Category Archives: Haiku IDO ed altra poemi

Haiku esas to quo eventas hike e nun. (Matsuo Basho)

Amikala renkontro en Nürnberg

Kar amiki,

Yen raporto pri amikala renkontro en Nürnberg. Me dankas nia amiko Frank pro ta granda raporto. Vere, me pensis facar to, ma me kredas ke Frank skribis plu longa, plu bona e plu detaloza raporto quan me povus facar.

Por me, esis tre belega dio pro la manjaji, la drinkaji (sempre kun amikala tosto), la konocado dil urbo, la promenado tra la anciena Nürnberg e la  parolado dum la tota tempo en Ido.

Quale ni parolis dum la manjo-tempo, esas tre importanta skribita Ido (per revui, forumi…), ma anke parolata Ido e to esas kelke desfacila multafoye. Triesmafoye (pos la du Ido-renkontro en qua me partoprenis), me povis parolar Ido e to montris la vera utileso di nia komuna linguo. Tra Ido la frontieri vere desaparas e germano qua ne parolas la Hispana e hispano qua ne parolas la Germana povas interkomprenar, parolar e multe ridar per komuna ed ideala linguo.

Me volas kelke plubonigar la raporto da Frank kun kelka fotografuri.

Danko, Frank!

— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —

Kara gesamideani,

Kun grandega plezuro me informas vi omna, ke en jovdio, la 02ma di agosto 2018, eventis amikala renkontro en Nürnberg (Mez-Frankonia, Bavaria, Germania). Kelka semani ante nun nia Hispana samideano Antonio Martinez skribis a me per WhatsApp, ke lu komence di agosto okazione di vizito en Bavaria volunte anke vizitus mea hemurbo Nuernberg e renkontrus kun me hike.

En jovdio, la 02ma di agosto 2018, ica deziro realesis. Antonio ante la dimezo kun treno vehis di Bayreuth (Supra-Frankonia), ube lu lojis en hotelo, a Nuernberg.


Pos subita problemo kun la fervoyo lu fine tardesinte preske du hori arivis en Nürnberg e me kordialege bonvenigis lu en mea hemurbo, ube depos la yaro 1993 ya eventis du internaciona Ido-konferi aranjita da me.

Pro la tardeso ni komence dejunis en bir-gardeno di orginala Frankona restorerio e drinkis glaso di saporoza reda-biro.


Antonio explikis la deziro vizitar la “Granda Strato” konstruktita da la naziisti. Konseque ni vehis kun tramo a la teritorio, quan la naziisti uzis pro lia propagando. Ni trapasis la parko “Luitpoldhain” e fine atingis ka “Granda Strato”. Survoye ad ibe ni vidis la kongreshalo, qua similesas a la koloseo en Roma.

Ni duris nia urbguidado migrinte alonge la “Arjenta Lago” a la monteto “Arjenta Monto”, de ube ni povis juar bela regardo a Nuernberg, ultre altro a la kastelo. Ni duris nia rondirado a la proxima staciono di metroo pro vehar a la urbocentro.

Komence ni vizitis la dum la tota yaro apertita Kristnaskala butiko di Kaethe Wohlfahrt, di qua la chefa multe plu granda butiko situesas en Rothenburg ob der Tauber en la maxim westala parto di Mez-Frankonia. Ica experienco esis tre amuziva por Antonio e lu anke kompris mikra donaco por lua spozino. Pose ni iris allonge la rivero Pegnitz a la Hans-Sachs-Placo, ube situesas “Esperanto-Arbo”, donacita dil Esperanto-Grupo de Nuernberg al urbo Nuernberg kelka yari ante nun e la Hans-Sachs-Monumento.

Pose ni atingis la Chefa Merkato, ube situesas la Kirko di Nia Muliero, de ube la “Kristkind” parolas la prologo okazione dil mondfamoza “Kristkindlesmarkt” singlayare komence di decembro. Singladie dum la tota yaro ye dimezo eventas la “Kurado di Viri” dop la horlojo dil kirko. Mea intenco esis, ke ni spektrabus ica spektaklo komence dil vizito di Antonio, ma pro la tardeso dil treno ico regretinde ne esis posibla.

En la kirko trovesas folii kun informi pri la kirko en diversa lingui, ultre altro anke en Esperanto. Ye la Chefa Merkato anke trovesas la Bela Puteo, ube on povas turnar ringo e pose povas dezirar ula por su segun legendo, Antonio turnis la ringo.

Ni trapasis l’urbo-domo ed Antonio eniris la kirko St. Sebald.


Pose la voyo guidis nin ad supre a la direciono dil kastelo. Survoye me montris ad Antonio la Domo Eckstein, ube olim impresesis l’unesma Esperanto-revuo “La Esperantisto”. Pro ke ni amba sentis granda dursto ni eniris la birgardeno dil unesma privata biriferieto di Nuernberg nomizita “Altstadthof” ed juis saporoza reda hefo-blank biro, qua esas specalajo e nur ofresas hike. En la birgardeno finas oficala guidado tra la rok-keleri kun regardo dil biriferieto. Hazarde venis grupo guidinte tra la rok-keleri. Ni ja finis drinkar nia biro e me propozis ad Antonio, ke lu irez kun la grupo aden la biriferio, quan lu facis.

Pose ni klimpis a la kastelo, de ube nia juis bela regardo a l’urbo e la ruro cirkume di Nürnberg. Pose ni trairis un di la du bela gardeni che la kastelo pro atingar domo, ube lojis un di la pioniri di Esperanto ed ube trovesas memortabulo pri lu. Pose ni trairis renovigita segun l’anciena stilo stradeto pro atingar la restorerio, ube me en la yaro 1993 montris a la asistinti dil internaciona Ido-renkontro, qualmaniere on drinkas glaso kun un litro di biro, qua esas kustumo en Bavaria.

Ica restorerio trovesas avan la fera ponteto tra la rivero Pegnitz, quan ni trapasis.

Pro ke Antonio tre interesesis pri l’unesma e durante sola automatala metroo en Germania ni vehis kun ica vehilo kelka stacioni e fine ekiris ye la staciono “Opernhaus” (Opera Domo). Pro ke Antonio esas muzikisto me absolute intencis montrar a lu ica bela edifico.

Pose ni retrovenis a l’urbocentro trairante la “Strado dil Homala Yuri”, qua trovesas preske opozite dil Opera Domo. Ye 30 steli esas skribita l’ artikli dil Homal Yuri. Ye singla stelo on povas lektar un artiklo en la Germana ed en un altra linguo.
Opozite dil steli trovesas la Germana Nacionala Muzeo, quan l’Idisti okazione dil internaciona Ido-renkontro dum un vespero vizitis gratuite.

Fine ni atingis la restorerio en kelero nomizita “Barfuesser”, quan me selektis pro dinear. Ad ica restorerio anke apartenas privata biriferio. Ni drinkis saporoza e forta nigra biro e manjis Frankoniana fromajo-specalajo nomizita “Obatzder”, qua anke esis saporoza.


Fine venis la tempo por retroirar a la chefa fervoyala staciono.  Survoye Antonio iniciis kelkete kantar en Ido. 


Dum la tota renkontro ni konversis per nia komuna linguo internaciona e ni amba esus tre kontenta pri to.
Resultado de imagen de ido linguo internaciona
Fine ni ankore trairis la Korto di Artizani e me montris ad Antonio la hotelon, ube eventis l’internaciona Ido-renkontro en la yaro 1993, qua situesas dop l’urbo-muro proxime a la chefa fervoyala staciono.

Ibe ni maxim kordiale adiis esperante, ke ni irgafoye irgaloke itere renkontros.

Me kordiale dankas ad Antonio pro lua vizito en Nürnberg. 

Yen finas mea raporto pri la vizito di Antonio Martinez en Nürnberg.

Kordiale ed amikale salutas vi omna


Frank Kasper

Nova Ad-avane, numero 26

Ni havas itere hike nova numero di nia olima revuo “Ad-avane!”. Esas la triesmafoye en qua “Ad-avane!” aparas en nia Idala historio e ni deziras maxim longa publikado dum multa yari. Ni dankas nia laborema amiko José María Rodríguez (de Córdoba) pro ca granda e bela laboro. Se vi deziras recevar ol, voluntez skribar e-mesajo a:  idosocietohispana@ono.com
Amikala ed Ad-avanala saluti!

Ni parolez!

Yen un ek multa desegni di ca civitanala e pacema movado olqua nur deziras ke ni (li) parolez pri to quo nun eventas en nia lando. Ica Hispana movado havas dulingua nomo, nome la Kataluniana (Parlem) e la Hispana (Hablemos) e to memorigas da me poemeto da Miguel Hernández, olqua skribesis ye nia terorigiva (ne)Civitanala Milito e ke tradukesis da me kelka yari ante nun.

Texteto da Antonio Machado (4)

-         Hodie ni lernos, siori, la 28esma leciono, qua esas l’unesma ke ni dedikos al sakra parolado. Hodie, ni parolos pri Deo. Ka vi prizas la temo?
La dicipuli asentas e konkordas.
 
-         Staceskez ti qui kredez a Deo.
Omna dicipuli staceskas, ma ne omni same impetuoza.
-         Brave! Tre bone. Til morge!
-         …?
-         Ke vi povas ekirar.
-         E quon ni mustas adportar morge?

-         La 29esma leciono. “Pri la posibla ne-existo di Deo.”


Juan de Mairena da Antonio Machado.

Texteto da Antonio Machado (3)

Nultempe, nulo, nulu. Tre teroriganta vorti; ante omno, la lasta. (Nulu esas nulo personigita.) La homo, tamen, pugnas kontre li e, fine, perdas la pavoro. Sioro Nulu! Sioro José María Nulu!  Lua ecelenco sioro Nulu! Mea konsilo esas ke vi – parolas Mairena a lia dicipuli – pensez a lu e ke vi imaginez lu. Kom poeziala exercado, me ne savas ulo plu bone. Til morge!

Juan de Mairena da Antonio Machado

Reflekto da Pepe Mújica

Tre interesanta, me kredas, reflekto da Pepe Mújica pri la nuna stando di nia socio, ex-prezidanto di Uruguay:

José Mujica 2016 - 3.jpgO tu sucesas vivar felica kun poka kozi, pro ke feliceso esas interne ek tu o tu sucesos nulo. To ne esas povreso-apologio, to esas sobreso-apologio, ma pro ke ni inventis konsumista socio e la ekonomio mustas kreskar, pro ke se ol ne kreskas, ol esus granda tragedio, ni inventis monto di superflua konsumo e ni mustas jetar, e vivar komprante e jetante, to quon ni spensas esas vivo-tempo pro ke kande me kompras ulo o tu, tu ne kompras lo kun (per) pekunio, ma kun la tempo dil vivo quan tu mustis spensar por havar ita pekunio. La sola kozo quan tu ne povas komprar esas la vivo, vivo spensesas ed esas tre trista spensar la vivo por perdar la libereso. 

En aprilo (triesma mikra-texto)

Nia Hispana linguo havas multa proverbi (refranes) e multi de li esas pri la vetero. Yen ke ni havas pri aprilo tre konocata proverbo:

En abril, aguas mil.

E yen ke me skribis ica mikra e preske infantala rimo en Ido, nur por amuzar me, inspirita ye ita proverbo:

En aprilo,
rakontas ca konsilo
sen dubo
prenez via parapluvo.

Pikturo: Placo di Europa sub la pluvo da Gustave Cailebotte (ek Wikipedia)

Itera renkontro kun Jose

Yen ke loko ube eventas ulo importanta en tua vivo sempre restas en la mento ed en la kordio. To eventas a me kande me retrovenas en Valencia. Esas ne-evitebla ke kande me eniras l’urbo Valencia, me pensas balde a ta quar plena Idista dii qui eventis preske un yaro anre nun. Pro to, me anke vizitis a nia olima Hispana reprezentero Jose Garcia, olqua me (ni) konocis en ita Ido Renkontro. Me konocis anke sua spozino, Maruja (anke Idisto) e ni havis dum un horo e kelka minuti agreabla konversado dum drinkar kafeo kun lakto e manjar kelka dolcaji. Esis tre bona askoltar Jose e Maruja parolar pri sua vivo e sua Ido-vivo. Yen altra mikra renkontro di du Hispan Idisti!


Waka da Mitsune (3)

Kande Muneoka ne Ôyori retrovenis de Koshi, lu vidis la nivo qua akumulesis e dicis : « Mea afekto (pro tu) akumulesis quale la nivo » e Mitsune verkis :
Se tua afekto
akumulesas quale la nivo,
me ne fidas a lu,
nam ol desaparos
kande printempo arivos.

Ōshikōchi Mitsune (898 – 922)

Latina frazi (I)

Quod natura non dat, Salmantica non praestat.

To quon naturo ne donas, Salamanca* ne grantas.

* Salamanca esis l’urbo ube konstruktesis l’unesma Universitato en Hispania, anke nunatempe tre konocata e famoza. Irgakaze e quankam multi pensas lo, ne esas la slogano di ta Universitato. 

Latina frazo

Quod natura non dat, Salmantica non praestat.

To quon naturo ne donas, Salamanca* ne grantas.

* Salamanca esis l’urbo ube konstruktesis l’unesma Universitato en Hispania, anke nunatempe tre konocata e famoza. Irgakaze e quankam multi pensas lo, ne esas la slogano di ta Universitato.