil euroj jare. Tamen kontraŭ tiu investo UEA ricevas multege da laboro, ofte sufiĉe delikata kaj tempo-postula, ĉar temas pri la kunorigado de projektoj, volontuloj, kaj tiel plu. Monŝparo ne povas esti la sola kriterio por decidi, ĉu tio valoras. Laŭ mi estas esence, ke UEA havu bone funkciantan kaj laborkapablan estraron, kun sufiĉe da anoj por realigi la kernajn taskojn.

Ĉu via ĵusa vizito en Roterdamo rilatas al la ŝanĝo de ĝenerala direktoro? Ĉu vi povas ion diri pri tio, kia vi spertas la nunan etoson en la Centra Oficejo?

– Jes, Martin kaj mi decidis iri tien kune por detale priparoli la transiron kun la oficistoj. Tiuj diskutoj estis tre pozitivaj kaj okazis en bona etoso. Aliflanke estas ja pluraj administraj aferoj, kiuj ne bone iris en la lasta jaro, kiel membro(re)varbado kaj kompilado/redaktado de la informoj en la Jarlibro, kaj samtempe ni devas kunlabori pri la diversaj renovigoj kiuj survojas (de la datumbazo, la retejo, la financa softvaro por prizorgi niajn kontojn). Do, ni ĉiuj konscias pri la granda laboro antaŭ ni.

Mark Fettes: “Ni ĉiuj konscias pri la granda laboro antaŭ ni”

Post la decido dungi nunan estraranon kiel la ĝeneralan direktoron de la tuta asocio, UEA nun serĉas novajn estraranojn. Laŭ prezidanto Mark Fettes la Estraro krom novan ĝeneralan sekretarion bezonas respondeculon pri kulturo kaj kongresoj.

La 1-an de novembro la Estraro surprize anoncis, ke la ĝisnuna ĝenerala direktoro, Veronika Poór, forlasos sian postenon fine de la jaro. Ŝian lokon prenos Martin Schäffer, kiu nun estas estrarano kaj ĝenerala direktoro de la asocio.

La decido ŝanĝi ĝeneralan direktoron estis farita post amasiĝo de administraj kaj aliaj problemoj en la Centra Oficejo, kie la laboretoso laŭ atestoj ricevitaj de Libera Folio grave malboniĝis dum la lastaj monatoj.

La subita ŝanĝo, kiu estis farita sen la kutima konkurso pri la posteno, siavice tamen estos problemo por la Estraro de UEA, ĉar Martin Schäffer forlasos sian postenon tie.

La Estraro tial proponis al la Elekta Komisiono, ke oni ekserĉu ne unu, sed tri novajn estraranojn, kiuj povu transpreni diversajn taskojn kaj eble estonte formu parton de la sekva estraro de la asocio. Tiu propono renkontis iom da kritiko en la Komitato, eble ĉar iuj komitatanoj subkomprenis, ke la Estraro jam scias, kiuj konkretaj homoj estu alelektitaj.

–  Mi havas la impreson, ke ni ree troviĝas en la situacio de provo perforti la komitaton, kiel okazis pri la statutaj modifoj kaj pri la sendependeco de TEJO. Bonvolu ne nei tion. Temas pri mia impreso kaj pri la impreso de multaj aliaj. Elektado de estraranoj estas io serioza, kion oni ne faru ĝis morgaŭ vespere (kiel okazas en telefonaj vendoprovoj), skribis komitatano Renato Corsetti.

La plej multaj komitatanoj ŝajnis konsenti, ke necesas tuj elekti novan ĝeneralan sekretarion, sed multaj demandis sin, ĉu vere necesas urĝe grandigi la Estraron. La 16-an de novembro tamen aperis en la retejo de UEA alvoko de la Elekta Komisiono pri kandidatoj por maksimume tri novaj estraraj postenoj.

La kandidatiĝojn oni atendas ĝis la 30-a de novembro. La finan decidon pri la alelekto de novaj estraranoj poste faros la Komitato, laŭ propono de la Elekta Komisiono. Ni petis prezidanton Mark Fettes klarigi, kial laŭ li estas bezonataj pliaj estraranoj.

Libera Folio: Ĉu inter la nunaj estraranoj ne estas taŭga kandidato por la posteno de ĝenerala sekretario? Ĉu tio ne estas posteno, por kiu necesas ioma sperto pri estrara laboro?

Mark Fettes: – Mi dirus, ke necesas sperto pri administrado – laŭeble, administrado de volontulaj organizoj. Homo kiu komprenas tion, facile orientiĝos pri la specifaj bezonoj de UEA. La Elekta Komisiono ja enketis inter la nunaj estraranoj, sed neniu esprimis pretecon transpreni tiun taskaron.

Kiom da novaj estraranoj laŭ vi estas bezonataj, kaj kial?

– Minimume unu. Ni ja povas elturniĝi kun ses, kiel ĝis nun, kvankam pliaj estus bonvenaj. Precipe Sara havas tro vastan gamon de respondecoj por povi zorgi pri ĉiuj en tia mezuro, kiu estus dezirinda. Ŝiaj du pasioj estas eksteraj rilatoj kaj aktivula trejnado, do aldona estrarano kiu povus transpreni de ŝi respondecon pri kulturo kaj kongresoj estus vere helpa.

Konsiderante la ekonomian situacion de UEA, ĉu estas saĝe signife grandigi la estraron? Eĉ se la estraranoj ne estas salajrataj, ili kaŭzas kostojn, precipe se ili devas fari longajn vojaĝojn. Aŭ ĉu oni serĉas unuavice estraranojn, kiuj povos mem pagi siajn vojaĝojn al kunsidoj kaj kongresoj?

– Fakte jam nun niaj estraranoj ofte pagas, plene aŭ parte, siajn proprajn vojaĝojn, por tiel subteni la financan situacion de UEA. Eĉ kun tio, ĉiu estrarano ja kostas iom da mono, averaĝe po iom pli ol mil eurojn jare. Tamen kontraŭ tiu investo UEA ricevas multege da laboro, ofte sufiĉe delikata kaj tempo-postula, ĉar temas pri la kunorigado de projektoj, volontuloj, kaj tiel plu. Monŝparo ne povas esti la sola kriterio por decidi, ĉu tio valoras. Laŭ mi estas esence, ke UEA havu bone funkciantan kaj laborkapablan estraron, kun sufiĉe da anoj por realigi la kernajn taskojn.

Ĉu via ĵusa vizito en Roterdamo rilatas al la ŝanĝo de ĝenerala direktoro? Ĉu vi povas ion diri pri tio, kia vi spertas la nunan etoson en la Centra Oficejo?

– Jes, Martin kaj mi decidis iri tien kune por detale priparoli la transiron kun la oficistoj. Tiuj diskutoj estis tre pozitivaj kaj okazis en bona etoso. Aliflanke estas ja pluraj administraj aferoj, kiuj ne bone iris en la lasta jaro, kiel membro(re)varbado kaj kompilado/redaktado de la informoj en la Jarlibro, kaj samtempe ni devas kunlabori pri la diversaj renovigoj kiuj survojas (de la datumbazo, la retejo, la financa softvaro por prizorgi niajn kontojn). Do, ni ĉiuj konscias pri la granda laboro antaŭ ni.

Martin Schäffer volas stabiligi la asocion

Stabiligo de la asocio kaj malpliigo de la deficito estas la plej urĝaj taskoj, kiujn volas entrepreni la nova ĝenerala direktoro de UEA. Tion rakontas Martin Schäffer en intervjuo al Libera Folio. Li transprenos la taskon jarŝanĝe, kaj samtempe demisios kiel estrarano kaj ĝenerala sekretario de UEA.


Martin Schäffer.

Libera Folio: Kiam vi pasintfoje estis en la Centra Oficejo, kaj kiel longe? Kiaj estis viaj impresoj pri la laboretoso kaj ĝenerala situacio? Kiajn konkludojn vi faris el tio?

Martin Schäffer: – Miaj lastaj vizitoj al CO estis komence de septembro kaj fine de oktobro. En septembro mi parolis kun ĉiuj oficistoj grupe, parte individue. Kelkaj oficistoj akceptis plenigi enketilon. En oktobro temis pri partopreno ĉe TEJO-estrarkunsido. Klare estis kelkaj aspektoj de la laborsituacio, kiujn ni devus strebi plibonigi. Al la Estraro de UEA mi transdonis raporton pri mia vizito.

Kiel ofte kaj kiel longe vi planas restadi en la Centra Oficejo, kiam vi estos la ĝenerala direktoro?

– Grandan parton de la jaro mi loĝas en urbeto tre proksime al la landlimo de Nederlando. La distanco al Roterdamo estas malpli ol 200 kilometroj. Dum la tempo kiam mi estas en Germanio mi planas viziti Roterdamon minimume dum 1-2 labortagoj semajne. Laŭbezone pli. Kiam mi vizitas aliajn mondopartojn, ĝenerale dum kvar monatoj, mi kompreneble malpli ofte povas esti en la oficejo. Supozeble temus pri unu vizito kun daŭro de 7-10 tagoj. En la nuna mondo tamen eblas havi bonan kontakton kaj kunlaboron ankaŭ distance.

Kiajn ŝanĝojn vi planas fari en la funkciado de la Centra Oficejo? Ĉu la nuna kvanto de oficistoj sufiĉas, troas aŭ maltroas?

– La CO laŭ mia impreso jam dum multaj jaroj laboras kun maltro da oficistoj, se oni vidas la taskojn, kiujn oni devas kaj devus fari. Tio tamen ne signifas, ke ni povas permesi al ni pli da oficistoj, ĉar ni ne rajtas foruzi ĉiujn havaĵojn de la asocio ene de malmultaj jaroj. Nepra por ni do estas la trovo de novaj enspezo-fontoj, teknika modernigo, rapidigo kaj pliefikigo de laborprocezoj kaj taskokritiko. Troan laborstreĉon ni provu mildigi pere de helpo de volontulaj laborfortoj kaj laborfortoj en ne tro kostaj landoj.

Ĉu estas utile por la funkciado de la Centra Oficejo, ke tie nun daŭre troviĝas multaj provizoraj volontuloj, kiuj en la komenco de sia volontulado ofte tute ne scias Esperanton?

– Ne temas pri “provizoraj” volontuloj. Temas pri volontuloj, kiujn ne ni mem pagas, sed Eŭropa Volontula Servo. Tiaj volontuloj por nia movado kaj por nia CO havas multe pli da pozitivaj aspektoj ol negativaj. Ni taŭge devas zorgi pri ili kaj pri la homaj rilatoj en la Oficejo, por ke ĉiuj havu bonan sperton.

La kvanto de konstantaj oficistoj lastatempe malpliiĝis pro la lastatempa demisio de Tobiasz Kaźmierski, la 1,5-jara foresto de Pasquale Zapelli pro sanproblemoj kaj krome la pensiiĝo de Roy McCoy. Ĉu ne pro la jama malekvilibro inter malmultaj spertaj oficistoj kaj multaj nespertaj volontuloj la fizika ĉeesto de la direktoro estus aparte dezirinda?

– TEJO gvidas siajn volontulojn ĉefe pere de la reto. Nur fojfoje ili devas demandi al oficistoj. Ankaŭ la UEA-volontuloj laboras relative memstare. Konstanta fizika ĉeesto de la direktoro ne estas nepra. Kompreneble estas bone havi surlokan prizorganton, sed ne nepre devas temi pri “la direktoro”. Tute sufiĉus havi surlokan kunordiganton por specifaj demandoj (ekzemple teknikaj).

Kiel vi imagas la kunlaboron kun Ralph Schmeits? Ĉu li efektive iĝos la direktoro de la Centra Oficejo kaj respondecos pri la ĉiutagaj aferoj, dum vi kiel ĝenerala direktoro pli zorgos pri strategiaj aferoj?

– Temas pri teameca afero. Ĉiuj oficistoj kune povas aranĝi CO-ĉiutagaĵojn. Gravas organizado kaj interkonsento. La taskaro de Ĝenerala Direktoro estas pli vasta ol zorgo pri strategiaj aferoj. Mi nur citas kelkajn taskojn: kunlaboro kun volontuloj, oficistoj en- kaj eksterroterdamaj, financaj aferoj, kunlaboro kun la Estraro kaj Komitato, kreo de buĝeto konsulte kun financa fako kaj oficistoj, kontakto kun donacantoj, subvencipetoj, administrado de UEA-fondaĵoj, aranĝo de donac-, membrovarbaj kampanjoj, kontaktoj kun Landaj Asocioj, pago por Aligitaj Membroj, Facebook- kaj retpaĝo de UEA. Ĉio kompreneble kunlabore kun aliaj. Ne nur kun Ralph, sed ankaŭ kun la aliaj oficistoj mi antaŭvidas bonan kunlaboron. Pri la dua parto de via demando mi ankoraŭ ne povas respondi.

Vi estas jam la dua estrarano, kiu transprenas taskojn normale faratajn de oficisto. Ĉu tio ne estas signo de krizo en la normala funkciado de la asocio?

– Mi ne restos estrarano. Kun la enposteniĝo mi fariĝos oficisto de UEA. La nura revolucio estas, ke mi grandparte laboros distance. UEA daŭre estas forta asocio, sed granda problemo estas, ke la spezokonto jam delonge vivas per subvencioj de la kapitalo. Plej granda malbonaĵo por UEA tamen estas la nuntempa ekonomia situacio kaj la politiko de la Eŭropa Centra Banko. En 2012 estis enspezoj de pli ol 100.000 eŭroj el rento por la spezokonto. Por 2018 ni antaŭvidas, ke la rento kontribuos nur per ĉirkaŭ 30.000 eŭroj. Ĉefaj taskoj de mi estas stabiligi la asocion, malplialtigi la deficiton kaj almenaŭ haltigi la falon ĉe la membrokvantoj. Mi estas optimisma atingi la celon kaj mi certas, ke tre multaj homoj akompanas min en tiuj malfacilaj tempoj. Al ili mi jam anticipe dankas.

La revolucio donis nefinan venkon al Esperanto

Antaŭ cent jaroj, la 7-an de novembro 1917 laŭ la moderna kalendaro, en Rusio okazis revolucio kiu ŝanĝis la mondon. En Rusio la revolucio renversis ĉion kaj inter multaj aliaj evoluoj dum kelkaj jaroj enkondukis oran epokon de Esperanto. 


Propaganda libro eldonita en Sovetio en 1923. Foto: British Library.

Antaŭ kelkaj jaroj Dmitrij Vlasov, kiu tiam studis ĵurnalistikon en la Peterburga Universitato en Rusio, ekinteresiĝis pri Esperanto. La rezulto de lia interesiĝo iĝis du monografioj pri la uzo de Esperanto en Rusio de 1887 ĝis 1938, kiam la Esperanto-movado efektive estis likvidita de la sovetiaj potenculoj.

En sia magistriĝa disertaĵo Historio de aplikado de Esperanto en Rusio, aperinta ruslingve ĉe la eldonejo Impeto en 2014, Dmitrij Vlasov interese rakontas pri la estiĝo, ekfloro kaj malapero de la Esperanta gazetaro en Rusio antaŭ cent jaroj. La saman temon li esploras ankaŭ en sia pli frua verko Esperanto – duonjarcento sub la cenzuro, aperinta ruslingve ĉe Impeto en 2011.

Ni petis lin rakonti pri siaj esplorrezultoj en mallonga intervjuo.

Libera Folio: Kiaj estis la kondiĉoj de la Esperanta gazetaro en Rusio en la jaroj antaŭ la februara revolucio en 1917? Kio ŝanĝiĝis lige kun la februara revolucio, kaj kiuj estis la plej signifaj Esperantaj eldonaĵoj de tiu tempo?

Dmitrij Vlasov: – Esperanta gazetaro en la Rusia imperio estiĝis en la jaro 1905. Antaŭ la februara revolucio en la lando aperis proksimume 40 esperantistaj eldonaĵoj. Tipologie oni povas dividi ilin en tri grupojn. Unue, eldonaĵoj en Esperanto kaj en naciaj lingvoj (la rusa, pola, armena, finna kaj sveda) pri la Esperanto-movado. Due, ruslingvaj, katalogecaj eldonaĵoj pri la sukcesoj en la disvastigo de Esperanto. Trie, fakaj eldonaĵoj en la internacia lingvo.

– Plej interesaj kompreneble estas la eldonaĵoj de la lasta grupo, ĉar en ili la internacia lingvo estis uzata por transdoni informojn, kiuj ne estis ligitaj kun la Esperanto-movado. Al la plej signifaj el tiuj indas kalkuli la popularsciencan gazeton Espero de la konata Peterburga eldonisto V. Bitner kaj du Varsoviajn eldonaĵojn por medicinistoj: Kuracisto kaj Voĉo de Farmaciistoj.

– Inter la eldonaĵoj dediĉitaj al la Esperanto-movado aperis du grandaj gazetoj: la Peterburga Ruslanda Esperantisto kaj la Moskva La Ondo de Esperanto.

– La februara revolucio fakte neniel influis la Esperantan gazetaron.

Sufiĉe baldaŭ post la oktobra puĉo en 1917 la bolŝevistoj fermis ĉiujn opoziciajn kaj sendependajn gazetojn. Ĉu tio signifis, ke estis fermitaj ankaŭ la eldonaĵoj de la esperantistoj? Kion oni povis presi en Esperanto post oktobro 1917? Kiajn malfacilaĵojn renkontis la eldonistoj de tiu tempo?


Dmitrij Vlasov.

– Oni devas memori, ke la oktobra revolucio okazis dum la unua mondmilito, en periodo, kiam la rusia Esperanto-movado estis tre malfortigita. Unue, multaj esperantistoj estis vokitaj al la fronto kaj pereis. Due, la ekonomiaj problemoj de Rusio forte tuŝis ankaŭ la Esperanto-movadon.

– Se paroli pri la Esperanta gazetaro, do dum la milito pro la alta prezo de papero multaj eldonistoj devis rezigni pri eldonado de periodaĵoj. Tiel en oktobro 1917 en la lando jam ne restis eldonaĵoj en la internacia lingvo. Tamen en la jaro 1918 neatendite okazis subita vigliĝo de la Esperanta gazetaro.

– De 1918 ĝis 1922 en la lando aperis proksimume 50 eldonaĵoj de esperantistoj – efektive pli ol dum la cara tempo! Tamen preskaŭ ĉiuj ili fermiĝis post la publikigo de la unua aŭ dua numero – pro pure ekonomiaj kialoj. Rimarkindas, ke parto el ili estis finance subtenataj de la soveta registaro. Ĉiu ĉi tiuj periodaĵoj estis dediĉitaj al la revoj pri la brila estonteco de Esperanto en la soveta Rusio.

En la 1920-aj jaroj Esperanto estis vaste uzata en Sovetio kadre de la tiel nomata proleta Esperanto-korespondado. Pri kia korespondado temis, kaj kiel ĝi estis uzata en la sovetia gazetaro kaj radio?

– En la 1920-aj jaroj en Sovetio forte evoluis la socia movado de laboristaj-kamparaj korespondantoj. La esenca celo de la movado estis altiri al la gazetaro laboristojn kaj kamparanojn, kiuj verku artikolojn kaj noticojn por amasaj eldonaĵoj. Vaste evoluis en ĉi tiu periodo ankaŭ internacia korespondado: en sovetiaj eldonaĵoj estis presitaj leteroj de eksterlandaj laboristoj kaj kamparanoj, dum en eksterlandaj komunismaj eldonaĵoj estis presitaj leteroj el Sovetio.

– Esperantistoj tuj ekatentis pri ĉi tiu nova fenomeno, kaj rapide aliĝis al la laboro. Tiel Esperanto iĝis unu el la ĉefaj lingvoj de la internacia laborista-kamparana kontakto. Aldone, ekde 1922 multaj sovetiaj radiostacioj komencis elsendi propagandajn programojn en la internacia lingvo pri la vivo en Sovetio por eksterlandaj aŭskultantoj. Lige kun tio, la 1920-ajn jarojn oni povas nomi “ora epoko” de Esperanto, ĉar tiam oni tre aktive uzis ĝin en la praktiko.

Kial kaj kiel finiĝis la periodo de la proleta Esperanto-korespondado? Kiam ĉesis aperi artikoloj en kaj pri Esperanto en Sovetio, kaj kio okazis al la esperantistoj?


La du libroj de Dmitrij Vlasov aperis nur en la rusa lingvo.

– Fine de la 1920-aj jaroj la bolŝevistojn ekmaltrankviligis la kresko de la movado de la laboristaj-kamparanaj korespondantoj, kiu tiam ekhavis enorman skalon. La komunisma partio timis, ke la socia movado povus evolui en la direkto de politika partio, kiu iĝus opozicia.

– Tial oni faris ĉion por ne permesi tian disvolviĝon. Oni komencis subpremi socian aktivadon. Tio kompreneble tuŝis ankaŭ la sovetian Esperanto-movadon, kiu en la 1930-aj jaroj estis tre proksime ligita kun la movado de la laboristaj-kamparanaj korespondantoj. La sovetiaj esperantistoj komencis perdi la subtenon de la potenculoj.

– Aldone en la 1930-aj jaroj en Eŭropo estiĝis la minaco de milito. Tio siavice kaŭzis ke Sovetio fermis sin de aliaj landoj, kio signifis la finon de internaciaj laboristaj-kamparanaj ligoj, ankaŭ en Esperanto. Por liberiĝi de la esperantistaj korespondantoj, la potenculoj likvidis la tutan Sovetian Esperanto-movadon. En la jaroj 1936–1938 ĝiaj gvidantoj estis akuzitaj pri spionado kaj kontraŭrevolucia agado, kaj poste reprezaliitaj.


Pli pri la temo:

UEA ŝanĝas ĝeneralan direktoron

La Centra Oficejo de UEA ekde la jarŝanĝo iĝos malcentra. La nova ĝenerala direktoro de la asocio, Martin Schäffer, ne laboros en la oficejo. La ĉefa oficisto de la asocio grandparte loĝos en alia kontinento.


Martin Schäffer. Foto: Juan Sebastian Quintero Santacruz CC BY-SA 3.0

La nuna ĝenerala direktoro de UEA, Veronika Poór, forlasos sian postenon en la fino de 2017. Tion anoncis la estraro de UEA en gazetara komuniko dissendita la 1-an de novembro. La decidon la estraro laŭ la komuniko faris la 31-an de oktobro – en la sama tago, kiam Libera Folio raportis pri kunlaboraj problemoj en la Centra Oficejo.

Nova ĝenerala direktoro laŭ la decido de la estraro iĝos Martin Schäffer, kiu nun estas estrarano kaj ĝenerala sekretario de la asocio.

“Kiel volontula estrarano, Schäffer gvidis la financajn analizojn kaj oficejan konsultiĝon, kiuj motivis la decidon. Transprenante sian novan rolon, li demetos siajn postenojn kiel estrarano kaj komitatano”, la estraro skribas en sia gazetara komuniko.

La ĝenerala direktoro de UEA estas la ĉefa dungita oficisto de la asocio, kaj interalie la ĉefo de ĉiuj aliaj dungitoj. Male ol ĉiuj ĝisnunaj ĝeneralaj direktoroj, Martin Schäffer tamen ne intencas labori en la Centra Oficejo.

Anstataŭe li planas daŭre loĝi en Meksiko kaj Germanio “sed en konstanta kontakto kun la Oficejo”, la estraro asertas en sia gazetara komuniko, laŭ kiu li “antaŭvidas bonan kunlaboron kun siaj kolegoj en Roterdamo kaj en la estraro”.

En la sama komuniko Schäffer akcentas la gravecon de zorga administrado de la financaj rimedoj de UEA:

“Kvankam la nuna situacio estas malfacila, ni havas kapablajn oficistojn kaj volontulojn, kaj multajn ŝancojn por asocia evoluigo. Mia celo estos iom post iom proksimigi nin al ekvilibro inter enspezoj kaj elspezoj, dum ni daŭre investas en informado, instruado kaj aktivula trejnado tra la mondo.”

Laŭ Mark Fettes la estraro de UEA faris la decidon pri ŝanĝo de ĝenerala direktoro, ĉar necesas freŝa komenco:

“La Asocio survojas al kelkaj gravaj renovigoj, kiuj postulas fokusitan kaj harmonian kunlaboron. Feliĉe ni havas tiucele la plenan subtenon de d-ino Poór, kiu aktive kunlaboros por kiel eble plej glata transiro dum kelkmonata periodo.”

Al preciziga demando de Libera Folio pri tio, ĉu Veronika Poór restos dungito de UEA, Mark Fettes respondas jene:

– Veronika laboros ankoraŭ proksimume kvar monatojn en la CO, do ĝis la fino de februaro, ĉefe por faciligi la transiron.

Libera Folio: Ĉu Veronika Poór do post la fino de februaro ne plu estos dungito de UEA? Aŭ ĉu ŝi havos alian taskon, ekster la oficejo?

– Ŝia dungo ĉesos tiam (ne nepre precize en la fino de februaro, sed proksime de tiu dato).

Kun Martin Schäffer UEA laŭ Mark Fettes faros unujaran kontrakton, kun la eblo plilongigi, se ambaŭ flankoj estos kontentaj.

En mesaĝo sendita al la komitato de UEA Mark Fettes skribas: ”En la venontaj tagoj ni pli detale priparolos kun la oficistoj la dividon de respondecoj kaj taskoj en la Oficejo, kaj ni raportos al vi pri la plej gravaj evoluoj tiurilate.” Evidente do eĉ la estraro mem ankoraŭ ne scias, kiel la respondecoj estu dividitaj.

Responde al demando de Libera Folio pri tio, kiel oni solvos la problemojn kaŭzitajn de tio, ke la direktoro ne laboros en la oficejo, Mark Fettes respondis:

– Ni diskutas kun Ralph [Schmeits], ke li transprenu plurajn direktorajn funkciojn en Roterdamo.

Ralph Schmeits estas nederlanda oficisto de UEA, kiu nun respondecas pri kontado. Sendepende de tio, kiajn funkciojn oni eventuale transdonos al li, plurajn taskojn laŭ la regularo kaj statuto de UEA tamen rajtas fari nur la ĝenerala direktoro. Grava problemo de la nova aranĝo sekve estas, ke la direktoro ne estas senpere havebla en neatenditaj situacioj, kiam ekzemple necesos subskribi ion nome de la asocio.

En la gazetara komuniko de UEA aperas ankaŭ kelkaj frazoj atribuitaj al la eliranta ĝenerala direktoro, Veronika Poór:

“La nuntempa situacio de la Asocio necesigas Ĝeneralan Direktoron, kies fortaj flankoj estas aliaj ol la miaj el la tre diversaj kaj vastaj kapabloj atendataj de la postenulo. Mi tre ĝojas, ke mi povos transdoni la taskaron al persono, kiu kaj tre bone konas la Asocion, kaj havas profundajn konojn en la plej bezonataj laborkampoj.”

La estraro de UEA esploras la krizon en la CO

De pluraj monatoj venadas signaloj pri grave malboniĝinta etoso en la Centra Oficejo de UEA. La estraro de la asocio laboras por solvi la problemon.

En aŭgusto 2015 Veronika Poór estis elektita la nova ĝenerala direktoro de Universala Esperanto-Asocio. Ŝi transprenis la postenon en februaro 2016, kiam ŝia antaŭulo Osmo Buller ĉesis labori pro malsaniĝo. Formale Osmo Buller emeritiĝis en majo 2016.

Komence la aferoj ŝajnis marŝi bone, sed post kelkaj monatoj ekaperadis indikoj pri problemoj, unue malgrandaj. Laŭ la informoj kiujn Libera Folio ricevis, temis ĉefe pri misa komunikado inter la ĝenerala direktoro kaj la oficistoj.

Anstataŭ paroli al la tuta oficistaro kune kaj doni la samajn informojn al ĉiuj, Veronika Poór elektis havi ĉiusemajnajn unuopajn interparolojn kun la oficistoj. Kiam la oficistoj poste rimarkis, ke ili ricevis diversajn informojn, aŭ tute ne ricevis informojn pri tio, kio okazas en la asocio kaj la oficejo, ili estis mem kulpigitaj pri “miskomprenoj”.

En la malboniĝanta etoso eĉ ŝajne bagatelaj aferoj kaŭzis plian degeneron de la situacio ĉirkaŭ la nova ĝenerala direktoro. Kiam Veronika Poór sen interkonsiliĝo kun la ceteraj oficistoj mendis novan stokon da oficiala leterpapero, ŝi proprainiciate forstrekis el la informoj sur la papero la eron pri la oficialaj rilatoj de UEA kun UN kaj Unesko.

En januaro 2017 Libera Folio demandis al la prezidanto de UEA, Mark Fettes, ĉu la nova leterpapero signifas ke la rilatoj kun UN kaj Unesko nun estas malpli prioritataj. Li tiam respondis, ke tiuj rilatoj “daŭre restas gravaj”. Lia klarigo de la ŝanĝo estis ke UEA uzas “malsamajn versiojn de la leterpapero depende de la celatoj”.

Ne tre klaras, por kia publiko necesus aparta leterpapero sen indiko pri la rilatoj kun UN kaj Unesko. Sed krom tiu indiko malaperis de sur la nova leterpapero ankaŭ la streketo, kiu montris la ĝustan lokon por faldi la paperon por ke ĝi bone eniru koverton.

Tio laŭ Tobiasz Kaźmierski, la demisiinta kongresa asistanto de UEA, aspektis kiel signo de pli ĝenerala tendenco:

– La indikilo por ĝusta faldado estis necesa por tiuj, kiuj efektive uzis la paperon. Tiajn decidojn oni devas fari kun la koncernuloj. Tiu papero estas simbola afero.

Simbola aspektis al multaj oficistoj ankaŭ la fakto, ke la nova ĝenerala direktoro ne volis sidi en la direktora ĉambro, kiu taŭgis al ĉiuj antaŭaj direktoroj ekde Marianne Vermaas en la 1960-aj jaroj, sed okupis la ĉambron de la kontisto, kun pli da suno kaj vidaĵo al la korto. La kontisto estis movita al la ĉambro kiun la direktoro ne volis havi.

Pli fundamentaj tamen estis la problemoj pri komunikado.

– Laŭ mia impreso la oficistoj estis principe entute ekskluditaj de la informfluo kaj gravaj decidoj, diras Tobiasz Kaźmierski.

La komunikaj malfacilaĵoj ĉirkaŭ la Centra Oficejo rolis ankaŭ en la akriĝinta konflikto inter TEJO kaj UEA en julio 2017. Tiam en la komitato de TEJO oni akuzis la Centran Oficejon pri “sabotado”. La tiama prezidanto de TEJO, Michael Boris Mandirola, rakontis ke la volontuloj de TEJO en la Centra Oficejo ne plu rajtas paroli kun laborantoj de UEA pri oficaj aferoj.

– Konkreta problemo estis ekzemple grandaj malrapidigoj por plenumi la taskojn pro la malpermeso de la ĝenerala direktoro trakti aferojn rekte kun la homoj, kiuj praktike povas realigi ilin. Alia problemo estas ke volontuloj kaj ilia labortempo estis kvazaŭ uzataj kiel ŝanĝvaro por intertrakti kun TEJO, rakontas Alessandro Bonfanti, kiu estis volontulo de TEJO de septembro 2016 ĝis septembro 2017.

Laŭ li, la funkciadon de la Centra Oficejo dum lia laborperiodo karakterizis manko de travidebleco kaj sennecesaj burokrataĵoj.


La kafĉambro en la Centra Oficejo en pli fruaj epokoj estis grava diskutejo.

Kiel ekzemplon de la burokrataĵoj aliaj fontoj de Libera Folio menciis, ke ĉiuj oficistoj, inkluzive de la purigisto, devas regule skribe raporti al la direktoro pri ĉiuj faritaj taskoj, anstataŭ simple plenumi ilin kaj pluiri al novaj taskoj.

Aliflanke la skriba komunikado inter la direktoro kaj oficistoj pliiĝis ankaŭ pro tio, ke multaj oficistoj post ripetaj akuzoj pri miskompreno de la taskoj mem ekpreferis ricevi siajn instrukciojn skribe.

Michal Matúšov, kiu estis volontulo de TEJO de januaro 2016 ĝis januaro 2017, komence tre ĝojis, ke Veronika Poór iĝis la nova ĝenerala direktoro de UEA.

– Ŝi estis mia persona amiko jam de jaroj kaj mi konis ŝin kiel kapablan, amikan kaj agrablan personon. Mi ekvolontulis sufiĉe frue post ŝia ekoficistiĝo. Mi aprezis, ke ŝi unue strebis kompreni la oficejan kulturon kaj komence ne faradis grandajn ŝanĝojn.

Tamen ekde la dua duono de 2016 multiĝis la problemoj pri komunikado inter la direktoro kaj la ceteraj oficistoj, diras Michal Matúšov.

– Veronika prisilentadis informojn, kiujn homoj petis de ŝi, parolis duonan veron kaj uzadis pretekstojn kial io “ne eblas” aŭ “devas”. Ŝi plurfoje klarigis, ke ŝi ne komprenis la demandon, tamen mi kredas ke ambaŭ ni estas sufiĉe inteligentaj por klare demandi kaj kompreni aferojn tiom bazajn kiel ekzemple “Kiu estas la adreso de la volontula domo?”. Rezulte de tiaj diskutoj mi ekzemple dum monatoj havis misan ideon pri mia salajro – Veronika prisilentis gravajn informojn.

Ĝuste prisilentado de gravaj aferoj, kiuj rekte tuŝas la oficistojn, laŭ Tobiasz Kaźmierski grave kontribuis al la malboniĝo de la atmosfero en la Centra Oficejo.

– Imagu, ke vi laboras en relative malgranda oficejo kaj pri la planataj reduktoj de dungitaro, vi ekscias de ekstera fonto. Aŭ ke vi estas libroservisto kaj vi aŭdas, ke oni planas movi vian butikon eksterlanden, sen konsulti vin antaŭe.

La problema etoso en la oficejo kontribuis al tio, ke Tobiasz Kaźmierski mem demisiis de sia posteno, kiel li rakontis en artikolo en La Ondo de Esperanto. Samloke Przemysław Wierzbowski rakontis, ke li forlasis la retejan teamon de UEA pro “infanecaj kapricoj” kaj “ĉantaĝo” fare de la ĝenerala direktoro.

Kvankam Veronika Poór strikte malpermesis al la oficistoj komuniki kun la ekstera mondo pri la situacio en la oficejo, precipe dum 2017 komencis amasiĝi diversaj indikoj pri tio, ke ne ĉio bone funkcias.

La signaloj kompreneble atingis ankaŭ la estraron de UEA kaj ĝian prezidanton Mark Fettes. Responde al demando de Libera Folio li konfirmas, ke oficistoj informis lin pri la problemoj en la laborejo.

– Nia ĝenerala sekretario mem iris al Roterdamo komence de septembro por surloke esplori pri la situacio, Mark Fettes diras.

Li trovas la nunan situacion en la Centra Oficejo “pliboniginda”, kaj konfirmas ke li intencas entrepreni paŝojn tiudirekte. Li tamen nun ne diras kiajn aŭ kiam. “Baldaŭ” estas lia unuvorta respondo al preciziga demando.

La ĝenerala direktoro Veronika Poór ĝis nun ne respondis al demandoj de Libera Folio.

UEA investis 10.000 eŭrojn en Amikumu

La poŝtelefona programo Amikumu iĝis multlingva, ricevis premion kaj trovis novajn investantojn. Unu el ili estas UEA, kiu aĉetis akciojn de Amikumu por 10.000 eŭroj.


Renkontiĝo de Amikumu dum la Universala Kongreso 2017.

Amikumu estas poŝtelefona apo (programo), per kiu oni povas trovi samlingvanojn kiuj situas proksime. Ĝi estis lanĉita por esperantistoj en aprilo 2017 kaj rapide iĝis tre populara. Ĵus aperis nova versio, kiu interalie signifas ke ne nur eblos serĉi parolantojn de multaj lingvoj, sed ankaŭ la programo mem iĝas multlingva.

– Ĉi tiu ĝisdatigo estas gravega pro kelkaj kialoj. Unue, la apo nun estas havebla en pli ol 20 lingvoj cele al niaj lanĉoj por tri grandaj prilingvaj eventoj el la tuta mondo. Amikumu oficiale sponsoras la eventojn Polyglot Conference en Islando kaj Poliglotar en Brazilo, kaj ni ankaŭ havos budon ĉe la “2017 Deaf Festival” en Sidnejo. Do, ĉi tiu ĝisdatigo preparas nin por tiuj gravaj eventoj, rakontas Richard Delamore, ĉefa afergvida oficisto de Amikumu.

Krom la multlingviĝo la ĝisdatigo enhavas ankaŭ teknikajn plibonigojn.

– La sperto por la uzanto ne multe ŝanĝiĝas. Tamen, teknike Amikumu nun povas fariĝi unu el la plej tradukitaj apoj en la mondo kaj kreski facile laŭ la estontaj postuloj de nia multilingva uzantaro, klarigas Richard Delamore.

– Plej grave estas, ke post la ĉiulingva lanĉo oni nun povas verki profilon en ĉiu lingvo, kiun oni scipovas. Ni kredas, ke tio estas unikaĵo nur al Amikumu. Ni volas, ke en ĉiu lingvo oni havu la sperton, kiun oni nun havas en Esperanto. Do, se mi serĉas ekzemple la finnan, mi vidos profilojn en la finna. Krome, oni povas ankaŭ havi malsaman nomon en ĉiu lingvo, kiu speciale gravas por lingvoj kun aliaj skribsistemoj kiel ekzemple la rusa kaj ĉina, aldonas Chuck Smith, ĉefa teknika oficisto de Amikumu.


Transdono de la premio ĉe Langfest

Nun Amikumu havas iom pli ol 7.500 uzantojn, el kiuj 6.000 indikis, ke ili regas Esperanton almenaŭ je baza nivelo. La parolantoj de la angla estis iom malpli multaj. Sur la sekvaj lokoj en la lingva statistiko de Amikumu estas la hispana, franca, germana, portugala kaj itala. Sume la uzantoj indikis, ke ili parolas pli ol 360 lingvojn.

La uzantaro konstante kreskas je 20 ĝis 30 uzantoj tage, sed la publika lanĉo de Amikumu en pluraj eventoj laŭ Richard Delamore certe rezultigos videblan salton en la statistiko, kaj interalie forpuŝos Esperanton el la pozicio de la plej parolata lingvo inter Amikumu-anoj.

Amikumu antaŭ kelkaj semajnoj estis konigita ankaŭ en la lingvoevento LangFest en Montrealo, kie la apo ricevis premion.

– Langfest estas la plej granda evento por lingvemuloj en Nordameriko. Langfest donis tri premiojn. Nia premio estis la premio por novigo (Innovation Award), kiun oni donis al Amikumu pro ĝia laboro konekti lingvemulojn tutmonde kaj specife parolantojn de malgrandaj lingvoj, rakontas Chuck Smith.

Por ebligi la evoluigon de la apo, Amikumu serĉis kaj trovis investantojn, kiuj aĉetis akciojn en la firmao. Entute estis kolektitaj pli ol 98.000 eŭroj de 15 investantoj, el kiuj 10.000 venas el la kaso de UEA, rakontas Richard Delamore:

– Pasintjare, UEA estis sponsoro de nia aplikaĵo. Nun ili estas akciulo en la firmao mem. UEA investis 10.000 eŭrojn kontraŭ akcia kapitalo. Kiam Amikumu estos pli granda, la asocio profitos de sia frua investo. Entute 12 el la 15 investantoj estas esperantistoj aŭ asocioj ligitaj al Esperanto. Esence, ju pli profitos Amikumu, des pli profitos la Esperanto-komunumo.

La Centra Oficejo ekparolis angle

Dum jardekoj la Centra Oficejo de UEA en Roterdamo estis la plej esperantlingva loko en la tuta mondo, sed jam ne. Volontuloj ne plu bezonas scipovi Esperanton, kaj por komuniki kun ili la oficistoj devas paroli angle.

De multaj jaroj en la Centra Oficejo krom la dungitaj oficistoj de UEA regule laboras ankaŭ volontuloj de TEJO kaj UEA, kiuj kontraŭ senpaga loĝado kaj modesta rekompenco plenumas multajn taskojn por la asocioj.

Lastatempe volontuloj ricevis pli respondecajn taskojn, kiam financaj malfacilaĵoj devigis UEA-n ŝpari monon. Ekzemple la Jarlibro, kiu ĉiam antaŭe estis redaktita de pagata oficisto, ĉi-jare estis preparita de volontulo kun malmulta sperto pri la Esperanto-movado.

Eĉ se la volontuloj ne ĉiam havis perfektajn konojn pri la kulturo kaj movado, ili dum la antaŭaj jaroj tamen ĉiam kapablis bone komuniki en Esperanto, kaj dum la volontulado perfektigis sian lingvoscion. Antaŭ unu jaro TEJO tamen decidis ne plu postuli, ke novaj volontuloj scipovu Esperanton.

Anstataŭe TEJO en sia anonco ĉe Eŭropa Volontula Servo en majo 2016 skribis nur, ke la kandidato “montru interesiĝon pri Esperanto kaj pretu lerni ĝin”. La unua volontulo efektive lernis Esperanton dum sia volontulado en la Centra Oficejo, ĉar ŝi estis la sola neesperantlingvano en la oficejo.

Kiam aperis pliaj neesperantistaj volontuloj la ekvilibro tamen ŝanĝiĝis. La novaj volontuloj parolas angle inter si, kaj anstataŭ Esperanton la laborantoj de UEA nun estas same devigataj paroli la anglan por povi komuniki kun la novaj volontuloj.

Laŭ fontoj kun bona kono pri la situacio en la Centra Oficejo, iuj el la novaj volontuloj montras nenian interesiĝon pri Esperanto kaj rifuzas diri eĉ unu vorton en la lingvo, kion ja eblas kompreni – ili venis al la Centra Oficejo ne ĉar ili mem specife interesiĝis, sed ĉar Eŭropa Volontula Servo sendis ilin tien.

La kafoĉambro de la Centra Oficejo en pli fruaj jaroj estis la loko, kie la oficistoj ĉiutage je difinita horo kolektiĝis por babili pri aktualaj temoj de la oficejo, de la movado kaj de la tuta mondo. La kafkunvenoj iĝis institucio de la asocia kulturo, kaj dum ili precipe la novaj volontuloj povis multon lerni pri la funkciado de UEA kaj la tuta Esperanto-movado.

La komunaj esperantlingvaj kafoklaĉoj tamen nun iĝis maloftaj – ne nur pro tio, ke jam ne ĉiuj laborantoj scipovas Esperanton, sed ankaŭ pro la ĝenerale malboniĝinta laboretoso. Anstataŭ kune kafumi, multaj oficistoj nun preferas preni sian kaftason kaj reiri kun ĝi al sia labortablo.


Enric Baltasar.

La prezidanto de TEJO, Enric Baltasar, tamen ne vidas problemon en tio, ke Esperanto ne plu estas la komuna lingvo por ĉiuj laborantoj en la Centra Oficejo de UEA:

– Rilate al tio ke nun aŭdeblas pli da angla, estas nature ke tio okazas kiam oni havas malaltan nivelon en iu specifa lingvo kaj povas uzi alian dum lernado, des pli ke en kvardek tagoj venis du neesperantparolantaj novuloj. Kompreneble mi preferus ke ĉiuj havu altan nivelon komence de sia volontulado, sed ĝi ĝuste estas oportuno por memevoluigo, sendepende de onia komenca nivelo.

Laŭ Enric Baltasar la decido akcepti volontulojn kiuj ne scias Esperanton, estis farita por “kreskigi la volontulan strukturon”. Laŭ li la unua sperto estis bona, kaj tial TEJO decidis daŭrigi sian “malfermiĝemon”:

– Ne estas novaĵo ke ni foje publikigas malfermajn alvokojn en pluraj lingvoj, kaj konsekvence ricevas kandidatiĝojn de homoj kiuj ne parolas Esperanton, kun tre pozitivaj rezultoj post la unua volontulo kiu komencis sian volontuladon sen paroli nian lingvon. Menciindas ke en la alvokoj aperas pri la serĉata kandidatprofilo: “havu bonan scipovon de Esperanto kaj se ne, montru intereson lerni la lingvon antaŭ aŭ tuj post la komenco de la volontulado”. Tiu frazo jam estas indiko kiu malpravigas la aserton ke niaj volontuloj ne lernas Esperanton.

Efektive tamen ankaŭ la plej freŝa anonco de TEJO tute ne mencias ”bonan scipovon de Esperanto”, kvankam oni ja mencias ke “ideala kandidato” scipovu Esperanton. La sola firma postulo estas, ke la kandidato “montru interesiĝon lerni Esperanton”. Kaj evidente tio neniel garantias, ke la volontuloj efektive provos lerni Esperanton, des malpli ke ili parolos ĝin kun aliaj laborantoj de la Centra Oficejo.

Nova kanalo por informoj pri Esperantujo

”Sal Esperantujo” estas la nomo de nova projekto, kiu rete disvastigas informojn pri okazaĵoj en Esperantujo. Ĝin fondis sveda gimnaziano, kiu lernis Esperanton rete antaŭ tri jaroj.


La emblemo de Sal Esperantujo.

La reta kanalo Sal Esperantujo estas tiel moderna, ke ĝi eĉ ne havas propran retejon – oni antaŭsupozas, ke la homoj kiuj volas ricevi la novaĵojn estas aktivaj almenaŭ en unu el tri grandaj retservoj: Facebook, TwitterTelegram.

La fondinto de la servo en Esperantujo estas konata kiel Antonia Montaro. Esperanton ŝi eklernis sufiĉe hazarde kiel lernejano en 2013, ŝi rakontas.

– Mi volis lerni lingvon, kaj mia patro diris ke li legis pri lingvo kiu “lerneblas dum tri semajnoj”. Mi lernis esperanton per lernu.net 2013-2014. Mi havis lingvohelpanton tie, Anna Ritamäki Sjöstrand.

Lerninte Esperanton, Antonia Montaro baldaŭ eksentis la bezonon de retejo, kie esperantistoj povu diskonigi siajn aktivaĵojn, ŝi diras.

– Jam de longe mi vidis bezonon de centrigita retloko kie esperantistoj povas anonci pri siaj “produktoj”. Unue, kiam mi lernis esperanton, mi ne vere komprenis kiom vaste ĝi estas uzata. Mi sciis ke mi povus korespondi kaj iri al kongresoj, kaj ke estas multaj libroj por legi, sed krom tio ne multe. Nur vere kiam mi ekuzis Telegram mi eltrovis pri la amaso da retejoj kaj aliaj projektoj de la nova generacio de esperantistoj. Tiuj novaĵoj atingis min “onidire”, kiu ne estas la plej efika metodo.

Antonia Montaro baldaŭ ekopiniis, ke la ĉefa esperantista grupo en Telegram estas tro granda, kaj tial ne ĉiuj volas resti en ĝi, ĉar la mesaĝoj estas tre multaj, kaj ne nepre interesaj.

– Mi tamen ne forlasis ĝin, ĉar mi volis resti konektita. Chuck Smith foje fiksis en ĝi mesaĝon pri iu interesaĵo. Tiujn sciigojn mi aprezis. Lastatempe mi eksciis ke eblas krei kanalojn en Telegram, kun unudirekta mesaĝfluo al multaj sekvantoj. Estus tauĝe, mi elpensis, se oni povus sendi la novaĵojn en kanalo anstataŭ grupo. Multaj el miaj amikoj forlasis la grupegon sed verŝajne ankoraŭ ŝatus ricevi la sciigojn.


La profilbildo de Antonia Montaro en Telegram.

Spertuloj helpis al Antonia Montaro krei la Telegraman kanalon Sal Esperantujo kaj aranĝi, ke la informoj aperu aŭtomate ankaŭ en Twitter kaj en Facebook.

Gravan helpon donis interalie Charlotte Scherping Larsson de TEJO kaj Chuck Smith, kiu interalie laboras pri Amikumu, rakontas Antonia Montaro.

Tamen, ne ajnaj novaĵoj povas aperi en la nova kanalo.

– La celo de Sal Esperantujo ne estas raporti pri novaĵoj, sed anonci pri Esperanto-aferoj, kiujn la sekvantoj povas iel mem partopreni, konsumi aŭ subteni. Mi certe volas havi kelkajn regulojn, ne ĉio ajn povas aperi, ĉar alikaze ni perdus fidon kaj intereson de la legantoj. Tiuj reguloj tamen ne jam estas pretaj. Ĉiukaze devas temi pri Esperanto en maniero kiu estas signifa por esperantistoj ĉie en la mondo.

Ekzemple anoncoj pri lokaj Esperanto-aranĝoj tial ne aperas en Sal Esperantujo, Antonia Montaro klarigas.

– Mi pli timas sendi tro da mesaĝoj ol maltro. Sed kompreneble gravas por la unua impreso de novaj abonantoj, ke estu freŝaj anoncoj.

Ses semajnojn post la lanĉo, la kanalo de Sal Esperantujo jam havas sume pli ol ducent sekvantojn en Telegram, Facebook kaj Twitter – la plej multajn el ili ĝis nun en Telegram.

Sekvante la ekzemplon de Sal Esperantujo, ankaŭ Libera Folio ekfunkciigis en Telegramo kanalon kie aperas informoj pri novaj artikoloj. Aliflanke la novaĵoj de Sal Esperantujo nun aŭtomate aperas en la flanka panelo de Libera Folio.

Bosniaj esperantistoj subtenas la katalunan popolon

UEA kaj ĝiaj landaj asocioj devas esti politike neŭtralaj, kaj sekve ne povas alpreni oficialan starpunkton en la disputo pri la eventuala sendependiĝo de Katalunio. La landa asocio de UEA en Bosnio tamen sendis subtenan leteron al Kataluna Esperanto-Asocio.

Laŭ la statuto de Universala Esperanto-Asocio, oni principe akceptas nur unu landan asocion el ĉiu “regno”. La sola landa asocio de UEA en Hispanio sekve estas Hispana Esperanto-Federacio, HEF.

Kataluna Esperanto-Asocio en la 1990-aj jaroj dufoje petis aliĝon al UEA kiel landa asocio, sed ambaŭfoje la peto estis rifuzita pro la kontraŭstaro de Hispana Esperanto-Federacio.

Iom simila situacio estiĝis en la fino de la 1980-aj jaroj, kiam Sovetio proksimiĝis al disfalo. Tiam la komitato de UEA decidis, ke por akcepti novan landan asocion en “regno” kie jam troviĝas pli malnova landa asocio de UEA, la jam ekzistanta devas akcepti la aliĝon de la nova asocio.

Samtempe la malnova asocio devas deklari, ke ĝi ĉesas aktivi en la teritorio de la nova asocio, tiel ke en la sama teritorio aktivas nur unu landa asocio de UEA.

Tiu interpreto de la statuto ebligis, ke kelkaj Esperanto-Asocioj en respublikoj de la ankoraŭ ekzistanta Sovetio povis esti akceptitaj kiel landaj asocioj de UEA, ĉar la sovetia landa asocio akceptis tion kaj deklaris, ke ĝi ĉesos aktivi en la koncernaj teritorioj.

Same kompreneble povus fari Hispana Esperanto-Federacio, sed dum ĝi tion ne faras, ĝi efektive havas la povon daŭre malebligi la aliĝon de Kataluna Esperanto-Asocio kiel landa asocio de UEA. Se efektive Katalunio iĝos tute sendependa ŝtato, la situacio kompreneble estus alia.

Dum Kataluna Esperanto-Asocio ne estas landa asocio de UEA, ĝi kompreneble ne estas limigita de la statuto de UEA, kaj povas fari politikajn deklarojn. Tion KEA efektive iugrade faris, aliĝante al manifesto por demokratio kiu akcentas la rajton de la kataluna popolo mem decidi sian politikan estontecon. Informo pri tiu decido aperis nur en la katalunlingva sekcio de la retejo de KEA.

Politikan deklaron subtene al la kataluna flanko en la konflikto faris ankaŭ Esperanto-Ligo de Bosnio kaj Hercegovino, en letero sendita al Kataluna Esperanto-Asocio la 6-an de oktobro. La letero tekstas:

Karaj geamikoj,

Kun granda atento kaj intereso ni sekvas aktualajn sociajn eventojn en Katalunio. Ni esperas ke via popolo sukcese frontos historiajn defiojn kiuj portos bonon kaj prosperon al la tuta kataluna popolo. En la aktuala situacio ni deziras esprimi solidarecon kun la kataluna popolo, specife solidarecon de bosnia esperantistaro kun la kataluna esperantistaro.

Kiel ajn plu evoluos la sociaj eventoj, ni petas konsideru ke vi havas geamikojn en Bosnio kaj Hercegovino, subtenon kaj helpopretemon de bosnia esperantistaro.

Kun bondeziroj,

Esperanto-Ligo de Bosnio kaj Hercegovino
prezidanto
Fetah Zvirac

La letero estas zorge formulita kaj la subteno al la politika sendependiĝo de Katalunio estas legebla nur inter la linioj, sed tamen eblas opinii, ke la letero transiras la limojn de la politika neŭtraleco, kiun oficiale devas sekvi landaj asocioj de UEA.

La kontaktoj inter katalunaj kaj bosniaj esperantistoj cetere havas longan historion. En malfacilaj tempoj esperantistoj peris la viziton de urbestro de Sabadell al Sarajevo, kaj infanoj el Bosnio feriis en katalunaj urboj.

Libera Folio petis komentojn de la prezidanto de UEA, Mark Fettes, de Esperanto-Ligo de Bosnio kaj Hercegovino, de Kataluna Esperanto-Asocio kaj de Hispana Esperanto-Federacio. Ĝis nun respondis nur la prezidanto de Hispana Esperanto-Federacio, Tonyo del Barrio:

“Konsiderante nian statutan neŭtralecon kaj la pluralecon de nia membraro, HEF ne faros deklarojn pri politikaj aferoj, same kiel ni ne faris ĝis nun”, li skribis.

Monato disvastigas konspir-teoriojn

Multaj abonantoj de Monato ekmiregis, kiam ili ricevis la freŝan numeron de la gazeto. En granda artikolo ĝi kiel faktojn diskonigas konspir-teoriojn, laŭ kiuj Barack Obama ne estas vera usonano kaj murdis homon por ke tio ne estu malkaŝita.

La artikolo havas la titolon “Nifo: Neidentigita fremda operaciulo en la Blanka Domo”, kaj ĝin ilustras foto de prezidento Donald Trump.

La artikolo tamen ne temas pri Trump, sed pri Barack Obama. Sub la foto de Donald Trump estas skribite: “En Usono jam estas nova, laŭleĝa prezidanto.”

La artikolo aperas en la rubriko “Politiko” kaj havas la aldonan indikon “Opinio”. La artikolo tamen ne nur esprimas opinion de la aŭtoro, Alexander Gofen, sed enhavas grandan kvanton de asertoj, laŭ kiuj Barack Obama ne vere nomiĝas Barack Obama, ke li ne vere naskiĝis en Usono, kaj ke lia naskoatestilo estas falsaĵo.

Aldone la aŭtoro asertas, ke la estro de la san-departemento de Havajo, Loretta Fuddy, estis en nekonata maniero murdita de Barack Obama en 2013, por ke ŝi ne malkaŝu la veron. “Ve, ŝia sorto montras, ke ŝia mastro ne ŝajnas esti dankema por ŝia fideleco”, lamentas la aŭtoro.

Efektive ĉiuj asertoj de la aŭtoro estas pruvite falsaj – malmultaj aferoj en la mondo estas same profunde esploritaj kiel la vera naskiĝloko de Barack Obama.

Pluraj legantoj de Monato protestis pri la aperigo de la mensoga artikolo interalie en Twitter kaj Facebook. Unu el la malkontentuloj estas Robert Nielsen, kiu responde al demando de Libera Folio klarigis sian vidpunkton

– Kun granda ŝoko mi legis la artikolaĉon. Mi apenaŭ povis kredi ke Monato publikigis ĝin. Fakte mi relegis ĝin multfoje por konfirmi kion ĝi diras. Laŭ la etika kodo de Monato, la unua principo estas “Respekto al la vero estas la plej alta principo de ĵurnalismo.” Kiam ili aperigis tiun artikolon, ili perfidis ĉi tiun principon.

Laŭ la informoj aperantaj en la gazeto, gvida redaktoro de Monato estas Paul Peeraerts. Responde al demando de Libera Folio li klarigas, ke tamen ne li decidas, kio aperas en la gazeto.

– Ne, tute ne. Rimarku, ke ne troviĝas “ĉefredaktoro”. Ĉefredaktoron Monato bedaŭrinde ankoraŭ ne havas, post la forpaso de Paul Gubbins. Pri politikaj artikoloj decidas la redaktoro pri politiko, pri sciencaj tiu pri scienco kaj tiel plu.

Paul Gubbins forpasis en aŭgusto 2016, do jam pli ol unu jaron Monato estas sen ĉefredaktoro.

La redaktoro pri politiko estas Alexander Shlafer. Responde al demando de Libera Folio li klarigas, ke li volas “eviti forcenzuradon de minoritata opinio aŭ diskriminaciadon kontraŭ la aŭtoro de teksto pri opinio nepopulara”.

– Ĉar, krom esti redaktoro de la rubriko, kiu publikigis la artikolon de s-ro Gofen, mi estas usonano, mi bone scias, ke ne temas nur pri unikaj elpensaĵoj de s-ro Gofen, kaj lia teksto enhavas detalajn referencojn al liaj fontoj.

Libera Folio: Sed la artikolo ja enhavas mensogajn kaj kalumniajn asertojn. Ĉu vi vidas nenian problemon en tio? Kiel tio akordiĝas kun punktoj 1 kaj 8 en la etika kodo kiun Monato asertas sekvi?

Alexander Shlafer: – Ĉu vi povas konkrete diri, kiujn asertojn vi opinias mensogaj kaj kalumniaj, kaj kial? Estus utile, se vi ankaŭ nomus la fonton de viaj asertoj.

Robert Nielsen ne trovas la argumentojn de la redaktoro konvinka:

– Ili diras ke ili volas eldoni ĉiujn kaj ĉiajn opiniojn, sed ĉu ili eldonas ĉiun artikolon ke ili ricevas? Se iu verkis artikolon dirante ke la holokaŭsto ne okazis aŭ ke nigruloj estu sklavoj, ĉu Monato aperigu tiun opinion? Ĉu ili diskonigas malamon kaj antaŭjuĝon?

– Mi komprenas ke ĉiuj rajtas esprimi siajn opiniojn, sed oni ne rajtas aperigi mnsogojn kaj kalumnion. Oni rajtas opinii, sed oni ne rajtas malvere akuzi iun pri murdo. Oni ne rajtas aserti senpruve. Oni ne rajtas trompi per konspiraj teorioj.

La deficito de UEA duobliĝos

Antaŭvideblas, ke la buĝeta deficito de UEA en 2017 estos pli ol 100.000 eŭroj, laŭ informoj donitaj de la estraro. Tio estos la plej granda deficito de UEA iam ajn.


Foto: TaxRebate.org.uk

En 2016 la oficiala deficito de UEA estis 48.700 eŭroj. Jam tio estis ekstreme alta sumo, sed sen mono prenita el la ŝparita kapitalo de la asocio la deficito atingus la rekordan sumon de 86.700 eŭroj.

Ĝis nun la rekorda oficiala deficito en la buĝeto de UEA estis tiu en 2002 – entute 57.194 eŭroj. Temis pri la unua jaro post la protesta demisio de Osmo Buller, kiam la ĝenerala direktoro de la asocio estis Trevor Steele.

La ĉefa unuopa kulpulo pri la tiama deficito estis la grandaj elspezoj por la tiel nomata “Brusela komunikad-centro”, kiu fine estis malfondita en 2005.

Ĉi-jare la estraro de UEA buĝetis deficiton de nur 9.450 eŭroj. La ĉefa rimedo por atingi tian drastan plibonigon de la asociaj financoj devis esti grandaj subvencioj, kiujn la estraro esperis ricevi el nemovadaj fontoj.

Ĝenerala sekretario Martin Schäffer dum la buĝeta diskuto provis klarigi la planon de la estraro rilate tion:

– Dum la buĝetkreado ni multe pripensis, ĉu ligi la subvencipetojn kun la rilataj buĝeteroj, aŭ ne. Fine ni decidis fari tiel, ke ni nur taksis la sumon de la eventuale ricevotaj subvencioj por nia agado. Ĉi tie mi ŝatus emfazi la lastajn vortojn, nome “por nia agado”. La prioritata celo estas havigi pli da monrimedoj por niaj agadoj, do ne temas esence pri novaj, aldonaj projektoj, sed pri monrimedoj por povi daŭrigi la agadon de UEA por niaj komunaj celoj.

Tamen ne vere klaris, pri kiaj subvencioj povus temi, kaj ĉu efektive eblus rekte enskribi ilin kiel enspezojn en la ĝeneralan asocian buĝeton – kutime subvencioj ja estas celitaj por specifaj agadoj, kaj krome postulas partan propran financadon flanke de la subvenciata organizaĵo.

Pri tio atentigis la ĉefaj kritikantoj de la proponita buĝeto, komitatanoj Loes Demmendaal kaj Osmo Buller. Tiuj du tamen estis la solaj, kiuj voĉdonis kontraŭ la superoptimisma buĝeto. Ĝi estis akceptita per 39 poraj voĉoj, 2 kontraŭaj voĉoj kaj 3 sindetenoj. 16 komitatanoj ne voĉdonis.

– Kaze de nericevo de sufiĉe da subvencioj, ni devos tranĉi ĉe aliaj elspezoj aŭ alimaniere kreskigi niajn enspezojn por ekvilibra buĝeto, tiam klarigis ĝenerala sekretario Martin Schäffer.

Nun montriĝas, ke la kritikantoj pravis, kaj en la buĝeto de UEA aperis truo de proksimume 100.000 eŭroj. Tion skribas prezidanto Mark Fettes kaj Martin Schäffer en la diskutejo de la komitato, responde al demando de Loes Demmendaal. Ili tamen ne diras, kiel oni nun atingu ekvilibran buĝeton.

Laŭ la informoj de la estraro UEA ricevis 70.000 eŭrojn malpli da subvencioj ol estis buĝetite. Krome la kotizaj enspezoj estis 20.000 eŭrojn malpli ol oni esperis, kaj la enspezoj de la Universala Kongreso 15.000 eŭrojn malpli. Aldone, la rentoenspezoj de la kapitalo estis 17.000 eŭrojn malpli grandaj ol oni atendis.

Ankaŭ la elspezoj estis 29.000 eŭrojn malpli ol buĝetite, ĉefe pro longedaŭra malsano de unu oficisto, pro kio parton de la salajro pagis la sanasekuro. Tio tamen tute ne sufiĉas por kompensi la truon en la enspezoj. La nunaj kalkuloj montras, ke la jarfina deficito estos inter 90.000 kaj 110.000 eŭroj.

Jam apenaŭ eblas fari ion por grave malpliigi la ĉi-jaran deficiton. Por ke la financoj de la asocio venontjare fartu pli bone, Mark Fettes kaj Martin Schäffer iom surprize proponas daŭrigi sur la vojo kiu ĉi-jare montriĝis tute malsukcesa: “Ni devas uzi la laborfortojn de la movado por gajni pli da mono el nemovadaj fontoj”, ili skribas al la komitato.

Krome la estraro esperas allogi pli da junaj membroj, allogi pli da kongresanoj kaj igi la administradon malpli kosta. Tamen ne klaras, kiel oni volas atingi tion. La sola konkreta propono temas pri “investi en novaj servoj, kiel Amikumu, kiuj respondas al la nuntempaj deziroj kaj bezonoj de esperantistoj”.

Post la demisio de la kongresa asistanto Tobiasz Kaźmierski en aŭgusto, UEA ĝis nun ne publikigis anoncon pri dungo de lia posteulo. Ni demandis al prezidanto Mark Fettes, ĉu la estraro intencas rezigni pri la posteno de konstanta kongresa asistanto por ŝpari monon, kaj kiajn aliajn paŝojn oni intencas entrepreni por malpliigi la deficiton.

– Estas tro frue por doni al vi definitivan respondon. Ni konsideras diversajn eblojn konsulte kun oficistoj kaj aliaj. Kiam ni venos al decido, kompreneble ni unue informos la Komitaton. Post tio vi estos bonvena starigi pliajn demandojn, respondis Mark Fettes.

La buĝeto de UEA por la jaro 2018 ankoraŭ ne estas akceptita – la komitato malaprobis la unuan proponon, prezentitan dum la Universala Kongreso en Seulo, kaj instrukciis la estraron prezenti novan version ĝis la fino de oktobro.

Historiaj periodaĵoj nun rete traserĉeblaj

La kompletaj tekstoj de multaj jarkolektoj de pli ol 70 Esperanto-periodaĵoj, ekzemple tiuj de la revuo Esperanto de 1905 ĝis 1946, estas nun plene serĉeblaj en la retejo de la Aŭstria Nacia Biblioteko. Ni petis Bernhard Tuider, la estron de la kolekto, rakonti pli.


Skanado en la biblioteko. Foto: Aŭstria Nacia Biblioteko.

Periodaĵoj estas ege gravaj fontoj, kiuj bone dokumentas la internaciajn kaj regionajn historion, politikon kaj kulturon. Iliaj ciferecigo kaj interreta disponigo havas gravajn avantaĝojn. Ili iĝas facile kaj rapide alireblaj por multaj personoj, ĉar ili estas atingeblaj tutmonde ĉe ĉiu retaliro, ĉiutage kaj ĉiuhore.

Post la ciferecigo la paperaj periodaĵoj restas en la klimatizita kaj sekura librokonservejo, kiun ili forlasas nur esceptokaze, ekzemple se la biblioteko pruntedonas ilin por ekspozicio. Krome la tekstrekonaj algoritmoj nun faras la enhavon de la dokumentoj plene alirebla per tute novaj reserĉaj strategioj.

Ĝis nun la Kolekto por Planlingvoj kaj la Esperanto-muzeo elektis pli ol 70 titolojn de periodaĵoj el la periodo 1889 ĝis 1946, kiuj estis skanitaj de specialistoj en aparta “Sekcio por diĝitaj servoj” de la Aŭstria Nacia Biblioteko.

La ciferecigo kaj publikigo de la havaĵo ankaŭ ludas gravan rolon en la t.n. Vizio 2025 de la Aŭstria Nacia Biblioteko. Tiel la nombro de diĝite konsulteblaj dokumentoj – libroj, periodaĵoj, fotoj, bildpoŝtkartoj, muzeaj objektoj, afiŝoj, sondokumentoj kaj arkivaĵoj – daŭre kreskos ankaŭ dum la venontaj jaroj.

Ekde 2006 la Kolekto por Planlingvoj kaj la Esperanto-muzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko entreprenis plurajn projektojn pri ciferecigo.

Ĝis nun estas realigita la enkomputiligo de pli ol 1.100 libroj (inter ili pli ol 200 pri la unuaj 31 Universalaj Kongresoj de Esperanto kaj pli ol 180 de aŭ pri Ludoviko Zamenhof), pli ol 70 diversaj periodaĵoj kun pli ol 900 jarkolektoj, ĉirkaŭ 7.300 fotoj, 2.500 bildpoŝtkartoj, 2.500 muzeaj objektoj, 800 afiŝoj kaj 200 sonbendoj.

Krom la sonbendoj, ĉiuj tiuj dokumentoj estas konsulteblaj pere de la katalogo Trovanto, la katalogo de la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-muzeo.

En la retejo de la Aŭstria Nacia Biblioteko vi povas ne nur trarigardi nian havaĵon, sed pere de la retejo ANNO eĉ eblas sisteme traserĉi la jam ciferecigitajn periodaĵojn. ANNO (AustriaN Newspapers Online) estas la virtuala legsalono por la periodaĵoj de la Aŭstria Nacia Biblioteko.

ANNO ebligas al vi entajpi serĉvorton en la kampoj “Text” (teksto) aŭ “Titel” (titolo), elekti unu el 17 lingvoj – inter ili Esperanto – kaj specifi la serĉon laŭ la eldonloko kaj eldonperiodo.

Ekzemple, se vi entajpas en la kampo “teksto” la vorton “Zamenhof”, elektas kiel lingvon “Esperanto” kaj alklakas “Suchen” (serĉi), vi ricevas 1913 rezultojn. Tio signifas, ke en 1913 numeroj de skanitaj Esperanto-periodaĵoj la nomo “Zamenhof” aperas almenaŭ unufoje.

Alklakante unu el la serĉrezultoj, vi malfermas novan fenestron, kie ruĝaj kadroj indikas, sur kiuj paĝoj la vorto “Zamenhof” estas notita.

Se vi alklakas unu el tiuj paĝoj, ĝi pligrandiĝas, por ke vi povu legi la tekston kaj ankaŭ krome tuj vidi, kie kaj kiom ofte la serĉvorto, kiu estas ruĝe markita, aperas.

Tiel eblas esplori pri diversaj temoj en la gazetaro de la koncernaj jaroj. La plej rekomendindaj serĉvortoj estas nomoj de personoj, landoj kaj urboj, sed fakte oni povas entajpi ĉiun temon, pri kiu oni interesiĝas.

Bernhard Tuider

EU financos studon pri Esperanto

Ĉu vere studoj de Esperanto faciligas lernadon de aliaj lingvoj? Tion esploros nova projekto kun la nomo “Lingva Akcelilo”, kiun financas Eŭropa Unio.

La kroata nacia agentejo de la EU-fondaĵo Erasmus+ decidis subteni per proksimume 250.000 eŭroj la projekton Lingva Akcelilo, en kiu kunlaboros naŭ partneroj el Slovenio, Slovakio, Kroatio, Bulgario, Germanio kaj Danio. Inter la partneroj estas du universitatoj kaj kvar lernejoj.

Laŭ informoj de Zlatko Tišljar, unu el la ĉefaj motoroj de la iniciato, la projekto estos realigata ekde novembro 2017 kaj daŭros ĝis decembro 2019. Ĝia ĉefa partnero estas la kroatia eldonejo Izvori, kiu jam eldonis kelkdek Esperanto-librojn. Partoprenos ankaŭ Inter-kulturo en Slovenio kun sia sperto pri la Zagreba metodo instrui Esperanton kaj la organizaĵo E@I.

– Temas pri projekto kiu kreos instrurimedojn (didaktikaĵojn) por instruistoj kiuj gvidos en lernejoj kurson Lingva Akcelilo, kiu poste esence plirapidigos la lernadon de dua aŭ tria fremdlingvo. La projekto antaŭvidas kurson por infanoj 7-8-jaraj kiuj scias skribi kaj legi, sed nenion pri lingvaj reguloj kaj gramatiko, klarigas Zlatko Tišljar.

Gravaj partneroj kompreneble estas la du universitatoj – Universitato de Maribor en Slovenio kaj Suddana universitato en Odensee. La kvar partoprenontaj elementaj lernejoj troviĝas en Slovenio, Kroatio, Slovakio kaj Bulgario. Inter la partneroj estas ankaŭ Studio Gaus el Berlino, kiu okupiĝos pri retaj solvoj.

La celo de la projekto estas ellabori instrumetodon, kiu tra tre baza Esperanto helpos infanojn ekhavi komprenon pri la elementaj strukturoj de lingvoj. Samtempe la infanoj efektive ekparolu kaj ekuzu Esperanton sur minimuma nivelo, por povi komuniki kun lernantoj en aliaj landoj.

La metodo uzos nur 250 radikojn, kiuj laŭ Zlatko Tišljar sufiĉas por kompreni 90 procentojn el ordinaraj tekstoj. Tian minimuman Esperanton laŭplane lernos infanoj en la 2-a aŭ 3-a klaso de elementa lernejo.


Zlatko Tišljar. Foto: Ziko van Dijk CC BY-SA 3.0

Por la instruado oni laŭplane uzos la unuajn ses lecionojn en jam ekzistanta retejo, kiu sekvas la Zagreban metodon. La unua eksperimento okazos en kvar elementaj lernejoj, kie grupo da infanoj dum du monatoj trairos la unuajn du lecionojn.

Simila projekto estis proponita al la kroatia nacia agentejo jam pli frue, sed tiufoje ĝi estis malaprobita, rakontas Zlatko Tišljar.

– Baze de mia laboro pri kurso bazita je plej ofte uzataj morfemoj la projekton finformulis profesie por la konkurso Maja Tišljar kaj Maja Cimerman. Ĝi estis transdonita al la kroata nacia agentejo de Erasmus+ en 2015, sed estis malaprobita. Poste oni plibonigis ĝin, kaj ĝi estis refoje transdonita kaj aprobita, pro bona kvalito kaj bone difinitaj celoj kongruaj kun eŭropaj edukceloj.

Laŭ la espero de Zlatko Tišljar, la eksperimento montros, ke la fremda lingvo kiun la infanoj ekstudos en la 3-a klaso de la elementa lernejo tiam montriĝos je 30 procentoj pli rapide lernebla.

– Nun ni devas realigi ĉion kio estas antaŭvidita en la nuna projekto. Temas pri metodaro kaj instrukciaro, kiu ebligas ke la kurson Lingva Akcelilo povos gvidi iu ajn nekonanto de Esperanto post nur kelktaga seminario. La eksperimentaj 2-monataj kursoj pri la unua triono de la kurso devas testi kiom tiu scio jam influas al infana kompreno de bazaj lingvaj reguloj.

La nun aprobita projekto okazos inter novembro 2017 kaj decembro 2019. Poste eblos fari pli ampleksan projekton en dek aŭ pli da eŭropaj lernejoj, se la daŭrigo same ricevos subtenon de la fondaĵo Erasmus+, planas Zlatko Tišljar.

Libera Folio: Kian publikan atenton ĝis nun ricevis la afero?

– Publika atento ĝis nun ne estis, ĉar ni mem ne volis reklami la aferon. Ni ne ŝatus ke la esperantistoj tro substreku la esperantistajn celojn. Ja oni aprobis monon por antaŭenigi la lernejajn celojn, ne por enkonduki Esperanton en la lernejojn, kvankam tio estas kroma efiko.

Nur mil parolantoj de Esperanto en Ĉinio

Same kiel pri la nombro de esperantistoj en la tuta mondo, ankaŭ pri la kvanto de parolantoj en Ĉinio cirkulas plej fantaziaj ciferoj. Post iom da sondado Liu Xiaozhe tamen konkludas, ke verŝajne nur kelkcent homoj en Ĉinio, kaj preskaŭ certe ne pli ol mil, efektive scipovas paroli Esperanton.


Liu Xiaozhe

En la artikolo Esperanto en Ĉinio, mi skribis, ke nun en Ĉinio laŭ mia takso estas malpli ol mil homoj, kiuj povas paroli Esperanton en diversaj niveloj. Oni demandis min, de kie venis tiu nombro.

Mankas en Esperantujo firmaj organizoj, kiuj povus ekzakte enketi datenojn pri Esperanto. Oni ankaŭ malfacile difinas, kio estas “scipovi paroli” iun lingvon. Sed taksi numerojn de Esperanto-parolantoj en Ĉinio ne estas tiel malfacile kiel oni imagas.

Antaŭ ĉio bonvole rimarku, ke mi ne uzas la vorton esperantisto, pri kiu oni ofte disputas. Mi uzas la esprimon parolanto de esperanto, kiu pli klare karakterizas homojn, kiuj parolas Esperanton. Do tio simpligas la aferon.

En Ĉinio estas malmultaj parolantoj de Esperanto, kion mi povas konstati per miaj renkontiĝoj kun lernantoj kaj subtenantoj de Esperanto, dum mia vojaĝo en diversaj provincoj. En iuj urboj, kvankam la mezuro de la Esperanta movado estas granda, tamen plejparto de la partoprenantoj estas nur subtenantoj de la ideo de Esperanto, sed ne parolantoj de tiu lingvo.

En fotoj raportantaj pri la Esperanta movado en Ĉinio, oni povas vidi multajn partoprenantojn, kiuj plejparte fakte ne scipovas paroli Esperante. Iuj prezidantoj de Esperantaj asocioj scipovas diri nur “Saluton” en Esperanto. Nia asocia estro, kiu fervore laboras por Esperantaj laboroj, skribis “jis laivedo” (“ĝis revido”) por adiaŭi nin en la reto.

Pro la malmulteco de parolantoj de Esperanto, en la sama urbo kaj eĉ en la sama provinco, preskaŭ ĉiuj parolantoj konas unu la alian. Nome, se iu kapablas paroli Esperante, certe li scias, kiuj aliaj en la loko povas paroli tiun lingvon, kaj certe li estas konata de aliaj parolantoj.

Por ricevi relative precizan nombron, mi afiŝis en la Ĉina Esperanta Forumo, petante helpon de parolantoj de Esperanto el aliaj provincoj de Ĉinio. Mi petis, ke oni prezentu al mi jenajn ciferojn: Kiom da loĝantoj estas en viaj urbo kaj provinco? Kiom da parolantoj de Esperanto estas en viaj urbo kaj provinco?

Unue mi mem respondas pri la nombroj de niaj urbo kaj provinco: En nia urbo Urumqi (la ĉefurbo de la provinco) estas 3,5 milionoj da loĝantoj, el kiuj estas 3 parolantoj de Esperanto. En nia regiono (provinco) Xinjiang estas 23 milionoj da loĝantoj, inter kiuj estas ĉirkaŭ 5 parolantoj de Esperanto.

Sinjoro Venki (Zhao Wenqi) informis min, ke en la urbo Guangzhou (la ĉefurbo de la provinco) estas 14 milionoj da homoj, el kiuj li konas 10 parolantojn. En la provinco Guangdong loĝas ĉirkaŭ 100 milionoj da loĝantoj, el kiuj estas 20 parolantoj.

Sinjoro Chielismo (Wang Tianyi) diris, ke en la urbo Xi’an (la ĉefurbo de la provinco) estas 8,2 milionoj da loĝantoj, el kiuj estas 5 parolantoj. En la provinco Shaanxi estas 37 milionoj da loĝantoj, el kiuj estas 10 parolantoj.

Sinjoro Zhou Qi diris, ke en la urbo Chengdu (la ĉefurbo de la provinco) estas ĉirkaŭ 14,3 milionoj da loĝantoj, en la provinco Sichuan estas 82 milionoj da loĝantoj. La 20 parolantoj en la provinco ĉiuj estas en la urbo Chengdu.

Sinjoro Kolono (Cao Baozhu) informis min, ke en la urbo Tianjin (administrata rekte de la ŝtato, kun la sama administra rango kiel provinco) estas 13 milionoj da loĝantoj, el kiuj ĉirkaŭ 25 povas paroli esperanton. Tamen mi iom dubas pri tiu nombro. Komence li fanfaronis, ke en Tianjin estas 100 parolantoj, kaj poste li konfesis sian troigon. Sed mi suspektas, ke lia lasta nombro ankoraŭ estas troigita.

En urbego, kies loĝantaro superas 6 milionojn, la demandito rifuzis respondi la demandon, eble pro honto pri la nombro, murmurante, ke tia enketo estas sensignifa. Kaj dum mia enketo, ankaŭ aliaj kelkaj subtenantoj de Esperanto esprimis similan opinion.

Ĝenerale la ĉefurboj ekonomie kaj kulture estas pli progresintaj ol aliaj partoj de la provinco. Analizante la superajn nombrojn, kunligante mian sperton, mi taksis, ke en la provinca ĉefurbo estas ĉirkaŭ 1 parolanto el miliono da homoj, kaj en tuta provinco estas ĉirkaŭ 1 parolanto el 3 ĝis 5 milionoj da homoj.

Ĉar la nombroj de la provinco jam inkluzivas tiun de la provinca ĉefurbo, tial mi kalkulas nur laŭ la nombroj de la provincoj. Nun en Ĉinio estas 34 provincoj aŭ samrangaj administraj regionoj kun 1406 milionoj da loĝantoj. Do laŭ la proporcio de Esperantaj parolantoj en provinco, la nombro en la tuta Ĉinio estas ĉirkaŭ 300 homoj.

Eble iuj opinias, ke la statistikantoj forgesis kelkajn parolantojn. Do ni duobligu la numerojn, kaj la rezulto estas 600 homoj. Se fidelaj samideanoj opinias, ke tiu numero damaĝas ilian senton, ni triobligu la nombron, sed la rezulto daŭre malsuperas la nombron 1000!

Mi diskutis tiun temon kun esperanta veterano. Lia respondo estas pli malesperiga: Estas malpli ol 100 ĉinoj, kiuj bone parolas Esperanton! Mi pensas, ke eble li juĝas ĉinajn parolantojn laŭ sia lingva perfekteco.

Estas imageble, ke multaj subtenantoj de Esperanto abomenas min pro tiu malesperiga nombro. Do kial mi faras tion? Mi ne estas malamiko de Esperanto. Mi eklernis Esperanton antaŭ 35 jaroj, kiam mi estis 16-jara. Mi ne povas diri, kiam mi esperantistiĝis, ĉar ĝis nun mi ne kuraĝas diri, ke mi jam vere posedas tiun lingvon.

Mi enketas la nombron de ĉinaj Esperantaj parolantoj kun antaŭvidebla mizera rezulto, ne por sonorigi la funebran sonorilon por Esperanto. Mi volas sonorile veki samideanojn!

Troaj mem-dignigo kaj fanfaronado estas la komunaj karakterizoj de malfortaj sociaj grupoj. Milionoj da parolantoj de Esperanto en la mondo estas malvera nombro. Sed ni mem devas sobre koni nian veran situacion. Ni ne estu trompitaj de la fumbombo pafita de ni mem.

Agnoski problemon estas bazo por solvi problemon. Solvi problemon eble estas nefacile. Sed problemo estas nesolvebla, se oni ne agnoskas aŭ eĉ kaŝas la problemon.

Ĉinoj konsistigas ĉirkaŭ 19% el la monda loĝantaro. La Esperanta movado en Ĉinio certe estas grava parto de tiu en la mondo. Internacia Esperanta movado sen Ĉinio estas nekompleta kaj kripla.

Kvankam la kvanto ne decidos ĉion, ĝi estas grava bazo de disvolviĝado de la movado.

En Ĉinio ne estas tiom da parolantoj, kiom oni propagandas. La veran nombron la subtenantoj ne volas agnoski, kaj ĝi estas ignorebla kompare kun la nombro de la loĝantoj en Ĉinio.

Kiu estas la kaŭzo de tia situacio? Kie estas la eliro? Ĉu restas espero je la Esperanta movado en ĉi tiu grandega lando?

Solis (Liu Xiaozhe)

La teksto unue aperis en la blogo de Liu Xiaozhe

Pli pri la temo:

Tur-strato iĝis Turmstrasse

La 5-an de septembro venas el la presejo la germana traduko de la originala Esperanta romano Tur-strato 4. La tradukinto Christian Cimpa rakontis al Libera Folio kiel okazis, ke ordinara nacilingva eldonejo volis aperigi tradukon de jam iom aĝa Esperanta klasikaĵo.


La kovrilo de la aperonta germanlingva eldono de Tur-strato 4

Libera Folio: Kia verko estas Tur-strato 4, kaj kial ĝi laŭ vi meritas la atenton de nuntempaj legantoj?

Christian Cimpa: – Ĝi estas romano okazanta en la laborista medio de Vieno dum la intermilita tempo, precize en 1929. La ĉefa ideo de la verko estas priskribi la senesperajn cirkonstancojn de la subaj sociaj tavoloj, al kiuj en kelkaj distriktoj apartenis la granda plimulto de la loĝantaro. Temas do pri literaturo kun politikaj implicoj, oni eĉ povus paroli pri “tendenc-literaturo”. Bonŝance la temo povas esti rigardata kiel malaktuala kaj historia, sed eĉ kun tia aliro la verko daŭre restas interesa, ebligante surprizajn renkontojn kun personoj tre mirigaj el hodiaŭa vidpunkto kaj iliaj faroj. Multaj aŭtobiografiaj rakonteroj kuniĝas por krei aŭtentan bildon pri la vivsituacio de laboristaj familioj post la unua mondmilito (ne nur en Vieno).

Kiel okazis, ke ĝi estis tradukita kaj eldonita en la germana?

– La ideon havis Kurt Lhotzky, loka esperantisto. Kiel posedanto de multe frekventata librovendejo, en kies bretaroj staras ankaŭ Esperanto-libroj, li ne bezonis pensi tro fore. Kiam li foje vizitis la leg-salonon de la Viena Esperanto-muzeo, kie mi laboras, ni iom interbabilis – kun la rezulto, ke samvespere mi jam sidis ĉe bona botelo da vino super tiu fama klasikaĵo de la Esperanta literaturo por kontroli, ĉu la entrepreno realigeblas. Mia kolegino Andrea Sochurek tuj promesis sian subtenon, kaj kelkajn monatojn poste mi liveris la pretan manuskripton al Kurt, kiu pro siaj profesiaj kontaktoj sciis, kiujn eldonejojn valoras alparoli. Kaj li tuj sukcesis. La stabo de la eldonejo Edition Atelier senhezite kaj eĉ iom entuziasme akceptis la proponon.

Kian signifon laŭ vi havas ĝia apero en la germana?


Christian Cimpa

– Laŭ mi tre gravan, almenaŭ portempe kaj surloke. Mi rimarkis, ke esperantistoj foje tendencas formi enklavojn ene de siaj sociaj kaj lingvaj medioj. Maltaŭgaj elpaŝoj de unu flanko kaj misinformo kaj rifuzo de la alia reciproke sin altenpuŝas. Tiel veraj interŝanĝoj de ideoj, substancaj konversacioj, egalnivelaj diskutoj kun la ĉirkaŭaĵo malofte okazas.

– Aliflanke la traduko de Esperanto-literaturo nacilingven kvazaŭ “nature” kreas la bezonon, almenaŭ la okazon, paroli pri tiu fenomeno. Kaj tiel la nepenetreblaj membranoj, kiuj firme enŝlosas la Esperanto-socion kvazaŭ en vezikojn kaj forbaras ĝin de la granda plimulto de nia socio, iĝas trarompeblaj. Ĝenerale mi ĝojus, se la esperantistoj ne vivus (nur) en paralela universo, kun ĉiam la samaj sen- aŭ eĉ kontraŭefikaj provoj trovi ian atenton de aliuloj. Kio mankas, estas komunaj terenoj kun la “ekstera mondo” aŭ almenaŭ portempaj rendevuejoj kun la realo. Tian Kurt Lhotzky kiel iniciatinto, Andrea Sochurek kiel valora lektorino kaj mi klopodis havigi per tiu traduko.

Kiajn malhelpojn (se iajn) renkontis la projekto eldoni en la germana Esperantan originalaĵon? Ĉu aperis iaj antaŭjuĝoj?

– Ĝis nun neniajn malhelpojn. Kontraŭe, ĉe la eldonejo ni trovis ekskluzive simpation pri tiu nova – kaj kompreneble ankaŭ iom ekzota – aspekto. Krome la fascino de la libro eliras el la fakto, ke oni devas ĝin kalkuli al la (ĉefe) germanlingva ĝenro de la tiel nomata “laborista literaturo”, kiu iom floris en Vieno kaj kelkaj aliaj urboj en Aŭstrio kaj Germanio. Aperinte en 1934 la romano vere estas unika, ĉar tiutempe en ambaŭ landoj diktatoraj reĝimoj jam subpremis ĉian socialisman agadon. Estas do ne nur la libro, kiu hodiaŭ povas servi al Esperanto, ankaŭ Esperanto tre grave servis al la libro ĉe ties naskiĝo.

– Hodiaŭ literaturemaj fakuloj jam tre scivole atendas la aperon de Turmstraße 4, kaj tre certe ĝi meritas kaj ricevos atenton. La nombro de la antaŭmendoj estas tre ĝojiga kaj la ĝisnunaj reagoj de la publiko al diversaj anoncoj senescepte favoraj. La veraj defioj estos la publikaj prezentadoj, la diskutoj, la personaj renkontoj kun la publiko. Dum miaj ĝis nun 27 jaroj kiel deĵoranto en la Esperanto-muzeo en Vieno mi konfrontiĝis kun multaj antaŭjuĝoj kontraŭ planlingvoj kaj lingvoj entute. Mi ĝojas pri la – esperinde multnombraj – ebloj korekti aŭ almenaŭ kontraŭargumenti la plej drastajn malĝustajn imagojn pri Esperanto. Kaj tio sen blinda fervoro aŭ zelotismo, ĉar, kiel la multjara direktoro de niaj biblioteko kaj muzeo, Herbert Mayer, kutime diris: Por varbi pri Esperanto oni ne bezonas propagandi, sufiĉas rakonti pri ĝi.

Mistajpo aligis 2 447 homojn al la UK en Lisbono

Preskaŭ 2 500 homoj frue matene la 1-an de septembro ricevis retpoŝtan konfirmon pri aliĝo al la venontjara Universala Kongreso en Lisbono, kvankam ili nek aliĝis nek pagis. La amasmesaĝo estis dissendita pro malfeliĉa mistajpo.

Vendrede matene multaj eŭropaj esperantistoj miris pri retpoŝta anonco kun la teksto:

Vi estas registrita kiel partoprenonto de la 103-a Universala Kongreso de Esperanto en Lisbono. Dankon por via aliĝo! Post iom da tempo vi ricevos poŝte la paperajn Duan Bultenon (krom se vi indikis en via aliĝilo, ke vi ne volas ricevi la paperan Duan Bultenon) kaj konfirmilon de aliĝo. La konfirmilon aŭ kopion de tiu ĉi mesaĝo vi nepre devas kunporti al la UK en Lisbono.

La mesaĝojn ricevis homoj, kiuj nek aliĝis al la kongreso nek pagis la aliĝkotizon. Multaj ricevintoj de la mesaĝo demandis en la reto, ĉu aliaj ricevis similajn anoncojn, dum aliaj ĝojiĝis pro la bela donaco de UEA. En la komitata listo de UEA la eksa prezidanto de TEJO, Michael Boris Mandirola, ŝercis pri la afero:

Mi bonvenigas la novan politikon kiu iom pli aktive puŝi nin partopreni la Universalan Kongreson malgraŭ la hezitoj kiujn kelkaj homoj povos havi kaj esperas ke ni povos ion similan vidi en aliaj kampoj.

Mi deziras tiel gratuli la atingon je pli ol 2 500 kongresanoj komence de septembro kaj por esprimi mian subtenon al tia agado. Esperinde ne estos tro da plendemuloj kiuj eĉ deziras mem decidi ĉu aliĝi aŭ ne al evento kies partopreno estas ja morala devo.

Iom post iom la ricevintoj de la mesaĝoj per komunaj fortoj konkludis, ke la evidente eraraj konfirmaj mesaĝoj estis dissenditaj al homoj kiuj jam partoprenis la Universalan Kongreson en Lillo en 2015, ĉar la kongresnumeroj de ĉiuj erare “aligitaj” homoj estis la samaj, kiujn ili havis en 2015.

Komentante la aferon, komitatano Brian Moon konstatis, ke jam sen eraraj aliĝmesaĝoj, kiujn oni nun devas korekti, la preparlaboroj por la venontjara kongreso malfruas:

Prefere oni ŝercu pri tiaj aferoj, anstataŭ plori aŭ koleriĝi – kio estus cetere tute pravaj reagoj. Sed serioze: plej plorindas, ke nun iu en CO devos uzi mi-ne-scias-kiom da labortempo por forigi la fuŝon – dum oni certe pledos pri tempomanko por klarigi la pli kaj pli ĝenan malfruiĝon en la preparado de la 103-a UK. Mi konstatas, ke ne nur ankoraŭ ne aperis la Unua Bulteno (kiu normale haveblas en la antaŭa UK), sed en la retpaĝoj pri kongresoj je la nuna momento (1-an de septembro) aperas pli-malpli nenio pri la 103-a krom aliĝilo.

Responde al demando de Libera Folio Andrej Grigorjevskij, kiu volontule ekster la Centra Oficejo prizorgas la retejon de UEA konfirmis, ke temis pri simpla erara entajpo de dulitera kodo:

– Mia eraro. Mi entajpis la kodon “li” anstataŭ “lb”. ”li” estas la kodo de la UK en Lillo, “lb” estas la kodo de la UK en Lisbono. Pro tio, ke tiuj ne ĉiam estas konjekteblaj, ilin necesas mane aldoni, kiam estas lanĉata la retpaĝo de la nova UK. La kodo diras al la programo, kie preni rilatajn kongresnumerojn, kiuj ne estas en la ĝenerala datumbazo.

Entute la mesaĝo estis sendita al 2 447 adresoj. Tre baldaŭ al la samaj adresoj estos sendita nova mesaĝo, kun peto ignori la eraran aliĝkonfirmon, diras Andrej Grigorjevskij.

Forpasis Marjorie Boulton

La 30-an de aŭgusto, en la aĝo de 93 jaroj, forpasis Marjorie Boulton, unu el la plej ŝatataj Esperantaj verkistoj, honora membro de UEA.


Marjorie Boulton en 1999. Foto: Philip Brewer (CC BY 2.0)

La verkista kariero de Marjorie Boulton komenciĝis en 1949, kiam ŝi havis 25 jarojn, per poemaro en la angla lingvo. Post tio ŝi publikigis tridekon da libroj en plej diversaj ĝenroj. Poemoj, prozo, teatraĵoj, literaturaj studoj en la angla kaj en Esperanto aperis el ŝia plumo, sed ankaŭ amuzaj artikoletoj en Monato. La anglalingva publiko tutmonde konas ŝin kiel seriozan literatur-scienciston, la esperantlingva – same tutmonde – ankaŭ kiel poeton kaj grandan amikon de katoj.

En artikolo aperinta en Libera Folio en 2005 Baldur Ragnarsson skribas: “Marjorie Boulton estas unu el la plej produktivaj kaj ŝatataj verkistoj en la internacia lingvo. Ŝiajn literaturajn verkojn ecigas subtila arto, sincero kaj humanismo. Kaj per siaj edukaj verkoj ŝi scias instrui per idea riĉo kaj amuzi per ĉiam ĉeesta sprito.”

En omaĝa parolado okaze de transdono de la Esperanto-Kulturpremio de Aalen al d-ro Marjorie Boulton en 1998 Baldur Ragnarsson diris:

En sia unua poemo en Esperanto, Marborda ŝtono, verkita en 1951, Marjorie, la poetino, tiam 27-jara junulino, priskribas sian iradon sur marbordo en mizera anima stato, kiel okazas ja ne malofte en junaj vivoj. Ŝi hazarde rimarkas ovoforman ŝtonon inter la rokoj kaj ĝin prenas, la ŝtono viviĝas en ŝia mano, kaj pro ia mistera procezo ŝi sentas strangan bruon de “estonta fido”, de “espero nova”. La juna poetino sentas transformiĝon en sia animo, transformiĝon el mizero al fido, precize tian transformiĝon sur tiu stadio en sia vivo, kiam ŝi decidis fordoni sin al arta kreado en la internacia lingvo, Esperanto.

Tiu transformiĝo portis en si kreskigan forton kiu rapide produktis abundajn kaj variajn fruktojn: kvar jarojn poste aperis ŝia unua poemaro en Esperanto, Kontralte, ampleksanta malpli ol 273 paĝojn da poemoj, poemoj eksterordinaraj en la Esperanta literaturo, poemoj de virineco en la plej profunda senco, poemoj, kiuj vekus furoran reagon eĉ nun, se tiaj aperus en vaste konata nacia lingvo. Pasis ankoraŭ kvar jaroj, tiam sekvis nova poemaro, simple titolita Eroj, ĉi tiu ampleksanta 349 paĝojn da poemoj, poemoj de plua evoluo de la poezia kreopovo de la poetino, poemoj esplorantaj novajn, pli vastajn temojn sur granda skalo. La fido, kiun simbole vekis la magia marborda ŝtono de juneco, ne estis ia efemera iluzio, ĝi pruviĝis la fakta vero mem.

En la lastaj jaroj Marjorie Boulton pro sia alta aĝo kaj pro malsano ne ofte povis viziti Esperanto-aranĝojn. En 2015 ŝi tamen ĉeestis la Universalan Kongreson en Lille, mallonge rakontis pri siaj memoroj al la granda publiko, kiu kolektiĝis en la libroservo, kaj subskribis kelkajn librojn.

Pli da informoj kaj ligiloj al pluraj ŝiaj verkoj troviĝas en la retejo Originala Literaturo Esperanta.

Fantomoj hantas en la Jarlibro

La novan Jarlibron de UEA hantas homoj kaj adresoj, kiuj devus ne troviĝi tie. Reaperas ne nur nomoj de delonge eksaj respondeculoj, sed eĉ forpasintoj. La Jarlibro estis preparita de EU-subvenciata volontulo, ŝajne kontraŭ la reguloj de la volontula programo.

Laŭ la reta Jarlibro de UEA Osmo Buller denove estas la ĝenerala direktoro de la asocio.

La vero kompreneble estas, ke la multjara direktoro Osmo Buller emeritiĝis en majo 2017 kaj ne revenis al la Centra Oficejo. La misinformo pri lia posteno estas unu el multaj eraroj en la reta Jarlibro de UEA. Ĝuste tiu eraro ne aperis en la presita Jarlibro, sed ja multaj aliaj.

La ĝenerala direktoro de UEA restas Veronika Poór. Ŝi do respondecas pri la decido konfidi la redaktadon de la Jarlibro al nesperta volontulo kun tre mankohavaj scioj pri la movado, anstataŭ dungita oficisto, kiel oni faris en antaŭaj jaroj.

La papera Jarlibro de UEA estis liverita al la membroj meze de aŭgusto, kaj baldaŭ aperis amaso da plendoj pri diversspecaj fuŝoj en la enhavo. Ekzemple konkursaĵoj de la Belartaj Konkursoj laŭ la Jarlibro daŭre estu senditaj al la sekretario Michela Lipari, kiu forlasis tiun postenon pasintjare. Kiel prezidanto de la Akademio de Esperanto resurektis Christer Kiselman, kiu demisiis en decembro 2015, kiel Libera Folio tiam rakontis.

Malnovaj nomoj troveblas ankaŭ sub Akademio Literatura de Esperanto, kiu daŭrigas la laboron de la iama Esperantlingva Verkista Asocio: tie plu aperas Lucija Borčić (forpasinta en 2015) kaj Lina Gabrielli (forpasinta en 2016), kiuj kompreneble devis esti forigitaj. Lucija Borčić fakte estis forigita jam en la Jarlibro 2016, sed nun mirinde reviviĝis.

En la komitata diskutlisto de UEA komitatano Amri Wandel el Israelo, prezidanto de Akademio Internacia de la Sciencoj, miras, kial anstataŭ lia nomo aperas tiu de Fabrizio Pennacchietti, kiu jam antaŭ kvin jaroj forlasis la postenon de prezidanto. Kaj tiu ne estas la sola eraro kiun li tuj trovis:

– La redaktoro de Israela Esperantisto en la papera Jarlibro 2017 estas Doron Modan, eksiĝinta antaŭ dek jaroj. La ĉefdelegito de Israelo, Jehoshua Tilleman, cetere plendis, ke pluraj korektoj kiujn li ĝustatempe sendis al la CO ne aperas.

Komitatano Brian Moon listigas pliajn erarojn kaj faras drastan konkludon:

– La dissendita papera Jarlibro 2017 estas neuzebla kiel informfonto pri la nunaj UEA kaj Esperanto-movado. Ŝajnas, ke ĝi estas efektive misokazinta represo de malnova Jarlibro (do de iu jaro antaŭ 2016). Se tio konfirmiĝos, necesos postuli tutan represon de la Jarlibro 2017 kun la ĝustaj informoj – ja je enormaj kostoj ekster la buĝeto, sed tian fuŝon ne eblas lasi.

Libera Folio la 21-an de aŭgusto skribis al la prezidanto de UEA, Mark Fettes, kaj al la ĝenerala direktoro, Veronika Poór, por peti klarigojn pri la afero kaj pri tio, kiel ili planas korekti la fuŝon. Ĝis nun neniu el ili respondis.

En la komitata diskutejo Veronika Poór klarigis, ke kiel la bazon de la papera Jarlibro oni ĉi-jare uzis retan datumaron, kiu devis esti plej ĝisdata – sed ĝi evidente ne estis. Por estonte eviti fuŝojn bezonatas pli da homfortoj, ŝi diras.

– Tial mi ŝatus instigi ĉiujn, por kiuj gravas la Jarlibro kaj havas provlegan sperton sinanonci por helpi pri la provlegado de la sekva Jarlibro.

Se konsideri, ke la kvanto de eraroj en la Jarlibro multobliĝis, kiam ĝin unuafoje redaktis volontulo anstataŭ dungita oficisto, la ideo peti helpon de pliaj volontuloj ne ŝajnas tute memklara. Antaŭaj redaktoroj de la Jarlibro, kiujn Libera Folio kontaktis, anstataŭe opinias ke la Jarlibro devus esti redaktata de sperta oficisto.

– Enŝalti komencanton anstataŭ homon bone orientiĝantan kaj konantan la Movadon, superas ĉiujn nivelojn de absurdo. La Jarlibro estas, tradicie, la plej zorge redaktita produkto de UEA kaj ties plej grava jara dokumento. Ĝi estas kaj dokumento kaj laborilo. Sekve ĝi devas esti tre ĝisdata kaj kiel eble plej senerara, diras eksa redaktoro Francisco Veuthey.

Alia iama redaktoro de la Jarlibro, Francisco Javier Moleón, opinias, ke UEA devus finfine decidi, kiujn servojn UEA volas doni al sia ŝrumpanta membraro, kaj poste asigni por tiuj celoj la necesajn rimedojn:

– UEA ne trompu sin mem: homoj volonte pagas kotizon por bonaj servoj. Se ili ne havas bonajn servojn, ili volonte malpagas. Ĉu la Jarlibro estas fundamenta servo de UEA? Se jes, ĉesu agi, kvazaŭ ĝin kapablus redakti kaj provlegi iu ajn en siaj liberaj horoj, kaj tasku al profesiuloj produkti ĝin. Se ne, bonvolu definitive forigi ĝin kaj ŝparu tempon, monon kaj – eble ne malpli grave – ĝeniĝojn de membroj kaj komitatanoj, kiel okazis ĉi-jare.

Ne estas bona ideo doni tian gravan taskon al volontulo, diras Francisco Javier Moleón:

– Ŝarĝi eĉ brilan volontulon per fundamentaj taskoj de fundamenta servo proksimas al senrespondeco. Nuntempe UEA – asocio pli ol 100 jarojn respektinde aĝa – ŝajnas blinde-palpe serĉi sian vojon en la mondo. Io putras en la ŝtato UEA.

Alia eksa oficisto kaj redaktoro de la Jarlibro, Roy McCoy, same opinias, kaj ĝenerale malentuziasmas pri la ideo uzi volontulojn por bazaj taskoj de la Centra Oficejo:

– Pri la ĝenerala volontula projekto de Veronika (kaj ankaŭ de la Estraro, ĉu ne?), mi povas diri ke ĝi estas eble kiel Zamenhof diris, pri aferoj kiuj komence ŝajnas bonaj en la teorio, sed kiuj poste montriĝas esti neoportunaj en la praktiko. Ioma sperto ja necesas por fari la Jarlibron.

Paweł Fischer-Kotowski redaktis la pasintjaran Jarlibron de UEA kiel dungita oficisto. En la diskutlisto UEA-membroj li daŭrigas la temon:

– Mi havas la impreson ke la intenco en la CO estas anstataŭgi profesiajn oficistojn per volontuloj. La avantaĝoj de tiu solvo estas nur ŝajnaj. Kaj, nature, oni ne povas kulpigi volontulojn pri la fuŝoj – la veran respondecon havas nur la dungitoj. En la kazo de la Jarlibro 2017 la plendoj ne direktiĝu al Roxane Romann, sed al la dungito, kiu decidis ke la taskon faru volontulo.

Roxane Romann, kiu redaktis la ĉi-jaran Jarlibron, estas volontulo de TEJO kadre de la Eŭropa Volontula Servo (EVS), programo subvenciata de EU. Laŭ la reguloj de EVS tiaj volontuloj ne rajtas transpreni taskojn de dungitoj. Se montriĝus, ke UEA kaj TEJO ne observas la regulojn, la asocioj povas perdi la rajton uzi EVS-volontulojn.

Ĉar la Jarlibo en antaŭaj jaroj estis redaktita de dungitaj oficistoj, sed ĉi-jare de EVS-volontulo, ŝajnas ke UEA efektive malobservis la regulojn.

Libera Folio demandis al Mark Fettes kaj Veronika Poór, kion la asocio respondos, se EVS demandos al UEA, ĉu EVS-volontuloj estis aŭ estos uzataj por labortaskoj antaŭe faritaj de dungitoj. Ĝis nun neniu el ili reagis.