Category Archives: Poemas e pensatas

Litteratura original in Interlingua

Hasta lentemente

Hasta lentemente e dormi ben
Nostre societate ora es plen
de stress, confusion, anxietate
disinformation, intranquillitate

Le medias social sempre nos inunda
con notitias abundante, irrelevante
Como los colar quando cata secunda
veni ancora un message irritante?

Juvene homines non pote dormir
pois nunquam lor cerebros reposa
Le apps addictive illes non osa
inactivar, independente devenir

Claude le telephonos, computatores,
vos es homines, non usatores!
Exi del domo, respira sin pensar!
Isto vos pace del spirito va dar

Imagine per Yelling Rosa

Sol

Oh, tu Sol distante:
toto reflecte tu luce
Mi corde ancora arde
quando te nocte abduce
Yo vide tu colores
assi como nemo altere
Tu iris de agape
ponta iste vespere
Non plus yo hesita
le prime passo prender
al cammino luminar,
in alto ascender 

New York 1911

Nos vade retro trans spatio e tempore
a New York, 1911
Le Statua del Libertate jam vigila super le urbe
desde un quarto de un seculo
Viros fuma pipas al ponte del nave
Multe parve barcas a vapor
traffica le fluvio Hudson
Le damas porta grande cappellos
e se umbra con parasoles
Carros tirate de cavallos
disbarca con passageros e merces
Trams e carros
se misce al stratas
Al Fifth Avenue
automobiles lento passa
Un viro unipede con crucias
vade preter un boteca chinese
Quando nulle vehiculos passa,
infantes curre al stratas
Le traffico es vivide ante le edificio Flatiron
Pedones, automobiles e carros hasta,
cata un a su destination
Nos vade in tram de Grace Church
Detra nos, un chauffeur afro-american
conduce un automobile
con sex passageros blanc
Un femina con cappello e roba blanc
e un cochietto de infante
passa le statua de John Ericsson
Viros sede sub parasoles
e lustra-scarpas netta lor calceos
Un traino electric passa
a un ponte super le strata
Al ponte de Brooklyn pedones
cammina presso le trainos
Vapor ascende
de parve caminos al tectos
Le nave de rotas “Rosedale”
parti del porto
Plus que cento annos plus tarde
le imagines supervive
de homines cuje infantes
jam es morte
e cuje neptos
es vetulos
Post cento annos
forsan alcuno videra nostre films
Illos pensara
que nostre technica era ancian
e nostre vestimentos estranie
Nos sera morte
ma nos nos movera in le pelliculas
como spectros del passato

Fenestras rotunde

Fenestras rotunde,
convexe, concave,
deforma mi vista
al corte suave
Un domo con briccas
a pena yo vide
Fenestras con barras
face toto defective
Certe fenestrettas
reflecte le sol,
sed altere: colores
blauastre de frigor
In mente existe
alsi fenestra iste
Le mesme objecto
ha plure aspectos
A vices un vista
placente, insolate
A vices saturate
de insipiditate
Vitros distorsive
face toto intensive
Lo troppo belle
al fin me repelle
Le vitros nebulose
fabrica monstruose
visiones phantasmatic
de spectros enigmatic
Yo spera que un die
le fenestra yo aperira
e le mundo ante me
veridic apparera

Selection del via in luce lunar

Le luna guarda
le human habitationes
Su vetuste luce se misce
con le lumine del lampas
del fenestras
e del stratas
Un solitari camminator
mira le vacue via
Iste brumose vespere
es le tempore de contrastos
Le nocte pressa via le lustro
An ille seligera le via illuminate
que duce al calde focar del domo
o fugira ille al tenebrositate
del frigide foreste?
Il ha nulle testes hic
Nemo videra
lo que occurrera
Le nocte conserva
omne secretos

Tetragrammas que fini con -ina

In mi labor il ha tres feminas que se appella Tina, Mina e Lina.
Isto me amusava e io comenciava cercar plus de nomines con iste structura: tetragrammas (parolas con quatro litteras) que fini con -ina. Io non sapeva que io trovara nomines e parolas pro omne le litteras del alphabeto!
Ecce le resultato de mi recerca:

Aina -nomine feminin in Scandinavia, Catalonia e Japon
Bina -nomine feminin hebree con le significantia “comprension”
Cina -nomine feminin italian
Dina -nomine biblic, popular inter anglophonos (Deena)
Eina -ancian nomine feminin scandinave. Le forma masculin Einar hodie ancora es popular.
Fina -forma abbreviate de Serafina
Gina -forma abbreviate de i.a. Georgina, Regina, Luigina
Hina -nomine feminin japonese. Hi=lumine, na=verdura
Iina -forma finlandese, con duple i, del nomine Ina
Jina -nomine african feminin, con le significantia in swahili de “camminar”
Kina -forma abbreviate de Katrina e Kristina.
Lina -nomine feminin popular in multe paises, con varie significantias.
Mina -forma abbreviate de Wilhelmina. Usate anque in India. Signification in sanskrit: “pisce”
Nina -multo popular nomine feminin. Forma abbreviate de i.a. Antonina.
Oina -sport romanian similar a baseball
Pina -forma abbreviate de Giuseppina
Qina -nomine feminin inusual. Il ha cinque feminas in Svedia que lo porta.
Probabilemente un delitteration alternative de Kina.
Rina -nomine feminin popular in varie culturas. In hebreo le significantia es “joia”
Sina -nomine persian masculin, derivate del monte Sinai
Tina -forma abbreviate de Christina e Martina
Uina -riviera tributari, inter Suissa e Italia, al fluvio Inn
Vina -nomine feminin indonesian, instrumento de chordas in India
Xina -assi on scribe China in catalan!
Yina -nomine chinese feminin
Zina -forma abbreviate del nomine feminin russe Zinaida, derivate de Zenaida, derivate del grec Zenais, derivate de Zeus.

Assi nos vide que le termination -ina es multo popular in varie locos del mundo,
e que illo functiona con tote le litteras del alphabeto. Si on usa plus que un littera,
le variationes deveni multissime, ma isto es un thema troppo longe pro iste chronica.
In vice io vole concluder con un breve reflexion super le similaritates inexpectate inter linguas non cognate. Le nomine Aina, per exemplo, occurre e in Scandinavia, e in Catalonia, e in Japon. Isto me face pensar del facto que le organos del parola es le mesme in omne homines, con variationes minor. Assi, il ha restrictiones quando al sonos que nos pote crear. Le combinationes sonor in le linguas es limitate. Dunque, a vices, occurre parolas identic in linguas non del toto cognate. O ha il un lingua original del qual omne le altere linguas descende?…

Chronica publicate in Panorama in interlingua, no. 4, 2017

Le celo senti pace

Le domos del homines
es circumferite
de arbores glacial
In frigor, an il ha pace?
In lectos de gente
e ultra le nubes
on trova calor
sed etiam anxietate
Lente, tepide
rhythmic passos
a pena son audite
presso le casa
Nocte e die
se ha fundite
Credentia e dubitas
ha parturite
sagessa quotidian
An odio e amor
se ha neutralisate
creante indifferentia?
Iste question non preoccupa
le lente camminator
qui jam ha vidite
tante arbores,
qui jam ha passate
tante domos,
sudate durante le dies,
de nocte habite frigido,
sed sempre continuate
camminar, camminar
Le celo senti pace

Laco paludose

 Trans le foreste io vagava
quando veniva le alba
A plen die villages passava,
pratos postmeridie

De plus in plus mi pedes doleva
con cata passo pesante
Quando veniva crepusculo
io videva aqua distante

Verso le aqua io marchava
preter umbras tenebrose,
ante me tosto se disvelava
un parve laco paludose

Lento le aqua io approchava
me inclinava, al fundo spectava
In le ultime luce del die
mi reflexion io mirava 

Mi facie: estranie, alien
metamorphosate
Nihil io recognosce,
toto se ha cambiate

Pois veniva le nocte
frigor prendeva mi corpore
Io errava in alte herba,
perdeva le via, le tempore

Sin un fonte, sin un fin
a nihil le via duce
Cata loco es mal o bon
radiose o sin luce

Al fin me somno trovava
sub un magne ulmo
Le dur frigor evadente
in sopor io cadeva

Similaritate svedese/norvegiano

In mi serie de comparationes del similaritate del vocabulario inter Interlingua e differente linguas io obteneva le sequente resultatos:


Similaritate con Interlingua:

Italiano (Similaritate: 80 punctos/percentos)

Latino (Similaritate: 73 punctos/percentos)

Ido (Similaritate: 72,5 punctos/percentos)

Espaniol (Similaritate: 65,5 punctos/percentos)

Portugese (Similaritate: 64 punctos/percentos)

Romaniano (Similaritate: 58,5 punctos/percentos)

Esperanto (Similaritate: 55 punctos/percentos)

Francese (Similaritate: 49,5 punctos/percentos)

Anglese (Similaritate: 31 punctos/percentos)

Germano (Similaritate: 24,5 punctos/percentos)

Russo (Similaritate: 17,5 punctos/percentos)


Ultra isto, io comparava le similaritate inter portugese e espaniol e obteneva iste resultato:

Similaritate, portugese/espaniol: 73,5 punctos/percentos.


Le comparationes es basate sur un lista de solo cento parolas, assi le resultatos es solmente approximative.


Nos pote observar que Interlingua e italiano (80 p/p) sembla esser plus similar que portugese e espaniol.


In le Europa del nord il ha duo linguas que forsan es plus similar que espaniol e portugese, forsan mesmo plus similar que Interlingua e italiano:

svedese e norvegiano.

Esque isto es duo distincte linguas o dialectos del mesme lingua?

Nos sape que normalmente le politica e identitate cultural decide in iste question.

Purmente linguisticamente, on poterea argumentar que dialectos es quando le formas lingual es mutualmente intelligibile, e linguas es quando le comprension es limitate o non existente.


Svedia e Norvegia esseva unite durante le annos 1814-1905. Norvegia esseva governate de Danmark durante le previe circa 400 annos, ma post le guerras napoleonic Danmark perdeva Norvegia a Svedia. Ma le union non esseva forte e tote le tempore le norvegianos effortiava liberar se de Svedia.

Illes sempre ha habite un grande amor a lor patria, e al fin voleva haber independentia. Isto al fin eveniva in 1905.

Norvegia es un pais grande e elongate, ubi multe dialectos regional se ha disveloppate. Illos es acceptate in omne contextos, anque in le radio e television.

Il ha duo linguas scribite, le bokmål (“lingua de libros”), le qual es multo similar al danese, e nynorsk (“novo-norvegian”), le qual es basate sur dialectos genuin norvegian, que es un poco plus differente del danese.

Bokmål es plus commun que nynorsk, assi in iste comparation io usa bokmål.

Le seculos de governamento danese influeva grandemente le lingua norvegian. Le resultato es que in lor vocabulario, norvegiano e danese es multo similar, ma le phonetica totevia es distinctemente differente. In vice, norvegiano e svedese ha un grande similaritate in lor phonetica, que rende le linguas in grande parte inter-intelligibile. Le plus grande differentia es in le prosodia.

Omne le tres linguas ha remanite bastantemente similar le unes con le alteres trans le historia. Illos se ha disveloppate del vetere nordico, le lingua del vikings.

Islandese e groenlandese, que anque proveniva del lingua vetere nordico, se ha disveloppate independentemente, e es assatis differente del linguas scandinave. Illos es plus conservative, e plus proxime al vetere nordico.


Svedia ha habite un grande diversitate de dialectos, ma hodie le lingua es plus uniforme que norvegiano, proque le dialectos non ha habite le mesme status que in Norvegia, e il ha solmente un forma del lingua scribite.


Alora, quanto similar es svedese e norvegiano? Io usa le mesme lista de 100 parolas que previemente.


INTERLINGUA/SVEDESE/NORVEGIANO 
Similaritate ia-sv/ia-no/sv-no


1. septimana – vecka – uke 0/0/0

2. anno – år – år 0/0/1

3. hodie – idag – i dag 0/0/1

4. deman – imorgon – i morgen 0/0/1

5. heri – igår – i går 0/0/1

6. calendario – kalender – kalender 1/1/1

7. secunda – sekund – sekund 1/1/1

8. hora – timme – time 0/0/1

9. minuta – minut – minutt 1/1/1

10. horologio – klocka – klokke 0/0/1

11. poter – att kunna – å kunne 0/0/1

12. usar – använda – bruke 0/0/0

13. facer – göra – gjøre 0/0/1

14. ir – gå – gå 0/0/1

15. venir – komma – komme 0/0/1

16. rider – skratta – le 0/0/0

17. vider – se – se 0/0/1

18. longe – lång – lang 1/1/1

19. parve – liten – liten 0/0/1

20. bon – god – god 0/0/1

21. belle – vacker – vakker 0/0/1

22. fede – ful – stygg 0/0/0

23. difficile – svår – vanskelig 0/0/0

24. facile – lätt – lett 0/0/1

25. mal – dålig – dårlig 0/0/1

26. proxime – nära – nær 0/0/0,5

27. placer – nöje – fornøyelse 0/0/0,5

28. salute – hej – hei 0/0/1

29. die – dag – dag 0,5/0,5/1

30. tarde – sen – sen 0/0/1

31. nocte – natt – natt 0/0/1

32. toto – allt – alt 0/0/1

33. gratias – tack – takk 0/0/1

34. no – nej – nei 0/0/1

35. deliciose – läcker – lekker 0/0/1

36. io – jag – jeg 0/0/1

37. (io) es – (jag) är – jeg er 0/0/1

38. adeo – adjö – adjø 0,5/0,5/1

39. si – ja – ja 0/0/1

40. lunedi – måndag – mandag 0/0/1

41. martedi – tisdag – tirsdag 0/0/1

42. mercuridi – onsdag – onsdag 0/0/1

43. jovedi – torsdag – torsdag 0/0/1

44. venerdi – fredag – fredag 0/0/1

45. sabbato – lördag – lørdag 0/0/1

46. dominica – söndag – søndag 0/0/1

47. maio – maj – mai 1/1/1

48. januario – januari – januar 1/1/1

49. februario – februari – februar 1/1/1

50. martio – mars – mars 0,5/0,5/1

51. april – april – april 1/1/1

52. junio – juni – juni 1/1/1

53. julio – juli – juli 1/1/1

54. augusto – augusti – august 1/1/1

55. septembre – september – september 1/1/1

56. octobre – oktober – oktober 1/1/1

57. novembre – november – november 1/1/1

58. decembre – december – desember 1/1/1

59. zero – noll – null 0/0/1

60. un – en/ett – en/et 0,5/0,5/1

61. duo – två – to 0/0/0,5

62. tres – tre – tre 1/1/1

63. quatro – fyra – fire 0/0/1

64. cinque – fem – fem 0/0/1

65. sex – sex – seks 1/1/1

66. septe – sju – sju 0/0/1

67. octo – åtta – åtte 0,5/0,5/1

68. novem – nio – ni 0/0/0,5

69. dece – tio – ti 0/0/0,5

70. caffe – kaffe – kaffe 1/1/1

71. bira – öl – øl 0/0/1

72. the – te – te 1/1/1

73. vino – vin – vin 1/1/1

74. aqua – vatten – vann 0/0/0

75. carne – kött – kjøtt 0/0/1

76. porco – gris – gris 0/0/1

77. pullo – kyckling – kylling 0/0/0,5

78. agno – lamm – lam 0/0/1

79. pisce – fisk – fisk 0/0/1

80. pede – fot – fot 0/0/1

81. gamba – ben – ben 0/0/1

82. capite – huvud – hode 0/0/0

83. bracio – arm – arm 0/0/1

84. mano – hand – hånd 0/0/1

85. digito – finger – finger 0/0/1

86. corpore – kropp – kropp 0,5/1/1

87. stomacho – mage – mage 0/0/1

88. dorso – rygg – rygg 0/0/1

89. pectore – bröst – bryst 0/0/1

90. infirmera – sjuksköterska – sykepleier 0/0/0

91. empleato – anställd – ansatt 0/0/0

92. policiero – polisman – politimann 0,5/0,5/0,5

93. cocinero – kock – kokk 0/0/1

94. ingeniero – ingenjör – ingeniør 1/1/1

95. medico – läkare – lege 0/0/0

96. gerente – direktör – direktør 0/0/1

97. professor – professor – professor 1/1/1

98. programmator – programmerare – programmerer 1/1/1

99. venditor – säljare – selger 0/0/0,5

100. scriptor – författare – forfatter 0/0/1
Le littera “å” es pronunciate “o”, “o” es pronunciate “u” in le majoritate del casos, ö/ø ha le mesme pronuntiation (como “deux”in francese), e anque ck/kk.
Le orthographia norvegian es plus proxime al pronunciation. Per exemplo on dice “desember” in ambe linguas, ma svedese retene le “c”.   


Similaritate Interlingua/svedese 26,5 punctos/percentos

Similaritate Interlingua/norvegiano 26,5 punctos/percentos

Similaritate svedese/norvegiano 86 punctos/percentos


Espaniol e portugese habeva un similaritate de 73,5 punctos/percentos.

Interlingua e italiano habeva un similaritate de 80 p/p. Svedese e norvegiano ha un similaritate de 86 p/p. Ultra isto, le linguas scandinave sembla haber un plus grande similaritate phonetic, que le linguas iberic, secundo mi experientia. (Io comprende espaniol assatis ben, parla svedese como mi lingua primari e comprende ben norvegiano.)

Assi, svedese e norvegiano es le linguas le plus similar, del linguas que io ha comparate usque nunc!


Svedese e norvegiano ha le mesme similaritate con Interlingua: 26,5 p/p.

Io los adde al lista con le previe comparationes:


Similaritate con Interlingua:

Italiano (Similaritate: 80 punctos/percentos)

Latino (Similaritate: 73 punctos/percentos)

Ido (Similaritate: 72,5 punctos/percentos)

Espaniol (Similaritate: 65,5 punctos/percentos)

Portugese (Similaritate: 64 punctos/percentos)

Romaniano (Similaritate: 58,5 punctos/percentos)

Esperanto (Similaritate: 55 punctos/percentos)

Francese (Similaritate: 49,5 punctos/percentos)

Anglese (Similaritate: 31 punctos/percentos)

Svedese/norvegiano (Similaritate: 26,5 punctos/percentos)

Germano (Similaritate: 24,5 punctos/percentos)

Russo (Similaritate: 17,5 punctos/percentos)


Le similaritate de svedese e norvegiano con Interlingua es plus o minus al mesme nivello que germano, anque essente linguas germanic. Anglese es plus similar, gratias a su vocabulario latinisate. Iste similaritate es mesmo plus grande in textos avantiate, que usa multe parolas latin e grec.

Russo sembla esser le minus similar lingua in iste lista, ma isto pote esser causate del inclusion del menses in le lista de 100 parolas. Russo ha le mesme parolas pro le menses que le linguas germanic, ma phoneticamente “russificate”, assi que illos es difficile a recognoscer, per exemplo:

52. junio – июнь (ijun) 0

53. julio – июль (ijul) 0

55. septembre – сентябрь (sientjabr) 0

56. octobre – октябрь (oktjabr) 1

57. novembre – ноябрь (najabr) 0

58. decembre – декабрь (djekabr)


In iste ligamine on discute si le linguas germanic es plus proxime al linguas romance que al linguas slave (in anglese):

Plure personas mantene que si, proque le linguas germanic ha imprestate plus de parolas latin que le linguas slave.


Retornante a svedese e norvegiano, io vole contar vos mi impressiones del intercomprension del linguas ex un perspectiva subjective.

Io parla svedese desde infantia. Quando io esseva un infante, a vices io incontrava textos norvegian. Io esseva fascinate del facto que io comprendeva tanto, ma totevia non habeva un comprension total. Quando io non comprendeva un importante parola, io a vices non comprendeva le integre phrase. Durante le annos io apprendeva multe parolas norvegian, e hodie comprende quasi toto.


Io faceva un experimento. Io prendeva un texto norvegian (bokmål) del sito economic “e24.no” e lo traduceva a svedese e Interlingua. Tote le parolas que un svedese (que sape nulle norvegiano) non comprende, io faceva grasse in omne tres linguas. Il se tracta del “Brexit”, un thema jam toccate in iste blog:


Texto prendite de:


(No)

Statsminister Theresa May sier det ikke blir noen avstemning i Underhuset i uka som kommer om skilsmisseavtalen med EU. Hun setter 12. mars som ny dato.


(Sv)

Statsminister Theresa May säger att det inte blir någon omröstning i Underhuset i veckan som kommer om skilsmässoavtalet med EU. Hon sätter den 12:e mars som nytt datum.


(Ia)

Le prime ministro Theresa May dice que il non habera ulle votation in le Camera Basse durante le septimana veniente, reguardante le accordo de “divorcia” con le UE. Illa pone le 12 marte como le nove data.


(No)

Det opplyste May om bord på flyet til EUs toppmøte med Den arabiske liga i Sharm el-Sheikh i Egypt søndag ettermiddag, melder Sky News og BBCs politiske redaktør Laura Kuenssberg.


(Sv)

Det beskedet gav May ombord på flyget till EUs toppmöte med Arabförbundet i Sharm el-Sheikh i Egypten söndag eftermiddag, rapporterar Sky News och BBCs politiske redaktör Laura Kuenssberg.


(Ia)

May dava iste responsa durante le volo al summitate del UE, con le Liga Arabe in Sharm el-Sheikh in Egypto, dominica postmeridie, reporta Sky News e le redactor politic de BBC, Laura Kuenssberg.


(no)

– Vi kommer ikke til å åpne for en meningsfull avstemning i Parlamentet denne uka. Men vi skal sikre at det skjer innen 12. mars, lovte hun.


(Sv)

- Vi kommer inte öppna för en meningsfull omröstning i parlamentet den här veckan. Men vi ska se till att det sker innan den 12:e mars, lovade hon.


(Ia)

-Nos non aperira pro un voto significante (Approbation parlamentari del resultato del negotiationes con le UE super le acto de exito del Grande Britannia ex le UE) in le parlamento iste septimana. Ma nos prendera cura que illo evenira ante le 12de martio, illa promitteva.


(No)

Etter at Underhuset i forrige måned avviste skilsmisseavtalen hun hadde forhandlet fram med EU, forsøker May å få til endringer som tilfredsstiller Underhusets bekymringer om det mest omstridte elementet i avtalen, nemlig spørsmålet om Irland-grensa.


(Sv)

Efter att Underhuset förra månaden avvisade skillsmässoavtalen hon hade förhandlat fram med EU, försöker May att få till ändringar som tillfredsställer Underhusets oro om den mest omstridda delen i avtalen, nämligen frågan om gränsen mot Irland.


(Ia)

Post que le Camera Basse, le mense passate, habeva rejectate le contractos del “divorcio”, le qual illa habeva negotiate con le UE, May essaya implementar cambios que satisfacerea le inquietude del Camera Basse, super le plus disputate parte del contractos: le question del frontiera con Irlanda.


(No)

EU står imidlertid fast på at det ikke er aktuelt å endre noe i selve avtalen.

Under møtet i Egypt skal hun ha samtaler på sidelinjen med andre EU-ledere, blant dem EU-president Donald Tusk. Hun sier at hennes team også skal til Brussel for videre forhandlinger kommende tirsdag.


(Sv)

EU står emellertid fast vid att det inte är aktuellt att ändra något i själva avtalen. Under mötet i Egypten ska hon ha samtal vid sidan om med andra EU-ledare, bland dem EU-presidenten Donald Tusk. Hon säger att hennes delegation också ska till Bryssel för vidare förhandlingar kommande tisdag.


(Ia)

Le UE totevia mantene que cambiamentos in le contractos mesme non es actual. Durante le incontro in Egypto illa habera dialogos al latere, con altere leaders de UE, inter illes le presidente del UE, Donald Tusk. Illa dice que su delegation anque vadera a Bruxelles pro negotiationes continuate le martedi veniente.


(No)

Tre statsråder i Mays egen regjering truet lørdag med at de vil stemme for et forslag om å utsette brexit framfor å forlate EU uten en avtale, om det ikke er noe gjennombrudd om skilsmisseavtalen i løpet av uka.


(Sv)

Tre statsråd i Mays egen regering hotade i lördags med att rösta för ett förslag om att skjuta upp brexit hellre än att lämna EU utan ett avtal, om det inte sker något genombrott i skillsmässoavtalen inom loppet av en vecka.


(Ia)

Tres consilieros statal del governamento de May menaciava de votar pro un proposition de postponer brexit, plus tosto que lassar le UE sin un contracto, si il non habera ulle avantiamento con le contractos de “divorcio” durante le septimana.


(No)

May sa søndag at en utsettelse av brexit ikke løser noen ting.


(Sv)

May sa på söndag att en uppskjutning av brexit inte löser någonting.


(Ia)

May diceva in dominica que un postposition del brexit solve nihil.


(No)

– Det vil alltid komme til et punkt der vi bestemme oss for om vi godtar avtalen som er forhandlet fram, eller ikke, sa hun.


(Sv)

- Det kommer alltid till en punkt där vi måste bestämma oss för om vi godtar avtalen som förhandlats fram eller inte, sa hon.


(Ia)

- Sempre arrivara un puncto ubi nos debe decider si nos accepta le contractos negotiate, o non, illa diceva.


Nos vide que le texto norvegian deberea esser assatis ben comprendite per un svedese. Totevia il ha alcun parolas importante que es differente.


Ultra isto il ha un par false amicos:


“Må” significa “debe” in norvegiano, ma es un forma conjunctive archaic in svedese, usate in phrases como “må han leva i hundrade år”, “Que ille vive cento annos”.

“Vil” es le mesme parola que le anglese “will”. “Jeg vil gå” in norvegiano es “Io vadera”. “Jag vill gå” in svedese significa “Io vole ir”.


Mi conclusion es que norvegiano e svedese es multo similar, ma pro obtener un assatis bon comprension, on debe apprender un par centos de parolas que differe inter le linguas. Post isto, le comprension es mesmo plus facile, anque considerante que le linguas es similar phoneticamente.


Al altere latere, linguas ha multe dominios, dependente de qual themas on discute: economia, botanica, cosas quotidian, hobbies etc.

Pro maestrar norvegiano profundemente, un svedese debe apprender un par milles parolas, e vice versa.


Que pensa vos, esque svedese e norvegiano es linguas o dialectos?

Pomo quadrilateral

Private de su cute,
su forma rotunde,
secate
ad quadrilateralitate,
illo sta sur metallo
frigide

Un pomo
ma forsan
alique plus?
Forsan tu, forsan io,
forsan alcuno
qui nos non cognosce,
que esseva pellate
contra su voluntate

Le pomo
se senti frigide,
inquietemente
attendente
un calde bucca 

Le speculo del tempore

Le speculo del tempore
es un fenestra
a cosas que eveniva
e a cosas que venira

Io mira le speculo
e trans le fenestra
al strata foras del domo
ubi sonios oblidate
passa con melancholia 

Le celo sempre movente
contrahe nubes diluite
ma tosto los dissolve
non potente crear
formas distinguibile

In un fenestra in le casa vicin
io vide me mesme,
vinti annos plus juvene
Io es ancora le mesme persona
ma anque alique plus
Le cognoscentia ha crescite,
certe sentimentos ha disparite
e altere se ha approfundate

Le futuro reflecte le passato
e le passato es spectate del futuro
Le speculo es le nunc
ubi le radios temporal son refractate
e omne le colores del prisma
colora le historia
Ma le futuro ultraviolette
evita le curiositate del oculos

Pesante nubes lento arriva
Un gutta de pluvia, duo, dece,
cento, mille, milliones
Cata gutta es un die
Io sta ante le speculo
e audi longemente le streper del pluvia
e mi capillos deveni gris

De novo le nubes se dissolve
Le sol lento appare
Illuminate le speculo deveni
Un mar de luce me surprende
Le speculo dispare
l’eternitate se aperi

Le facie del sol me monstra figuras:
mi mille incarnationes,
tote mi spiritos affin
cata maestro de sagessa
Ultra le tempore
io intervide le supreme joia

Prometheos

Prometheos le igne
al homines dava
Defiar magne deos
ille osava
Adjutava struer
civilisationes,
prosperitate
in multe nationes
Le igne es sapientia,
le lumine del anima
Ma isto es un gladio
con duo laminas
potente dissecar
mysterios del vita
sed al mesme tempore
sovente suscita
scopos obscur
nutrite de egoismo,
fame de poter,
machiavellismo
Le possessores
del foco, del igne
ha un instrumento
benigne – maligne
Responsabilitate
digne de deos
le qual les olim dava
Prometheos 
 

Illes comprava le celo

Novella satiric 
 
John Viotti esseva un vetere musico rock in su septantas qui habitava in New York. Ille sonava le guitarra electric in le gruppo Flying Rocks, le qual principalmente exequeva versiones cover del musica del sexantas e anque su proprie material. Ille habeva laborate in un boteca con discos durante multe annos, ante esser pensionate.

In su juventute ille esseva un cercator spiritual.
Ille legeva multo super differente religiones e philosophias, ma non poteva trovar alcun que poterea convincer le. In su adolescentia ille abandonava le religion de su familia, 
le catholicismo. Ille esseva un rebello qui cercava libertate.
Ille non trovava responsas satisfaciente al grande questiones del vita, e al fin resignava e deveniva atheista. 
Su plus grande joia, ille in vice trovava in le musica. 

Illo deveniva su religion.

Un die ille deveniva multo malade e esseva colpate de un alte febre. Ille jaceva in le lecto e sudava. Post un tempore hallucinationes phantasmatic le infligeva. Subitemente ille lassava su corpore. Ille lo videva in basso al lecto. 
Ex alto un forte lumine se approximava. Illo deveniva de plus in plus intense. Al fin ille baniava in un mar de luce auree.

Un figura se approximava: un homine in vestimentos multicolor in blanc, rubie e jalne, circumferite de un blanc plumage. Detra ille esseva un grande porta auree.
-Es isto le celo? John demandava.
-Si! Io es Chimalpahin Quauhtlehuanitzin. Io es portero hic.
-Como? Assi il ha un vita post le morte?! Qual esseva tu nomine?
-Chimalpahin Quauhtlehuanitzin.
-De ubi veni iste nomine?
-Illo es azteca.
-Io non lo pote pronunciar, assi io te nominara Chima! 
Como es, que un persona azteca es le portero del celo?
-Nos possede le celo!
-Que!? Como es isto possibile? 

John deveniva assi choccate que ille revolveva alcun vices, levitante in le ethere.
-Nos ha comprate le celo del deos hindu.
-Que? Esque on pote comprar le celo?
-Toto pote esser comprate.
-Ma de ubi vos habeva medios a facer isto?
-Ante sex centos anno nos investiva un grande quantitate de auro in le fundo auree del deo roman Mercurio.
Nos accordava de un profito fixe de 3% cata anno, post impostos. Le valor del auro initialmente correspondeva a illo de 100.000 saccos de granos de caffe. Post 500 annos, gratias al effecto de renta super renta e reinvestimento automatic del ganio, le valor cresceva a plus que 

250.000.000.000 saccos de granos de caffe.
Isto esseva in 1918, secundo le calendario terrestre. 

Iste anno nostre grande chef Huitzilopochtli viagiava al regno celeste, que tunc esseva governate del deos hindu Brahma, Vishnu e Shiva, e proponeva comprar le regno.

-Como?! John interrumpeva. Ma ubi alora esseva le deo christian?
-Io non sape. Lassa me finir mi conto!
-OK.
-In le comencio le deos hindu esseva reluctante, ma al fin illes esseva convincite, recipente le garantia que tote le hindus illuminate anque poterea remaner in le celo. Omne alteres esseva expellite e omne nos aztecas e nostre descendentes 
nos moveva ad hic.
-Ma ubi es Jesus?
-Ah, ille! Ille vaga trans le Via Lactee, insimul con multe altere prophetas e predica a cata un que vole ascoltar.
-Assi il ha altere civilisationes in le universo?
-Si, il ha multes…
-Pote tu contar me de illos?
-No, iste conversation es tediose e me fatiga. Per favor, vade via!
-Non pote io entrar?
-No, tu non es benvenite hic.

Tunc subito un figura appareva: un vetere homine con cute brun dorate. Ille habeva perdite le majoritate de su capillos ma in vice portava un longe barba blanc. Ille portava un habito blanc e un mantello rubide. Su facie esseva 
gentil e pacific.

-Veni a me, cercator! ille diceva.
-Qui es tu? John demandava.
-Io es cognoscite como Laozi. Io scribeva mi libro 
Dao De Jing, ante que cavalcar via al montes. 
E nunc io es hic.
-Oh! Es tu? John esseva colpate de grande surprisa.
-Veni a me, si tu vole.

Laozi se trovava un poc distantia via. John flottava a ille.

-Nunc nos pote parlar sin interferentias, Laozi diceva.
-Io te vole dicer, ille continuava, que iste homines qui vole comprar le celo e vender le celo non ha comprendite le via: Dao.
-Si, iste es peculiar. Como on poterea comprar le celo?
-Lassa illes jocar. Illes solo isto cognosce. le celos, le terras, le soles, solo son alcun cosas inter le dece milles cosas, que flue ex Yin e Yang: le par original del oppositos. Iste personas son jectate inter euphoria e desperation, ma ille qui vole trovar pace, seque Dao.
-Como on face isto?
-Sia spontanee, lassa tu passos conducer te. Seque le fluvio a ubi illo te conduce, assi como le rivo que trova su via trans le foreste.
-Io vole retornar al terra. Obviemente io non es morte: io ya es hic e parla con te.
-Vita e morte solo son parolas e conceptos. Dao es eternal. Tu pote sequer le via eternemente e trovar pace per discoperir le quietude in le movimentos.
-Tu pote philosophar tanto, quanto tu vole, Chimalpahin bruscamente interrumpeva. Isto cambia nihil. Nos ha comprate le celo! Nos vive hic e nos delecta. Nos mangia gustose plattos e audi belle musica tote le dies. Nemo pote privar nos de isto!
-Trova tu proprie via, Laozi diceva. Postea ille se tornava e evanesceva.
-Attende! John critava, ma Laozi jam habeva disparite.

Resignate, John se sedeva a un parva nube sin saper que facer. Un longe tempore passava, ille non sapeva quanto longe. Ille se sentiva totalmente desperate e non se poteva mover del toto.
Al fin ille succuteva, audiente un ruito detra se. Ille se tornava e videva un figura multo familiar. Donald Trump appareva, con un valise in su mano! Trump primo acerbemente reguardava Chimalpahin e postea se tornava a John.

-Qui es iste salvage? Ubi es sancte Petro? Io demanda parlar con ille. Como illes osa admitter iste detestabile mexicanos hic?
-Q…Que fa…face tu hic? John balbutiava.
-Como tu pensa? Io ya es morte. Le maledicte medias e omne le stupide politicos me tanto infuriava que io al fin habeva un infarcto cardiac.
-Isto naturalmente es lamentabile, ma tu anque non es tanto gentil, in mi opinion. De facto io non votava a te.
-Cessa garrular stupidemente. Ora io va passar le portas del regno celeste. Vade tu con me o non?
-Iste viro, Chima, non nos vole admitter.
-Qual nonsenso!

Trump approchava Chimalpahin con passos decisive.
-Move te, salvage! Io entrara al regno celeste!
-Tu non passara, maligne spirito.

Trump attaccava Chimalpahin, essayante abatter le. Immediatemente le portas del celo se aperiva e un gruppo de guerreros azteca armate con lanceas curreva in avante. Trump, surprendite, se jectava retro e hastava a John.
-Que es isto?! ille critava.
-Le aztecas ha comprate le celo, John respondeva con un suspiro.
-Ah vermente, il es assi, Trump murmurava. Alora io probara un altere strategia.
Ille approchava le aztecas, le quales stava con lanceas levate e le mirava indignatemente.
-Sape vos qui io es? ille vocava.
-Isto non importa, Chimalpahin respondeva. Vade via! Isto es un area private.
-Io es Donald Trump. Io comprara le celo de vos. Io es un milliardario.
-Le celo non es a vender.
-Io pagara dece milliardos dollars!
-No! Chimalpahin irate critava.
-Cento milliardos! Donald Trump pote prender imprestos, ille es digne de credito, Trump continuava, parlante de se mesme in tertie persona.

Un guerrero jectava su lancea a ille. Trump lo evitava per inclinar se. Con furia ille aperiva su valise. Ibi se trovava un cylindro metallic apud un circuito imprimite e un micre pannello con buttones. 
-Isto es un bomba atomic! Si vos non seque mi voluntate, io lo detonara!

In le mesme momento un ruito tonitruante subito resonava e omnes se tornava al fonte del forte sono.
Un grande nave spatial de color nigre e gris, con formas irregular, subito appareva. Illo pesantemente atterrava a un spisse nube, un porta se aperiva e un scala automaticamente se abassava. Exiva un viro, un homine con caftan blau, longe capillos brun e barba. Plure humanoides de grande statura in supertotos jalne le sequeva.
Illes habeva longe, tenue brachios e teneva objectos resimilante pistolas in su manos. Lor capites esseva quasi toto rotunde, le pelle verde pallide e le oculos grande e toto nigre.

-Io es le filio del homine! le viro diceva in un voce alte e solemne. Qui ha profanate le domo de mi patre?
-Jesus! John critava essente toto foras de se.
-Servitores del Mammona! Jesus vocava, vos evelia in me le mesme ira que le mercatores del templo! Io vos jectara in basso a vostre dominator!
Le humanoides, tote al mesme tempore, discargava su armas contra le guerreros azteca. Illes esseva colpate de radios de laser e cadeva al terra. Plus de guerreros tunc curreva trans le porta e recipeva le mesme tractamento que su amicos. Post isto nemo plus osava exir. Le porta in hasta esseva claudite.
-Non vos preoccupa, Jesus diceva, illes solmente es esturdite. 

Jesus se tornava a Trump e John:
-Esque vos es agnos in mi grege?
-Si! Trump respondeva sin hesitation.
-Le die del judicamento se approcha. Io retornara a Jerusalem pro judicar mortes e viventes!
-Ma qui es iste typos? Trump demandava indicante le humanoides in jalne supertotos.
-Isto es mi nove discipulos. Illes ha abandonate lor mores pagan e trovate le juste credentia. Lor nomine es Tyu’kai. Illes veni de un planeta del classe M que orbita Alpha Centauro.
Un del Tyu’kai exprimeva alcun sonos crepitante e sibilante.
-Que vos audi como bellemente illes lauda le Senior! Jesus diceva lyricamente.
-Tu non pote apportar iste deforme creaturas al Terra! Trump diceva acerbemente. Io ha prohibite entrata a tal individuos!
-Omne illes qui crede in le Senior es benvenite in su domo. Tu jura alteres, ma specta a te mesme! Tu oculos es aperite ma le spirito es cec.

Jesus se tornava a John:
-Que es tu nomine, amico?
-John.
-Tu porta le nomine de mi amate discipulo Johannes! An tu es un agno in mi grege?
-Usque nunc io esseva atheista.
-Sed nunc, quando tu ha vidite, an tu pote creder?
-Io pensa que si, John respondeva insecurmente.
-Anque io crede! Trump interloqueva.
-Lauda le Senior! Jesus clamava. Seque me!

Ille majestosemente levitava retro al nave spatial, sequite per Trump e John.
Illes imbarcava insimul con le Tyu’kai e le nave ascendeva.
Ex alto John videva edificios palatian detra le porta celeste.

-Nunc le sic ramos sera secate del fichiero e jectate al foco! Jesus diceva autoritarimente.
Un missile esseva tirate del nave e colpava un palatio in le centro del area azteca. Un magne flamma rapidemente expandeva e fumo obstrueva le vista.

-Nunc le idolo ha essite punite, Jesus diceva calmemente.
-Ma io pensava que tu es contra violentia, John diceva anxiosemente. “Offere le altere gena”, “Que ille qui es sin culpa jecta le prime petra”.
-Sed io etiam diceva “Non jura, assi que vos non sia jurate”. Qui es tu qui vole jurar le Filio del Homine? An tu non memora que io etiam diceva: “Non crede que io ha venite con pace al Terra. Io non ha venite con pace, sed con gladio.”
-Pardona me, Jesus! John diceva con voce tremulante.
-Si tu pardona le homines lor delictos, tu Patre celeste anque pardonara te!
John acceptava le responsa e se poneva a un sedia inconfortabile.

Ora le inhabitantes del celo esseva sin leader. Le missile habeva destruite le palatio del chef azteca, e su anima habeva essite pulverisate. Illes se sentiva perdite, ma anque discargate, nam illes habeva satis del governamento dictatorial.
Un grande incontro esseva arrangiate ubi le plus illustre habitantes celestial se aggregava.
Ma le aztecas non poteva accordar se de qui deberea esser le sequente chef. Tosto il habeva tumulto e post un curte tempore anarchia occurreva.

Le hindus illuminate, qui habeva remanite in le celo, inviava un message al deos hindu, qui antea habeva governate ibi, con un appello de adjuta. Il non passava un die ante que le governatores previe arrivava.
Tres figuras se monstrava in le firmamento, circumferite de un lumine auree:
Un viro sedente a un grande flor de loto, con tres capites con barbas blanc e coronas de auro, et etiam quatro brachios: isto esseva Brahma.
Ancora un viro con cute blau, quatro brachios, corona de auro, un cobra con cinque testas detra su capite e un sceptro auree in le mano dextere: isto esseva Vishnu.
Finalmente un viro con cute blau un poco plus pallide, anque ille con quatro bracios. Ille entrava dansante.
Ille habeva un sarong de pelle de leopardo. In un mano ille habeva un parve tambur, e del altere un foco flammava: isto esseva Shiva.

-Nos ha retornate! illes diceva in unisono.
-Que face omne le homines non illuminate hic? Brahma demandava in un voce tonitruante que esseva audite in tote le celo.
-Omnes qui non es illuminate debe esser reincarnate! Vishnu diceva in un voce melodic que echoava assi que omnes le audiva.

Shiva jectava un flamma de su mano. Illo se divideva a milles flammas que volava a in le majoritate del habitantes del celo.
Le flammas les cessava e les duceva via, al rapiditate del luce, a differente planetas, pro esser reincarnate.
Solo remaneva le hindus illuminate. Illes dansava extaticamente e cantava mantras in sanskrito.

Intertanto, Jesus assemblava un flotta gigantic con milles naves spatial Tyu’kai le quales arrivava al Terra.
Le armas superior del Tyu’kai rapidemente neutralisava tote le defensas militar de omne le nationes.
Jesus ipse descendeva in Jerusalem, ubi ille establiva su sede.
Ille monstrava su poteres supernatural: ille levava su brachios, orava, e corpores morte repeva ex terra e se transformava a juvene e san homines. Le population del terra se plus que duplava in un nocte.

Le naves del Tyu’kai volava avante e in detra transportante homines a Jerusalem, ubi Jesus habeva instituite un tribunal del die del judicamento. Insimul con un grande gruppo de loyalistas e Tyu’kai, ille ageva judice.
Illes inquireva omne le homines. Criminalistas e malevole personas deveniva jectate in vulcanos, ubi illes debeva natar in magma e suffrer agonias horribile.
Omne le bon christianos poteva remaner al terra, durante que le resto, le bon paganos, esseva transportate al planeta del Tyu’kai, ubi les attendeva un vita como servitores in le domos de ric Tyu’kais.

Post isto, meraviliose cosas eveniva al terra. Con le adjuta del avantiate technica del Tyu’kai le ambiente deteriorate poteva esser restaurate. Le population del terra habeva diminuite considerabilemente.
Domos in mal condition esseva demolite e in vice belle villas esseva erigite. Mirific jardines esseva plantate. Le agricultura e le elevamento de animales esseva facite plus effective e humanitari. Omne homines poteva satiar se con cibo ecologic de alte qualitate.

Ubique grandiose cathedrales esseva erigite. Le fumar deveniva prohibite. Vino con un basse percentage de alcohol esseva le sol permittite bibita alcoholic.
Choros cantava psalmos in le stratas. Infantes se amusava con dulcissime juvene animales in le parcos.
Un massa de familias vadeva a picnic, a plagias o a campos idyllic. Celibatarias colligeva flores in le pratos.
Le durata del labor esseva abbreviate a quatro horas per die.

Multe Tyu’kais remaneva al Terra e ageva como un policia del sorta e anque manovrava avantiate machinas agricultural e automatisate fabricas le quales produceva toto lo que pie homines poterea besoniar.

John esseva incantate del charisma de Jesus e converteva al christianismo jam quando le nave spatial esseva al via al Terra. Dunque ille poteva remaner in le paradiso al Terra. 
Ille reganiava su corpore physic e retornava a New York.
Ma su illusiones esseva rumpite quando ille con terror debeva spectar como le grattacelos de Manhattan esseva demolite e reimplaciate de villas campestre e jardines ubi arbores fructifere esseva plantate.

Un die, quando John tristemente promenava trans Central Park, ille per hasardo incontrava Donald Trump.
Ambes deveniva agradabilemente surprendite, ma tosto comenciava discuter le nove ordine mundial:
-Io es multo disappunctate con Jesus! Trump exclamava. Ille ha destruite toto lo de que nos americanos nos ha honorate: nostre libertate, nostre armea e nostre economia! Io non plus pote pagar con mi dollars, tote botecas solo accepta liras vatican.
-Io ha satis del musica choral, John interloqueva. Io nusquam pote trovar un guitarra electric, solo guitarras con cordas de nylon. Nemo plus joca musica rock, solo obras classic e cantos folkloristic!
-Wall Street ha disparite! Trump gemeva. Le bursas es claudite! Le millionarios ora solo son homines ordinari!
Il non ha whisky o cigarros! Io me habeva imaginate le paradiso in un altere maniera!
-Que nos facera? John demandava anxiosemente.
-Io ha un plano, Trump diceva confidentemente. Io facera America de novo magne! Io ha parlate con certe amicos del passato.
Nos viagiara a Jerusalem e facera Jesus un offerta le qual ille non potera refusar. Esque tu me accompaniara?
-Si…que vos facera?
-Tu videra quando nos arrivara! Donald Trump ponera toto in ordine, Trump diceva triumphantemente.

Le sequente septimana, Donald Trump, John Viotti e un delegation de un decena ex-interprenditores e politicos american viagiava a Jerusalem con un volo regular del Tyu’kai. On les admitteva un audientia presso Jesus.
Trump se levava e parlava:
-Ave, mi Senior e Salvator, Trump salutava Jesus.
-Ave, amico, Jesus diceva. Qual cosa ha tu super tu corde?
-Io es hic pro parlar al conto de mi populo. Nos vole proponer certe reformas politic, social et economic, le quales profundera nostre celeste felicitate.
-Vermente? Que isto significa?
-Nos vole reconstruer nostre grattacelos. Manca a nos le mirific vista de nostre alte edificios del passato.
Nos anque vole recomenciar le extraction de carbon e oleo de schisto, reconstruer le muro al frontiera con Mexico e reintroducer nostre valuta, le dollars. Nos senti tamben que nos non plus besonia le occupati…. pardono, assistentia del Tyu’kai. Nos non va protestar si illes lassa le SUA.
-Isto es multo inusual e drastic demandas. Infortunatemente io non pote conceder iste petition.
-Io te pete, Jesus! Le domo del Senior ha multe habitationes, nos solmente vole arrangiar nostre camera secundo nostre proprie gusto. Nos es bon christianos, in nostre proprie modo peculiar.
-Io non vole haber discordia in mi grege. Nos omnes es partes del mesme corpore. Le mano dextere debe saper que face le mano sinistre, e le pedes debe ducer le capite al loco ubi illo debe arrivar.
-Nostre manos nunquam peccara e nos sempre vade al correcte destination. Que nos pote facer pro te, assi que tu poterea conceder nostre petition?
-Io besonia nihil de vos. Le voluntate de Deo se ha realisate. Toto es perfecte. Omne cambiamentos serea pejorationes.

Trump reguardava John de transverso, surrideva subtilmente e palpebrava con un oculo. Pois ille de novo se verteva a Jesus:
-Salvo nostre proprie besonios e desiros, il anque ha un motivo altruistic pro mi petition, ille continuava. Il se tracta del benesser e securitate del tote le mundo.
-Vermente? diceva Jesus alleviante le supercilios. E que es iste motivo?
-Forsan tu sape, que le deos grec ha un base al facie celate del luna.
-Si, io lo sape. Quanto a me, iste idolos pote resider al orbe pulverose. Illes nunquam potera revenir hic! Jesus diceva resolutemente.  
-Io ha audite de un fonte credibile que illes ha disveloppate un nove super-arma, le qual pote neutralisar tote le systemas de defensa del Tyu’kai e anque le defensas militar human. Illes tosto es preste a attaccar. Il ha solmente un modo de stoppar los.

Jesus se hastivemente levava de su throno, multo agitate:
-Dice me! Como nos poterea stoppar los?
-Le deos grec debeva abandonar le mundo quando le pollution atmospheric deveniva troppo grave. Illes son 
un genere delicate, con organos respiratori multo fragile. Asthma sever les colpava e illes quasi suffocava. Illes debeva abandonar le Olympo e diriger su carros ad astros.
-Ma como illes respira al Luna?
-Illes ha construite un citate coperite e camouflate con un atmosphera isolate, toto pur. Trump faceva un pausa. Tote le sala taceva. Pois ille continuava:
-Le atmosphera del Terra nunc ha devenite multo pur proque le industrias traditional e le automobilismo es deponite.
Dunque Zeus, Merkurio, Hermes e le alteres alora vide un chance a revenir.
Pro stoppar les nos debe polluer le atmosphera e le mares tamben, assi que Poseidon anque sera discoragiate.
Il serea regrettabile si tote le mundo deberea revenir al vetere modo de viver, assi nos americanos nos offere de prender cura del defensa mundial.
Ancora un vice nos salvara le mundo. Nos plenara le aer con dioxydo de carbon e le mares con discargas de petroleo e con plastico. Toto isto solmente proque tu regno sia sempiterne, Jesus Christo!

Jesus collabeva a su throno, con bucca semiaperte. Pois ille lo claudeva, surrideva e reguardava Trump teneremente:
-Tu es mi plus fidel discipulo. Io lavara tu capillos con oleo del plus exquisite olivas!
Trump faceva un grimasse:
-Isto non es necessari! Isto ruinarea mi legendari pectinatura!
-Mi amico, tu ha manos libere. Que America sia le gladio de Deo que tenera a distantia le idolos!
-Gratias Jesus, Trump diceva e se inclinava inaccostumatemente.

Post un breve tempore comenciava le reedification del SUA. Multe interprisas esseva revivificate, multe personas deveniva empleate. Fabricas e domos esseva erigite in un tempo rapidissime. Campos petrolifere e minas de carbon deveniva plenate con grande machinas.
Nove grattacelos plenava le urbes. Le commercio al bursa recomenciava. On annunciava electiones. Le republicanos e le democrates lanceava su candidatos. Donald Trump non poteva candidar, proque ille jam habeva governate durante duo cadentias.
Ma ille absolutemente voleva governar ex le coulisses e dunque faceva un offerta a John Viotti: si John devenirea presidente ille haberea toto lo que ille desirava, si ille realisarea le politica de Trump. John acceptava isto.
Trump proclamava in tote medias que John Viotti esseva de grande adjuta in le processo del reganiar le libertate e independentia de SUA, e facer de novo possibile realisar le sonio american.
Le populo esseva felice que illo poteva retornar a su vita normal e eligeva John como presidente. Ille maritava un belle e juvene femina e plenava le camera oval con preciose guitarras electric.

Un vespere, post un hectic die plenate de appunctamentos, John sedeva in le camera oval e se relaxava, sonante su plus preciose guitarra, un Gibson Les Paul. Subito toto deveniva nebulose e ille evanesceva. 

Quando ille se eveliava ille jaceva in le lecto in su appartamento. Ille esseva humide de sudor, ma le febre habeva disparite. Debile e tremulante, ille se levava del lecto e iva al fenestra. Foras de illo, ille videva le mesme strata que ille habeva vidite durante annos. Ille vadeva al cocina e bibeva un Coca-cola. Ille habeva fame e proque le refrigerator esseva vacue, ille telephonava a su pizzeria favorite e ordinava un Margherita. Ille aperiva le TV e spectava le bulletin de novas. 
Le republicanos e le democrates ancora querelava super le budget. Le guerra commercial con China continuava e le New England Patriots habeva vincite le Super Bowl.
John se inclinava a retro in le sofa e diceva a se mesme:
-Si…isto vermente esseva un sonio. Un sonio tanto peculiar…..Tanto realistic….


Su monologo esseva interrumpite per le campanetta de porta. Probabilemente isto esseva le currero de pizza!
Quando John aperiva le porta ille critava perplexemente, prendite per terror: Ante ille stava Chimalpahin Quauhtlehuanitzin con un carton de pizza in su manos.


Cosmic contemplationes

Trans le immense
largessas del universo
vibra le concerto cosmic
Stabilemente revolve soles,
planetas, lunas, meteoros
Augustemente rota galaxias
circum su pesante
centros de gravitation
Telescopios observa
le rotation del firmamento
Le stellas deveni lineas circular
ma evanesce quando veni le alba
Milliardos planetas
circum milliardos stellas
in milliardos galaxias:
Cata un sona su parte
in le polyphonia galactic
Nebulosas crea
magnific obras de arte
al nigre paletta spatial
Immensemente lentemente
le imagines se transforma
Detra le nebulosas
se occulta astros numerose
e detra le astros
plus de nebulosas
”Le stellas es tanto numerose
como le granos de sablo al plagia”
io pensa quando io vade
in vespere presso le mar
e admira le domo celeste
Le stellas me specta
e io specta illos
vidente luce ancian
e forsan nostre futuro
Stellas jalne e rubie,
debile e forte,
mitte su lumine al eternitate
ubi illo viagia trans eones
ab galaxia ad galaxia
Le stellas voca nos
sed illos es tanto distante
Nostre naves es troppo
micre e fragile,
ma sperabilemente un die
nos los attingera
Le luna, le plus proxime vicino
a transverso del celo lento cammina
ma le astros static remane
in illusori immobilitate
nam nihil es toto sin movimento
Le horologieria gigantic
del galaxias spiral
tictaca durante milliardos de annos
Illos specta como astros nasce e mori
De tempore in tempore supernovas
illumina le bracios colossal
A vices collide le galaxias
in catastrophes gigantic
Stellas cambia direction
Nove trajectorias se establi
In le destruction de lo vetere
alco nove es create
Tempestas solar jecta via
radiante cascadas de luce
que inunda le terra
e sabota nostre electronica
Un stella cade:
un meteorite
es comburite in le atmosphera
Io formula un desiro:
que un die nos sera
stellas que nos lanceara
in alto al cosmo
Nonobstante le enorme massa
de tote le corpores celeste
le universo in general es vacuitate
nam le distantias es tanto enorme
que on non los pote comprehender
Le duo sondas Voyager continua su viage
ultra le systema solar e le nube de Oort
Illos porta messages
de un humanitate imperfecte
que ha tante potential
al mesme tempore que intra se
illo porta le semine de su proprie ruina
Que vincera?
Le lumine o le obscuritate?
Oblivion o vita eterne?
Nos ha prendite le prime passos,
ponite nostre pedes al Luna,
forsan tosto Marte
Esque nos nos extinguera
ante que nos attingera
le spatio interstellar
o esque nos conquirera
le largores extense,
colonisara le infinitate,
creara multe generationes
que ganiara un perfection
de plus in plus magne,
deveniente esseres divin
que passa sempre nove frontieras
usque a facer tote le galaxia
le domo del humanitate?

Tempore liquide

Tempore liquide
flue trans mi sonios
Dece-novem pensatas
crea un torrente
in mi mente somnolente

Le tempore es in le medio
Al longe del lateres
le horas flue
e cade al solo

Le secundas deveni guttas
de pluvia e de lacrimas
Fragmentos de pensatas
excoria mi visiones

Le horologio se dissolve
e lento evapora

Io inhala le fumo temporal
e senti le sapor del eternitate
solo un breve momento

Un lacrima rola
sur mi gena

Dormitorios

In mi sonio io esseva eveliate
e camminava trans dormitorios
con homines dormente
qui roncava con buccas aperte

Io habeva un lanterna
con un flamma languide
Io timeva le obscuritate

Io non poteva trovar le exito
Cata porta duceva a un nove camera
Io me sentiva de plus in plus
fatigate, fatigate, fatigate

In le ultime sala,
le ultime lecto era vacue
Io me poneva in illo
e me addormiva
ben que io esseva frigide

Similaritate Interlingua/Ido

Isto es le dece-prime parte in mi serie de comparationes inter Interlingua e altere linguas. 
In le previe comparationes
io ha comparate iste linguas:

Italiano (Similaritate: 80 punctos/percentos)
Latino (Similaritate: 73 punctos/percentos)
Espaniol (Similaritate: 65,5 punctos/percentos)
Portugese (Similaritate: 64 punctos/percentos)
Romaniano (Similaritate: 58,5 punctos/percentos)
Esperanto (Similaritate: 55,5 punctos/percentos)
Francese (Similaritate: 49,5 punctos/percentos)
Anglese (Similaritate: 31 punctos/percentos)
Germano (Similaritate: 24,5 punctos/percentos)
Russo (Similaritate: 17,5 punctos/percentos)

Pro anglese e espaniol io primo usava differente vocabularios del cento parolas plus commun. Ma il esseva difficile trovar un tal lista pro portugese. In vice io trovava un lista con cento parolas interessante e representative, e decideva usar lo pro tote le comparationes. Dunque io usava iste lista pro facer nove comparationes pro anglese e espaniol.
Le lista veni de iste adresse:
https://www.portuguesepod101.com/portuguese-word-lists/?page=1

Grande similaritate da 1 puncto, similaritate partial 0,5 punctos e nulle similaritate 0 punctos. Usante le lista de 100 parolas on obtene un correspondentia inter le punctos e le percentos.

Evalutar similaritate e comprensibilitate inter parolas plus o minus similar es difficile. Si vos discoperi evalutationes erronee, per favor commenta e io va corriger le errores.
Quando io es insecur del pronunciation de un parola io usa forvo.com pro controlar lo.

Iste comparationes non es scientific, ma da un resultato approximative.

In iste decime parte io compara Interlingua con Ido:

INTERLINGUA/IDO/ESPERANTO/
SIMILARITATE IA-IDO/ESP-IDO

1. septimana – semano – semajno 0,5/1
2. anno – yaro – jaro 0/1
3. hodie – ca-die – hodiaŭ 0/0
4. deman – pos-morge – morgaŭ 0/0,5
5. heri – hiere – hieraŭ 1/1
6. calendario – kalendario – kalandrilo 1/0,5
7. secunda – sekundo – sekundo 1/1
8. hora – horo – horo 1/1
9. minuta – minuto -minuto 1/1
10. horologio – horlojo – horloĝo 1/1
11. poter – povar – povi 0,5/0,5
12. usar – uzar – uzi 1/1
13. facer – facar – fari 1/0
14. ir – irar – iri 1/0,5
15. venir – venar – veni 1/0,5
16. rider – ridar – ridi 1/0,5
17. vider – vidar – vidi 1/0,5
18. longe – longa – longa 1/1
19. parve (micre) – mikra – malgranda 1/0
20. bon – bona – bona 1/1
21. belle – bela – bela 1/1
22. fede – leda – malbela 0/0
23. difficile – desfacila – malfacila 1/0
24. facile – facila -facila 1/1
25. mal – mala – malbona 1/0
26. proxime – proxim – proksima 1/1
27. placer – plezuro – plezuro 0,5/1
28. salute – saluto – saluton 1/1
29. die – dio – tago 1/0
30. tarde – tarde – malfrue 1/0
31. nocte – nokto -nokto 1/1
32. toto (omne) – omno – ĉio 1/0
33. gratias – danko – dankon 0/1
34. no – no – ne 1/1
35. deliciose – delicoza – bongustega 1/0
36. io – me – mi 0,5/0,5
37. (io) es – (me) esas – (mi) estas 0,5/1
38. adeo – adio – adiaŭ 1/1
39. si – yes – jes 0/1
40. lunedi -lundio – lundo 1/1
41. martedi – mardio – mardo 0,5/1
42. mercuridi – merkurdio – merkredo 1/0,5
43. jovedi – jovdio – ĵaŭdo 1/0
44. venerdi – venerdio – vendredo 1/0,5
45. sabbato – saturdio – sabato 0/0
46. dominica – sundio – dimanĉo 0/0
47. maio – mayo – majo 1/1
48. januario – januaro – januaro 1/1
49. februario – februaro – februaro 1/1
50. martio – marto – marto 0,5/1
51. april – aprilo – aprilo 1/1
52. junio – junio – junio 1/1
53. julio – julio – julio 1/1
54. augusto – agosto – aŭgusto 0,5/0,5
55. septembre – septembro – septembro 1/1
56. octobre – oktobro – oktobro 1/1
57. novembre – novembro – novembro 1/1
58. decembre – decembro – decembro 1/1
59. zero (nulle) – zero/nulo – nulo 1/1
60. un – un – unu 1/1
61. duo – du – du 1/1
62. tres – tri – tri 0,5/1
63. quatro – quar – kvar 0/1
64. cinque – kin – kvin 0/0,5
65. sex – sis – ses 0/0,5
66. septe – sep – sep 0,5/1
67. octo – ok – ok 0/1
68. novem – non – naŭ 0/0
69. dece – dek – dek 0/1
70. caffe – kafeo – kafo 1/1
71. bira – biro – biero 1/0,5
72. the – teo – teo 0,5/1
73. vino – vino – vino 1/1
74. aqua – aquo – akvo 1/1
75. carne – karno – viando 1/0
76. porco – porko – porko 1/1
77. pullo – hanyuneto – kokido 0/0
78. agno – mutonyuno/agnelo – ŝafido 0,5/0
79. pisce – fisho – fiŝo 0/1
80. pede – pedo – piedo 1/1
81. gamba – gambo – kruro, gambo 1/0,5
82. capite – kapo – kapo 0/1
83. bracio – brakio – brako 1/1
84. mano – manuo – mano 0,5/0,5
85. digito – fingro – fingro 0/1
86. corpore – korpo – korpo 1/1
87. stomacho – stomako – stomako 1/1
88. dorso – dorso – dorso 1/1
89. pectore – pektoro – brusto 1/0
90. infirmera – flegistino – flegistino 0/1
91. empleato – employato – dungito 1/0
92. policiero – policisto – policisto 1/1
93. cocinero – koquisto – kuiristo 0/0
94. ingeniero – injenioro – inĝeniero 1/1
95. medico – mediko – kuracisto 1/0
96. gerente – direktanto/jeranto – manaĝero 0,5/0
97. professor – profesoro – profesoro 1/1
98. programmator – programisto – programisto 1/1
99. venditor – vendisto – vendisto 1/1
100. scriptor (autor) – skribisto (autoro) – verkisto, aŭtoro 0,5/0,5

Similaritate Interlingua/Ido 72,5 punctos/percentos
Similaritate Esperanto/Ido 69,5 punctos/percentos

Quanto grande es le similaritate inter Interlingua e Ido comparate con le altere linguas investigate usque nunc?

Italiano (Similaritate: 80 punctos/percentos)
Latino (Similaritate: 73 punctos/percentos)
Ido (Similaritate: 72,5 punctos/percentos)
Espaniol (Similaritate: 65,5 punctos/percentos)
Portugese (Similaritate: 64 punctos/percentos)
Romaniano (Similaritate: 58,5 punctos/percentos)
Esperanto (Similaritate: 55 punctos/percentos)
Francese (Similaritate: 49,5 punctos/percentos)
Anglese (Similaritate: 31 punctos/percentos)
Germano (Similaritate: 24,5 punctos/percentos)
Russo (Similaritate: 17,5 punctos/percentos)

Nos vide que Interlingua e Ido ha un grande similaritate in lor vocabulario, solmente superate de italiano, e al mesme nivello que lo con latino.
Le similaritate inter Interlingua e Esperanto es multo plus minor.

Il es interessante vider que Ido ha plus o minus le mesme grado de similaritate vocabular con Interlingua e Esperanto. Alora Ido ha substituite multe parolas de Esperanto con radices german, francese, artificial etc. con radices latin:

INTERLINGUA/IDO/ESPERANTO
30. tarde – tarde – malfrue
32. toto (omne) – omno – ĉio
75. carne – karno – viando
89. pectore – pektoro – brusto
91. empleato – employato – dungito

Alora, chronologicamente nos vide un movimento in iste tres linguas de plus in plus verso le vocabulario latino/grec:
Esperanto (1887)
Ido (1907)
Interlingua (1951)

Quanto al grammatica Ido es multo plus similar a Esperanto. Le lingua ha le mesme structura, con le differente classes de parolas sempre con termination al mesme vocal (-o pro substantivos, -a pro adjectivos etc.)

On ha le mesme systema de radices vocabular modificate per un systema de affixos.

Le verbos, como in Esperanto, fini in per exemplo, -is, -as, -os, pro designar le tempore passate, presente e futur. Ultra isto il ha certe differentias in formas grammatical e in le collection de affixos. Ambe linguas ha un grammatica stricto regular.

Le linguas fonte de Ido es francese, italiano, espaniol, anglese, germano e russo. Isto corresponde al linguas fonte e controlo de Interlingua (minus portugese).
Le differentia es que in Ido on non sempre ha seligite le parola le plus commun, como in Interlingua.
On ha retenite german parolas (de Esperanto) como “yaro”, “morge”, “danko”, “fisho”, “fingro” e “flegistino” e le anglese “yes”.
Le esperanto-german “ŝafido” es reimplaciate con le franco-idoistic “mutonyuno”.
Assi le suffixo de Esperanto, “-ido”, que es le origine del nomine del lingua, es reinplaciate per “-yuno”!

Le infinitivos es plus similar a los de Interlingua, con le termination “-r”:

INTERLINGUA/IDO/ESPERANTO
12. usar – uzar – uzi
13. facer – facar – fari
15. venir – venar – veni

In iste exemplo illos omne fini in “-ar”. Isto es proque Ido ha duo formas del infinitivo que non existe in Interlingua:
le infinitivo passate “venir” e futur “venor”.

Le numeros es assatis similar a los de Esperanto. Illos es curte e on dunque pote dicer longe series numeric rapidemente.

On non usa signos diacritic, como Esperanto. Per exemplo, in vice de “ĉ” on usa le digrapho “ch”, e in vice de “ŝ” on usa “sh”. Ultra isto certe litteras ha un altere pronunciation que in Esperanto.

Un interessante cosa in Ido es que le substantivos ha tres formas de genus: neutral, masculin e feminin.
Per exemplo:
Senior: Siorulo (-ul-)
Seniora: Siorino (-in-)
Senior o Seniora (non determinate): Sioro (nulle suffixo)

In Esperanto le forma masculin es le standard, e le feminin es marcate con le suffixo “-in”. Per exemplo “patre” es “patro” e “matre” es “patrino”.
In Ido on ha le parola “matro” e anque “patrino”. Theoreticamente on poterea dicer “matrulo” (le matre masculin=patre) proque on pote dicer “patrino” (le patre feminin=matre) ma io non ha trovate iste forma.

Summarisante, nos pote constatar que Ido sta in medie cammino inter Interlingua e Esperanto in le vocabulario, ma quanto al grammatica illo es multo plus proxime a Esperanto. Assi Ido e Esperanto es in grande parte intercomprensibile.
Pro interlinguistas Ido es comprensibile forsan al nivello de latino o espaniol, ma le simple e regular grammatica e le grande similaritate in vocabulario significa que un interlinguista pote apprender Ido rapidemente. 

Bon Natal!

Imagine per Yelling Rosa
Bon Natal,
universal,
al interlinguistas,
scriptores e blogistas!
Natal Bon
a omnes qui son
enthusiastas linguistic
sempre optimistic!

Le cibo del iris

Hodie io vole mangiar
le cibo del iris:
Io mangia rubie
- isto es fragas
Io mangia orange
- isto es oranges
Io mangia jalne
- isto es bananas
Io mangia verde
- isto es salata
Io mangia blau
- isto es myrtillos
Io mangia indigo
- isto es Lactarius indigo
Io non mangia violetto
- isto es mi violas
que io pone in un corbe al tabula
presso mi cibo del iris
Le pluvia ha passate,
io specta in alto
al iris que dice:
bon appetito!