Category Archives: Libera Folio

Sendependa movada bulteno

La subteno de EDE en la EU-elektoj duoniĝis


La eŭropa parlamento. Foto: David Iliff, CC BY-SA 3.0

La politika partio Eŭropo – Demokratio – Esperanto ĵus partoprenis la balotadon por la Eŭropa Parlamento la kvaran fojon ekde 2004. Malgraŭ klopodo, ĝi ne sukcesis aperi ĉe la balotado en Germanio, do nur en Francio eblis voĉdoni por la partio. La partio ricevis je 45% malpli da voĉoj ol en 2014 kaj atingis la plej malbonan rezulton en sia historio. Libera Folio intervjuis Pierre Dieumegard, prezidanton de la franca sekcio de EDE.

  2004 2009 2014 2019
Francio 25,259 (0.15%) 28,945 (0.17%) 33,609 (0.18%) 18,569 (0.08%)
Germanio 11,772 (0.045%)
Entute 25,259 40,717 33,609 18,569

 

Libera Folio: Ne ĉiuj scias, kio estas Eŭropo – Demokratio – Esperanto (EDE).


Pierre Dieumegard. Foto: PicMirandole, CC BY-SA 4.0.

Pierre Dieumegard: – Eŭropo – Demokratio – Esperanto estas federacio de landaj asocioj (kaj homoj), kiu celas plibonigi demokration en Eŭropo (ĉefe Eŭropa Unio) per uzo de la internacia lingvo Esperanto.

– En Francio, ekde 2004, ĝi prezentas liston de kandidatoj en eŭropaj balotoj. Tio okazis ankaŭ en Germanio dum la eŭropa balotado de 2009. En Pollando, ĝia agado estas per rilatoj kun parlamentanoj kaj politikistoj. Ekzistas EDE-asocio ankaŭ en Hungario.

Kio estas la celoj kaj programo de la partio? 

– La ĉefa celo estas plibonigi demokration, regadon de la popolo(j) far la popolo(j) por la popolo(j), per uzo de Esperanto. Tio povas esti en rektaj rilatoj inter homoj de diversaj landoj, aŭ en rilatoj inter deputitoj, aŭ inter la registaro kaj la civitanoj. La programo estas en nia retejo.

Kiel EDE proponas plidemokratigi Eŭropan Union? 

– La ĉefa afero estas pri lingvoj. Nuntempe, la eŭropaj popoloj havas malsimilajn lingvojn, kaj ne kapablas kompreni unu la alian: demokratia debato ne eblas. Debatoj ekzistas en ĉiu lando, sed ne je la nivelo de tuta Eŭropo. La rezulto estas ke ĉiu popolo grumblas kontraŭ la aliajn. Pri eŭropaj temoj (enmigrado, klimata ŝanĝiĝo, financoj, ktp) la opinioj estas pli malsimilaj inter la landoj ol inter la tradiciaj sociaj grupoj.

– Ankaŭ tiu problemo de lingvoj havas malbonan efikon en demokratio, ĉar ĝi disigas la “elitojn” kiuj pli-malpli scipovas la anglan lingvon, de la “subuloj”, kiuj ĝin ne scipovas. En Eŭropo pli ol la duono de la loĝantaro ne scipovas la anglan, eĉ se oni instruis tiun lingvon dum dek jaroj en la lernejo.

– Sed ni ankaŭ deziras ke la balotsistemoj unuiĝu en Eŭropo. Ekzemple, por la lasta eŭropa balotado en Francio ĉiu listo devis pagi, presigi, transporti siajn balotilojn. Tio estas multekosta por la etaj partioj kaj ankaŭ malŝparas multe da papero (kaj ofte estas eraroj). Male, en Germanio estas nur unu balotilo, kun nomoj de ĉiuj listoj : tio estas pli bona, por egaleco inter partioj, por ekologio, kaj ankaŭ por ŝpari la laboron de la oficanoj.  Ni pensas ke la germana sistemo estas pli bona ol la franca.

En 2014, EDE ricevis 33.609 voĉojn, sed en 2019 nur 18.569. Kial tiu malkresko okazis? Kiel vi sentas pri la duoniĝo de la voĉoj donitaj al la partio?  

– Ni povas kompari kun la listoj de Piratoj kaj de Federalistoj, kiuj same partoprenis balotojn en 2014 kaj 2019, kaj havis similan nombron de voĉdonintoj. La nombro de voĉdonintoj malkreskis por la tri listoj (eĉ pli por EDE, malfeliĉe).

  2014 2019
EDE 0,17 0,08
Piratoj 0,21 0,14
Federalistoj 0,09 0,06

– Do mi pensas ke estas komuna kialo de tiu malkresko. Eble en 2019 la batalo inter la partio de Le Pen kaj la partio de Macron lasis malpli da libera spaco por la aliaj partioj. Multaj homoj voĉdonis “utile” por ke iuj aliaj estu elektataj. Eble ankaŭ niaj afiŝoj kaj niaj flugfolioj estis tro “cerbumigaj”? Sed tio estas malagrabla.

Ĉu EDE vere estas tuteŭropa partio se ĝi partoprenis la voĉdonadon en nur unu lando? 

– Estas landaj asocioj de EDE en kvar landoj de Eŭropo (Francio, Germanio, Pollando, Hungario); ankaŭ estas unuopuloj en iuj aliaj landoj. Pro la malsimilaj balotsistemoj, ne eblas tuteŭropaj partioj. Eĉ la ĉefaj partioj kiuj havas grupojn de eŭropaj deputitoj ne estas tuteŭropaj partioj, ili estas kunigoj de landaj partioj.

Oni diras ke EDE ne estas esperantista partio, sed Esperanto estas en la nomo. Ĉu vi povus klarigi la rilaton inter EDE kaj Esperanto? Ĉu EDE celas disvastigi la lingvon, kaj kiel? 

– Zamenhof kreis Esperanton kiel “internacian lingvon”, por faciligi rilatojn inter etnaj grupoj de sia lando, Rusio. Nuntempe, Eŭropa Unio pli malpli similas Rusion de la tempo de Zamenhof: multaj etnaj grupoj en unu plurnacia politika strukturo. Do ni deziras uzi Esperanton por faciligi rilatojn inter homoj de ĉiuj landoj de Eŭropo. Tiel ni esperas atingi pli justan komunikadon inter ili, pli justan debaton, sen lingva diskriminacio, sen superuloj kaj sen subuloj. Jes, EDE celas disvastigi Esperanton, per tiu politika rimedo, por tiu politika celo.

Ĉu EDE efektive celas ekhavi mandaton en la eŭropa parlamento, aŭ ĉu la partio estas nur varbilo por Esperanto? 

– EDE ne estas nur ĝenerala varbilo por Esperanto. Por tiu celo jam estas aliaj asocioj.
Sed EDE estas varbilo por Esperanto en la politika agado. Mi mem deziras ke aliaj (kutimaj) politikaj partioj konsciiĝu pri la grava problemo de lingvoj en Eŭropa Unio, tiel ke tiu problemo estu diskutinda en politiko, same kiel ekologio, kiu estas grava afero, diskutinda nuntempe en ĉiuj tradiciaj politikaj partioj. Se ni gajnus mandaton en la baloto, ni agadus en la Parlamento por antaŭenpuŝi debaton pri tio.

https://www.youtube.com/watch?v=Ii88OCAnZDQ

Du prezidant-kandidatoj klarigas siajn poziciojn

Unuafoje en ĉi tiu jarmilo estas pli ol unu kandidato por la posteno de prezidanto de UEA. Lastfoje elektado kun vera elekto okazis en la jaroj 1986 kaj 1989. Libera Folio intervjuis ambaŭ kandidatojn: Duncan Charters kaj Fernando Maia.

En 1986 la kandidatoj estis Humphrey Tonkin kaj Werner Bormann. Humphrey Tonkin estas verŝajne la plej elstara figuro de UEA post la 2-a mondmilito apud Ivo Lapenna, kiun li sekvis kiel prezidanto en 1974, kiam Lapenna estis faligita per la tiel nomata Hamburga puĉo. Werner Bormann membris jam en la lasta estraro de Lapenna kaj estis vicprezidanto en la unua kaj ĝenerala sekretario en la dua estraro de Tonkin. Inter 1980 kaj 1986 prezidanto estis Grégoire Maertens. Tonkin venkis la voĉdonadon kontraŭ Bormann per 42 voĉoj kontraŭ 9.

En 1989 unu el la kandidatoj estis John Wells, prestiĝa fonetikisto, kiu estis membro de la lasta estraro de Lapenna, ofta preleganto en Universalaj Kongresoj kaj prezidanto de la Londona Esperanto-Klubo. La alia kandidato estis la japano Yosimi Umeda, kiu aktivis en la internacia movado ekde la 1960-aj jaroj, kiam li estis interalie estrarano de TEJO. Ekde 1986 li estis vicprezidanto de UEA. La elekton en 1989 gajnis Wells kun 40 voĉoj kontraŭ 22 voĉoj por Umeda.

De tiam ĝis nun la komitato ĉiam havis nur unu kandidaton por la prezidanta posteno, sed ĉi-jare sin anoncis du kandidatoj, Duncan Charters kaj Fernando Maia. Ambaŭ ricevis de Libera Folio la samajn demandojn, kiujn ni sendis al la kandidatoj por la B-komitataneco – sed en ĉi tiuj balotoj el la prezidant-kandidatoj kandidatas nur Charters. La respondoj de Duncan Charters aperas unue, ĉar li respondis unue.

Libera Folio: Kial vi decidis kandidati?


Duncan Charters

Duncan Charters: – Unue, ĉar kelkaj personoj petis ke mi konsideru tion. Due, mi havas multjaran movadan sperton, interalie kiel Prezidanto de ELNA (nun Esperanto-USA) kaj ILEI. Trie, mi taksas UEA valora, efektive esenca kaj kerna asocio por subtenila disvastiĝon de Esperanto en la mondo.  Kvare, en UEA mi sentis min en aŭtentike tutmonda familio kie miaj spertoj pri ĝiaj diversaj servoj kaj ĝiaj laborantoj donis al mi pozitivan impeton, fidon kaj inspiron. Kvine, tiu ĉi momento ŝajnas esti samtempe unu el la plej defiaj kaj plej kuraĝigaj por la estonteco de la uzo de la lingvo, kaj mi deziras helpi trovi solvojn kiuj liberigos nin por malfermi la pordojn al la centmiloj, eĉ milionoj da personoj kiuj trovis Esperanton dum la lastaj jaroj, aparte tra la Interreto kaj teknologiaj aplikaĵoj.

– Laste, gravas ke ni faru ĉion eblan por ke Esperanto ne perdu prestiĝon kaj ĝuu merititan respekton en universitataj kaj politikaj rondoj per prilaborado kaj subteno de seriozaj esploroj kaj projektoj kiuj kongruas kun niaj celoj. Necesas ke klare vidiĝu per scienca sed celpraktika agado la grandegaj avantaĝoj kiujn la lingvo ofertas por edukado de infanoj kaj plenkreskuloj al natura kultura interkompreniĝo. Se mi povos el miaj spertoj en la eduka mondo, kunlabore kun ILEI, ESF kaj ĉiuj aliaj dediĉitaj grupoj kaj individuoj jam fosintaj tiun sulkon, apogi kaj kuraĝigi ilin en tiu laboro, tion mi konsideros mia persona kontribuo al la tuta gamo de pozitiva agado kiun ampleksu la laboro de UEA.


Fernando Maia Jr. (Foto: Anna Striganova.)

Fernando Maia Jr.: – En mia nuna periodo kiel estrarano mi povis scii, agadi kaj kunlabori pri pluraj bezonoj kaj atendoj de nia Asocio. Mi deziras daŭrigi tion, kio jam estas farata, kaj komencigi aliajn laborojn, kiujn ne eblas nun komenci. La kandidatiĝo specife al la posteno de Prezidanto de UEA venis post konsiderinda kuraĝigo kaj subteno de diversaj kolegoj en la Estraro, en la Komitato kaj ekster tiuj instancoj – homoj, kiujn mi tre admiras kaj kun kiuj mi ĉiutage kunlaboras. Post longa interkonsiliĝo kun tiuj kaj kun aliaj aktivuloj, kiujn mi konsideras kernaj homoj por la Asocio kaj por la movado, mi povis alveni al matura decido fariĝi kandidato.

Kio laŭ vi bone funkcias en UEA? Kaj kio malbone? Kion vi volas ŝanĝi kaj kiel?

Duncan Charters: – Mi trovas la servojn kiujn mi uzis ankoraŭ kontentigaj: la revuon, la Jarlibron, la libroservon, la Centran Oficejon kaj la bibliotekon Hodler por esplorado, la Kongresojn, la unikan strukturon de la financaj servoj kiuj tiom faciligas transpagojn. Tamen necesas ke la membraro konsciu ke ni prioritatigu servi al aliaj internaciaj organizaĵoj kie ni dividas komunajn interesojn kaj povas kontribui. Kiam aliaj laborantoj por pli efika transnacia komprenemo kaj problemsolvado konvinkiĝos ke nia laboro kaj ideologio harmonias kun iliaj plej altaj idealoj, tio ebligos nature trovi ankaŭ financan subtenon. Plistabiliĝos nia financa bazo kiam ni rutine atentos subvenciojn por agado kiu pli videbligos nin kaj helpos aliajn.

– Necesas enplekti homojn kun talento por difinitaj taskoj, kaj doni al ili la rimedojn por efektivigi ilin favore al la Asocio. Ĉefa ŝanĝo estus multe pli konscia kaj trafa praktiko de ”La arto labori kune” (laŭ la titolo de la festlibro de Humphrey Tonkin). Ĝis ni pli efike praktikos kion ni predikas, ni ne sukcesos konvinki la mondon pri la valideco de la solvo kiun ni proponas por transkultura komunikado.

Fernando Maia Jr.: – UEA estas asocio kun multe da agadkampoj, el kiuj multaj bone statas kaj evoluas, sed kompreneble aliaj postulas plibonigon, foje urĝan. Menciindas pro tre bonaj atingoj la agadoj en la UN-sfero, kie Esperanto trovas gravan kampon por konsciigo: krom la brila evoluado de la Esperanto-versio de Unesko-Kuriero (pri kiu respondecas la estrarano Trezoro), ni ankaŭ devas atenti pri la aktiva reto de oficialaj reprezentantoj de UEA en la urboj kun UN-oficejoj, kiel Novjorko, Ĝenevo, Vieno kaj Parizo (sub kunordigo de la estrarano Sara Spanò). Aliflanke tamen estos tre grave, se ni sukcesos ligi niajn agadojn al la Celoj por Daŭripova Evoluigo (CDE), kiujn UN volas plenumi ĝis 2030. La revuo Esperanto ankaŭ ĝuas bonan staton, kun kontento inter la legantoj (kiel raportis Libera Folio dum la pasinta Universala Kongreso) kaj pro la inaŭguro de la reta revuo, kiu ekde la pasinta novembro jam aperigis pli ol 150 artikolojn (kun nuntempe proksime ĉiutaga aperigritmo), el kiuj kelkaj estas ekskluzivaj por tiu nova platformo.

– Tamen ankoraŭ bezonas atenton la revuo Kontakto, kiu, kvankam enhave elstara, meritas kalkuli je pli da abonantoj (kion ni jam klopodas atingi per diversaj strategioj, ekde pli vasta konsciigo pri la revuo ĝis teknikaj ŝanĝoj en la retejo, kiuj aŭtomate proponas abonon al aliĝantoj en UEA). La Libroservo de UEA ankaŭ postulas atenton kelkaspekte: ĝi devas pli proksimiĝi al finance daŭripova servo (kompreneble per kreskigo de vendoj, kio povas okazi per instigo de rektaj aĉetoj aŭ nerekte per libro-dissendaj projektoj), kaj la membraro ĝenerale devas pli profunde konscii pri kiom valora estas tiu servo kaj la varoj de ĝi proponitaj (por tio nepras leganto-kreaj agadoj kaj kultura disvastigo kaj kapabligo). La Universalaj Kongresoj estas alia laborkampo, kiu sendube kontentige okazadas, sed ankoraŭ estas spaco por plibonigi sponsorigajn strategiojn, kion ni jam klopodas fari per specifaj kontaktoj kun homoj kaj grupoj, kiuj povus finance kontribui al la UK.

– Fine la ĉeesto de UEA en sociaj retoj, kiuj estas grava spaco por konsciigo, povas ankaŭ fariĝi pli efika: malgraŭ tio, ke nun en Facebook UEA afiŝas preskaŭ ĉiutage kaj ke en Telegram kuniĝas grupo de atentaj membroj, la Asocio devas aktive havi aŭ pli kontentige prizorgi kontojn almenaŭ en Youtube, Twitter kaj Instagram. Oni evidente ne devus atendi, ke ĉiuj tiuj plibonigoj estu frukto nur de la laboro de la nunaj oficistoj aŭ de la Estraro. Pli bonaj rezultoj plurkampe estos pli facile atingeblaj per trafa komisiado de homoj talentaj pri la menciitaj specifaj temoj kaj medioj, por ke ne ĉio restu sur malgranda grupo de aktivuloj. Certe la taskaro en UEA estas sufiĉe abunda por tio: tial la kreado kaj flegado de teameca kaj solidara etoso, ĉu en la Estraro kaj Komitato, ĉu pli vaste inter la membraro, estas nepra. Kaj esence nova Estraro devas ĉiam konscii pri tio, kion oni jam faris, kaj konstrui sur la havataj atingoj: tio signifas aprezi kaj gardi la ĝisnunajn sukcesojn kaj zorge elplani por aldonaj sukcesoj aŭ por novaj utiligoj de niaj kapabloj.

Kion vi opinias pri la decido draste malpliigi la laborfortojn en la Centra Oficejo?

Duncan Charters: – Mi ne pretendus konkludi pri situacio kies motivojn mi ne pli bone konas, kaj pro tio ne kontraŭus klopodojn pliefikigi la laborhorojn de la oficistoj sen perdo de esencaj servoj, se tio montriĝus dezirinda kaj efektivigebla. Tamen se rezulte de tiu paŝo ne plu estus dependeblaj la servoj kiujn mi menciis kaj mem profitis, malfortiĝus harmonia kaj kunlaborema laboretoso, kaj eĉ pli grave ne troviĝus la laborfortoj por subteni tiujn kiuj inteligente videbligas Esperanton en la mondo, tio kontraŭus la bazajn celojn de la Asocio kaj estus nepre nepozitiva kaj evitinda. Tamen sen ekvilibro en la buĝeto fine malaperus solida financa bazo por pli ol minimuma agado, kio signifas ke unua prioritato estu pli aktiva serĉado de la financaj rimedoj kiuj farus drastajn reduktajn agojn ne plu necesaj.

Fernando Maia Jr.: – Estas ankoraŭ frue por diri, ke laborfortoj estos draste malpliigitaj en la Centra Oficejo. Tamen, kiel sciate de ĉiuj, la Asocio bedaŭrinde de antaŭ pli ol 15 jaroj suferas pro zorgigaj deficitoj, kiuj “manĝas la kapitalon de UEA”. Por 2019 oni antaŭvidis en Lisbono deficiton de pli ol 140 mil eŭroj (preskaŭ kvarono de la asocia kapitalo) – kaj la salajroj en la Centra Oficejo reprezentas sole du trionojn de la elspezoj de la Asocio. Tial estis vere atendeble, ke oni iam proponu iun planon, kiu tuŝas salajrojn kaj kontraktojn. Tion fakte la Prezidanto faris, plenumante decidon de la Komitato, laŭ kiu la deficito de UEA por 2020 devas esti duono de tiu de 2019. Kaj kiel li informis en sia komuniko al la Komitato mem, oni ja zorgas pri la sekurigo de la plej esencaj laboroj kaj servoj.

– Kvankam temas pri paŝo, kiu vekas zorgojn kaj emociojn, estis aldone informite, ke la laboristoj ricevis ofertojn, kiuj ilin kompensas, se ili decidas kaj pri fino kaj pri ŝanĝo de kontrakto. Mi tamen ne konas la detalojn, ĉar tiuj restis konitaj nur de la Prezidanto kaj de la Ĝenerala Direktoro pro respekto al la privateco de la oficistoj. Kaj ĉio okazas kun akompano de juristoj kaj konforme al la leĝaro de Nederlando.

Ĉu tiaj gravaj demandoj ne devus esti unue diskutitaj en la komitato, kiu estas la supera organo de la asocio? Kiel eblus aktivigi la komitaton?

Duncan Charters: – Gravas efike profiti la ideojn kaj inteligenton de ĉiuj komitatanoj kiam venas decidaj kaj aparte krizaj momentoj por asocio. Por tion atingi, necesus certigi plenan informiĝon de ĉiuj pri la detalaj argumentoj por kaj kontraŭ difinita propono, planitaj diskutperiodoj por ĉiu necesa paŝo antaŭ decido, egaleca aŭdigo de ĉiu voĉo eventuale per enketiloj subskribitaj aŭ anonimaj, kaj objektivaj raportoj pri la sinteno de la individuoj kies laboron tuŝas la proponitaj ŝanĝoj.

– Oni memoru tamen ke granda komitato sen akcepteblaj kondiĉoj por konsultiĝo povas per sia inercio bremsi kaj frustri la laboron de tiuj kiuj konas la situacion kaj vidas neceson ŝanĝi direkton aŭ proceduron, aŭ eĉ havas urĝan tempolimon por decido. Pro tio necesas ebligi al la komitatanoj surbaze de klaraj informoj, en malgrandaj paŝoj, laŭiri sen longaj prokrastoj vojon al decido aŭ rekomendo kiu havas komprenitan celon kaj finon. Antaŭ kaj post la opiniesprimo, estu baza fido inter la komitato kaj la oficistoj kiuj havas la respondecon prudente respondi al ŝanĝiĝantaj situacioj.

Fernando Maia Jr.: – Tio fakte jam estas frukto de diskutoj en la Komitato. Jam de longa tempo komitatanoj sin okupis pri la financaj temoj, kio tuŝas ankaŭ salajrojn kaj kontraktojn en la Centra Oficejo. Pro iniciato mem de la Komitato stariĝis laborgrupo pri la financoj de UEA, en kiu membras multaj komitatanoj, inter ili membroj de la Komisiono pri Financoj, krom estraranoj kaj aktivuloj el la membraro. Fine, post komuna diskutado kaj laborado, la Komitato decidis en sia Ĝenerala Kunveno en la pasinta Universala Kongreso, ke la deficito estu nepre duonigita por la venonta jaro – kaj por tio la Prezidanto kaj la Ĝenerala Direktoro agis laŭ siaj respondecoj. Cetere povus esti maljuste taksi la Komitaton neaktiva. Kvankam ne ĉiuj komitatanoj ofte mesaĝas al la (publika) komitata diskutlisto, tio ne signifas, ke komitatanoj ne agadas nek sekvas la aferojn.

– La Komitato nuntempe plenumas la rolon atendatan de ĝi: nepublike estas multe da mesaĝinterŝanĝo pri specifaj temoj inter diversaj komitatanoj kaj la Estraro; ĉiuj voĉdonoj, fizikaj aŭ retaj, estas kvorumaj kaj sukcesaj; plimulto da komitatanoj ĉeestas la Ĝeneralan Kunvenon, mem aŭ per anstataŭantoj. La Komitato zorgas pri la politiko de UEA, kaj diskrete multaj el la komitatanoj montras sian pretecon kaj konon pri la Asocio, kiam bezonate. Kompreneble, pro tio, ke temas pri granda grupo, kelkaj ja devus esti pli partoprenemaj. Tiuj malmultaj kutime estas komitatanoj A, do indus, ke landaj aŭ fakaj asocioj procedu al memanalizo ĉu ĝiaj reprezentantoj plenumas kontentige siajn taskojn. Mi dirus tamen, ke ĝenerale la Komitato konsistas el sinceraj aktivuloj, kun kiuj mi ŝatas kunlabori.

– Por fini, se paroli pri aktivuloj kaj se mi rajtus iom ŝanĝi la demandon, mi revortumus ĝin tiel: “kiel eblus aktivigi la delegitan reton?” – ĉar el tiu medio mi atendus pli aktivan rolon, kaj sendube ĝi tuŝas grupon, kiu meritas urĝan revizion kaj reaktivigon, al kio mi cetere planas efektive kontribui.

Kion vi ĝenerale opinias pri la laboro de la elirantaj estraro kaj prezidanto?

Duncan Charters: – Mi vidis iniciatojn (ekzemple subteno de Amikumu) kaj relative rapidajn decidojn kiuj respondas al la nuntempaj bezonoj de la Asocio funkcii maldinosaŭre en rapidevoluanta mondo. Mi ankaŭ komprenas ke se oni respondas al situacioj ne antaŭe konataj per novaj iniciatoj, oni spertos kaj sukcesojn kaj fiaskojn.  Tio estas normala. Por teni forta la moralan senton de la Asocio, oni ne povas nur redukti kaj ne iniciati. Necesas kuraĝaj decidoj, kaj tion ni vidis.

– Tamen oni ne solvis la demandon pri pli vasta kaj efika konsultiĝo kun la komitato. La nuna strukturo ne faciligas la laboron de la prezidanto kaj estraro, do ili ofte ne atingas la esperatajn rezultojn. Tamen kiam plifortiĝas tensioj inter la gvidaj respondeculoj kaj grupoj, ĉiuj devas pli atenti la neceson engaĝi la pligrandan grupon, tiukaze la komitaton, en la gravaj decidoj, eĉ se tio bezonas pli da tempo, energio, pacienco, komprenemo, kaj dialogado. La komitato siavice sentu sin kunlaborema kaj pli engaĝita, malfermita pli ol rezistanta, kaj rapide respondema.

Fernando Maia Jr.: – Mi povis dum la lasta semestro sekvi de proksime la laboron de la elironta Estraro, kaj mi povas nur laŭdi ĝin. Temas pri grupo de homoj, kiuj laboras en la praktiko ĉiutage por UEA en tre harmonia kaj inspira maniero. Krom ĉiutaga interŝanĝo de mesaĝoj, la Estraro kunsidas almenaŭ dufoje monate per komputila telefonado por ĝenerala de du- ĝis kvarhora kunsido kaj pli da fojoj en pli malgrandaj grupoj pri specifaj temoj. Mark Fettes havas grandan talenton por kunordigi la kunsidojn, la laborojn kaj la teamon ĝenerale, ĉiam kuraĝigante iniciatemon kun amikaj konsiloj kaj prudentaj atentigoj kaj mem alportante rezultojn el strategiaj agadoj kaj interrilatoj. Stefan MacGill alportas nekredeble vastan kaj profundan konon pri la movado, mondskale, kun mirinda atento pri pluraj grupoj kaj aspektoj de nia komunumo. Aleks Kadar montriĝis elstara Ĝenerala Sekretario, kun granda talento pri dokumentado, registrado, rehavo de informoj, plenumkontrolo de decidoj kaj atentigoj pri formalaj devoj kaj ĝenerala atendo de nia Asocio, kio montras ankaŭ lian spertiĝon pri UEA.

– La samon mi povas diri pri Sara Spanò, kiu ĉiam altkvalite kunlaboras per trafaj rimarkoj, aparte pro sia vasta rilatado kun kernaj aktivuloj – ne nur pri la sfero de Unuiĝintaj Nacioj kaj Unesko, sed ankaŭ pri la kultura sfero de Esperanto, fako, kiun mi kiel estrarano transprenis de ŝi kaj pri kio, sen ŝia helpo, ĝis nun mi ne povus fari multon. Lee Jungkee, krom alporti konstantan ligon al la azia reto, zorge rilatas kun la fakaj asocioj de UEA, kio mem estas grava branĉo de nia agadaro. Trezoro Huang Yinbao brile gvidas la laborojn ĉirkaŭ Unesko-Kuriero favore al nia Asocio, kio nemezureble fruktodonas en Unesko kun konsciigaj atingoj, kaj samtempe garantias, ke tio okazas en financa ekvilibro.

– Kaj fine Emílio Cid kompletigas la laborojn pri la fako Informado, mem la ĉefa celo de UEA, laŭ du branĉoj: interna kaj ekstera informado, kunigante laborojn por la konata E-komunumo kaj por aliaj grupoj “ekster la Ujo”, kiel tiuj en Duolingo kaj tiuj venintaj el Amikoj de Esperanto. Ĉiuj estraranoj estas tre sindonemaj, serenaj kaj kuraĝaj. Krom donaci sian tempon, ili ankaŭ estas mem donacantoj al UEA. Pro ĉio ĉi, kvankam foje temas pri laciga laboro, kutima celo de kritikoj (ne malofte bonvenaj), mi povas nur diri, ke mi sentas grandan honoron, ĝojon kaj dankemon esti parto de tiu teamo.

Kiel vi volus solvi la financajn problemojn de la asocio?

Duncan Charters: – Neniu aŭdacu proponi definitivan solvon sen plena kompreno pri la situacio. Oni venigu al la diskuttablo ĉiujn eblajn perspektivojn kaj proponojn, aŭskultu kaj prudente juĝu por apogi la plej subtenatajn kaj realigeblajn per la nunaj financaj rimedoj. Oni konstante serĉu la plej efikan uzon de la rimedoj, sed en neplendema respektoplena konsultiĝo kun la personoj plej aktive partoprenantaj en la laboro. Ni povos pli efike vendi niajn produktojn al niaj propraj membroj, zorgante ke ĉio estu kaj aspektu maksimume ĝisdata kaj kongrua kun nia nuna epoko.

– Necesas proponi servojn al internaciaj organizaĵoj kiujn ni povas provizi surbaze de niaj talentoj kaj spertoj (ekzemplo estus la jama evoluo de aliaj lingvolernaj retejoj post lernu.net, gvidataj de esperantistoj, aŭ la poliglotaj renkontiĝoj simile iniciatitaj kaj gvidataj de esperantistoj). Ekzemplo de alia servo povus esti trejnado pri interkultura kompetento. Ni havas en niaj rondoj fakulojn pri tiu kampo, kaj aliajn kunlaborantojn kiuj povus subteni tian iniciaton. Tio venu post kiam la esperantistoj mem pli konscios pri la neceso komuniki al la ekstera mondo ke tiu ideo estas prioritato en nia propra memedukado. Poste ni povos konkludi ĉu ni pretas kontribui por plibonigi la interkulturan trejnadon en aliaj rondoj.

Fernando Maia Jr.: – Sendube temas pri kompleksa demando al kiu estas riske respondi resume. Sed en simplaj vortoj mi dividus la eblojn enspezi al UEA laŭ kvar kampoj:

1) rimedoj el la subtenanta komunumo (aliĝoj kaj donacoj);
2) rimedoj el daŭripovaj servoj (libroservo, libroeldonado, eventoj kaj kapabligaj kursoj);
3) rimedoj el subvencioj de registaraj/politikaj instancoj (UN, EU, naciaj leĝoj);
4) kaj rimedoj el sponsorado kaj projektoj kun privataj instancoj.

– Por la unua kaj dua ebloj, mi volus teni kaj laŭeble plibonigi la nuntempajn laborojn, ĉefe pri membro- kaj donacvarbado: la nova kotizsistemo jam montras pozitivajn rezultojn, inkluzive finance, je pluraj aspektoj, kaj la donacvarba strategio aplikita en la pasinta jaro preskaŭ kvinobligis la averaĝon de la pasintaj du jardekoj. Pri la tria kaj kvara eblo mi volus proponi al la Ĝenerala Direktoro kaj al la Komitato inteligente kontrakti subvencipetistajn grupojn aŭ individuojn: ĉiu sukcesa NRO nuntempe havas subvencipetistojn en sia profesia kadro aŭ en siaj profesiaj rilatoj – kaj UEA vere ne devus ignori tion.

– Gravas konscii, ke kontrakti subvencipetistojn ne signifas nepre havi novan fiksan dungiton aŭ limigi sin al kunlaboro kun nur unu grupo aŭ homo – sed male: oni povas kontrakti plurajn grupojn aŭ homojn, portempe kaj por specifaj celoj kaj projektoj. Mi havas profundan esperon pri tiu vojo por UEA, pro tio, ke mi kunlaboras kun neesperantistaj NRO-oj, kiuj solide evoluas en siaj agadoj laŭ tiu strategio. Kaj en Esperantujo ankaŭ kelkaj grupoj, inter ili landaj kaj fakaj asocioj, same sukcese uzas tiun eblon. Tiu vojo kune kun reta instruado, kunlaboro kun aliaj instancoj kaj efika administrado estas malfermi sin ne nur al la ebloj, sed ankaŭ al la atendoj de la nuntempo.

Kiel oni povus logi pli da membroj al UEA?

Duncan Charters: – Pli ol io alia, necesas studi la personajn bezonojn kaj interesojn ne nur de jamaj esperantistoj, sed de la pli ol miliono da novaj lernantoj de la lingvo kiuj aperis pro evoluo de reta informado kaj lingvolernado. Kiujn rimedojn ili uzadas por trovi agrablajn kunulojn, kaj atingi kion ili deziras en la vivo? Kio donas al ili plezuron, vivriĉecon? Kion ili fervore serĉas? Ni ne postlasiĝu, nek teknologie nek emocie.

– Se tiuj novuloj spertos ke UEA estas taŭga peranto de la agado, kontaktoj kaj servoj kiuj plej gravis al ili antaŭ ol eklerni Esperanton, kaj donos al ili pli da profito, memfido, ĝuo, kaj kulturmalfermiteco, ni povos atendi kreskon de la membronombro. Se ni sukcesus iom post iom pli kontentigi la bezonojn kaj interesojn ne nur de niaj membroj, sed ankaŭ tiujn de homoj kiuj ankoraŭ ne membriĝis, la rezulto potenciale skuus la financan bildon tute favore al la Asocio, kaj ebligus ĉiam pli kreskantan celtrafan agadon.

Fernando Maia Jr.: – La membro-nombro de UEA ekde 2017 stabilis kaj kreskemas. Logi pli da membroj tamen konstante gravas. Laŭ mi ne estas bona strategio prilabori iniciatojn, kiuj por unu jaro konsiderinde kreskigas la membro-nombron, ĉar estas granda risko, ke por la postaj jaroj tio reprezentu novan grandan falon. Tial estas tre grave proponi instigojn al dumviva membreco, ĉar novaj DM-oj reprezentas permanentan efektivan kreskon. Por tio mi specife volas proponi planojn por dumviva membreco laŭ kiuj oni ne bezonas aliĝi per unufoja pago, sed rajtas pagi dividite ekzemple laŭ 12 monatoj. Ankaŭ mi devas mencii, ke estas esenca la uzo de Fondaĵo Canuto, ĉefe por junuloj.

– Mi estas konvinkita, ke flegi novajn junajn esperantistojn ne nur en unu, sed dum kelkaj jaroj estas la plej trafa maniero ĝermigi esperantistecon, kaj tial estas nepra la kunlaboro kun organizoj kiel TEJO kaj ILEI, krom konstanta atento al platformoj kiel Duolingo, Amikumu kaj Facebook mem, kie abundas novaj junaj esperantistoj tre malfermaj al ligiteco kun UEA, sed kiuj bezonas por tio asocian instigon. Labori pri tio cetere junigas nian membran kadron, kio ankaŭ estas bezonata: ni ne devus paroli nur pri kiom, sed ankaŭ pri kiaj ni estas kiel membraro – kaj estas atentige, ke nia membraro averaĝe aĝas pli ol 60 jarojn.

– Sendube la temo membraro estas tre riĉa kaj ebligas tre interesajn agadojn por UEA. Per ĝi ni povas alporti pli da geografia, generacia kaj genra reprezenteco al nia finfine universala asocio kaj samtempe desegni strategiojn, kiuj respektas kaj plenumas la specifajn dezirojn kaj bezonojn de ĉiu grupo kaj tavolo. Ja krei dialogajn pontojn kaj harmonian etoson en diverseca medio estas mem atendo kaj deziro de UEA kaj de Esperanto ĝenerale, kaj esence al tio mi volas kontribui, sed ne sola: ĉar nenio en nia movada historio estis frukto de individueco, sed de komunumeco – ofte markita de inspira solidaro.

Libera Folio aperigas la respondojn de la kandidatoj sen lingvaj aŭ enhavaj redaktoj. La respondoj estas publikigataj en tiu ordo, en kiu ili atingas la redakcion.

Aleks Kadar kontentas kaj volas daŭrigi

La individuaj membroj de UEA baldaŭ elektos kvin novajn komitatanojn B inter ok kandidatoj. Aleks Kadar estas la kvina el la kandidatoj, kiuj respondis al la demandoj de Libera Folio. Kiel ĝenerala sekretario li estas kontenta pri la nuna estraro kaj volas daŭrigi tiun laboron. Laŭ li ne eblas malgrandigi la deficiton de UEA alie ol per maldungoj en la CO. Plibonigindas la publika informado.

Libera Folio: Kial vi decidis kandidati?

Aleks Kadar: – Mi decidis kandidatiĝi, ĉar laŭ mi nia Estraro faras bonan laboron, kiun ni ŝatus daŭrigi, por fortigi UEA kaj samtempe modernigi ĝin, adapti ĝin al la reta mondo.

Julie 2019 mi estos plenuminta duonan periodon kiel Ĝenerala Sekretario. Mi havas la senton, ke mia tasko ne estas finita. Kiam mi komencis mian mandaton kiel ĜenSek, mi estis tre entuziasma. Nun mi estas kaj entuziasma kaj sperta. Tial mi opinias esti des pli valora kandidato. Aparta mia celo estas plu fari la administrajn taskon, kiuj senpezigos la aliajn Estraranojn, kiuj povos tiel fokusi sian tempon kaj atenton al la diversaj agadoj farindaj.

Kio laŭ vi bone funkcias en UEA? Kaj kio malbone? Kion vi volas ŝanĝi kaj kiel?

– La Estraro bone laboras kaj kunlaboras. La Komitato povas nun ekde kelkaj jaroj fari decidojn tra la tuta jaro, dank’ al la reta voĉdonsistemo. Funkcias la diversaj servoj de UEA: UK, la Revuo Esperanto, la Libroservo. Bonegajn atingojn havis la Asocio en 2018:

  • la rilatoj kun UN kaj Unesko;
  • la Unesko-Kuriero;
  • la kunlaboro kun Duolingo;
  • la UK 2018 en Lisbono estis aparte sukcesa;
  • la Revuo Esperanto, kiu regule aperis, kun valora enhavo, papere, inkluzive de son-versio;
  • kaj nun rete, dank’ al la brila laboro de Dima kaj Anna;
  • pluraj sukcesaj retaj projektoj: uea.facila.org, esperanto.net, Amikumu (UEA estas la ĉefa sponsoro);
  • ni ne forgesu la tre belan kaj altkvalitan Revuon Kontakto, de TEJO, eldonatan de UEA.

Krome, la Asocio sukcesis adopti novan kotizsistemon, pli justan, kiu helpos pli universaligi la membraron.

Malpli bone funkcias kaj plibonigindas:

  • la diskonigo de la elstaraj atingoj de UEA;
  • la plibonigo de la publika bildo de UEA en la Esperanto-komunumo;
  • la renovigo de la reteja sistemo;
  • la partopreno de la tuta Komitato en la decidofarado.

Kion vi opinias pri la decido draste malpliigi la laborfortojn en la Centra Oficejo?

– Dum Komitatkunsido en Lisbono la Komitato, supera organo de nia Asocio, voĉdonis favore al duonigo de la deficito. Jen la vortumo de la decido alprenita, laŭ la protokolo:

Financa decido: “La buĝeta deficito en 2020 estu maksimume la duono de la buĝeta deficito 2019, kaj en 2021 maksimume 50,000 EUR, kaj ke ekde 2022, en periodo de 3 jaroj, estu ekvilibro.”

La diskutoj en la Komitato kaj en la Laborgrupo pri Financoj, starigita de la Komitato, ne malkaŝis aliajn vojojn por atingi tiom signifan redukton de la elspezoj.

Ĉu tiaj gravaj demandoj ne devus esti unue diskutitaj en la komitato, kiu estas la supera organo de la asocio? Kiel eblus aktivigi la komitaton?

– Vidu supre. La decido venis de la Komitato, supera organo de la Asocio. Tio estis sekvo de multaj, intensaj diskutoj, ĉu en la retlisto de la Komitato, ĉu en la Komitata Laborgrupo pri resanigo de la financoj, konsistanta el Komitatanoj, Estraranoj kaj membroj, kiu dum semajnoj aktive cerbumadis.

Kiel aktivigi la Komitaton? Unue indas atentigi pri tio, ke la Komitato jam estas aktiva. En 2018 en la retlisto estis ĉiumonate inter 28 kaj 191 mesaĝoj. Mi kalkulis, ke 53% de la 66 Komitatanoj pli malpli regule partoprenas la diskutojn de la retlisto. Ĉiuj retaj voĉdonoj, krom la tutunua, estis kvorumaj, kun partopreno ĝenerale pli alta ol en la fizikaj kunsidoj.

Se tamen oni deziras eĉ pli aktivigi la Komitaton, jen kelkaj ideoj:

  • Diskonigi la gvidilon por Komitatanoj aŭ retan trejnadon por novaj komitatanoj, kiel faras TEJO.
  • Eble oni igu deviga la partoprenon en la Retaj voĉdonoj.
  • Mi favoras la pliigon de la nombro de Komitatanoj B, kiuj eble estas pli aktivaj ol la ceteraj Komitatanoj.
  • Eventuale, kiel ĉe TEJO, ni kreu novan kategorion de Komitatanoj: la Estraranoj, tio estas, ke estraranoj, ĉu origine A, B kaj C-komitatanoj, forlasu tiujn kategoriojn kaj estu nur “Estraranoj”. Tiel la B-komitatanoj povos plentempe reprezenti la membrojn.

Kion vi ĝenerale opinias pri la laboro de la elirantaj estraro kaj prezidanto?

– Mi havis tre belan sperton kun la elironta Estraro kaj Prezidanto.

La Estraron konsistigas mikso inter spertaj kaj iom pli novaj estraranoj. Ni ĉiuj bone kunlaboras. Estas vera alkemio.

Pri la Prezidanto Mark Fettes, mi konfesas, ke antaŭ ol estraraniĝi mi havis malgrandan scion pri li. En la Estraro mi malkovris aktivulon, kun vizio pri la estonto de la Asocio, kun elstaraj kapabloj ne nur kiel preleganto, sed ankaŭ kiel talenta organizanto de kunsidoj, diligenta laboranto pri la diversaj taskoj de la Estraro. La aliajn estraranojn mi ankaŭ admiras kaj ĝojas kunlabori kun ili. Ili estas ĉiuj sindonemaj, kapablaj en sia fako kaj teamlaboremaj. Mi aparte aprezas la talentojn de Fernando, kiu impresas min pro la plurfaka kapablo, ĉu pri Kulturo, Kongresoj, Landa Agado, administrado, financoj, la enorma tempo-investo kaj la homaj kvalitoj. Ĉial li aperas kiel perfekta kandidato por la venonta Estraro, ĉu kiel Prezidanto, ĉu kiel Vicprezidanto.

Kiel vi volus solvi la financajn problemojn de la asocio?

– Nia Estraro jam laboregas por solvi la financajn problemojn de la Asocio.

Estas kelkaj agadoj plenumataj de nia Estraro kaj daŭrigindaj:

  • altigi la enspezojn: varbado de membroj, revarbado de eksaj membroj, varbado de donacoj movadaj (Societo Zamenhof, Alianco 365) kaj laŭeble ekstermovadaj (sponsoroj, subvencioj), iniciatoj por altigi la vendojn de la Libroservo (Libro de la Monato);
  • redukti la elspezojn: transigo de papera al reta Jarlibro, malpliigo de la repagoj por vojaĝkostoj.

Kiel oni povus logi pli da membroj al UEA?

– Nia Estraro jam aktive laboras tiucele.  Estas diversaj agadoj sekvindaj:

  • reteni la jamajn membrojn;
  • varbi novajn membrojn, ĉu el la Amikoj de Esperanto, ĉu el la Aligitaj Membroj, ĉu el la Duolingo-lernantoj…;
  • komuniki en la diversaj ekzistantaj kanaloj, kiel ni jam faras;
  • pli multe reklami en tiuj kanaloj.

Libera Folio aperigas la respondojn de la kandidatoj sen lingvaj aŭ enhavaj redaktoj. La respondoj estas publikigataj en tiu ordo, en kiu ili atingas la redakcion.

Duono de la TEJO-estraro ne plu aktivas

Dum monatoj, la komitatanoj de TEJO maltrankviliĝis pro manko de aktiveco de la estraro. Oni eltrovis ke duono de la estraro ne estis aktiva kaj ne plenumis siajn rolojn. Dum la pasintaj tri semajnoj, du estraranoj demisiis ĉar ili ne havis sufiĉan tempon por dediĉi al TEJO. Sed eĉ la prezidanto mem estis neaktiva dum preskaŭ sia tuta mandato kun apenaŭ iu kontakto kun la komitato.


Foto pri la estraranoj de TEJO ĉeestintaj en la lasta IJK: Olga Sevcenco, Mung Bui (Feliĉa), Francesco Maurelli, Hoan Tran (Ĝojo), Léon Kamenický kaj Hans Becklin. Mankas Arturo Crespo, Kingslim Edah kaj Konstanze Schönfeld (Tuŝka). Ne ekzistas foto pri ĉiuj estraranoj kune, ĉar la estraro neniam kunvenis kompleta.

La temo unue leviĝis en la komitata retlisto je la 14a de februaro, kiam oni rimarkis ke nur duono de la estraro regule ĝisdatigis kaj kontribuis al la cirkulero. Kelkaj estraranoj klarigis kaj promesis esti pli aktivaj. Sed post du monatoj, je la 9a de aprilo, la temo denove releviĝis ĉar ankoraŭ nur duono de la estraro informis pri sia agado. Kelkaj komitatanoj esprimis sian maltrankvilon pri la situacio kaj petis klarigon de la estraro. Eĉ pli maltrankviliga estis la silento de la prezidanto, kiu neniam kontaktis la komitaton dum sia mandato.

Aktiveco ne estas facile mezurebla afero, kaj oni povas labori diligente sen informo al la publiko. Sed ekzistas unu maniero por eltrovi iom pri la aktiveco de la estraro. Temas pri la cirkulero, kiu estas la raporto de la estraro kaj komitato pri sia laboro. Kompreneble, eblas labori sed ne raporti (antaŭ januaro la sistemo estis malbela kaj ne facile uzebla), sed se estraranoj ne bone komunikas pri sia laborado, ankaŭ tio estas problemo.

La cirkulero montras nur la kvanton da laboro, ne la kvaliton, kaj povas okazi  ke oni simple forgesis sendi ĝisdatigon. Do, kvankam la cirkulero ne estas perfekta mezurilo, ĝi indikas al la publiko kiom aktivaj la estraranoj estas. El la ok monatoj ekde septembro ĝis aprilo inkluzive, la estraranoj raportis:

Hoan Tran (Ĝojo) – Prezidanto (0/8)

Léon Kamenický – Unua vicprezidanto (6/8)

Francesco Maurelli – Dua vicprezidanto (4/8)

Konstanze Schönfeld (Tuŝka) – Ĝenerala Sekretario (8/8)

Mung Bui (Feliĉa) – Kasisto (7/8)

Hans Becklin – Estrarano (2/7)

Olga Sevcenco – Estrarano (2/8)

Kingslim Edah – Estrarano (0/8)

*Tomáš Stano – Estrarano (3/3)

*Arturo Crespo – Eks-estrarano (0/4)

(Arturo Crespo estis estrarano de TEJO ĝis la 31a de decembro 2018 kiam li estis eksigita pro voĉdono de la komitato. Je la 20a de februaro 2019, Tomáš Stano estis elektita por anstataŭi lin.)

La ĝenerala sekretario, Tuŝka, klarigis al la komitato ke el la 9 estraranoj, nur 5 estis aktivaj: “Miaopinie, la aktiva Estraro nun konsistas el Léon, Francesco, Feliĉa, Tomaŝ kaj mi.” Ŝi klarigis ke dum monatoj kelkaj estraranoj ne estis aktivaj, Olga prenis monatan paŭzon sed ne revenis kvankam preskaŭ du monatoj jam pasis, kaj Hans paŭzis pro translokiĝo sed ne reaktiviĝis poste. La situacio rilate al Kingslim estis malklara; oni diris ke li estis malsana, sed ankaŭ ke li neniam komencis labori en la estraro. Sed la plej malbona novaĵo temis pri la prezidanto, kiu ŝajne ne aktivis dum sia tuta mandato, kaj pro tio Tuŝka, Léon kaj Francesco devis transpreni la gvidan rolon.

Léon konfirmis la malaktivecon kaj la problemojn de komunikado. La estraro havis regulon per kiu oni povus preni “paŭzon”, sed Olga, Hanso, Kingslim kaj Ĝojo ne revenis kiam promesite post la paŭzo kaj ne kontaktis la aliajn estraranojn dum semajnoj. Ĉiuj estraranoj estis invititaj al kunsido en Prago, ĉu persone ĉu interrete, sed nur Léon, Francesco, Tuŝka kaj Tomaŝ ĉeestis el la estraro, la aliaj nek aliĝis nek respondis al mesaĝoj por informi pri sia disponebleco.

La saman tagon, la 14-an de aprilo, la estrarano el Usono, Hans Becklin, anoncis sian eksiĝon. Li diris ke “preskaŭ tuj” post sia estraraniĝo li eltrovis ke li ne havas sufiĉan liberan tempon por la laboro. Hans, kiu laboras kiel pastro, ofte estis okupita pro krizo en la paroĥo kaj devis konsili siajn paroĥanojn. Li estis promociita al nova paroĥo kaj devis translokiĝi 2000 kilometrojn. Pro tio, li bedaŭras ke li “nek bone, nek diligente laboris dum la pasintaj monatoj”, klarigante ke tio tamen ne signifas ke li “neserioze traktis [s]ian laboron en TEJO.” Li volas daŭre labori kiel tradukanto, provleganto kaj aktivulo en la movado.

“Esperanto estas io kara al mi. Tial mi eksiĝas de la estraro de TEJO. Mi ne volas ĉi tion–sed mi ne povas senti min utila, bona, kaj valora al TEJO dum mi faras multe malpli ol kaj mi kaj aliaj aktivuloj volas.”

Li klarigis sian senton en la estraro:

“Mi ja povas diri, ke ne estis klara kaj strategia gvidado. Ofte mi sentis min strategie flosanta. Tamen ankaŭ tio, laŭ mia kompreno, ne estas la kulpo de iu ajn, sed ĝenerale problemo en la strukturo de TEJO. Estus pli bone elekti malpli grandan grupon kun homogena plano por TEJO bone konata al la komitato, ol hazardan, sed pli grandan, heterogenan grupon sen kohera kunligilo.”

Je la 20a de aprilo, Ĝojo sendis pardonpeton al la komitata retlisto pro sia neaktiveco. “Mi skribas tiun ĉi leteron por esprimi mian bedaŭron pri mia malaktiveco dum la pasintaj monatoj, kio sendube kaŭzis malfacilan tempon por aliaj estraranoj pro peniga laborŝarĝo, kaj tiele mi ne donis la plej efikan laboron kiel mi promesis je akcepto de la posteno.”

“Fakte mia malaktiveco ne venis de neglekto al Esperanto- kaj TEJO-aferoj, sed de neatenditaj personaj akcidentoj. Kelkajn semajnojn post IJK (ĉirkaŭ la fino de septembro), sinsekve okazis akcidentoj al mi kaj mia patro. Mi bonŝance ne estis serioze vundita, sed mia patro suferis seriozan traŭmatan cerban vundon. Aldone, lia akcidento ankaŭ ligiĝas al leĝo, kaj postulis longan tempon por finance, leĝe aranĝi.”

Je la 2a de majo, Olga anoncis sian rezignon. Ŝia mesaĝo estis multe pli mallonga kaj simple diris ke ŝi demisios ekde la komenco de junio kaj lernis multe dum la sperto. Ŝi ne diris kial ŝi demisios. Private ŝi diris ke temas pri manko de tempo kaj aliaj prioritatoj. Kvankam multaj homoj, komitatanoj, estraranoj kaj volontuloj, sendis al la retlisto siajn bedaŭrojn kaj eĉ petojn repripensi la eksiĝon al Hans, malmultaj homoj (kaj neniu el la estraro) sendis bedaŭrojn por Olga. Oni diris ke estis iuj problemoj kaj konfliktoj inter Olga kaj aliaj estraranoj.

La reago estis pli kritika, unu komitatano diris ke la komitato meritas kialon por la demisio kaj Tuŝka skribis “kun bedaŭro mi legas pri via intenco demisii, kaj kun eĉ pli da bedaŭro mi konstatas, ke vi ĉesis komuniki kun TEJO-estraranoj pri farenda kaj farinda estrara laboro kaj ĉesis miascie partopreni en TEJO-rilataj agadoj jam antaŭ du monatoj kaj duono. Tial mi ŝatus esprimi miajn dubojn pri la indeco resti en decid- kaj voĉdonpova pozicio dum ankoraŭ plia monato.”

En diskutoj pri la situacio en la Telegram-grupo por TEJO, Francesco asertis ke “la diversaj demisioj estas ja bedaŭrindaj, sed ili ne krizigas TEJOn, kies strukturo restas sufiĉe solida.” Laŭ Tuŝka, la problemo okazis pro homoj “kiuj nek pretas por nek intencas multon investi en la estrara laboro, iĝi estraranoj” kiam ili estus pli taŭgaj kiel komisiitoj. Estis grandega problemo kiam ŝi devis “urĝe plenumi neplenumitan laboron de alia teamano . . . Tio kreas netaŭgan medion por laboremaj homoj kiuj kompreneble rapide elĉerpiĝas kaj seniluziiĝas, kio estas miaopinie tute ne akceptebla dinamiko.”

TEJO-anoj diskutis la grandecon de la estraro kaj ĉu naŭ homoj estas tro multaj? Ĉu tiom da homoj kontribuis aŭ kontraŭbatalis la problemon de neaktiveco? Oni ankaŭ diskutis la unujaran mandaton, ĉu la pli mallonga tempo allogis nesindediĉajn homoj aŭ ĉu ĝi helpis anstataŭigi neaktivajn estraranojn sen la bezono por eksigi?

Kvankam la demisioj de du estraranoj estis granda ŝoko, oni diras ke baldaŭ la tria okazos. Laŭ la reglamento de TEJO, “Komitatano kiu ne partoprenas 3 sinsekvajn retajn voĉdonojn estas konsiderata kiel demisiinta.” Ĉar Kingslim maltrafis ĉiujn voĉdonojn, oni baldaŭ anoncos lian eksigon. Fakte, la tria maltrafita voĉdono okazis je la 30a novembro 2018, do li ĉesis esti estrarano antaŭ ses monatoj, sed neniu rimarkis.

Robert Nielsen

Michael Boris Mandirola: UEA bezonas pli da junaj voĉoj

La individuaj membroj de UEA baldaŭ elektos kvin novajn komitatanojn B inter ok kandidatoj. Michael Boris Mandirola estas la kvara el la kandidatoj, kiuj respondis al la demandoj de Libera Folio. Laŭ li UEA bezonas pli da junaj voĉoj, por solvi la financajn problemojn necesas malpliigi la elspezojn kaj prioritatigi subvencipetadon. La decidon pri la maldungoj en la CO li trovas “matematike neevitebla”.

Libera Folio: Kial vi decidis kandidati?

Michael Boris Mandriola: – Ĉar mi volas helpi la evoluon de UEA. Nia organizo bezonas ŝanĝojn por fruktodone disvolviĝi kaj eviti agonian stagnadon. Reveno al pasinteco ne eblas, do mi kandidatiĝas por kunlabori pri ĝustadirektaj ŝanĝoj.

En nia organizo necesas pli da junaj voĉoj; ne nur por havi pli da retgeneracianoj, sed ĉefe por porti nian sperton el TEJO, kies prezidanto mi estis. La junulara sekcio de UEA sukcesis organizi sian ĉefan eventon en Afriko, starigis trejnistaron kiu okupiĝas pri la kapabligo de aktivuloj tra diversaj projektoj (ekzemple por trejnado de junaj instruistoj), havas aron de volontuloj kiuj plentempe deĵoras danke al Eŭropa Volontula Servo, kaj ĝi estas voĉo pri lingvaj temoj kiun aliaj junularaj neregistaraj organizoj respektas. TEJO nature plenumas avangardan rolon en nia movado, kaj mia sperto tie povus esti valora por UEA, por ke ankaŭ ĝi agadu en tiuj direktoj.

Krome, mi jam estas tre aktiva UEA-komitatano kaj kerne laboris pri pluraj novigoj.

Mi ĝojas ke nun en UEA:

  • eblas voĉdoni rete sen malŝpari monon por poŝtaj sendoj;

  • ĉiu membro povas scii kiel kaj kiam oni elektiĝas al la diversaj postenoj, danke al la malfermaj alvokoj;

  • niaj samideanoj el malplej riĉaj landoj povas membriĝi memstare pagante etan kotizon kiu kongruas kun ilia vivsituacio.

Mi volas daŭrigi mian laboron por ke UEA estu pli malferma, demokratia, moderna, fortika, kapabliga kaj efika organizo.

Kio laŭ vi bone funkcias en UEA? Kaj kio malbone? Kion vi volas ŝanĝi kaj kiel?

– UEA havas oficialajn rilatojn kun Unuiĝintaj Nacioj kaj kun Unesko. Tio estas grava bazo de nia aliro al la ekstera mondo kaj la agado en eksteraj rilatoj, kvankam tiujn oportunojn UEA povus pli bone profiti.

Sed la afero kiu plej bone funkcias en UEA estas Esperanto mem, kiel fortika ideala bazo kaj kiel sukcesa komunikilo de nia tutmonda organizo preter naciaj kaj lingvaj baroj. En nia komitato, eĉ en la plej akraj momentoj, ja ne kverelas francoj kontraŭ angloj aŭ ruso kontraŭ poloj, sed homoj kontraŭ homoj.

Kaj fakte la furora sukceso de la kursoj en Duolingo pruvas ke ne mankas volo lerni Esperanton kaj ke nia lingvo havas estontecon.

Certe estas ankaŭ aferoj kiuj ne tiom bone funkcias; preter la financoj kiuj meritas apartan traktadon, mi pensas ke la rilato inter UEA kaj siaj landaj asocioj ne estas sufiĉe forta. UEA devus pli aktive engaĝi siajn landajn asociojn en komunaj projektoj, kapabligi la aktivulojn kaj, kunlabore kun TEJO kaj ILEI, pli aktive subteni kaj mentori la ekevoluon de landaj asocioj kie ili ne ankoraŭ ekzistas.

Krome UEA devas komuniki al neesperantistoj, sisteme kaj merkatike taŭge ĉar disvastigi Esperanton estas la unua celo de nia asocio. Lastatempe la komunikado per sociaj retejoj pliboniĝis, sed mi pensas ke estus tasko de UEA zorgi pri la sistema kreado de taŭga materialo kiu kaptu la atenton kaj la sentojn de neesperantistoj. Same UEA respondecu pri la disvastigo kaj plurlingvigo de tiu materialo kaj la starigo de informkampanoj tie kie ne estas Landa Asocio kiu povas tion fari.

Fine estas ege malfacile ke novulo decidu engaĝiĝi en UEA, necesas ion fari por bonvenigi la kontribuon de la homoj kiuj alvenas al nia movado plenaj je freŝaj ideoj kaj kun granda entuziasmo por nia idealo. Tio eblas en kelkaj kazoj akceptante volontulojn en la CO (kiuj, estu klare, nek povas nek rajtas anstataŭigi oficistojn) sed multe pli vaste per reta kunlaboro kiu estu strukturita en pli malferma, travidebla kaj engaĝigebla maniero. Imagu se en reta spaco de UEA, entuziasma aktivemulo povus trovi kion tiu povus fari por UEA, iun liston de konkretaj agoj kaj aktiviĝebloj en bela formo…

Kion vi opinias pri la decido draste malpliigi la laborfortojn en la Centra Oficejo?

– Home estas tre bedaŭrinda afero; des pli ke temas pri oficistoj kiuj laboras de jaroj aŭ jardekoj pri nia movado.

Aliflanke tiu decido estas matematike neevitebla: du trionoj de la elspezoj de UEA (278 mil eŭrojn laŭ la buĝeto 2019) estas por la oficistoj en la CO kaj, se oni ne draste malpliigas la deficiton nun, post kelkaj jaroj (kalkuleblaj per fingroj), UEA bankrotus kaj ĉiuj restus senlaboraj.

Ĉu tiaj gravaj demandoj ne devus esti unue diskutitaj en la komitato, kiu estas la supera organo de la asocio? Kiel eblus aktivigi la komitaton?

– La Komitato de UEA mem aprobis, kun ununura kontraŭa voĉo, la proponon Weidmann, kiu tekstis ke “La buĝeta deficito en 2020 estu maksimume la duono de la buĝeta deficito 2019 [141.262 €], kaj en 2021 maksimume 50.000 €, kaj ekde 2022, en periodo de 3 jaroj, estu ekvilibro.”

UEA laŭbuĝete elspezas 278.100€ jare por la oficistoj el entute 419.000€ da elspezoj (du trionojn). Do estas evidente ke tiu decido de la Komitato implicas redukton de la stabo en la Centra Oficejo. Diri ke la Komitato ne diskutis tion signifas aserti ke la komitatanoj ne kapablis legi kaj kompreni la buĝeton aŭ malatentis la diskuton.

Aliflanke estas vero ke plejparto de la Komitato ne estas tre aktiva.

Dum la Universala Kongreso indus pli strukturigi la komitatajn forumojn por ke ili estu nek serio de hazardaj demandoj nek monologoj de estraranoj, sed ili estu veraj strukturitaj kaj celorientitaj por kolekti ideojn kaj fari decidojn. Krome ambaŭ por la komitataj forumoj kaj la plensesioj indus ke la kunsidestro estu eksterkomitata faciliganto kiu fokusiĝu neŭtrale pri la formo de la kunsidoj, tiel ke la komitatanoj, inkluzive de la estraranoj, povu plejbone kontribui per enhavo – tio jam bone funkcias en TEJO ekde 2017.

Rete mi pensas ke ankoraŭ mankas ĉe la komitatanoj la kutimo al reta diskutado kaj decidado pri komitataj aferoj. Pri tio, parto de la respondeco kuŝas ĉe tiuj Landaj kaj Fakaj asocioj kiuj nomumis homojn kiuj ne taksas prioritate sian partoprenon en la Komitato de UEA. Aliflanke regulo (kiel ekzistas en TEJO) pri aŭtomata eksigo de komitatanoj kiuj ne voĉdonadas tre helpus.

Kion vi ĝenerale opinias pri lal aboro de la elirantaj estraro kaj prezidanto?

– Indus rigardi al la lastaj du mandatoj kune.

Estis sezono de gravaj reformoj, ekzemple la nova Statuto kun la agnosko de la jura memstariĝo de TEJO kaj la reformo de la kotizoj al pli justa sistemo. Menciindas krome la decido aĉeti la Volontulan Domon, kiu nun donas stabilan enspezon al UEA kaj ebligus kreskon de la volontularo en la CO.

Se ni volas paroli pri agadoj, la AMO-seminarioj estas la plej laŭdinda kaj videbla agado de UEA “ĉe” la aktivuloj kaj la renovigo de Esperanto.net kun la ekkolekto de Amikoj de Esperanto estis tre grava bazo por informado.

Gravegas ankaŭ la sukcesoj ĉe Unesko kaj ĉefe la eldonado de la Kuriero en Esperanto.

Aliflanke mi bedaŭras ke multaj partoj de la fama Strategia Laborplano de UEA ne efektiviĝis, interalie plejparto de la grandaj retaj projektoj kaj la subvencipetado. Pli ĝenerale estis kelkaj mispaŝoj, sed nu, paroloj kaj faroj estas malsamaj aferoj kaj nur tiu ne eraras, kiu neniam ion faras.

Kiel vi volus solvi la financajn problemojn de la asocio?

– Malpliigi la elspezojn estas dolora sed necesa paŝo, tio okazis ĉe la Jarlibro kaj Kontakto kaj okazas nun ĉe la stabo.

Aliflanke necesas kreskigi la enspezojn, kaj miaopinie UEA devus absolute prioritatigi subvencipetadon. Ekzemple, en la lasta jardeko abunde pli ol 1 miliono da eŭro estis donita de Eŭropa Unio al nia movado por diversaj peresperantaj projektoj. Tio eĉ havis rezultojn ekster Eŭropo ebligante la unuan IJK-n en Afriko.

Estas nekredeble ke UEA ne taksis tion prioritato malgraŭ ke tio plibonigus nian financan staton kaj ebligus fari ion valoran por kaj kun niaj landaj asocioj kaj niaj aktivuloj.

Krome, ni ne forgesu individuajn donacojn: la malavaro de niaj samideanoj estas grava kaj kortuŝa. Mi pensas ke kampanjoj kiel la ĵus lanĉita Alianco 365, povas bone alvoki tiun donacemon. Krome, pli da alekstera agado igus UEAn organizo al kiu pli indas donaci ĉar ĝi plej tuŝas la ĉefan ekzistokialon de UEA.

Kiel oni povus logi pli da membroj al UEA?

– Unue, estas kelkaj praktikaĵoj por faciligi membriĝon, kiel ebligi la pagadon de kotizoj per poŝtelefono kun minimumaj kromkostoj. Tio povus helpi ĉefe la aliĝon de membroj el malpli riĉaj landoj, kiuj pagas malaltan kotizon sed nun havus altajn bankokostojn.

Krome, necesas pli aktive kaj merkatike taŭge varbi kaj varti simpatiantojn kaj subtenemulojn, ekzemple tra la Amikoj de Esperanto kaj ilin motivigi eklerni la lingvon. Disvastigi ĝin ja estas, krom nia ĉefa statuta celo, la plej bona maniero por krei potencialajn membrojn.

Tamen ne sufiĉas paroli Esperanton por emi membriĝi en UEA, do la afero estas pli malsimpla; miaopinie la agado de UEA devus esti multe pli videbla en kaj ekster interreto. Asocio kiu laboras por subtenindaj valoroj, kiu kapablas komuniki tion kaj kiu engaĝas aktivulojn en partoprenindaj agadoj kaj iniciatoj ricevos membriĝojn.

La agado de UEA estu tia ke niaj samideanoj volu membriĝi en ĝi.

Libera Folio aperigas la respondojn de la kandidatoj sen lingvaj aŭ enhavaj redaktoj. La respondoj estas publikigataj en tiu ordo, en kiu ili atingas la redakcion.

Reago al Osmo Buller: la revuo ne estas kialo de membrofalo

La 24-an de aprilo Libera Folio publikigis la antaŭbalotan intervjuon “Osmo Buller: la defio estas regajni fidon”. Ĉi-rilate ni ŝatus prezenti nian opinion.

Unuavice ni volas diri, ke ni tre aprezas tion, ke Osmo Buller dediĉis al UEA 26 jarojn de sia vivo. Dum tiu ĉi periodo li realigis plurajn sukcesajn iniciatojn, kiel, ekzemple, la lanĉon de la Malfermaj Tagoj kaj de la Gazetaraj Komunikoj. Osmo estas vere meritplena homo, kiu faris sendube multon por la Asocio kaj por la Esperanto-movado ĝenerale. Kompreneble, li estas sufiĉe konata en nia Esperanto-mondo kaj havas certan influon. Tamen ni volas atentigi, ke la konateco havas ne nur avantaĝojn, sed ankaŭ respondecojn. Se oni havas la aŭtoritaton, oni devas bone kompreni, kiajn sekvojn havos la vortoj, kiujn oni publike eldiras.

Supozeble la politika okupiteco de Osmo en la urba parlamento de lia hejmloko ne lasas la tempon por sufiĉe okupiĝi pri la Esperanto-movado kaj sekvi ĝiajn tendencojn kaj la novaĵojn. Ekzemple, oni ofte demandas kial li ne estas ano de la LKK de la 104-a UK, kiu okazos en Lahtio, Finnlando. Ja lia granda sperto en la kunorganizado de UK-oj povus esti tre valora kaj vere grava en la nunaj cirkonstancoj.

Lian flankiĝon montras ankaŭ lia opinio, ke la revuo estas unu el la ĉefaj kialoj de la membrofalo. Tio ne estas vero. Dum la lastaj jaroj la revuo ne povas esti la kaŭzo de la membrofalo, almenaŭ pro tio, ke ekde 2017 la membraro de UEA ne falas, sed eĉ iom kreskas.

Kio rilatas la falon de la membraro, tiu ĉi tendenco ne estas nova: la membraro komencis malpliiĝi jam en la fino de la 90-j jaroj de la pasinta jarcento. La plej “stabila” membrofalo okazis en la jaroj 1998-2002, 2010, poioma reduktiĝo de la membroj en la jaroj 2006-2008, 2012-2013, kaj tre amasa en 2016 post la relative granda 100-a UK en Lillo, kiu estis unu el la plej gravaj kaŭzoj de la membrokresko en 2015. Kaj dum ĉiuj ĉi jaroj (krom 2002) ĝuste Osmo estis la Ĝenerala Direktoro de UEA, do eblas konstati, ke eviti tiujn ĉi falojn li ne povis. Ni ne riproĉas lin pro tio, ĉar temas pri tutmonda tendenco por pluraj similaj asocioj kiel UEA. Tamen oni ne distordu la faktojn.

La alia konfuzo: li skribas, ke “La revuo plu havas estontecon ankaŭ papere, sed necesas evoluigi ĝin tiel, ke la papera kaj reta versioj kompletigu unu la alian.” Ne profundiĝante en la aferon, li miksas la retan version de la revuo kaj la Retan Revuon. La reta versio estas tiu, kiu estas centprocenta elektronika kopio de la papera versio, kiun la abonantoj povas elŝuti PDF-forme. La Reta Revuo estas aparta projekto, kiu troviĝas en la retejo https://revuoesperanto.org kaj jes ja celas kompletigi la paperan revuon, kion ĝi iom post iom faras pli kaj pli bone, aperigante la enhavon kreitan speciale por ĝi.

Evidentas, ke la ĉefa celo de Osmo nun ne estas iel plibonigi la revuon kaj la Retan Revuon, sed nur ŝanĝi la redaktorojn al la preferata de li kandidato. Pri la subtenata de li kandidato, li skribis en la Komitata listo jam la 27-an de septembro 2017. Por ni restas esperi nur pri tio, ke ne temas pri persona malŝato al ni, sed nur pri iuj politikaj ambicioj.

Ĉe sincera deziro plibonigi la revuon, oni skribus al ĝiaj redaktoroj, prezentante siajn opiniojn kaj proponojn. Se la redaktoroj ne reagas, tio estas kaŭzo por publika interveno aŭ komence por diskuto en la Estraro kaj/aŭ en la Komitato. Tiel okazas normala etika laborprocezo en la civilizita mondo. Tamen ja Osmo absolute neniam kontaktis nin pri la revuo. Dufoje li plendis en la Komitata listo pri certaj recenzoj kaj pri la letero de la Ĝenerala Direktoro de Unesko. Kaj jen la trian fojon en Libera Folio sen iuj konkretaĵoj. Tion oni povas opinii nur politikaj ludoj, kiuj portas neniun praktikan utilon por la Movado.

Kompreneble, ni kun sincera dankemo akceptus liajn komentojn kaj sugestojn, ĉar ni opinias, ke tiuj povus plibonigi kaj la paperan kaj la Retan Revuon.

Ni estas malfermaj al ĉiuj kritikoj, sugestoj, opinioj. Rete ĉiutage ni komunikiĝas kun multaj legantoj kaj kontribuantoj de la revuo Esperanto kaj de la Reta Revuo. Ankaŭ miloj da ŝatoj kaj republikigoj, centoj da komentoj en Fejsbuko, Tvitero kaj aliaj sociaj retoj montras, ke la juna projekto allogas la publikon.

Ekster la reta agado ni dum du jaroj vizitis 14 landojn kaj dekojn da urboj. Ni elspezis por tio la tutan nian modestan redaktoran honorarion kaj eĉ pli. Dum tiuj ĉi vojaĝoj ni prezentis la revuon kaj renkontiĝis kun la legantoj, kun centoj da legantoj… Rezulte ambaŭ revuoj evoluis kaj daŭre evoluas dank’ al iliaj konsiloj, kaj ni estas tre kontentaj pro tiu vere malferma dialogo kun la legantoj kaj pro ilia subteno.

Fakte, respondante al la intervjuinto, Osmo proponas nenion konkretan por solvi la nunan situacion de UEA. Aperas nur unu ideo, kaj nur pri la revuo. La problemoj de la CO, de la reta sistemo de UEA, financoj, de la diversaj servoj de UEA, kiuj estis akumulataj dum la jardekoj, estas menciataj nur malmulte kaj kuntekste, sen ajnaj solvoproponoj. Resume, la plano de Osmo aspektas jene:

1. Oni ŝanĝu la redaktorojn al tiu preferata de li.
2. Dank’ al tio, laŭ lia opinio, la revuo aŭtomate iĝas “leginda”.
3. Pro tio oni “regajnas la fidon” kaj “prestiĝon” kaj akiras grandegajn mondonacojn ĉiujare (eventuale heredaĵojn de po pli ol 100 000 EUR ĉiujare dum pluraj jaroj).
4. Punkto.

Tio apenaŭ aspektas kiel la solvopropono, kiun oni atendis de la kandidato por komitataneco B (kaj ĉu eble por la Estraro?) kun 26-jara profesia sperto en la Centra Oficejo kaj post 3 jaroj (2016-2019) da laboro en la Financa Komisiono de UEA.

Ĉu tio estas kredebla strategio? Ĉu eblas konfidi la sorton de la Asocio al tia plano? Kompreneble, ne.

Kio rilatas la financan flankon: la revuo estas profita por UEA – laŭ analizo, tia ĝi estis eĉ rilate la rezultojn de 2017, jaro kun grandaj malfacilaĵoj por la revuo, kiel la malklara situacio pri la redaktoroj kaj ankaŭ la “heredita” efiko de la terure kriza por la revuo 2016.

Jen:

La tutaj elspezoj por la revuo (presado, sendokostoj, redaktado, enpaĝigo, grafiko ktp.): 44990,84 EUR
Membroj Abonantoj pagis: 63340,46 EUR
Membroj Abonantoj (junaj): 2712,80 EUR
Apartaj abonoj: 2130,80 EUR

Krome indas konsideri, ke la revuon ricevas la Dumvivaj Membroj kaj ke abonantoj estas ankaŭ tiuj, kiuj abonas la elektronikan PDF-version.

Menciindas, ke la elspezoj por la redaktado, inkluzive ĉiujn antaŭpublikigajn laborojn, estas nur ĉirkaŭ la kvarono de la tuta elspezkosto por pretigi la revuon.

La ĉefa defio de UEA nun estas la financa situacio. Oni atendas de la novelektotaj komitatanoj kaj estraranoj unuavice realajn kaj objektivajn solvojn. Certe necesas saĝaj kaj prudentaj decidoj, eble neordinaraj kaj foje tre kuraĝaj. Oni devas akcepti, ke UEA en la formo, kiun ĝi havis antaŭ 10-20 jaroj, ne plu povos efike funkcii. Ni devas konservi la plej bonan, kion ĝi havas, kaj aldoni tion, kion postulas la moderna mondo. Tiuj, kiujn vere zorgigas la sorto de UEA kaj de la Esperanto-movado ĝenerale, devas unuiĝi. Nun estas la tempo ne por personaj ambicioj kaj politikaj ludoj, sed por urĝaj kaj prudentaj agoj.

Dmitrij Ŝevĉenko kaj Anna Striganova

Ĉu la revuo estas kialo de membrofalo?

Kiel kutime, Libera Folio intervjuas kandidatojn por la komitataneco B. Laste ni publikigis respondojn de Osmo Buller. Ili kaŭzis reagon de la geredaktoroj de la revuo Esperanto, kiuj polemikas kontraŭ liaj opinioj.

La 24-an de aprilo Libera Folio publikigis la antaŭbalotan intervjuon “Osmo Buller: la defio estas regajni fidon”. Ĉi-rilate ni ŝatus prezenti nian opinion.

Unuavice ni volas diri, ke ni tre aprezas tion, ke Osmo Buller dediĉis al UEA 26 jarojn de sia vivo. Dum tiu ĉi periodo li realigis plurajn sukcesajn iniciatojn, kiel, ekzemple, la lanĉon de la Malfermaj Tagoj kaj de la Gazetaraj Komunikoj. Osmo estas vere meritplena homo, kiu faris sendube multon por la Asocio kaj por la Esperanto-movado ĝenerale. Kompreneble, li estas sufiĉe konata en nia Esperanto-mondo kaj havas certan influon. Tamen ni volas atentigi, ke la konateco havas ne nur avantaĝojn, sed ankaŭ respondecojn. Se oni havas la aŭtoritaton, oni devas bone kompreni, kiajn sekvojn havos la vortoj, kiujn oni publike eldiras.

Supozeble la politika okupiteco de Osmo en la urba parlamento de lia hejmloko ne lasas la tempon por sufiĉe okupiĝi pri la Esperanto-movado kaj sekvi ĝiajn tendencojn kaj la novaĵojn. Ekzemple, oni ofte demandas kial li ne estas ano de la LKK de la 104-a UK, kiu okazos en Lahtio, Finnlando. Ja lia granda sperto en la kunorganizado de UK-oj povus esti tre valora kaj vere grava en la nunaj cirkonstancoj.

Lian flankiĝon montras ankaŭ lia opinio, ke la revuo estas unu el la ĉefaj kialoj de la membrofalo. Tio ne estas vero. Dum la lastaj jaroj la revuo ne povas esti la kaŭzo de la membrofalo, almenaŭ pro tio, ke ekde 2017 la membraro de UEA ne falas, sed eĉ iom kreskas.

Kio rilatas la falon de la membraro, tiu ĉi tendenco ne estas nova: la membraro komencis malpliiĝi jam en la fino de la 90-j jaroj de la pasinta jarcento. La plej “stabila” membrofalo okazis en la jaroj 1998-2002, 2010, poioma reduktiĝo de la membroj en la jaroj 2006-2008, 2012-2013, kaj tre amasa en 2016 post la relative granda 100-a UK en Lillo, kiu estis unu el la plej gravaj kaŭzoj de la membrokresko en 2015. Kaj dum ĉiuj ĉi jaroj (krom 2002) ĝuste Osmo estis la Ĝenerala Direktoro de UEA, do eblas konstati, ke eviti tiujn ĉi falojn li ne povis. Ni ne riproĉas lin pro tio, ĉar temas pri tutmonda tendenco por pluraj similaj asocioj kiel UEA. Tamen oni ne distordu la faktojn.

La alia konfuzo: li skribas, ke “La revuo plu havas estontecon ankaŭ papere, sed necesas evoluigi ĝin tiel, ke la papera kaj reta versioj kompletigu unu la alian.” Ne profundiĝante en la aferon, li miksas la retan version de la revuo kaj la Retan Revuon. La reta versio estas tiu, kiu estas centprocenta elektronika kopio de la papera versio, kiun la abonantoj povas elŝuti PDF-forme. La Reta Revuo estas aparta projekto, kiu troviĝas en la retejo https://revuoesperanto.org kaj jes ja celas kompletigi la paperan revuon, kion ĝi iom post iom faras pli kaj pli bone, aperigante la enhavon kreitan speciale por ĝi.

Evidentas, ke la ĉefa celo de Osmo nun ne estas iel plibonigi la revuon kaj la Retan Revuon, sed nur ŝanĝi la redaktorojn al la preferata de li kandidato. Pri la subtenata de li kandidato, li skribis en la Komitata listo jam la 27-an de septembro 2017. Por ni restas esperi nur pri tio, ke ne temas pri persona malŝato al ni, sed nur pri iuj politikaj ambicioj.

Ĉe sincera deziro plibonigi la revuon, oni skribus al ĝiaj redaktoroj, prezentante siajn opiniojn kaj proponojn. Se la redaktoroj ne reagas, tio estas kaŭzo por publika interveno aŭ komence por diskuto en la Estraro kaj/aŭ en la Komitato. Tiel okazas normala etika laborprocezo en la civilizita mondo. Tamen ja Osmo absolute neniam kontaktis nin pri la revuo. Dufoje li plendis en la Komitata listo pri certaj recenzoj kaj pri la letero de la Ĝenerala Direktoro de Unesko. Kaj jen la trian fojon en Libera Folio sen iuj konkretaĵoj. Tion oni povas opinii nur politikaj ludoj, kiuj portas neniun praktikan utilon por la Movado.

Kompreneble, ni kun sincera dankemo akceptus liajn komentojn kaj sugestojn, ĉar ni opinias, ke tiuj povus plibonigi kaj la paperan kaj la Retan Revuon.

Ni estas malfermaj al ĉiuj kritikoj, sugestoj, opinioj. Rete ĉiutage ni komunikiĝas kun multaj legantoj kaj kontribuantoj de la revuo Esperanto kaj de la Reta Revuo. Ankaŭ miloj da ŝatoj kaj republikigoj, centoj da komentoj en Fejsbuko, Tvitero kaj aliaj sociaj retoj montras, ke la juna projekto allogas la publikon.

Ekster la reta agado ni dum du jaroj vizitis 14 landojn kaj dekojn da urboj. Ni elspezis por tio la tutan nian modestan redaktoran honorarion kaj eĉ pli. Dum tiuj ĉi vojaĝoj ni prezentis la revuon kaj renkontiĝis kun la legantoj, kun centoj da legantoj… Rezulte ambaŭ revuoj evoluis kaj daŭre evoluas dank’ al iliaj konsiloj, kaj ni estas tre kontentaj pro tiu vere malferma dialogo kun la legantoj kaj pro ilia subteno.

Fakte, respondante al la intervjuinto, Osmo proponas nenion konkretan por solvi la nunan situacion de UEA. Aperas nur unu ideo, kaj nur pri la revuo. La problemoj de la CO, de la reta sistemo de UEA, financoj, de la diversaj servoj de UEA, kiuj estis akumulataj dum la jardekoj, estas menciataj nur malmulte kaj kuntekste, sen ajnaj solvoproponoj. Resume, la plano de Osmo aspektas jene:

1. Oni ŝanĝu la redaktorojn al tiu preferata de li.
2. Dank’ al tio, laŭ lia opinio, la revuo aŭtomate iĝas “leginda”.
3. Pro tio oni “regajnas la fidon” kaj “prestiĝon” kaj akiras grandegajn mondonacojn ĉiujare (eventuale heredaĵojn de po pli ol 100 000 EUR ĉiujare dum pluraj jaroj).
4. Punkto.

Tio apenaŭ aspektas kiel la solvopropono, kiun oni atendis de la kandidato por komitataneco B (kaj ĉu eble por la Estraro?) kun 26-jara profesia sperto en la Centra Oficejo kaj post 3 jaroj (2016-2019) da laboro en la Financa Komisiono de UEA.

Ĉu tio estas kredebla strategio? Ĉu eblas konfidi la sorton de la Asocio al tia plano? Kompreneble, ne.

Kio rilatas la financan flankon: la revuo estas profita por UEA – laŭ analizo, tia ĝi estis eĉ rilate la rezultojn de 2017, jaro kun grandaj malfacilaĵoj por la revuo, kiel la malklara situacio pri la redaktoroj kaj ankaŭ la “heredita” efiko de la terure kriza por la revuo 2016.

Jen:

La tutaj elspezoj por la revuo (presado, sendokostoj, redaktado, enpaĝigo, grafiko ktp.): 44990,84 EUR
Membroj Abonantoj pagis: 63340,46 EUR
Membroj Abonantoj (junaj): 2712,80 EUR
Apartaj abonoj: 2130,80 EUR

Krome indas konsideri, ke la revuon ricevas la Dumvivaj Membroj kaj ke abonantoj estas ankaŭ tiuj, kiuj abonas la elektronikan PDF-version.

Menciindas, ke la elspezoj por la redaktado, inkluzive ĉiujn antaŭpublikigajn laborojn, estas nur ĉirkaŭ la kvarono de la tuta elspezkosto por pretigi la revuon.

La ĉefa defio de UEA nun estas la financa situacio. Oni atendas de la novelektotaj komitatanoj kaj estraranoj unuavice realajn kaj objektivajn solvojn. Certe necesas saĝaj kaj prudentaj decidoj, eble neordinaraj kaj foje tre kuraĝaj. Oni devas akcepti, ke UEA en la formo, kiun ĝi havis antaŭ 10-20 jaroj, ne plu povos efike funkcii. Ni devas konservi la plej bonan, kion ĝi havas, kaj aldoni tion, kion postulas la moderna mondo. Tiuj, kiujn vere zorgigas la sorto de UEA kaj de la Esperanto-movado ĝenerale, devas unuiĝi. Nun estas la tempo ne por personaj ambicioj kaj politikaj ludoj, sed por urĝaj kaj prudentaj agoj.

Dmitrij Ŝevĉenko kaj Anna Striganova

”Por la bono de la asocio”

La planataj tranĉoj en la Centra Oficejo okazos por la bono de la asocio. Tion diris la prezidanto de UEA dum la malferma tago en la Centra Oficejo. Laŭ Mark Fettes la epoko ŝanĝiĝis, la membraro aĝiĝas kaj malkreskas, kaj UEA ne plu povas permesi al si tian oficejon kian ĝi havis antaŭe. Laŭ ĝenerala direktoro Martin Schäffer la asocion sen la tranĉoj post kelkaj jaroj minacus kompleta bankroto.


Mark Fettes parolas dum la Malferma tago. Foto: UEA.

La 20-an de aprilo en la Centra Oficejo de UEA en Roterdamo okazis la 50-a malferma tago kun multaj el la ordinaraj programeroj, ekzemple prezento de novaj libroj. Ĉeestis kelkaj el la oficistoj kaj estraranoj de UEA, kiuj lige kun la malferma tago havis sian regulan kunsidon.

Inter la prelegantoj estis ankaŭ la prezidanto de UEA, Mark Fettes. Li parolis pri “la signifo de Esperanto kaj UEA en la nuntempa mondo” sur sufiĉe teoria nivelo sen multa rilato al la efektiva nuna stato de la asocio, kvankam li ja menciis, ke la “diversaj investoj en plibonigo de niaj retaj rimedoj” ĝis nun ne rezultis en la delonge promesita nova retejo, kiu interalie devis faciligi la administrajn laborojn en la Centra Oficejo.

– Sed la laboro daŭras, kaj ankoraŭ poste en ĉi tiu venonta semajno mi havos kunsidon ĉi tie en la oficejo por priparoli la nunan fazon de tiu evoluigo, li aldonis.

Fine de sia prelego Mark Fettes resumis siajn atingojn dum du oficperiodoj, dirante ke li “provis iom puŝi” la asocion al “adaptiĝo al la defioj de daŭripova evoluigo”, kaj invitis la membrojn “fari nian kulturon ankoraŭ pli riĉa, ankoraŭ pli vojmontra por mondo kiu urĝe serĉas respondojn al la defioj de daŭripovo”.

Pri la daŭripovo de la asocio mem kaj pri la anoncitaj drastaj tranĉoj en la laborforto en la Centra Oficejo li nenion diris en sia parolado. Tamen demandoj de ĉeestantoj tre rapide gvidis la postan diskuton en tiu direkto.

Unue la temon levis István Ertl, kiu scivolis, ĉu la estraro de UEA ne timas per la tranĉoj en la oficejo lanĉi diablan cirklon de ŝrumpado, kiu jam ne estos haltigebla. Mark Fettes esence klarigis, ke la necesajn laborojn en la Centra Oficejo oni prizorgos kun la helpo de pliaj volontuloj kaj per la delonge promesata modernigo de la administra sistemo:

– Mi vere pensas ke ni denove troviĝas en tiu situacio, kie ni devas prioritatigi la kunlaboron de volontuloj kaj la gvidadon de volontuloj pli ol ni faris historie. Tiu transiro al pli konscia, konstanta uzado de volontuloj komenciĝis jam kun Veronika Poór, la antaŭulo de Martin [kiel ĝenerala direktoro]. Tiam sub ŝia gvido mi iniciatis la volontulan domon, por povi loĝigi pli da volontuloj ĉi tie en Roterdamo.

Al la propono solvi la baldaŭan problemon de mankantaj laborfortoj per pli vasta uzado de volontuloj de Eŭropa Volontula Servo eksa volontulo en la publiko replikis, ke laŭ la regularo fakte ne estas permesite transdoni al volontuloj taskojn, kiuj antaŭe estis farataj de pagataj laborantoj. Pri tio Mark Fettes ŝajne konsentis:

– Jes, jes, kompreneble la celo estas daŭre fari la kernajn administrajn laborojn profesie. Sed estas amaso da aferoj, kiuj ne estas vere strikte oficistaj taskoj, sed kiuj estas farindaj taskoj, kaj por tio volontuloj estas nemalhaveblaj.

En la publiko troviĝis ankaŭ la iama oficisto Nikola Rašić, kiu ne trovis la proponatan solvon konvinka:

– Tio sonas kiel bela teorio, sed ĝis nun tio kion vi diris estis malsukcesa. La periodo de Veronika Poór estis fakte katastrofo, ankaŭ la uzo de volontuloj estis… Mi povus doni multajn konkretajn ekzemplojn, sed ne gravas. Vi investis en domon, kiu nun estas pli malpli neuzata.

Rašić opiniis la financajn problemojn de UEA parte kaŭzitaj ĝuste de tio, ke la nun eliranta estraro elspezis multe da mono en projektoj kiuj neniam alportis la deziratan rezulton, interalie en la novan administran sistemon, kiu daŭre ne ekzistas.

– La Strategia Programo 90-procente estas neplenumita, amaso da mono forĵetita, kaj nun oni volas maldungi la oficistojn aŭ signife redukti ilian laboron.

Aldone la kontraktoj proponataj al la oficistoj laŭ Rašić ne estas akcepteblaj laŭ la nederlanda leĝo, interalie la rekompenco laŭ li devus esti klare pli alta.

Al la kritikoj respondis ĝenerala direktoro Martin Schäffer, laŭ kiu la proponataj kontraktoj ja sekvas la nederlandajn normojn. Li insiste kaj emocie aldonis, ke oni analizis la situacion rilate la servojn, kaj ĉio funkcios ankaŭ post la tranĉoj en la Centra Oficejo:

– Mi nun deklaras al vi, ke ni ne eniros iun diablan cirklon. Do, tio estas respondo al la demando de István. Se ni faros nenion, tio estos garantio al bankroto. Tiam ĉiuj homoj, kiuj ĉi tie laboras, perdos la laboron, kaj oni ne plu povos pagi transirmonon al la homoj.

La ĝeneralan direktoron subtenis prezidanto Mark Fettes:

– Ni ĉion faras surbaze de la nederlanda leĝaro, evidente, kaj krome kun kompreno pri la situacio de niaj homoj. Unu el la laboristoj jam propravole subskribis la kontrakton kiun ni proponis. /…/ Du trionoj el la kuranta buĝeto de UEA, preskaŭ 280 000 eŭroj, iras por vivteni la Centran Oficejon, nur al la salajro. Kaj nia deficito estas la duono de tiu sumo. En tiu situacio ni ne havas alian elekton ol provi ŝpari en salajroj. /…/ Homoj pagas siajn kotizojn al ni kaj donacas ne por vivteni la Centran Oficejon, sed por vivteni la asocion.

Laŭ Fettes la epoko ŝanĝiĝis, la membraro aĝiĝas kaj malkreskas, kaj tial UEA ne plu povas permesi al si tian oficejon kian ĝi havis antaŭe.

Martin Schäffer konsentis kaj avertis, ke se oni ne faras la necesajn ŝparojn nun, tiam post ses, sep aŭ ok jaroj la tuta asocio venos al la fino:

– Vere estis la plej terura tago de mia tuta vivo, kiam mi venis ĉi tien kaj devis klarigi al kelkaj homoj kio okazos, kaj kion mi devos fari. Sed mi faras tion por la bono de la asocio.

La tuta diskuto estas spektebla en la Facebook-paĝo de UEA.

Fotoj de la aranĝo videblas en la retejo de Revuo Esperanto.

Osmo Buller: la defio estas regajni fidon

La individuaj membroj de UEA baldaŭ elektos kvin novajn komitatanojn C inter ok kandidatoj. Osmo Buller estas la tria el la kandidatoj, kiuj respondis al la demandoj de Libera Folio. Li trovas erara la decidon pri la malpliigo de la laborfortoj en la CO. Laŭ li oni devus teni la komitaton informita kaj aktivigi ĝin, kaj por solvi la nunajn problemojn necesas regajni la fidon al la gvidantoj.

Libera Folio: Kial vi decidis kandidati?

Osmo Buller: – Mi dediĉis al UEA tiel longan parton de mia profesia vivo, nome 26 jarojn, ke mi ne povas esti indiferenta pri ĝia sorto. Kvankam nun mia ĉefa aktivaĵo estas agado kiel prezidanto de la urba parlamento de mia hejmloko, restas al mi tamen sufiĉe da tempo por aktivi kiel komitatano.

Kio laŭ vi bone funkcias en UEA? Kaj kio malbone? Kion vi volas ŝanĝi kaj kiel? 

– La libroservo, kontosistemo kaj UK baze funkcias kontentige, same kiel la agado ĉe UN kaj Unesko, kaj parte la regiona agado. Plej malkontenta mi estas de longe pri la revuo Esperanto, kiu estas tro amatora enhave kaj grafike. La revuo plu havas estontecon ankaŭ papere, sed necesas evoluigi ĝin tiel, ke la papera kaj reta versioj kompletigu unu la alian. Kiel direktoro mi klopodis komprenigi estrarojn pri la neceso de bona revuo, sed oni ne dividis mian filozofion, elektante unu malsukcesan redaktoron post alia. Se eblus realigi ŝanĝon ĉi-rilate, tio por mi estus plenumiĝo de revo, ĉar la degenero de la revuo estas unu el la ĉefaj kaŭzoj de la membrofalo. Leginda revuo estos ankaŭ unu el la ŝlosiloj por turni tiun evoluon al kresko.

Kion vi opinias pri la decido draste malpliigi la laborfortojn en la Centra Oficejo?

– Tio estis erara kaj tragika decido, kiu kondukos al plua ŝrumpado de la Asocio ne nur rilate la membraron. Ĝia subita anonco kaj ĝia prezentado al la oficistoj en formo de ukazo atestas pri malrespekto al bazaj rajtoj de dungitoj. Sana entreprena demokratio postulus antaŭan traktadon kun la stabo pri la situacio, sed eĉ la financa komisiono de UEA ne estis konsultita.

Ĉu tiaj gravaj demandoj ne devus esti unue diskutitaj en la komitato, kiu estas la supera organo de la asocio? Kiel eblus aktivigi la komitaton?

– Kompreneble necesus diskuto en la komitato, ĉar temas pri gravaj konsekvencoj por la estonteco de UEA. La estraro ne havis rajtigon de la komitato por sia ago, ĉar la ĉi-jara buĝeto ne antaŭvidis ĝin. La tuta afero devis esti lasita por la baldaŭ ekoficonta nova komitato, kiu sola havu la rajton decidi pri ebla redukto de la laborforto lige kun la decido pri la buĝeto por 2020. Se la situacio vere estus alarma, la komitato povus rajtigi ian redukton eĉ ĉi-jare, sed la estraro ne havis rajton al tiel radikala decido jam antaŭ la UK.

– Por aktivigi la komitaton necesas antaŭe diskutigi ĝin anstataŭ sciigi al ĝi jam faritajn decidojn kiel neŝanĝeblajn faktojn. Tio validas ne nur pri la CO-afero sed pri ĉiuj iom signifaj demandoj. Entute la komitato devus esti pli bone informata pri la agado de la estraro, sed malgraŭ oftaj postuloj tio apenaŭ okazis.

Kion vi ĝenerale opinias pri laboro de la elirantaj estraro kaj prezidanto?

– Mi estas malkontenta. Sufiĉus mencii la fiaskon de la Strategia Plano el 2013. Multa tamtamo akompanis ĝin, sed ĝi estis rapide forgesita kaj duonan jaron poste la oficiala organo jam komencis reklami privatajn strategiojn de la nova redaktoro. La lanĉon de nova retejo de UEA oni promesas okazi baldaŭ jam de jaroj. Sinsekvaj malsukcesaj personaraj elektoj nur pliakrigis problemojn, precipe koncerne la revuon kaj la Centran Oficejon – male al la entuziasmo, kun kiu la prezidanto ĉiufoje prezentis ilin.

Kiel vi volus solvi la financajn problemojn de la asocio?

– Ne ekzistas unu mirakla maniero sed necesas periodo de multaj jaroj por laŭgrade malgrandigi la deficiton. Tiel oni faris ankaŭ en la 90-aj jaroj, kiam de grandaj deficitoj oni progresis al ekvilibro. Oni aparte gardis la funkcipovon de la Centra Oficejo, vidante en la stabo ne simple elspezon sed bazon ankaŭ por generi rimedojn en diversaj kampoj kiel membro-, anonc- kaj donacvarbado, vendokampanjoj, investoplanado, ktp. Ĉar la CO bone funkciis kaj ĉar la gvidantoj de UEA, tiel en la estraro kiel en la oficejo, vekis fidon kaj aprezon ĉe membroj, tio elvokis ĝeneralan donacemon, kiu regule kulminis en grandaj heredaĵoj. La defio estas regajni ĝuste tiun fidon.

Kiel oni povus logi pli da membroj al UEA?

– Necesas la samo kiel ĉe financoj: regajni la fidon al la gvidantoj. Necesas certigi bone funkciantan Centran Oficejon, ĉar ĝi estas la vera fortikaĵo de UEA, pri kiu la membroj iam povis fieri. Necesas renovigi la tutan fasadon de UEA kaj tio ne limiĝas al pli bona revuo kaj moderna retejo. Temas ankaŭ pri la maniero, en kiu UEA parolas. Ĉiu esperantisto rajtas atendi de la ĉefaj reprezentantoj de la plej facila lingvo de la mondo, ke en ĉiuj publikaĵoj de UEA oni legas aŭ aŭdas bonan Esperanton, senrigarde ĉu temas pri komento de estrarano en retforumo aŭ pri artikolo en la revuo aŭ parolado en UK. Kiam UEA parolas kiel asocio, ĝi esprimu sin per simpla kaj klara lingvaĵo anstataŭ burokata, pompa aŭ foje eĉ infaneca stilo kiel tro ofte ekz. en Gazetaraj Komunikoj. La rekonstruado de la prestiĝo kaj sekve allogo de la Asocio komenciĝas ĉe tute elementaj aferoj.

Libera Folio aperigas la respondojn de la kandidatoj sen lingvaj aŭ enhavaj redaktoj. La respondoj estas publikigataj en tiu ordo, en kiu ili atingas la redakcion.

Didier Janot volas ke la komitato pli aktivu

La individuaj membroj de UEA baldaŭ elektos kvin novajn komitatanojn C inter ok kandidatoj. Didier Janot estas la dua el la kandidatoj, kiuj respondis al la demandoj de Libera Folio. Laŭ li la decido pri tranĉoj en la Centra Oficejo estis farita pro la instigo de la komitato ekvilibrigi la buĝeton. Tamen laŭ li necesus pli da komunikado kaj aktiveco flanke de la komitato.


Didier Janot

Libera Folio: Kial vi decidis kandidati?

Didier Janot: – Mi deziras agadi por ke UEA denove estu la lokomotivo de la Esperanto-movado kaj la renkontiĝejo de la Esperanto-lernantoj/parolantoj/aktivuloj. Ĉar la komitato estas la supera gvidorgano de UEA, mi opinias ke en ĝi devus esti pli da homoj agantaj kiel reprezentantoj de la membroj nunaj kaj estontaj. Pro tio mi estas kandidato al la komitato sed ne al la estraro.

Kio laŭ vi bone funkcias en UEA? Kaj kio malbone? Kion vi volas ŝanĝi kaj kiel?

– La forto de UEA estas la membroj, la Esperantistoj. Ĉiuj deziras fari ion por Esperanto, por la movado. Ĉar homoj estas diversaj, ili havas malsamajn ideojn pri la maniero agadi, kion fari, kiel fari. Necesas ke ĉiu havu sian lokon en la asocio, ke ĉiu povu agadi laŭ sia emo, kapablo, disponeblo… ke ĉiu povu kontribui je la vivo kaj funkciado de UEA. La rimedoj de UEA estas la homoj, kaj kiel individuaj membroj kaj kiel landaj/lokaj membroj. Por tio, helpus ke en la komitato estus pli bona ekvilibro inter la reprezentantoj de la asocioj kaj de la membroj kiel individuoj, do ke estus pli da komitatanoj B, ke pli da komitatoj kontribuu al la dialogo kun la membroj, kun la amikoj de Esperanto, kun Esperantistoj.

– Ekde nelonge ekis bonaj projektoj ekzemple: reta Esperanto-revuo, programo amikoj de Esperanto, forumo por la Esperanto-komunumo (bedaŭrinde ne ankoraŭ preta), nova kotizo-sistemo kun pli favoraj kondiĉoj por junuloj kaj por homoj loĝantaj en “malriĉaj landoj”. Tiaj projektoj montras la vojon, sed ne sufiĉe rapide progresas. Necesas kunlaborejo, kiel la centra reto de TEJO, aŭ komuna sistemo kun TEJO, por ke ĉiu povu kompreni kio okazas, kiel eblas helpi.

– Necesas pli bona komunikado inter la membroj kaj la gvidantaro (komitato kaj estraro). Komunikado estas plurdirekta interŝanĝo ne nur informado de la gvidantaro al la membroj. La estraranoj kaj la komitatanoj ĉiam pensu ke UEA konsistas el homoj, el membroj.

Kion vi opinias pri decido draste malpliigi la laborfortojn en la Centra Oficejo?

– De sufiĉe longa tempo, la administra laboro en la CO ne sufiĉe adaptiĝis al la reta epoko kaj novaj manieroj labori. Nuntempe UEA havas pli da dungitoj ol ĝi kapablas pagi. Ĉar nenio vere ŝanĝiĝis en ĝusta tempo, nun ĉio urĝas. Adaptiĝi en urĝaj cirkonstancoj kondukas al krizo. Ni devas provi pensi kaj agi racie, ne tro emocie. Mi ne estas fakulo pri administrado kaj komprenas la sentojn de multaj fronte al tiu krizo.

Ĉu tiaj gravaj demandoj ne devus esti unue diskutitaj en la komitato, kiu estas la supera organo de la asocio? Kiel eblus aktivigi la komitaton?

– Mi komprenis ke la komitato petegis fortan agon de la estraro por rapide malalti la malprofiton, ke la estraro agis laŭ tiu petego. Ŝajne okazis miskompreno, eble pro manko de komunikado kaj de kunlabora dialogo je pluraj niveloj.

– Ekde kelkaj jaroj mi sekvas la laboron de la komitato kaj per la yahoo-listo komitato-de-uea kaj ĉeestante komitat-kunsidojn. Mi havas la impreson ke mankas komunikado. Mankas komunikado inter la estraro kaj la komitato, mankas komunikado ene de la komitato kiu devus esti pli aktiva dum la tuta jaro, mankas komunikado inter la komitato kaj la membroj nunaj kaj estontaj.

– Dum la jaro la komitato devus regule interesiĝi pri la laboro de la estraro por kontroli ĝin, por klarigi kaj precizigi la decidojn kaj por helpi ĝin kaze de problemoj. Necesas evolui al pli kunlaboraj metodoj inter estraranoj, komitatanoj, membroj, amikoj, asocioj kaj partneroj. Ni faciligu kunlaboron kadre de neformalaj laborgrupoj por ne perdi tempon en burokrataĵoj.

Kion vi ĝenerale opinias pri laboro de la elirantaj estraro kaj prezidanto?

– Estas malfacile taksi laboron de ofichavantoj se antaŭe oni ne klare priskribis farotan laborplanon. Post enpostenigo de nova prezidanto oni multe atendas, multe esperas… kaj poste konstatas ke miraklo ne okazis. Por ke tia situacio ne plu okazu necesas ne nur elekti elstarajn prezidanton kaj estraranojn, sed ankaŭ kaj ĉefe necesas ke la komitato difinu klaran laborplanon kun precizaj taskoj kaj regule ricevas/petas raporton, por kontroli, helpi kaj trovi solvojn kiam problemoj okazas.

Kiel vi volus solvi la financajn problemoj de la asocio?

– Por solvi la financajn problemojn necesas kaj kreskigi la enspezojn interalie kreskigante la membro-nombron, instigi al donacoj, serĉi kaj gajni subvencioj – sed tio ĉi estas longtempa laboro, kaj ne venos rapida rezulto je tiu flanko – kaj malkreskigi la enspezojn ĉefe la salajrajn elspezojn kiuj estas tro altaj por nia asocio; certe tio estas home malfacila kaj postulas reorganizadon de la administra laboro por ne damaĝi la gravajn servojn.

– Necesas ankaŭ bone taksi la servojn kaj agadojn laŭ la rezultoj, kostoj, kaj manieroj realigi ilin.

Kiel oni povus logi pli da membroj al UEA?

– UEA estas ne nur la plej granda asocio de la Esperanto-movado, sed devus ankaŭ esti la kerno de la movado, kerno kiu ĝi ne plu vere estas ekde dudeko da jaroj, ekde kiam eblas aktivi en la movado per aliaj manieroj interalie retaj. Jen la vojo antaŭ ni: ke UEA denove estu la lokomotivo de la movado, ne nur por varbi pli da membroj (kio tamen gravas), sed ĉefe por kreskigi la tutan movadon, tiel ni logos pli da membroj kaj subtenantoj.

– En asocio gravas la membroj ne la strukturoj; agadas homoj ne strukturoj. Membroj estu la kerno de UEA, de la movado. Ideoj, agemo ekas de aktivuloj kiel ekzemple lastatempe Eventa Servo. Gravas montri al aktivuloj ke UEA povas helpi ilin agadi. Por logi pli da membroj, pli da aktivuloj… oni ne provu venigi ilin al ni: UEA iru al ili, al Esperanto-lernantoj/parolantoj/aktivuloj, ili estas la movado!

Libera Folio aperigas la respondojn de la kandidatoj sen lingvaj aŭ enhavaj redaktoj. La respondoj estas publikigataj en tiu ordo, en kiu ili atingas la redakcion.

Emilio Cid volas ke UEA prioritatigu informadon

La individuaj membroj de UEA baldaŭ elektos kvin novajn komitatanojn C inter ok kandidatoj. Emilio Cid estas la unua el la kandidatoj, kiu respondis al la demandoj de Libera Folio. Laŭ li UEA devus malpli okupiĝi pri servoj kaj pli pri informado al ekstera publiko. La planataj tranĉoj en la Centra Oficejo laŭ li estas nepraj por savi la asocion.

Libera Folio: Kial vi decidis kandidati?

Emilio Cid: – Mi estas estrarano de UEA pri informado kaj ankoraŭ estas multo por fari tiurilate. Espereble mi sukcesos elektiĝi kiel komitatano B kaj se sukcese mi kandidatiĝos denove al estrarano pri informado.

Kio laŭ vi bone funkcias en UEA? Kaj kio malbone? Kion vi volas ŝanĝi kaj kiel?

– Laŭ nia statuto, la unua celo de UEA estas: “disvastigi la uzadon de la Internacia Lingvo Esperanto”, sed la asocio neniam plenumis tiun taskon kontentige. Ĉiam estis prioritato al nia interna komunumo, al la servoj por la membroj. Sed la alveno de interreto draste ŝanĝis la funkciadon de ĉiuj asocioj. Hodiaŭ la homoj ne plu dependas de la asocio por pluraj aferoj kaj tio kaŭzis falon en la nombro de nia membraro. Konsekvence kun malmultaj membroj ekestas financa deficito kaj tiel la asocio ne plu kapablas taŭge servi la membrojn. Kial la homoj aliĝu al UEA ? Miaopinie ni devas labori prioritate por informado al la ekstera publiko. Tiel la homoj volos aliĝi al UEA por helpi ĝin disvastigi la ideon pri neŭtrala lingvo al la mondo, ne por ricevi servojn.

Kion vi opinias pri decido draste malpliigi la laborfortojn en la Centra Oficejo?

– La asocio havas jam de pluraj jaroj grandan deficiton, kiu emas kreski ĉiujare. La salajroj en la CO reprezentas la plej grandan parton de la elspezoj de UEA, do por plenumi la decidon de la Komitato draste redukti tiun deficiton, ni devis proponi al la oficistoj redukton de laborhoroj.

Ĉu tiaj gravaj demandoj ne devus esti unue diskutitaj en la komitato, kiu estas la supera organo de la asocio? Kiel eblus aktivigi la komitaton?

– La Komitato decidis pri la buĝeto kaj decidis en Lisbono por drasta malpliigo de la deficito. Estas devo de la Estraro kaj de la ĜD obei tiun decidon de la Komitato. Post pluraj monatoj de diskutoj kaj analizoj, la Estraro kaj la ĜD konkludis, ke la sola maniero haltigi la kreskon de la deficito kaj plenumi la mision ricevintan de la Komitato estus redukti la elspezojn pro la oficistoj.

– La Komitato funkcias danke al la partopreno de malmultaj sindonemaj kaj aktivaj komitatanoj, dum la plejmulto restas silente. Estus bone, se la Landaj Asocioj kontrolus la partoprenemon de la komitatanoj A por ke ili pli aktive reprezentus la interesojn de la koncernaj landoj. Mi subtenas ankaŭ la duobligon de la nombro de komitatanoj B por ke la membroj estu pli juste reprezentataj.

Kion vi ĝenerale opinias pri laboro de la elirantaj estraro kaj prezidanto?

– Tiu Estraro estas tre dinamika. Ni faras voĉajn kunsidojn ĉiun duan semajnon kaj la interŝanĝo de ĉiutagaj retmesaĝoj estas tre granda. Krom tiuj tut-estraraj kunsidoj kaj komunikoj, estas pluraj aliaj pri specifaj temoj kun la partopreno de la prezidanto, ĜD kaj kelkaj estraranoj.

– Kiel menciite, hodiaŭ la homoj ne plu dependas de la asocio por pluraj aferoj kaj tio kaŭzis falon en la nombro de nia membraro. Sed aliflanke la interreta epoko portis al ni multajn aliajn eblecojn, kiujn tiu Estraro komencis esplori. Ekzemple estas nun pli ol 800 mil lernantoj de Esperanto en Duolingo kaj UEA trovis rimedon por ebligi la kontakton kun ili.

– Asocio, kiu ne adaptiĝos al la moderna reta epoko, simple mortos.Nia prezidanto havas bonan vizion pri tiu necesa adaptiĝo kaj elektiĝis estraranoj, kiuj kundividas tiun vizion. UEA estas granda kaj tradicia asocio, kiu moviĝas malrapide, sed moviĝas. Mi konsideras, ke nun ni estas en la mezo de la vojo al la adaptiĝo al la novaj tempoj kaj la venonta Estraro povos rilkolti la rezultojn de tiu laboro por modernigo.

Kiel vi volus solvi la financajn problemojn de la asocio?

– Ĉi tiu Estraro jam plenumis la plej kuraĝan, malfacilan kaj malpopularan agadon por solvi la financajn problemojn, kio estis redukti la elspezojn pro la oficistaro. La venonta Estraro ricevos la asocion en pli bona situacio kaj havos multajn pliajn eblecojn por finsolvi la problemojn. Ni devas esplori pli funde la eblecojn pri subvencioj kaj ĉefe varbi pliajn membrojn.

Kiel oni povus logi pli da membroj al UEA?

– Mi estas forte konvinkita, ke servoj allogas membrojn, sed ne multajn. La homoj emos aliĝi al la asocio por apogi ĝin, se ili rimarkos, ke la asocio plenumas sian devon informadi pri Esperanto. Mi havas radikalan opinion pri la prioritateco de informado al la ekstera publiko, sed tio ne estos malavantaĝe, ĉar estas pluraj aliaj malsamaj opinioj en la Estraro, Komitato kaj membraro, kiu konservos la ekvilibron. Nuntempe ankoraŭ restas malevkilibro malfavore al informado. Greenpeace havas 4 milionojn da membroj kaj ofertas neniun servon al ili. Sed ĝiaj membroj fidas je la laboro de la asocio kaj malavare apogas ĝin.

Libera Folio aperigas la respondojn de la kandidatoj sen lingvaj aŭ aliaj redaktoj. La respondoj estas publikigataj en tiu ordo, en kiu ili atingas la redakcion.

Du kandidatoj por la prezidanteco de UEA

En aŭgusto finiĝos la dua kvarjara mandatperiodo de Mark Fettes kiel prezidanto de UEA. Tri personoj proponis sin por transpreni la taskon, dum ses personoj, kiujn kontaktis la elekta komisiono, malakceptis. La plej verda el la sinproponintoj ĝis nun ne ricevis subtenon de komitatanoj.

Limdato por kandidati por la posteno de prezidanto estis la 31-a de marto. Kiel la unua sendis sian kandidatiĝon Adalberto Soczówka, kiun la plej multaj kongresemaj esperantistoj rekonas pro liaj tutverdaj vestaĵoj. Li tamen ne havas aliajn konatajn movadajn meritojn, kaj ĝis nun ne ricevis la bezonatan subtenon de du komitatanoj de UEA, do lia kandidatiĝo almenaŭ ĉi-momente ne estas valida.

Laŭ komuniko de la elekta komisiono, jam dum la kongreso en Lisbono estis kontaktitaj tri potencialaj kandidatoj, kiuj tamen malakceptis la taskon. Pliaj tri personoj estis kontaktitaj poste, sed same malakceptis. Tial en la komenco de marto la elekta komisiono faris malferman alvokon.


Duncan Charters

Ĝis la limdato venis du pliaj kandidatoj, kun valida subteno de komitatanoj. Duncan Charters estis proponita de la komitatanoj Bakker-ten Hagen, Buller, Corsetti, Fernández Calienes, Gutiérrez González, Jegorovas, Kóródy, Pietrzak, Tantin Ackermann kaj Yu. Fernando Maia estis proponita de komitatanoj Cid, Huang, Lee, Maertens, Martínez Mateos, Matúšov, Moon, Osipova, Sabiyumva, Spanò kaj Vergara Olavarría.

Fernando Maia estas nuna estrarano de UEA kaj respondecas interalie pri la oficistoj en la Centra Oficejo. Aldone al liaj vastaj respondecoj apartenas Afriko, kulturo kaj kongresoj. Duncan Charters estas lingvoinstruisto, membro de la Akademio de Esperanto kaj antaŭa prezidanto de Internacia Ligo de Esperanto-Instruistoj.


Fernando Maia

La novajn prezidanton kaj estraron de UEA elektos la komitato de la asocio dum la Universala Kongreso en Lahtio en aŭgusto. Jam antaŭ tio la individuaj membroj de UEA devos elekti kvin novajn komitatanojn B. Inter la kandidatoj por B-komitataneco estas ankaŭ Duncan Charters.

Entute alvenis dek kandidatiĝoj por la ses komitatanaj lokoj. El tiuj dek, ok kandidatoj havis la bezonatan subtenon de dek individuaj membroj de UEA el minimume tri landoj. La validaj kandidatoj estas Osmo Buller, Duncan Charters, Emilio Cid, Didier Janot, Aleks Kadar, Lee Jungkee, Michael Boris Mandirola kaj So Jinsu.

Rimarkindas ke tute mankas virinoj inter la kandidatoj.

Libera Folio sendis al ĉiuj kandidatoj je prezidanteco kaj komitataneco demandojn pri iliaj prioritatoj kaj planoj, precipe rilate al la decido de la nuna estraro draste tranĉi la laborfortojn en la Centra Oficejo. La respondojn ni publikigos tuj kiam ili alvenos.

Komitatanoj maltrankvilaj pro la maldungoj

Ans Bakker-ten Hagen, komitatano C de UEA, alvokis la estraron “haltigi ĉiun paŝon, kiu kondukas al ŝanĝoj en la laborhoroj de la stabo en la Centra Oficejo” kaj petis siajn komitatajn kolegojn pri subteno. Dum 24 horoj la alvokon ripetis kvar pliaj komitatanoj.

Ŝi argumentas, ke la fina respondeco estas ĉe la komitato kaj tiuj “drastaj aranĝoj” bezonas ĝian aprobon. Oni ne endanĝerigu la strukturon de la asocio kaj la administradon. Bakker-ten Hagen substrekis, ke ŝi ne volas bloki reformojn, sed ili postulas unue bonan pripenson pri la konsekvencoj:

– Komprenu min bone: mi ne kontraŭstaras drastajn paŝojn. Se tio necesas, estu tiel. Sed tiuj paŝoj baziĝu sur plano por la estonto. Plano, kiu montras la konsekvencojn kiuj estiĝas pro malpli da laborhoroj. Plano kiun la komitato traktu antaŭ nerenverseblaj decidoj flanke de la estraro.

Ŝi prezentis ruĝlitere alvokon kaj petis ke la aliaj, kiuj konsentas kun ĝia enhavo, kopiu ĝin kaj afiŝu en la komitata diskutlisto kun propra subskribo:


Ans Bakker-ten Hagen,
fonto: Vikipedio

Mi, Ans Bakker-ten Hagen, komitatano C en la Komitato de UEA, urĝe petas al la Estraro kaj al la Ĝenerala Direktoro haltigi ĉiun paŝon, kiu kondukas al ŝanĝoj en la laborhoroj de la stabo en la Centra Oficejo.

Anstataŭ tio la Estraro prezentu al la Komitato planon por la estonto de UEA kun diversaj hipotezoj kaj la financaj konsekvencoj. Inter tiuj estu prezento de (malpli da) dungitoj en la C.O. kun malpli da laborhoroj kun klara bildo kiuj laboroj ne plu estos farataj.

Tiu plano atingu la Komitaton kun la Invito al kaj la Tagordo por la Komitatkunsido en Lahti. (Komitata Regularo, paragrafo 4.5.)  Necesas gardi tiun tempolimon por ke la Komitatanoj A havu okazon interkonsiliĝi kun siaj Landaj Asocioj.

En la unuaj 24 horoj post tiu alvoko, kopiis ĝin kaj subskribis kvar pliaj komitatanoj, inter kiuj eksaj ĝenerala direktoro kaj ĝenerala sekretario de la asocio: Edvige Ackermann, Ileana Schrøder, Osmo Buller kaj Barbara Pietrzak. Tre rapide respondis Mark Fettes, la nuna prezidanto de UEA:

– La nuna vojo, kiun ni sekvas, estas la sola laŭstatuta kaj laŭleĝa vojo. Mi komprenas, ke ĝi ne estas plaĉa. Nek al mi ĝi plaĉas. Sed via alternativo ne povas funkcii. Kompreneble ni havas planon por la daŭra plenumo de la esencaj laboroj kaj servoj de la Oficejo, sed kiel mi jam skribis, mi ne povas detaligi tion nun, ĉar temas pri la rajtoj de la dungitoj mem private trakti kun sia dunganto. Ni informos la komitaton pri tio tuj, kiam ni povos.

Je tiu mesaĝo reagis Brian Moon, kiu ankoraŭ ne subskribis la alvokon de Ans Bakker-ten Hagen, sed aliĝis al la maltrankvilaj voĉoj:


Brian Moon parolas.

– Mi ĝis nun ne aliĝis al la alvoko de Ans, sed ŝia iniciato enhavas ion esence pravan. Oni povas miri, ke la “sola laŭstatuta kaj laŭleĝa vojo” baze signifas meti la ĉaron antaŭ la bovojn. Kiel oni povas bonorde redukti la laborhorojn en Centra Oficejo, do redukti la salajrokostojn, sen antaŭe difini, kiuj estas la prioritataj laboroj? Kaj necesas ankaŭ pripensi, kiuj laboroj estas nepre farendaj en Centra Oficejo anstataŭ aliloke. Kaj rigardi al la labormetodoj. Maljam post tio eblas senchave plani la pluan funkciadon per reduktitaj laborhoroj.

La kondiĉoj pri maldungo aŭ limigo de la laborhoroj, kiujn la 1-an de aprilo ricevis la oficistoj deĵorantaj en Roterdamo, ne estis publikigitaj. En la unua sciigo pri la afero Mark Fettes informis, ke ili havas tempon por decidi ĝis la 10-a de aprilo. Kaze de akcepto sekvas laŭleĝa dusemajna periodo por repripensi la aferon. Ĝis nun ne estas klare pri kiuj taskoj plenumataj en la oficejo oni rezignus entute kaj kiujn oni transdonus al aliaj personoj kaj laŭ kiuj kondiĉoj.

– Ni raportas al la komitato, kiom ni povas. Ni daŭre faros tiel. Ĝi jam devas doni la ĝeneralan gvidon por tiu pli konkretaj kaj detalaj decidoj. En la fino la respondeco pri tiuj decidoj devas kuŝi ĉe mi – skribis en la komitata diskutlisto Mark Fettes, provante tiel fermi la ondon de maltrankvilaj voĉoj.

UEA maldungas oficistojn

Fine de sia dua oficperiodo la prezidanto de UEA decidis draste redukti la elspezojn por salajroj en Roterdamo. Lunde la oficistoj de la Centra Oficejo havis kunsidon kun advokato de UEA, kiu sciigis ilin pri la propono maldungi iujn el ili kaj tranĉi labortempon kaj salajron ĉe preskaŭ ĉiuj aliaj.

Mark Fettes informis la komitaton pri tiu plano nur marde, sen antaŭa diskuto pri la afero. Li pravigis tiun elpaŝon per la komitata decido el Lisbono, laŭ kiu la deficito de UEA en 2020 ne rajtas superi 70 631 eŭrojn.


Mark Fettes

– Ĉiu, kiu iomete konas niajn financojn, komprenos, ke ni povos atingi tiun celon, nur (interalie) per redukto de niaj elspezoj por salajroj, skribis al la komitato Fettes.

Kvankam la decido grave influos ne nur la oficejon, sed la tutan asocion, la supera organo de UEA ne estis konsultita pli frue. Ne estas eĉ klare, ĉu la decidon aprobis la estraro, ĉar laŭ la mesaĝo estas la prezidanto (kaj ne la estraro) kiu “instrukciis al la ĝenerala direktoro antaŭ deko da tagoj, ke li iniciatu tiun procedon” laŭ la plano ellaborita konsulte kun la prezidanto.

Pri la plano ne sciis ankaŭ alia organo de la asocio, komisiono pri financo. Pri tio informis publike Osmo Buller, ĝia membro kaj la antaŭa ĝenerala direktoro de UEA:

– Ekde novembro Renato [Corsetti] kaj mi proponadis okazigi kunsidon de la komisiono en la CO por povi funde konatiĝi kun la financa situacio, kio ne eblas rete aŭ skajpe, sed tion ĉiam rezistis Martin [Schäffer] malgraŭ tio, ke ni pretis pagi mem niajn veturkostojn. Post la novaĵo de Mark tiu rezisto aperas en tre dubinda lumo.

En praktiko la “redukto de la elspezoj por salajroj” signifas maldungon de du laboristoj kaj limigon de la labortempo kaj salajro de preskaŭ ĉiuj ceteraj. Laŭ informoj de Libera Folio la redukto ne tuŝos ĉiujn. Ĝi certe ne estos problemo de Martin Schäffer, la nuna ĝenerala direktoro, kiu fakte estas la sola dungito kiu ne laboras konstante en la oficejo, sed nur vizitas ĝin de tempo al tempo.

Ne estas klare kiu transprenu taskojn de la nunaj oficistoj. Ili jam nun devas barakti kontraŭ malfruoj kaŭzitaj pro la amaso de taskoj por tiuj nesufiĉaj laborfortoj. Simile, estis proponita neniu solvo por ili – tiuj homoj aranĝis sian privatan kaj profesian vivon laŭ la bezonoj kaj postuloj de UEA kaj nun devus serĉi partatempan kromlaboron por povi entute vivteni sin.

Lunde matene en la CO okazis kunsido, en kiu advokato de UEA prezentis la aferon al mirigitaj oficistoj. La dungitoj ricevis proponon pri speciala kontrakto, laŭ kiu kontraŭ “diversaj avantaĝoj” ili unuope konsentu rezigni pri la laboro aŭ labori partatempe kontraŭ limigita salajro.

– Temas pri diversaj reduktoj en la labortempo, depende de la taskaro kaj situacio de ĉiu oficisto. Kompreneble ĉiu el ili rajtas malakcepti nian proponon, klarigis Fettes.

La kondiĉoj prezentitaj al la oficistoj ne estas konataj.

– Ĉiu koncerna oficisto havas ĝis la 10-a de aprilo por decidi, ĉu libervole subskribi portempan kontrakton kun UEA, kaj poste du pliajn semajnojn por eventuala repripenso – klarigas Mark Fettes.

Kaze de ilia malaprobo UEA devus turni sin al la ŝtataj instancoj en Nederlando kaj submeti la aferon por ilia decido. La maldungo ne estas ebla sen ilia konsento, ĉar ĉiuj oficistoj havas konstantan kontrakton kun UEA.


Osmo Buller

La limigo de la asocia deficito ĝis iom pli ol 70 mil eŭroj, decidita en Lisbono laŭ propono de Didi Weidmann, rilatas tamen al la sekva jaro, tial povas mirigi la subita kaj rapida agado pri tiu demando.

La buĝeto por 2020 estos traktita de la komitato nur en julio, en la kongresa kunveno en Lahtio. Tiam ekos la nova oficperiodo de la komitato, kiu komencos sian laboron per elekto de la nova estraro.

– Temas pri decido kun tiel gravaj konsekvencoj por la funkciado de la tuta Asocio kaj ne nur de la CO, ke ne eblas pravigi, ke faras ĝin la nuna Estraro, kies mandato estas jam ĉe la fino, argumentas Buller.

Li esprimis plenan solidarecon kaj subtenon al la oficistoj de la Centra Oficejo, kaj konsilis ilin rifuzi la proponon de Mark Fettes kaj Martin Schäffer.

Libera Folio sekvos la okazaĵojn kaj raportos kiam aperos novaj faktoj kaj komentoj pri la afero.

Tubaro: nova retejo por trovi esperantlingvajn videojn

Aperis nova esperanta retpaĝo: Tubaro. Ĝi mem ne proponas novan enhavon, sed per ĝi pli facilas trovi esperantlingvajn filmetojn en YouTube. Rogier Huurman intervjuas por Libera Folio la kreinton, Pablo Busto. Li jam estas konata pro siaj kantoj por infanoj, el kiuj Dek Bovinoj estas la plej fama. Tubaro aperis en la komenco de februaro de tiu ĉi jaro. Je la momento kiam ni verkas tiun ĉi artikolon, estas pli ol 800 filmetoj en la retpaĝo, el kiuj 550 estas markitaj kiel esperantlingvaj.


Emblebo de “Tubaro”

Libera Folio: Kio estas la celo de Tubaro?

Pablo Busto: – Ĉefe, konkeri la mondon, sed unue, ni celas montri filmojn en Esperanto en koncentrita loko. Estas ege malfacile trovi filmojn en Esperanto, la nunaj serĉiloj montras rezultojn laŭ via historio, kaj, kompreneble, ni ĉiuj retumas pli ofte en nia lingvo ol en Esperanto. Do, se iu faras la kutiman serĉon “esperanto”, plej eble vi trovos filmojn en via lingvo pri Esperanto, ne esperantajn filmojn.

Kiuj homoj estas malantaŭ Tubaro?

– Estas kelkaj, sed la plej videbla estas mi, la aliaj preferas ne esti publike konataj. Sed honeste, mi pensas ke ĉiu, kiu faras filmon en esperanto estas parto de Tubaro, platformo sen enhavo estas nenio.

Kiel filmetoj aperas en Tubaro?

– Ni celas fari ĉion laŭeble aŭtomate. Ni havas programojn, kiuj serĉas en YouTube per kelkaj ŝlosilvortoj, kaj montras ĉiujn novajn filmojn. Krome ni sekvas kelkajn kanalojn (evildea, muzikumejo, scivolemo…), pri kiuj ni certas, ke 90% el ilia enhavo estas en Esperanto, kaj, eĉ se la serĉilo ne trovas, ajna nova filmo aperos. Kaj por iomete pli certi ni havas ankaŭ liston de blokitaj kanaloj, kiuj estas kutime trovataj, sed ilia enhavo ne rilatas al Esperanto (futbala teamo, muzika grupo el Kostariko, Dancejo el Bonaero…). Pro tio, ke tiu serĉmaniero ne perfektas, ni ebligis ke homoj proponu anonime novajn aŭ malnovajn filmojn, sed tiuokaze, por eviti spamatakon, administranto kontrolas antaŭ publika alŝuto.

Kiom da laboro estis krei la retpaĝon?

– Multe pli ol pensite! Ni komencis antaŭ 1 jaro, pli malpli. Sed ni ne diskonigis ĝin ĝis havi sufiĉe da certeco ke estas ne tre gravaj eraroj en ĝi. Multaj esperantaj retejoj fiaskis pro tro frua publikigo.


Pablo Busto

Ĉu tiu ĉi tuta projekto estas farita por plipopularigi Dek Bovinojn?

– (Ridas.) “Dek Bovinoj” montris al mi, ke ekzistas homoj interesitaj pri esperanto, sed ekzistas ankaŭ grava problemo: mankas interligo inter multaj interesaj aferoj. Ekzemple, alia projekto kiun mi partoprenas, “Muzikumejo”, ricevas tre malmultajn vizitojn de aliaj esperantaj filmoj, kaj tio simple ne sencas. Tial la decido fari Tubaron. Montri tion kio ekzistas aliloke, sed malfacile troveblas. Estus maleble konvinki kreantojn translokiĝi al nova servo.

Ĉu vi havis problemojn pro maltaŭga enhavo?

– Kompreneble jes, tio estis antaŭvidebla. Ĉirkaŭ 20% de la aŭtomataj trovaĵoj estis maltaŭgaj (komprenu “maltaŭga” kiel “neesperanta” kaj “nerilata” enhavo). Momente ni solvas tion permane, sed ni planas fari aŭtomatan administrilon, kiu faros tion laŭ la raportoj de la uzantoj.

Kiel la montrataj filmetoj estas ordigitaj?

– Kelkmaniere: defaŭlte laŭ ordo de apero en Tubaro. Sed ni ebligas kelkajn aliajn ordigojn: “laŭ la aĝo de la filmo en sia platformo”, laŭ la kvanto de komentoj, ŝatoj, kaj la plej interesa, miaopinie, laŭ la lasta komento. Tio ebligas, ke homoj pli facile trovu respondojn kaj reagojn al iliaj komentoj.

Ĉu eblas spekti sinsekvon da filmetoj de la sama kreinto aŭ pri sama temo?

– Ankoraŭ ne. Ni ŝatus ebligi tion, kaj teknike estas sufiĉe facile, sed tio estas iomete tikla temo. Laŭ la kondiĉoj de YouTube, se ni farus tion, la spektaĵoj tra Tubaro ne estus enkalkulitaj de YouTube, kaj ni ne ŝatus “forŝteli” spektojn de kreinto. Ni volas pli esplori la temon por ebligi tion.

Kiujn aliajn funkciojn vi pripensas aldoni?

– Multegajn! La plej grava: ni laboras pri algoritmo pri populareco. Nuntempe Tubaro povas aspekti iomete ĥaosa (malnovaj kaj novaj filmoj miksitaj), kaj ni celas uzi la ĉefan paĝon de aperu.net kiel pli trankvilan kaj malpli ĥaosan paĝon, por ke iom post iom aperu filmoj, sed certigante ian minimumon de kvalito aŭ aktiveco. La unuaj provoj de tiuj algoritmoj komenciĝos post 1 aŭ 2 semajnoj. Ni planas ankaŭ enkategoriigon de filmoj, por helpi la rekomendilon trovi similajn filmojn.

Ĉu videblas iu efiko de Tubaro al la esperantlingva filmetaro?

– Dankon pro tia demando, la prej grava afero estas, ke Tubaro estu utila: iomete, jes. De tiam, kiam ni lanĉis Tubaron, neniu el la kanaloj, kiujn mi kunestras, alŝutis novan filmon, do mi ne havas certan mezuron. Por grandaj kanaloj kiel Evildea aŭ Esperanto Variety Show mi pensas, ke Tubaro estas momente sensignifa, sed por malgrandaj aŭ novaj kanaloj Tubaro estas inter 10% kaj 50% de la vizitoj. Sed ni jam rimarkis, ke preskaŭ 50% de la homoj, kiuj spektas unu filmon en Tubaro, spektas alian el niaj rekomendoj. Tio estas multe pli ol la rekomenda proporcio de YouTube ekzemple. En Youtube nur 10% de homoj, kiuj spektas filmon en la kanalo, spektas alian filmon de la kanalo, ili foriras al aliaj rekomenditaj filmoj, kiuj kutime ne estas en Esperanto. Sed ankoraŭ la kvanto da la datumoj estas ne sufiĉe granda por konsideri ilin statistike signifaj.

Intervjuis Rogier Huurman

Nomoj de kandidatoj por B-komitataneco ĉe UEA ankoraŭ ne diskonigitaj

Jam tri semajnojn la Centra Oficejo de UEA ne aperigas la nomojn de la kandidatoj, dezirantaj fariĝi la B-komitatanoj de UEA. Kialoj de tio estas malklaraj, tamen laŭ informoj de Libera Folio temas pri 8 kandidatoj por 5 lokoj.

La Centra Oficejo de UEA ĝis nun ne diskonigis la nomojn de individuaj membroj, dezirantaj fariĝi B-komitatanoj de UEA. Je la tago de publikigo de ĉi tiu novaĵo mankis iu ajn informo flanke de la CO. La limdato por sendi kandidatig/-iĝojn estis la 28-a de februaro 2019. En la jaro 2016, kiam estis anoncita antaŭa elekto de la komitatanoj B, la listo estis preta jam la 3-an de marto.


Komitatkunsido de UEA, 2018

Responde al la demando de Libera folio pri la dato de aperigo de la nomoj, la ĝenerala direktoro de UEA Martin Schäffer koncize skribis, ke “UEA post pretigo dissendos oficialan komunikon pere de la Gazetaraj Komunikoj”. Sekvinta demando pri ĉu estis sufiĉe da kandidatigoj restis senresponda. Laŭ informoj de Libera Folio estas ok personoj, kiuj proponis sian kandidatiĝon por kvin lokoj.

En la nuna konsisto de la supera gvidorgano de UEA membras kiel necese 6 komitatanoj B, inter kiuj estas tri estraranoj de UEA (Mark Fettes, Stefan MacGill, Emílio Carlos Vaz Cid). 5 pliaj estraranoj ne havas la saman statuson. La kvanto de komitatanoj B dependas de la kuranta kvanto de membroj en UEA mem. La individuaj membroj rajtas elekti unu Komitatanon B por ĉiu komencita milo da individuaj membroj. La CO devas kontroli, ke kaj la kandidatoj kaj iliaj subtenantoj plenumas la kondiĉon pri membreco.

Nova Direktivo de EU pri kopirajto povos damaĝi minoritatajn lingvojn

Nova direktivo pri kopirajto minacas plurajn lingvojn kaj ankaŭ agadon de multaj aktivuloj. “Kiel ni vidas en Esperantujo, sufiĉe multe de la enhavo en minoritataj lingvoj estas farata de volontuloj en ilia libera tempo. Ili faras tion pro ĝojo el la kreemo. Ĉu, se oni devos defendi sin, oni ne perdos sian motivon?”, demandas Václav Zouzalík.

Jam dum pli ol unu jaro oni diskutas pri nova Direktivo pri Kopirajto en Unuiĝinta Cifereca Merkato. Ĝi estis menciita en decembra artikoleto ĉe Libera Folio, Muzikumejo en danĝero. En la artikoleto temis pri Artikolo 13 de la Direktivo, kiu havas potencon ne influi nur unu projekton, sed praktike ĉiujn minoritatajn lingvojn en EU, al kiuj apartenas ankaŭ Esperanto.

La proponata Direktivo pri Kopirajto en Unuiĝinta Cifereca Merkato devus starigi komunajn normojn pri kopirajto en la tuta Eŭropa Unio. La rolo de la Direktivo ne estas nur normiga, sed ankaŭ noviga, certe kun bonaj celoj, sed ankaŭ kun almenaŭ diskuteblaj rimedoj.


Bildo: gotphotos / shutterstock.com

Artikolo 13 starigas jenajn novigajn principojn:

– Interretaj servoj por publike kundividi verkojn rajtos permesi al la uzantoj kundividi nur verkojn por kiuj ili havos permeson per kontrakto aŭ verkojn, kiuj ne plu estas kopirajte protektataj (ĝenerale 70 jarojn post la morto de aŭtoro aŭ kiam temas pri verko de popola kulturo).
– La servoj devos kunlabori kun la rajtoposedantoj (aŭtoroj, eldonejoj kaj iliaj reprezentantoj) pri malpublikigo de verkoj, por kiuj ili ne havas rajton kundividi.
-Se la servo malpermesos alŝuti la verkon eĉ se ĝi ne kontraŭas ies ajn protektatan rajton, la alŝutinto havos la rajton apelacii kaj la servo devos home rekontroli la procedon. Se necesos pruvi, ke oni alŝutas la verkon surbaze de escepto en aŭtorrajta leĝo, la alŝutinto povos komenci la pruvproceson antaŭ kortumo.
– La servoj estos respondecaj pri gardado de enhavo, kiun ili kundividas. (Ĝis nun respondecas unuopaj alŝutintoj.)

Se por vi “la servoj” sonas tro ĝenerale, vi povas sur ilia pozicio imagi ekz. Jutubon, Vimeon, SoudCloud aŭ Pastebin.

La Direktivo je la 13-a de februaro trapasis la traktadon ĉe la Konsilio de Eŭropa Unio, kie estas reprezentantoj de ĉiuj membroŝtatoj, sed la problemaj partoj ne multe ŝanĝiĝis. La rezultan tekston vi  povas legi nur en ĝia neoficiala versio.

La problemo kun minoritataj lingvoj aperas ĉe la punkto de kontrolo, ĉu la alŝutata aŭ alŝutita verko (filmeto, muzikaĵo, podkasto, teksto) estas kopirajte protektata aŭ ne. Se vi unuafoje alŝutos vian propran filmeton, vi verŝajne tuj donos al Jutubo rajton kundividi vian filmeton (samkiel nun). Sed se vi en la video uzus poemon de jam longe mortinta poeto aŭ popolan kanton, Jutubo devos rekoni ĉu vi rajtas aŭ ne rajtas kundividi la poemon aŭ kanton.

Tio ne estas malfacila tasko, se temos pri kantoj de grandaj studioj (ili certe provizos Jutubon per ĉiuj bezonataj informoj), sed pli granda la problemo estas ĉe malgrandaj nekonataj (aŭ malaperintaj) eldonejoj kaj ĉe popola kulturo. Imagu, ke vi devus taksi videon de amatora romaa muzikgrupo el Rumanio ludanta romaan popolan kanton, sed jam antaŭe registritan de alia pli konata romaa muzikgrupo el Moldavio. La servoj certe ne dungos parolantojn de ĉiuj lingvoj en Eŭropo.

Kaj la amplekseco de la problemo pligrandiĝas laŭ la nombro de la diversaj verkoj. En nur unu video de Internacia Vespero mi povas havi dekojn da originalaj kaj tradukitaj poemoj kaj kantoj el diversaj landoj. Kiom da tempo la taksisto donos al unuhora video, se aliaj uzantoj alŝutas pliajn siajn videojn?

Se la servo estos plene respondeca pri la enhavo kiel proponite, kaze de dubo, ĉu iu verko damaĝas ies kopirajton aŭ ne, estas por ili pli sekure simple malpermesi la publikigon kaj lasi la alŝutinton defendi sin.

Certe la grandaj servoj utiligos aŭtomatajn programojn por kontroli la videojn, sonregistraĵojn kaj tekstojn. Verŝajne kune kun homa kontrolo. Jutubo jam uzas sian sistemon por kontroli la kopirajtan staton de alŝutitaj videoj, sed foje kun grandaj eraroj. Komence de la pasinta jaro la aŭstralia muzikisto Sebastian Tomczak ricevis kvin raportojn pri lezo de kopirajto ĉe sia video kun blanka bruo. Kelkajn monatojn poste la samo okazis al la muzikprofesoro Ulrich Kaiser el Germanio kun ne-plu-protektataj muzikaĵoj de Johano Sebastiano Baĥo.

Kiel ni vidas en Esperantujo, sufiĉe multe de la enhavo en minoritataj lingvoj estas farata de volontuloj en ilia libera tempo. Ili faras tion pro ĝojo el la kreemo. Ĉu, se oni devos defendi sin, oni ne perdos sian motivon? Por lingvoj, kiuj ne havas televidelsendojn (kaj foje ankaŭ ne radioelsendojn) tio povas esti laŭvorte mortiga afero.

Kontraŭuloj de la proponata Artikolo 13 (sed ankaŭ de simile diskutata Artikolo 11) jam anoncis protestojn por la 23-a de marto en diversaj eŭropaj urboj. La homoj ankaŭ kontaktas eŭropparlamentanojn por ke ili publike starigu sin kontraŭ Artikolo 13.

Václav Zouzalík

Posedanto de esperanto.com: Ĉiu movado suferas pro egooj kaj manko de kunlaboremo

Posedanto de la domajnoj esperanto.com, esperanto.info kaj esperanto.tw, en Germanio loĝanta usonano Steve Cobb rakontis en intervjuo al kunredaktoro de Libera Folio, Grigorij Arosev, kiel li sukcesis akiri la domajnojn, pri sia sperto rilate pluvendon, administradon kaj distribuadon de la funkcioj de la retejoj. “Ni esperantistoj ne sukcesas allogi neesperantistojn pro nia alia, nepraktika pensmaniero”, – diras Cobb.


Steve Cobb (foto el lia arkivo)

Libera Folio: Kara Steve, kiu vi estas en la Esperanto-movado? Kiel vi priskribas vin mem?

Steve Cobb: – Mi estas kaliforniano, sed post la universitato mi loĝis kaj laboris ĉefe en la eksa Sovetunio kaj en Germanio, kie mi estas nun. Mi esperantistiĝis en 1987 dum mi laboris somere en Finlando. En librovendejo en Helsinki mi rimarkis serion da bluaj lernolibroj Teach Yourself, kaj inter la lingvoj estis la svahila kaj Esperanto. Mi pensis, “Swahili – cool! [mojose!]” kaj “Esperanto – what’s that? [kio estas?]” Mi tralegis la libron, enamiĝis en la lingvon kaj tuj fariĝis iĉisto. Dum kvin jaroj mi kredis, ke Esperanto estas nur interesa lingva ludilo. Nur poste mi eksciis pri Esperantio, pri la aranĝoj kaj kulturo, kaj pri planlingvoj ĝenerale.

Mi antaŭenpuŝas Esperanton ĉar ĝi estas eleganta (malgraŭ la difektoj), ne pro iu ajn alia ideologio. Daŭre iritas min, ke mi trovis Esperanton tre hazarde, kaj ke la plejmulto de la homoj neniam aŭdos pri ĝi. Mi miras, ke Esperanto ne pli videblas, kaj ne videblas pli alloge. En la Esperantomovado mi antaŭe faris varbilojn, plej sukcese la unuajn normalajn ŝnurojn por nomŝildoj en aranĝoj. Mi mendis la Esperantan eldonon de la ĉarma libro La Aventuroj de Jonathan Gullible, belege tradukita de Evgenija Amis (antaŭa redaktisto de Kontakto) kaj eldonita de Impeto. Mi posedas la domajnojn esperanto.com, esperanto.info, esperanto.tw, kaj, ĝis antaŭ unu jaro, esperanto.co. Mi longe miris pro la potencialo de la interreto interligi kaj povigi esperantistojn; ŝajne ĝi savis la movadon.

En mia alia vivo mi agas pri homaj rajtoj, nuntempe pri la reformo de balotsistemoj, ĉefe en Usono.

Kio estas la historio pri la aĉetoj de la supremenciitaj “esperanto”-domajnoj? Kiel vi sukcesis aĉeti ilin? Kiel vi volis/volas ilin utiligi?

– Mi aĉetis esperanto.com antaŭ pli ol dek jaroj en septembro 2008, post longaj negocoj kun la tiama posedanto. Li ne estis esperantisto, li ne tre fidis kaj ne tre estimis esperantistojn post jaroj da neseriozaj klopodoj persvadi lin fordoni sian domajnon. Esperanto.info mi akiris antaŭe, mi ne memoras precize. Longe ĝenis min, ke en la ĉefaj domajnoj kun la vortoj “esperanto” mankis bona Esperanta enhavo, kaj en la domajnoj de la ĉefaj Esperantaj retejoj mankis la vorto “esperanto”. Hontinda afero.

Mi havis la ĝeneralan ideon, ke Esperanto.info estu por informo pri la lingvo, esperanto.com estu por komerco, esperanto.net estu socia reto, kaj esperanto.org estu por organizoj. La posedantoj de la aliaj domajnoj ne akordis kun mi, do mi kunlaboris kun [la nuna redaktoro de la UEA-revuo “Esperanto”] Dima Ŝevĉenko por fari la retejojn de esperanto.com kaj esperanto.info. Fakte, mi ne kunlaboris: ĉe esperanto.com Dima faris ĉion, kune kun sia edzino Anna Striganova, kaj ĉe esperanto.info Judith Meyer ankaŭ partoprenis. Mi simple provizis ilin per la domajnoj. Fakte, tio estas mia filozofio por la ĉefaj Esperantaj domajnoj: ili tro gravas por esti okupitaj de nur unu homo aŭ mallarĝa grupo. En mia rolo kiel gardisto, mi provizas per subdomajnoj diversajn grupojn kaj projektojn, se ili havas bonan, kongruan celon. Ekzemple, ĉe learn.esperanto.com Georg Jähnig faris Esperanto-kurson laŭ la Zagreba metodo.

Tamen viaj ideoj ne plene realiĝis (aŭ tute ne). Kial? Ĉu vi sentas ankaŭ vian respondecon pri tio?

– Mi havis multe da ideoj – ili ne povis ĉiuj realiĝi plene. Sed la ĉefaj jes, almenaŭ por kelkaj jaroj. Surbaze de la populara enhav-mastruma sistemo (EMS) Drupal 6, tradukita en Esperanton, Dima Ŝevĉenko kreis ĉe esperanto.com la la socian reton “Nia Komunumo” – nur kun la helpo de Anna Striganova kaj eble 3 000 eŭroj de mi. La servilo kostis eble 1000 eŭrojn jare – malmulte por organizo, sed multege el la poŝo de paro da junaj rusoj.

La retejo funkciis pli ol 8 jarojn – de 2010 ĝis 2018, kaj ĉe la fino havis ĉ. 5000 uzantojn. Ĝi estis sufiĉe aktiva: ĉiutage aŭ preskaŭ aperis novaj blogaĵoj. Laŭ kutimaj normoj, esperanto.com sukcesis, sed povas diri nur Ŝevĉenko, ĉar li enmetis la fortostreĉon. Sed ke ĝi fine ne estis plu tenebla, tio estas malsukceso. Kion faras aliaj kun siaj rimedoj, tio estas ilia afero, sed jes, mi respondecas pri la miaj.

Ĉiuj havas siajn celojn, kaj kialojn. Kiel mi diris, mi antaŭenpuŝas Esperanton ĉar ĝi belas, sed mi devas agnoski duan kialon: instigas min, ke Esperanto ofte estas mokata. Mi ne menciu Esperanton en la laborejo. Kiam mi diras, ke mi parolas Esperanton, oni malofte reagas pozitive. Ni ĉiuj konas la tipajn reagojn, kaj ni ĉiuj havas niajn kutimajn respondojn. Pli facilus trakti tian mokadon se ni povus ne argumenti, sed montri. Mia plej efika respondo estas ludi Esperantan muzikon, sed tio ne ĉiam eblas. Bonus havi pli da altkvalitaj libroj por montri, sed pro la prezoj de libroservoj mi miras ke iu aĉetas ion ajn. Mi malfacile kredas, ke la prezoj maksimumigas profiton, sed ili certe ne maksimumigas distribuadon.

Do, pro tiuj du kialoj mi havis triopon da celoj:
– antaŭenpuŝi Esperanton, pri kiu malmultaj eĉ aŭdis,
– plialtigi la publikan aspekton de Esperanto, ke ĝi estu estiminda,
– fari komunajn rimedojn por faciligi la kreadon de bonaj retejoj.


Aspekto de la ĉefpaĝo de uea.org (stato je la 11.02.2019)

Por atingi la celojn mi havis unu solvon: modernan retejon kun la vorto “esperanto” en la domajno, kies teknologio kaj teamo povus subteni aliajn retejojn. La unua paŝo estis la domajno. Fakte, mi negocis por esperanto.com, atendante ke ĝin aĉetos UEA. La posedanto finfine konsentis pri prezo de 7000 usonaj dolaroj plus tri postuloj (ekzemple retpoŝtadreso), tio estas nekredeble favoraj kondiĉoj. Sed UEA ne interesiĝis. Ili diris, ke la prezo tro altas (malgraŭ mia oferto de 2000 dolaroj), ke ili jam havas domajnon, kaj ke ili ne povas garantii plenumi la postulojn. Mi miregis. Ni esperantistoj ne sukcesas allogi neesperantistojn pro nia alia, nepraktika pensmaniero.

Bone, mi mem aĉetis la domajnon, kontraŭ 11 000 dolaroj. La dua paŝo estis la teknologio. Moderna retejo ofte baziĝas sur EMS. Ĝangalo.com, ekzemple, estis konstruita sur la EMS XOOPS. [La posedinto de Ĝangalo] Flavio Rebelo ŝanĝis ĝin multe, kaj nomis la rezulton “E-XOOPS”. Kiam vi faras aŭ ŝanĝas softvaron, vi akceptas la respondecon subteni ĝin. E-XOOPS finfine mortis, kaj Ĝangalo malaperis. Io simila okazis kun la originala Amikumu (la antaŭa socia reto, ne la nuna aplikaĵo). Kelkaj aliaj memfaritaj retejoj, financitaj de ESF, rimarkinde lernu.net, vivas jam longe, sed kun enormaj buĝetoj. Mi volis eviti tiajn kompatindajn sortojn kaj altajn kostojn per elektado kaj tradukado de populara EMS. Estus bone, se la teknika Esperanto-komunumo konsentus pri normo, sed tio ne okazis. Estis tro da opinioj (ĉiu programisto preferas siajn konatajn ilojn), kaj tro da konfliktaj egooj kaj celoj. E@I estus la ĝusta organizo por kunordigi la normojn, sed ili junis, kaj fantaziis produkti la memfaritan EMS de Lernu. Do mi elektis la popularan kaj respektatan EMS Drupal. Por traduki ĝin mi dungis Chuck Smith, kiu faris tion bonege.

La tria paŝo estis konstruado de la retejo. Eĉ surbaze de EMS la laboro estis enorma, kaj Dima Ŝevĉenko ne estas programisto. Vere mirinde, ke li kaj Anna Striganova tion faris duope. La lasta paŝo estis allogi teamon por subteni kaj kreskigi la retejon, kaj ĉi tie, kompreneble, aperis problemoj. Nek Ŝevĉenko nek precipe mi bone kontaktumas aŭ konstruas teamojn. Ni ne sukcesis allogi pli da kunlaborantoj por konstrui pli ĉe la retejo, nek monigi la retejon kaj dungi helpon. Estas nereale atendi, ke granda softvara programo funkcios eterne surbaze de individua heroado. Drupal 7 aperis, kaj Drupal 8 – Drupal 6 ne plu estis subtenata. Ĝisdatigi la retejon postulus enorman forton, kaj Dima Ŝevĉenko jam havas aliajn interesojn kaj respondecojn.

Okazis la atendita fino: Drupalgeddon, serioza truo en la sekureco de Drupal. Ni devis aŭ ĝisdatigi ĝin aŭ malŝalti la retejon, kaj ni elektis la duan. Tiaj truoj ekzistas en ĉiu softvaro, kaj finfine hakistoj malkovras kaj ekspluatas ilin. Drupal fakte estas bone preta, kun sia sekureca teamo, sed ankaŭ la subtenistoj de retejoj devas esti pretaj; al ni ne sufiĉis la rimedoj.

Esperanto.com montris, ke granda socia reto povas esti farita malmultekoste kun malmulte da hompovo. Krome ĝi montris, ke retejo bezonas teamon, ĉu volontulan ĉu pagatan. Ni fakte havis malgrandan grupon da drupalistoj, ekzemple Joan Català , kiu faris surbaze de Drupal la retejojn Pasporta Servo (jam antaŭa versio) kaj Klaku, sed iliaj retejoj havis similajn sortojn. Esperanto.de ankoraŭ uzas Drupal. Mi ne plu sekvas tiujn aferojn, sed laŭ mia scio la Esperanta komunumo neniam interkonsentis pri komunaj iloj kaj rimedoj. Probable tio jam ne eblas, ĉar teknologioj kaj iloj multobliĝas.

Nun “esperanto”-retejoj funkcias nur ĉe la domajno “.net”. La ceteraj ‒ .info, .com kaj .org fakte estas malaperintaj. Ĉu tio ne estas en si mem diagnozo por la movado?

– Bonaj Esperanto-domajnoj gravas, sed pli gravas bonaj Esperantaj retejoj. Ili ekzistas (ekz. la landaj retejoj esperanto.co kaj esperanto.de), sed ĉu ili sufiĉas? Eble iu faru ĉiujaran premion kiel la Webbys. Taksi Esperanto-retejojn laŭ kriterioj (ekz. graveco, funkciado, uzebleco, beleco, kreemo), en diversaj kategorioj (ekz. landaj organizoj, komunikado, komerco, arto). Ke la komuna kalendaro de Esperantaj eventoj daŭre restas statika paĝo profunde kaŝita sub la demajno eventoj.hu… Mi miras. Certe restas ebloj por plibonigi la virtualan Esperantion.


Aspekto de la ĉefpaĝo de esperanto.info (stato je la 11.02.2019)

Pri la ĉefaj domajnoj, jes, malĝoja afero. Esperanto.net ŝajnas esti nur kelkaj belaj paĝoj, ke estu iu memorebla domajno por disdoni bazan varbmaterialon al neesperantistoj en ilia lingvo. Tio estas bezonata, sed ne tre impona. Esperanto.net estas administrata de UEA, kiu verŝajne havas rimedojn. Esperanto.com estis tre ambicia – vi povas kompari ĝian amplekson nur kun Lernu kaj Ĝangalo, sed ĝi ne plu funkcias, kaj ne estas planoj por ekfunkciigi ĝin aŭ Esperanto.info… Malbone. Sed memoru: ĝis mi aĉetis la domajnojn, ili apartenis ne al samideanoj. Pri Esperanto.org mi ne scias, kion pensas nun Trio, mia samlandano el Kalifornio. Mi priparolis la temon kun li antaŭ pli ol jardeko, sed ne trovis komunan lingvon.

Verŝajne estas diagnozo iom pri la movado, iom pri ties posedantoj. Ĉiu movado suferas pro egooj kaj manko de kunlaboremo. Ĉi tie estas iom da ironio, ĉar Esperanto.com celis krei socian reton por povigi kontakton kaj kunlaboradon.

Ŝajnas, ke retejoj iom post iom (laŭ mi eble eĉ “fulmrapide”) perdas sian gravecon – nun pli kaj pli signifan rolon ludas la poŝtelefonaj aplikaĵoj. Ĉu la movado povas ion proponi ĉi-rilate?

– La aplikaĵoj multobliĝas kaj kreskas, sed ĉu la retejoj gravecon perdas? La multe kreskinta valoro de la domajnoj sugestas alian respondon. Kiom da aplikaĵoj vi vere uzas? Ŝajnas al mi, ke mi uzas dekoble pli da retejoj ol aplikaĵoj. Foje mi uzas ambaŭ versiojn de unu fonto de informo, kiel Facebook.

Kiajn aplikaĵojn kaj retejojn bezonas la movado? En kiuj kazoj estu retejo, aplikaĵo, aŭ ambaŭ? En kiuj kazoj estu aparta Esperanto-versio? Certe por kelkaj funkcioj (ekz. mesaĝiloj) ni uzos aplikaĵojn, kaj ĝeneralajn. Mi interesiĝus ekscii per demandaro kio, laŭ la movado, mankas, kaj kion ni bezonos en la estonteco.

Mi loĝas en Berlino, kie samideanoj kreas eventojn en Facebook, sed esperanto.de, esperanto.berlin, kaj esperanto.land ĉiuj viglas. Mi ofte uzas Meetup.com (kaj ĝian aplikaĵon), sed ne por Esperanto. Mi volus aŭdi la sperton de aliaj. Ĉu ni ĉiuj uzu nur Facebook, aŭ ĉu restos loko por apartaj sociaj retoj por landoj (ekz. VK en Rusio), organizoj (ekz. InterNations por eksterlandanoj), aŭ roloj (ekz. LinkedIn por laboro)? Laŭ mi, la estonteco estas pli ol la FB-aplikaĵo. Almenaŭ tiel esperas.

Intervjuis Grigorij Arosev

La komitato de TEJO eksigis estraranon

La komitato de TEJO ricevis la financan raporton, kiun ĝi atendis 11 monatojn. Krome, ĝi decidis pri eksigo de unu el la estraranoj, blokis dungon de Roy McCoy kaj akceptis novajn politikajn poziciojn. Rogier Huurman raportas pri la diskutoj kaj decidoj el Hirschluch (Germanio), kie la komitato kunvenis de la 29-a ĝis la 31-a de decembro kadre de la 10-a Junulara E-Semajno.


Arturo Crespo. (Foto: tejo.org)

La komitato decidis pri eksigo de Arturo Crespo. La estrarano pri merkatiko kaptis la atenton de la komitato dum la unua sesio, kiam li ne volis klarigi la planatan uzon de 2000 eŭroj en la buĝeto por “Reta varbadego kaj aliaj decidotaj amasvarbadaj agadoj”. En tiu kaj la dua sesioj evidentiĝis ankaŭ lia malalta lingvonivelo (post kvar monatoj en la TEJO-estraro) kaj li konfesis, ke li ne legas ĉiujn mesaĝojn de aliaj estraranoj. Pro tio malgranda grupo de komitatanoj persone parolis kun Crespo por proponi, ke li demisiu kaj daŭrigu la laboron kiel komisiito pri merkatiko anstataŭ kiel estrarano. Ĉar li ne demisiis, je la fino de la tria sesio, post kelkaj provoj prokrasti la voĉdonon aŭ malebligi ĝin, tamen okazis sekreta voĉdono pri eksigo de Arturo Crespo el la estraro de TEJO. La komitato akceptis tiun proponon kun 11 voĉoj por, 6 kontraŭ, 4 sindetenoj kaj 1 nevalida voĉo. Poste la komitato voĉdonis sen kontraŭoj por nomumi Crespon kiel komisiiton pri merkatiko. TEJO serĉos novan estraranon ĝis la fino de januaro 2019.

La kasisto Bui Hai Mung (Feliĉa) prezentis kun 11-monata malfruo la mankantan parton de la financa raporto 2017. La bilanco ne povis esti kreita antaŭe, ĉar TEJO ne povas mem aliri siajn kontojn ĉe la nederlanda banko ING, kvankam la regularo pri kunlaboro inter UEA kaj TEJO postulas tion. Interalie pro tio TEJO malfermis proprajn kontojn ĉe alia banko, Bunq, kaj planas movi sian kapitalon tien. Ĝi baldaŭ malfermos konton ankaŭ ĉe TransferWise por faciligi ekstereŭropajn pagojn.


La komitato de TEJO kunvenas en la 10-a Junulara E-Semajno. (Foto: Facebook-paĝo de TEJO)

La prezentita buĝeto por 2019 antaŭvidas ekzakte nulan rezulton. Tio eblas pro malaltigo de la poŝmono por volontuloj kaj antaŭvidata pozitiva rezulto de la 75-a IJK en Slovakio. Ĝi estis akceptita sen amendoj. Ankaŭ la ĝisdatigo de la realigplano estis akceptita, sed kun kelkaj aldonoj. En la originala versio mankis KODEJO, la ĉiujara enketo por landaj sekcioj, kaj aktivaĵoj por subteni malfortajn landajn sekciojn. Aldoniĝis ankaŭ organizado de voĉdono por komitatano C, kiu reprezentu en la komitato la novan membrokategorion, Junajn Amikojn de Esperanto. Okazis voĉdono pri la dungo de Roy McCoy por malalta kvanto da horoj, sed la komitato ne akceptis ĝin.

En la dua sesio la komitato pasigis multan tempon diskutante ŝanĝojn en siaj reglamentoj. Finfine la plejparto de la proponoj estis movita al laborgrupoj por pli ellabori ilin antaŭ poste okazonta reta voĉdono. Akceptiĝis nur kelkaj lingvaj kaj malgrandaj proceduraj ŝanĝoj. Estis proponitaj tri dokumentoj kun politikaj pozicioj de TEJO, el kiuj du estis akceptitaj sen longa diskuto: pri TEJO kaj religio, kaj pri TEJO kaj demokratio. La dokumento pri eŭropa identeco kaj estonteco de EU ricevis pli da kontraŭaj ol poraj voĉoj. Diversaj komitatanoj asertas, ke la proponitaj en ĝi pozicioj (ekzemple favora pozicio pri plilarĝiĝo de EU) ne kongruas kun la neŭtraleco de TEJO kaj povus forpeli aktivulojn aŭ membrojn.

Fine la TEJO-volontulo Mia Nordentoft prezentis novan sistemon nomatan Centra Reto por kundividi dokumentojn kaj informojn inter la TEJO-aktivuloj. Ĝi servos por kolekti kaj dissendi komitatajn cirkulerojn, kontaktinformojn pri aktivuloj kaj organoj, kaj estonte ankaŭ por arĥivi ĉiujn oficialajn dokumentojn de TEJO, kaj fine kiel voĉdonsistemo. Ĝia enhavo estos legebla publike, kaj al ĝi povos kontribui estraranoj, komitatanoj, komisiitoj kaj aliaj aktivuloj de TEJO.

Rogier Huurman

Kalle Kniivilä forsendita el Rusio


Kalle Kniivilä en Sankt-Peterburgo. Foto: Aleksandr Dimnikov.

Laŭ pluraj retaj kaj gazetaj informoj, la konata sveda ĵurnalisto kaj esperantisto Kalle Kniivilä, eksredaktoro de “Libera Folio”, kiu fine de oktobro ekoficis kiel gazetara konsilisto en la ambasado de Svedio en Moskvo, estas forsendita el Rusio. Oficiale la sveda diplomata servo konfirmas nur ke unu sveda diplomato estas forsendita el la moskva ambasado, sed ne konfirmas, pri kiu persono konkrete temas.

El la publikaj fontoj sekvas ke ne temas pri iuj misagoj de Kniivilä mem en sia posteno. La forsendo estas respondo al la decido de Svedio ne doni vizojn al du rusiaj diplomatoj, kiuj laŭ la gazetaro estis suspektitaj pri ligo kun la sekretaj servoj de Rusio. La decido forsendi gazetaran konsiliston povas montri tion ke la persono ne estis kariera diplomato, sed persono aparte dungita por tiu posteno. Kalle Kniivilä antaŭe laboris kiel ĵurnalisto ĉe la sveda taggazeto Sydsvenskan, krome li verkis en la sveda, finna kaj Esperanto kvar librojn pri Rusio kaj rusoj. Li apartenas al la personoj, kiuj plej bone konas Rusion en Svedio.

Pro sia diplomata posteno Kalle Kniivilä devis portempe rezigni pri ĵurnalista laboro, interalie pri la redaktado de Libera Folio. La redakcio de Libera Folio kontaktis Kniivilä-n, sed li povis nek komenti, nek konfirmi nek malkonfirmi la novaĵon.


Foto el Facebook-paĝo de Kalle Kniivilä.