Category Archives: Poemas e pensatas

Litteratura original in Interlingua

Le universo mechanic

Certe philosophos

comparava le universo

a un horologio mechanic

que era construite del horologiero divin

le qual se retirava post finir su labor

lassante le mechanismo tictacar

trans le millennios

Grande e micre rotas dentate,

alcunes rapide, alteres lente

se attacha e pulsa le un le altere

Un unitate genial

ubi cata parte ha un rolo importante

Toto se harmonisa, toto es perfecte

Stellas, planetas e lunas

gravita circum le un le altere,

firmemente fixate in solide spheras

Le balanciero es le corde del cosmo,

que batte e batte, plen de vita

Le resorto motor tene in se mesme

tote le fortia del vita

Io circula in le horologio mechanic

Dies, septimanas e annos passa,

le agulias se move al quadrante,

me rememora del obligationes,

phases del vita e saisones

Qui remonta le grande horologio

quando le fortia del resorto fini?

Ubi existe le miraculos

in un universo predicibile

ubi le rotas dentate sempre

dansa le mesme ballo?

Hodie le horologios es electronic

Le universo ha devenite plus complexe,

sempre plus difficile a supervider

Cata responsa crea nove questiones

Io vive in un meraviliose horologio

Io non lo comprende

ma su beltate me incanta

 

Pausa

Io preme a ”pausa”
al controlo remote
e tote le mundo se arresta

Le gutta que cade del valvula
deveni immobile
in medie cammino al lava-plattos
Le autos stoppa al strata foras
e toto deveni silente
Le fumo se rigidi super le caminos
Le nubes deveni fixate in le celo,
e anque le sol detra illos

Homines cessa respirar
Illes sede toto calmemente
Detra volantes,
con telephonos in lor manos,
ante computatores e televisores

Quando il ha le pausa nos pote cogitar:
Ubi nos ora es? Ubi nos vade?
Qual mundo nos edifica
e qual mundo nos destrue?
Qual aere plena nostre pulmones?
Qual pensatas inhala nostre cerebros?

Tosto io premera ”action”
e le mundo continuara como sempre
ma oh! -iste suave pausa
sia continuate un poco plus
Forsan dece minutas,
proque non un hora?
Quando le mundo del veloce video clips
finalmente mutesceva,
le longe pensatas poteva retornar,
iste lente pensatas
le quales tanto mancava al mente

 

Haka

”Ascolta attentemente!
Prepara te! Prepara te!
Sta firmemente!
Batte tu manos contra tu femores!
Colpa le terra con le pedes a tote fortia!
A tote fortia!
An yo morira? An yo morira?
An yo vivera? An yo vivera?
Isto es le viro villose
que portava le sol
e lo faceva brillar
Ascende! Ascende!
Ascende al altor del brillante sol!
Haaa!!!”

Mi timor deveni furor
ma mi furor non deveni odio
Mi furor deveni vigor
Mi vigor non deveni violentia
Mi vigor deveni dansa

Yo dansa un ballo bellicose
pro espaventar e facer escappar le inimicos
e tunc nemo debe morir

***

Yo vincera!
Ma non con violentia
sed con habilitate
Yo triumphara!
Ma non con armas
sed con le balla
e tunc le massas exultara!

Assi yo transforma
le fortia explosive a joia

Le viage del sol hibernal

In le matino,

le sol prende un promenada hibernal

Illo tocca le tenue ramettos

coperite de pesante nive,

cautemente trovante su via

preter le fumante casa de banio

Illo cerca homines

ma le camminos es vacue

Solmente remane tracias

del copiose camminatores de heri

Curte es le viage

del sol hibernal

super le frigide terra boreal

ma post su retorno

al somno hyemal,

rigide corpores fatigate

ancora se caleface in le ardente

sauna vaporisante

 

Stella scintillante

 

Stella belle scintillante,

sempre tu es coruscante,

perla in le vaste celo

detra nubilose velo

Stella belle scintillante,

sempre tu es coruscante

Mozart crea melodias

plen de dulce phantasia

Ingeniose variationes

con diverse emotiones

Mozart crea melodias

plen de dulce phantasia

Veni vesper’, sol non brilla,

tunc de novo tu scintilla

Tote nocte tu produce

incantante, suave luce

Veni vesper’, sol non brilla,

tunc de novo tu scintilla

Ora Wolfgang ha finite,

omne notas es scribite,

a Josepha, su alumno

dedicate in autumno

Ora Wolfgang ha finite,

omne notas es scribite

Quando yo in nocte viagia

luce tue incoragia

me e mi car companiones

que viagia trans nationes

Quando yo in nocte viagia

sempre tu me incoragia

Anque juven’ damisella

in le celo vide stella,

specta al compositor,

in su corde es amor

Anque juven’ damisella

in le celo vide stella

Quando yo in lecto jace,

tu mi oculos jam place

In mi auros cantilena,

Amadeus aere plena

Quando yo in lecto jace,

tu mi oculos jam place

 

Sol de flammiferos

Le sol de flammiferos
brilla in le pais del ligno
Le anellos annual
se accumula al horizonte  

Nubes ramettos
es trappate in le celo
Io sta firmemente
in un brun paisage  

Io time le scintilla
que inflamma le grande igne
le qual mesmo deos de ligno
non pote extinguer

Lacrimante io ora,
desirante pluvia
Le folios del autumno
jam es oblidate

Le foco de transformation es devastante
a ille que remane immobile
Ma si io eradica mi radices,
que de valor remane a me?

Le sol de flammiferos
incontra le horizonte,
deveni ancora un anello annual
Al arbores, un anno es como un die
e deman
- le spero, que se perdeva in le nocte

Spero celate

 

In le profunditate de mi corde
io ha celate mi suspiro
In le fonte del anima
io ha conservate le amor immemorial

In sonios secrete
io ha sigillate le spero del vita eterne
Durante le nocte
le facie del Deo luce in le lontanantia

Le prime amor
es tamben le ultime,
nam illo circumfere toto

Le fonte pur
es coperite de solo
e oblidate del majoritate

Sperantiose guttas de pluvia
frigida mi visage
Le beltate celeste
benedice mi oculos

Le prime radios solar
es cordas de un harpa
que calmemente sona
un psalmo insolite

Le aurora
conta del die nove
ubi toto lo que esseva
celate e oblidate
de novo videra le luce

Animation graphic de musica

 Chronica publicate in Panorama in interlingua, no.5, 2018

In YouTube il ha un interessante categoria de videos a discoperir: le partituras graphic.
Un eminente creator de tal videos es Stephen Malinowski. Ille ha producite avantiate partituras graphic, ubi le tonos es reproducite con separate colores e formas, pro symbolisar le differente tonos e instrumentos.
Il es intertenente spectar iste videos, ma anque educative. Io ha obtenite un comprension plus profunde de certe pecias de musica, gratias a illos.

Un exemplo es “Le Sacre du printemps” de Igor Stravinskij, le qual io antea ha trovate chaotic et enigmatic. Le animation de Sr. Malinowski de iste obra me ha date un melior comprension de su structura e instrumentation.
On pote vider un poco in avantia como le musica se evolvera: le interaction del lineas melodic, del irregular rhythmos, e le combination de differente instrumentos in le textura musical. Isto da un melior supervista del continuitate del pecia.

Ille anque ha facite partituras graphic que es multo belle, per exemplo del prime Arabesque de Claude Debussy, ubi le undulante tonos es materialisate in le forma de cordes e papiliones stilisate.

In le animation del famose canone de Pachelbel, ille lassa le partes melodic revolver in un rota, ubi on pote vider como illos es repetite e variate.

Como le ultime exemplo del arte musical graphic de Sr. Malinowski io vole mentionar le animation del tertie parte del Concerto Hibernal de Antonio Vivaldi, del “Quatro stationes”.

Hic anque le oculos pote disfructar se del stilo plen de contrastos del “prestre rubie”, nunc contemplative e lyric, nunc plen de temperamento e fortia.

Le partes melodic meandra in alto como parve serpentes que devora le tonos globular, super un fundo de extendite burdones.

Longemente le serpentes repe in avante, hesita, cerca lor via, ante que illos al fin attacca su victima con phrenetic staccato-morsuras.
 

Sr. Malinowski non es le sol talento in YouTube in le campo de animationes graphic de musica.
Io vole mentionar un de plus ante de finir iste chronica:
Andy Fillebrown ha publicate un serie de animationes ubi le tonos vola in avante ex un grande distantia in lo que poterea esser describite como un tunnel trans le spatio, brodate con radios tonal ex galaxias lontan.
Naturalmente iste typo de animation es particularmente apte pro pecias musical de character epic.

Io pote recommendar le animation de “La Cathédrale engloutie” (Le cathedral affundate) de Debussy e anque le celebre Toccata e Fuga in Re Minor de J.S. Bach, le qual obtene un funeste, martial character, quando le tonos arriva como missiles interplanetari in un guerra stellar, contra le indefense spectator de YouTube.

Bon Natal digital

A vos omnes – un Bon Natal
con multe incontros digital
et excursiones pastoral,
et multe musica orchestral,
durante le dies hibernal
sempre parlante Idiom Neutral
o forsan un lingua plus universal!
An vos preparara un recital
con cantos in Ido et Occidental,
sequite de un discurso magisterial
super le grammatica de Novial?

Io spera que vostre systema neural
va tolerar le stato actual
Memora: contactos extramarital
poterea causar morbos genital!
In vice de tal activitates immoral,
que vos fortifica le moral spiritual
per visitar un virtual cathedral
nam claudite es le ecclesia regular
Le cardinal, le admiral,
io, mi fratre, e le general
vos omnes desira un Bon Natal!

 Imagines facite per Yelling Rosa

Duo rasorios

 

Chronica publicate in Panorama in interlingua, no.4, 2018

Io sempre ha preferite rasar me con un rasorio electric, in vice de un rasorio traditional. Isto es plus facile e rapide. Con un rasorio traditional on primo debe applicar spuma al facie e postea cautemente rasar lo via e succuter via le spuma post cata colpo. Si on es stressate o disordinate, on pote secar se per accidente, assi que le sanguine flue. Multo disagradabile!


Le rasorio electric face ben le labor, illo nunquam causa feritas. Illo murmura affabilemente e con elegantia remove le capillos facial. Le sol disavantage es que on non pote remover le pilos de barba completemente: post le rasar on vide como illos discretemente emerge. Ma isto non me molesta: isto da un apparentia assatis masculin.


Illes qui usa un rasorio traditional in vice pote vantar se de haber un physiognomia toto lisie, como un infante, in le antemeridie, ma in le vespere illes ha le mesme aspecto que le usatores del rasorio electric ha in le matino.


Ante circa dece annos io comprava un rasorio electric con le qual io ha essite multo satisfacte. Ante tres annos io ponderava si il esserea tempore de reimplaciar le laminas de cultello. Secundo le fabricante isto debe esser facite regularmente.


Io vadeva al boteca e voleva saper quanto iste laminas sole costar. Io esseva surprendite quando io videva le precio: isto esseva circa le medietate del precio de un nove rasorio, includente nove laminas! Dunque io decideva comprar un nove rasorio, ubi le recargabile batteria incorporate serea in melior condition e besoniarea esser cargate minus sovente.


Le sequente matino io stava ante le speculo in le camera de banio con le nove rasorio in mi mano, preste a emplear. Le grande inauguration! Le vetere rasorio jaceva in le armario. 

Alora io habeva un impulso: Forsan io deberea comparar le capacitate del duo rasorios? Io poterea rasar me al mesme tempore con ambe apparatos, un in cata mano. Le nove rasarea le sinistre medietate del facie, e le vetere le dextere medietate.


Io executava iste plano. Durante plure dies io rasava cata medietate del facie con cata un le sue rasorio. Assatis tosto io remarcava que il non habeva ulle differentia in le resultato inter le dextere e le sinistre latere! Le sol differentia esseva que le batteria in le nove apparato tardava un poco plus longemente, ma le differentia non esseva tanto grande. Le vetere laminas habeva retenite su acritate durante tote iste annos! Como isto esseva possibile? Esque mi capillos es exceptionalmente molle?


Nonobstante isto io continuava mi experimento, e tosto il deveniva un habito de rasar me con duo rasorios. Io remarcava que io finiva post le medietate del tempore que normalmente. Assi io me rasa con duo rasorios usque iste die.

 

 

Mal Natal

Mal Natal,

in hospital

ancora corona

in un grande zona

suffoca su victimas,

expulsa lor animas

Mal Natal,

in cata citate

le festival

es cancellate

Gente putresce

in lor appartamentos

nam ya cresce

le morbo, le lamento

Mal Natal,

forsan le veniente

sera normal,

non-virulente,

alora io dice

al lectores infelice:

le proxime Natal

sia felice e vital!

Le viage del die

 

 

Quando le sol se pone hic,

al mesme tempore illo se leva

in un altere loco

Le die viagia

trans le paises del mundo

Le die es eternal

e tamben le nocte

Illos crea le contrasto necessari

le qual face possibile

le experientia del vita

 

Ancora un die

Ancora un die

nos ha supervivite

Le sol dice adeo

al frigide homines

Le spero somnolente

se occulta

inter umbras

Lo que occurre

durante le nocte

es inevitabile

Solmente deman

venira le lacrimas

illuminate

del radios del alba

 

Frigor e timor

 

Io ancora senti timor

Detra le folios illuminate

se occulta brancas tenebrose

Ex obscuritate io veniva,

ad obscuritate io vadera

Le die es solmente un scintilla

in mi surde memoria

Le vento glacial del nocte

pulsa via le debile lustro del lampa

e lo face dissolver se

inter le lumine brumose

del stellas velate

Io senti frigor e timor

ma non pote escappar

Alcuno venira pro prender me

 

Impressiones crepuscular

 

Le crepusculo ha arrivate

Quando tu reguarda a retro

tu vide lemarcas de passo

al strata diurne

Toto comencia con le sol:

le suspiro es eternal

Hodie es un vespere frigide

In tu imagination

tu pote audir le arbores

Vacue vias

pote audir ventos

Le celo es un paletta

e le stellas

detra le nubes

es nigre

Le jalne domo

hic remanera

ma ante tu oculos

illo habera le aspecto

de un fata morgana

Le strata ascendente es linear

Nos cammina sur illo:

isto es lo plus importante

Nunc quasi regna silentio

Tu e io es toto sol

in iste pacibile momento

Ubicunque le ventos suffla

a omnes le sonios albe semblara

Iste sonio tosto se dissolvera

Jam illo a pena es visibile 

 

Le domo con multe luces

Io ha arrivate al domo

con multe luces

Ma qual es le tue?

Lor lumine cade

in fronte al strata

e se misce

con le lustro stellar

Io vide gente

trans fenestras illuminate

que cocina, lava plattos

e parla al tabula

ma nemo de illes es tu

Esque tu sede sol a tu tabula?

An tu ancora me attende?

Es tu lampa extinguite

o continua illo radiar?

Le constellationes del firmamento

me monstra signos mystic

An io, assi como le vetere navigatores,

potera decifrar lor lingua primordial?

Io entra al domo,

accende le scala,

vide multe portas

e sape que tu es

proxime

 

Amor dissolvente

Le memorias de nostre amor

lentemente pallidi

un poco cata die

Non plus io me recorda

tu suave fragrantia

e como tu susurrava in mi auro

Le gris laco de oblivion

quasi plenmente se ha unite

con le equalmente gris celo

de indifferentia

Le hereditage

Echos del passato

resona in le corde del nunc

Fragmentos del dies remote

remane inter cosas nove

Io tene pecias del historia

in mi manos, teneremente

io prende cura de illos

e desira los un futuro extendite

Le passato inricchi le nunc,

constitue su substantia

Le pensatas e sagessa ancestral

guida nos hodie

Nos porta un ric hereditage, un tresor

Ille que oblida isto deveni povre

Le cultura pertine a omne homines,

illo es le ricchessa de tote le nationes

 

Io me senti blau

 

Io me senti blau

quando le celo es gris

Mi pensatas es blanc

in l’existentia nigre

 

Transparente guttas de pluvia

cade del oculos del firmamento

Mi rubide spirito

Lento deveni molle 

Vigilia nocturne

In nocte io vigilia

soniante sin dormir

Le fatiga me inebria

e le die es distante

Io specta trans le fenestra

e vide Marte, Deneb e Altair

Le horologio tictaca

e le valvula gutta

Le telephono tosto

es toto cargate

Le lecto desira me

ma io debe seder

un poco plus

Mi ultime pensatas

fatigatemente descende

al claves

Le secundas jace

in circulos perfecte

al horologio mural

ma mi palpebrationes

es irregular

Illos presagi

somno sin sonios