Category Archives: Blog personal de Peter Kovacs in interlingua

Un blog exclusivemente in interlingua – le latino moderne; le lingua vermente international, nam illo contine nulle elementos inventate, ma natural e illo es comprensibile pro milliones de homines a prime vista, prime audentia sin studios anterior.

Figurina de 6500 annos trovate presso Zalaegerszeg

Venere de 6500 annos de etate ha essite trovate durante un excavation archeologic presso le urbe Zalaegerszeg, sud-west de Hungaria le 7 de julio 2020. Presso iste urbe (mi loco de nascentia e de habitation, le capital del contato Zala) de 2017 se construe un tracia pro probar autos automotive (non guidate per chauffeurs, etc.), usante le technologia 5G – un unic interprisa in le Europa Central – e ante de construer toto al fin, como usual, archeologos excava le terreno.

“Al prime vista mesmo io non credeva, que iste figurina conta 6500 annos” – diceva Lívia Simmer, leader del departimento archeologic del museo Göcseji, qui gere le excavationes al tracia de proba. (Ma on sape, que in nostre epocha il ha manieras scientificamente confidibile pro constatar le etate de alicun fossile.)
Durante le excavationes pro le route de proba pro vehiculos auto-guidante in 2018 on trovava tracias de un colonia prehistoric del s. n. cultura de Lengyel (habente le nomine de un village in le contato Tolna), que se data del 5te millennio a. Chr., dunque del epochas del neolithico posterior e le chalcolithico anterior. Inter iste tracias le plus recentemente trovate “Venere de Zalaegerszeg” ha un importantia mundial, proque de ille epocha del cultura de Lengyel usque ora on a pena ha trovate figurinas elaborate artisticamente tal minutiosemente.
Le “Venus de Zalaegerszeg” – como on lo appella es un statuetta elaborate de argilla e functionava como un idolo. Illo consiste de iste duo elementos, trovate separatemente: le prime es le corpore superior de figura conic, habente le grandor de un palma. Le armas sta horizontalmente, le pectores es minutiosemente elaborate. Le colo detra es schizzate, que pote indicar alicun joiel o un vestimento taliate. Le organo genital feminin es indicate per un schizzo triangular. Le capite manca, ma immediatemente presso le corpore superior jaceva le secunde objecto – le culo, elaborate con emphase e le gamba con un planta allargate.

Lo que illo habeva essite trovate non in su plen integritate, ma rumpite prova, que on lo usava pro scopos religiose, in rituales. A saper: si on rumpe un tal statuetta, alora le potentia, le fortia opinate a illo anque dispare. Como prova a isto previemente le archeologos trovava anque ossos de animales e ceramicas rumpite a simile maniera, non distante del loco, ubi illes ha trovate postea “Venere”. Pro isto illes suppone, que iste colonia habeva un loco separate pro rituales religiose.

Bálint Havasi, vice-director del Museo Göcseji in Zalaegerszeg diceva, que le Venus e altere fossiles de iste serie de excavationes va esser presentate in un exposition virtual, que essera interactive e tridimensional e assi mesmo reproducibile pro scholas per imprimitores 3D…
Gratias pro le fontes zaol.hu e zalamedia.hu.

Rubieporchetta – conto folkloric hungare

Ante alicun dies io era in le cocina in le matino e faceva le television functionar. In le canal statal m2 il ha sempre pelliculas animate pro infantes, contos durante le antemeridies. Il ha un serie, que ja existeva tamben in mi annos infantil, presentante contos folkloric hungare, bellemente animate, illustrate e narrate per SZABÓ Gyula, un actor eminente. Lo que io alora videva, me impressionava tanto, que io lo traduceva pro vos a in interlingua. Ecce illo!
Le porchetta rosate

In un village il habeva un femina, qui non habeva infante. In tote le villages il ha tal feminas. Con su sposo illes non habeva infante a fin de delectar se, como face altere copulas. Un vice le femina subito lassava fugir del bocca, que il non esserea un carga pro illa si le bon Deo la dava mesmo un canetto, illa elevarea mesmo illo…!

Le tempore passava. Un vice le femina dice a su sposo: 

- Io es ja gravide, certo!

Alora le homine habeva gaudio, anque le femina, proque illes ja habera un infante. Non troppo plus tarde dice le femina: 

- Appella le obstetrice! 

Le hospite quasi volava, un si grande gaudio ille habeva! Le obstetrice faceva su labor como usualmente, ma le Deo les dava… un porchetta rosate! Immediatemente illa capturava un papilla de su matre e comenciava suger lo, proque le porchettos ha le character de cercar le papillas immediatemente post haber nascite.
Postea le porchetta deveniva sempre plus grande e alora le femina rememorava, que illa lassava fugir del bucca previemente… Quando le infantes de sex annos ja visitava le schola, anque le porchetta era ja evolvite tanto, quasi si illa haberea le mesme etate como illes. Le feminas se assemblava pro conversar, como usualmente. Rubieporchetta sedeva sempre presso su matre, sempre rideva per voce basse ibi.

- Ascolta, commatre! Iste porchetta crita proque illa volerea ir al schola, post le altere infantes.

Ma le femina deveniva multo acrimoniose. Illa habeva assatis de vergonia, que illa meritava isto de Deo.

- Non me disfigura! – illa diceva.

Totevia le altere feminas parlava si multe a illa, que anque Rubieporchetta iva al schola. Illac Rubieporchetta critava verso le senior inseniante. Pro disfigurar la le senior inseniante jectava un libro ante illa. Rubieporchetta deveniva immediatemente silente. Su nasetto iva de littera a littera – illa apprendeva leger!

Un vice le infantes partiva pro colliger fragas. Rubieporchetta anque voleva ir con illes, ma su matre se miserava, que Deo la dava Rubieporchetta como un punition, o pro disgratiar la. Ma le feminas vicin la persuadeva, que illa la lassa ir, que illa age in favor del voluntate de Rubieporchetta. Le altere infantes portava con se corbes, anque le porchetta voleva un tal, assi illes appendeva un corbe sur su naso e partiva. In le vicinitate habitava un puero similemente juvene, como Rubieporchetta. Le matre de illa inculcava a ille, que ille presta multe attention a Rubieporchetta, que ille la guarda. Le puero teneva su promissa. Il era maio, quando le fragas maturava. Finalmente illes arrivava in le foreste. Alora le porchetta remaneva detra le alteres e…?! se disvestiva del pelle porcin…! Quando illa lo disvestiva, il deveniva evidente, que ulle altere creatura si bellissime, como illa non existe in septe-vices-septe paises, ni trans le Danubio, ni trans le Tisza! Alora Rubieporchetta tosto plenava su corbe con fragas. Postea illa de novo se vestiva in le pelle porcin, ma le puero vicin videva tote isto. Alora illes iva al alteres. – Rubieporchetta nos disfigurava! – illes diceva. Le parentes ja opinava, que le infantes es troppo longemente absente e illes iva sur le strata pro vider, si le infantes ja arriva.

- Reguarda, vide, anque Rubieporchetta porta fragas!

Alora su matre demanda, qui plenava le corbe. Le puero solo diceva: 

- Rubieporchetta!

Ma ille non revelava, que ille habeva vidite.

Quando illes ja finiva le schola, le pueros comenciava visitar le pueras pro passar le vesperes con illas. Equalmente Rubieporchetta deveniva sempre plus adulte. Anque le puero vicin iva al familia de Rubieporchetta pro sojornar. Le patre e le matre de illa solo reguardava, se miserava non comprendente, que iste pietose puero vole de iste animal imbecille…?! Ma le puero era persistente e iva al casa regularmente. Le puero mesmo caressava illa, durante que illes ambes sedeva sur le coffro; ille mesmo basiava illa! E Rubiporchetta retornava le basio – per su naso… Su parentes habeva vergonia a causa de iste “animal imbecille”. Quando le garson partiva verso le exterior, Rubieporchetta sempre le accompaniava, sempre vadeva post ille.

Arrivava le tempore pro maritar se. Le garson dice a su parentes:

- Ora io va maritar me.

- Con qui, mi filio?

- Con Rubieporchetta, del casa vicin.

- Non porta vergonia sur nostre capites, filio! Vide: nos deveniva vetules assi, que on pote estimar nos, alora tu vole facer nos flagrante…?!

Ma le puero era persistente. Ille colligeva su amicos pro ir demandar le permission del parentes del puera pro maritar la. Previemente il non era assi, como ora: le homines era melior e le pálinka era minus costose tamben. Ma illes iva pro galantear… Le patre del puero diceva, quando illes arrivava:

- Mi filio non va maritar se jammais, si vos non da Rubieporchetta a ille.

Alora on appellava Rubieporchetta, qui signava per su capite, que: 

- Si!

Illes fidantiava le un le altere, assi illes era in fidantia io non sape, usque quando. In le nuptias postea participava tote le village, mesmo anque le village vicin! Sape vos, car filios, mi co-ascoltantes, multes non iva ibi pro esser in nuptias, ma a fin, que si illes non videva ancora miraculo, alora illes lo videra. In effecto: il habeva assatis de miraculos ibi. Totos meraviliava, on non ancora habeva vidite un tal cosa. In le nuptias Rubieporchetta sedeva presso le garson. Qui habeva humor, ille o illa se diverteva, qui non, alora ille o illa solmente spectava isto pro vider un miraculo, si non vidite usque alora. In le porta del ecclesia le prestre les demandava, si alicuno les effortiava a maritar se – ma alora illa non se revelava ancora. Le garson respondeva toto, le porchetta solmente moveva su capite. Finalmente le prestre les maritava.

Le nove marito occupava le loco principal, illes comenciava cenar. Secundo le tradition, ante de finir le cena le juvene copula debeva ir in le lecto del mansarda. Alora le puero narrava toto a su matre e ille anque diceva: quando ille pulsa le pelle porcin infra del mansarda, illa debe incinerar lo in le furno. Si illes dormiva o non, o que illes faceva, io non sape, proque io non era presente. Ma le puero faceva suer un tal belle vestimento pro su fidantiata, que il era un delecto spectar lo…! Quando illa habeva vestite se in illo, il non habeva un si belle nove marita in septe-vices-septe paises, ni in grande, large Hungaria! Illes iva supra al mansarda e illes veniva infra de illac, durante que in ambe casos le banda habeva musicate. Dunque il habeva previemente tristessa, ma alora il ha habite un tal gaudio, que on non mesmo pote narrar lo! Illa placeva pro totos, totos meraviliava illa, proque usque alora nemo habeva vidite un tal belle juvene femina, justo maritate!

Vole vos, que io continua? Va ben, mi car filios ascoltante! Il habeva un simile caso, analoge a isto. Il habeva in le village un garson si vetule, como János Szakács. Ille dice a su matre:

- Mamma, io va maritar me.

- Qui tu prenderea, filio mie?

- Al casa vicin il ha un porca, dunque: illa.

Le celibatario demandava cinque o sex garsones pro peter le porca del vicino pro maritar. Le vicino solmente insisteva: 

- Illa es un animal imbecille, non como Rubieporchetta. Nos la eleva pro prolificar la, non pro maritar.

Ma le pretendentes insisteva dicer lo que illes habeva volite. Illes iva al remissa, le porca saltava verso le porta. Illes trovava le corda anque e fixava lo sur le capite del porca, assi, como io lo monstra. Illes bandava le quatro gambas del porca, ma illa critava cruelmente. Isto non era bastante: le garson habeva volite basiar la, ma… illa mordeva su naso… Ora io ja fini mi conto, isto es mi ultime phrase: illa non era Rubieporchetta!


Conto folkloric hungare narrate per Pál Petruska le 6 de junio 1949 in Rozsály, traducite e adaptate per Péter Kovács. Le film animate se vide ci: https://youtu.be/kPgZ-s8Llko e le texto original, del qual io ha traducite e adaptate le texto in interlingua se lege ci.
x

Interview con me in un jornal local

Participantes del conferentia in Praga, in le senato tchec.



Post quando io ha retornate de Praga, del 23e conferentia international de interlingua, que occurreva inter le 21e le 28 de septembre 2019 io dava un interview le 18 de octobre a un jornalista de un jornal local de nostre urbe Zalaegerszeg (que es le nomine del jornal tamben). Primo le articulo appareva in le version digital ci, le 28 de octobre 2019, lunedi, 15h15min, le sequente die (le 29 de octobre, martedi) anque in formato imprimite.


Ora que seque mi traduction interlinguaphone del interview con me. Como possibile, io voleva esser fidel al texto hungarophone del articulo, mesmo si le affaires poterea ser melio exprimite in interlingua per altere parolas, etc.

Interlingua, le lingua franca

Scribite e photate per PÁNCZÉL Petra. Traduction: KOVÁCS Péter
Multes le cognosce como musico folkloristic, ma ja poches sape re ille que ille ha essite qualificate al cathedra de linguistica applicate. Ben que ille non labora in su qualification, totevia ille ha un hobby que se connecte strictemente al linguistica.

KOVÁCS Péter de Zalaegerszeg es actualmente le sol homine in Hungaria qui pote communicar in le lingua “interlingua” e tamben usa le lingua regularmente. Isto significa tamben, que como le sol hungaro ille deveniva membro de un communitate international. Recentemente ille participava in Praga in un del conferentias organisate cata duo anno de interlinguistas. A proposito de isto nos ha conversate super iste lingua cognoscite per pauches.

Portar al superficie le commun base linguistic


- Interlingua es un international lingua auxiliar o alteremente: “lingua franca”.  Su scopo es facilitar le communication international. Le prime vice io incontrava con illo como studente universitari, proque al cathedra del linguistica applicate il ha habite un curso presentante linguas de iste sorta. Ma alora io non me approfundava in illo ancora. Postea, in 2003, navigante sur Internet io trovava paginas, sitos de interlingua – foros, un camera de chat. Ja a prime vista le lingua me pareva natural e surprendentemente io lo comprendeva quasi le prime vice. Illo es apprendibile rapidemente.

- Es isto un lingua artificial o plus que illo? Como on poterea describer su bases?

- Nos non ama iste expression, proque in le veritate illo non es artificiose, artificial o “plastic”. Plus tosto illo es un lingua construite. Illo ha essite elaborate ancora in le prime parte del XXme seculo per un gruppo de linguistas american, su dictionario e grammatica ha essite publicate le prime vice in 1951. Su base es un latente lingua commun, dunque le vocabulario commun europee sur le base del latino e del greco. De facto interlingua porta iste lingua basic sur le superficie assi, que illo systematisa le parolas commun per un grammatica simplificate e facilemente apprendibile. In Hungaria su representante era durante un longe tempore JESZENSZKY Ferenc – contactate anque per me alora – ille elaborava anque le manual hungarophone de interlingua. Regrettabilemente ille habeva morite in 2011, assi io remaneva le sol usator del lingua. Naturalmente – independentemente de me – il habeva hungaros, participante in le labor; illes es in le major parte programmatores computatorial. Illes ha digitalisate o ponite sur Internet diverse materiales de interlingua, ma illes non usava le lingua mesme.

- Esque le origine greco-latin non restringe troppo le frontieras del lingua? In qual grado es le lingua inricchibile o aperte?

- Fortunatemente il ha multissime parolas in Europa (e in le SUA), le quales si on disvesti del orthographias e pronunciationes anglese, francese o italian, on recipe le “prototypo” del parola in question, que deveni comprensibile pro centos milliones de gentes. Assi il se tracta de un lingua international, cuje fontes es le anglese, francese, italiano e le espaniol-portugese. Como linguas de controlo il ha le germano e le russo. Le lingua se inricchi tamben, proque durante que in le dictionario de 1951 appare 27 milles parolas, hodie nos ha ja al minus 51500 parolas. E interlingua es aperte, pois que arriva continuemente parolas del mundo digital anque (le linguage computatorial), le quales es in le major parte de origine anglophone, ma illos se usa anque per altere paises al maniera anglophone, assi illos pote esser incorporate tamben in interlingua. Il es un facto anque, que nos recipe regularmente criticas que le lingua es troppo eurocentric, justo a causa del bases grecolatin. Ma illos es totevia un cultural hereditage commun, le qual si es portate al superficie, on pote communicar per illo a nivello international. Mesmo iste parola es un tal: kommunikáció, in interlingua: communication, pronunciate como kommunikatsiON, dunque pronunciate quasi al maniera hungare; per – ts -.

- Si le interlinguistas se assembla o chatta in Internet, super qual themas illes parla?

- Le plus sovente le lingua mesme es le thema: le grammatica, le vocabulario, le inricchimento, le cercar del correspondentias. Ma io personalmente gauderea, si veniva alsi themas cultural o scientific, nam justo isto serea le scopo que le diverse nationes parlarea in iste lingua intermediari super affaires de iste sorta in le spirito del cooperation. Justo pro isto io me preparava al conferentia mundial in Praga p. ex. per un presentation extraordinari: io faceva un discurso super le music instrumentos folkloric hungare in le lingua interlingua e naturalmente in le lingua del musica. Il ha totevia tentativas, proque existe jornal interlinguaphone, mesmo un radio interretiari, cuje redactor io es.

- Qui se interessa verso le lingua in general? Esque linguistas, inseniantes de linguas, litteraturistas…?

- Il es facto, que principalmente le intellectuales, ma non solo les human. Lo que es estranie, que plus tosto viros se occupa con illo. Regrettabilemente feminas es pauc, mesmo il ha a pena juvenes in le “truppa” international. Nos non troppo sape le causa. Pote esser, que le affaires plus theoretic les minus interessa. O illes se interessa, ma solo navigante in Internet e illes se retira silentiosemente in le fundo. Nonobstante ja se formava un “nucleo dur” de interlinguistas e sempre veni nove facies.

- Esque il ha planos de longe vista in relation hungare?

- Un ver grande dictionario serea bon. Si io lo facera e si solo io – io non sape. Del resto a mi pariete de Facebook io a vices scribe in interlingua, forsan le affaire place a alicuno de inter mi cognoscitos.

ARANY János ha devenite citatano honorate de Galles

Le poeta nascite ante 200 annos ha essite declarate citatano honorate postume de Montgomery. Le autor del “Walesi bárdok” – Le bardos de Galles – ha essite appreciate mesmo per le BBC – scribe le foter.ro 
Anque le BBC commemorava le 200me anniversario de János ARANY, informante que le historia describite in Le bardos de Galles super le massacro de 500 poetas es cognoscite per plus gente in Hungaria – gratias a ARANY -, que in Galles. Le autor del articulo avisa que le poema opponeva le systema dictatorial venite a in le potentia post le repression del revolution in 1848/49: le poeta non habeva essite cooperative in glorificar le kaiser austriac (rege hungare) Francisco Joseph per poema, justo como le protagonistas de “Le bardos de Galles” non recitava cantos glorificante pro le rege anglese Eduardo le 1me, qui conquireva Galles in 1277. 
Super le caso evenite in le castello de Montgomery Eric Fairbrother, burgomaestro de Montgomery diceva: durante que le hungaros apprende super le historia in le schola general, le habitantes local a pena sape qualcosa super illo. Ille opinava, que le poema de ARANY János es un ligamine eminente inter le duo nationes. Considerante isto on decideva, que le poeta hungare post mortem recipe le titulo “citatano libere de Montgomery”.

Le articulo mentiona, que le compositor gallese Karl Jenkins componeva un symphonia secundo “Le bardos gallese”, que anque nutriva le cognoscentia del historia incognite per le habitantes local.

Cattos ha un bon memoria

Ora ja ha essite certe: le cattos memora toto e illos face le maneo contra nos per intention

Il es un ben cognoscite false credentia, que le cattos es animales minus intelligente que p. ex. le canes. Que nos pensa a lo, quante frequentemente illos salta supra al tabula de cocina, quante vices nos los ordina que illos dispare de la. Il pare que il es indifferente, quante vices nos los reproba, illos va exequer isto de novo e de novo.
Ora totevia il se verificava de un recerca japonese clarmente: le cattos ha le memoria de longe termino justo tanto excellente como lo del canes. Dunque il non del toto se tracta de lo que le animales non memora, ma de lo que le prohibition non del toto los interessa.
Saho Takagi e su partenarios explorava 49 cattos domestic e concludeva que como le canes, anque illos ha un memoria episodic, simile a lo del humanos.
Illos pote recitar experientias e associationes, p. ex. de qual platto illos sole mangiar lor nutrimentos favorite. Illos rola al mesme grado ben al testes de memoria como le canes e lor memoria influe lor comportamento actual.
Secundo le recercatores il es mesmo imaginabile que quando illos jace sur le sofa sin reguardar qualcosa directemente, se profundante a in le nihilitate illos recita lor favorite imagines de memoria.
Ab ora pote comenciar nove recercas super quante longe termino ha le memoria del cattos, o si illos ha un tante ric memoria como le humanos – dice Laurie Santos, le recercator del Universitate Yale.
Secundo un adaptation hungarophone del articulos in Behavioral Processes, News.au e BBC.

Mini-incontro de interlingua in Felvidék/Slovachia

Post le recentemente (in le 62nde podcast de Radio Interlingua) publicate, ma in 2009 registrate interview reporter e interviewato de novo se incontrava personalmente. Le mini-incontro de interlingua inter Donald Gasper e me ha essite vermente multo memorabile, successose le 30 de julio in Érsekújvár (Nové Zámky, Slovachia).
 
 
 

Donald visitava antea un congresso in Nyitra (Slovachia) e io in Érsekújvár un campamento del identitate hungare, organisate per e pro associationes civil de Hungaria e del minoritates hungare in altere statos del Bassino Carpatic. In iste campamento io debeva musicar e Donald me visitava la. Viagiante de Nyitra a Budapest a traverso Érsekújvar ille cambiava non al traino le plus vicin in le tempore, ma a un traino posterior, assi nos poteva incontrar nos.

Primo ille debeva ascoltar me musicar sur le scena del festival Gulash, proque le programma ancora durava, postea nos nos salutava, ha mangiate suppas de gulyás hungare insimul, postea bibite bira e conversate – naturalmente in interlingua! Il durava circa tres horas, que nos era insimul; circa 2h 20min p.m. ille appellava un taxi pro attinger su traino.

Il me surprendeva, qual fluente io remaneva in parlar interlingua – il es bon, que io non oblidava parlar lo.
 

Responsas

Olim a un curso pro feminas de auto-training con le thema “Como a viver in amor con nostre inamorato?”, le moderator demandava le participantes:
 
- Quante de vos ama vostre partenarios de plen corde?
 
Tote le feminas levava le manos. Alora le moderator continuava:
 
- Quando era le ultime occasion, quando vos informava vostre partenarios, como vos les ama?
 
Le majoritate del feminas respondeva, que justo hodie, alicunas heri, alteres non memorava.
 
Postea le moderator demandava le participantes, que illas prende lor telephonos e invia le sequente message in SMS a lor maritos / partenarios: 
“Io te ama, mi caro!”
 
Post que le majoritate del responsas habeva arrivate, le moderator incoragiava le damas a cambiar le telephonos con le vicinos e leger le responsas recipite de voce alte.

Ecce alicun messages de responsa:

- Qui le diabolo face le burla?!
- Eh, bellissime matre de mi infantes; es tu malade, o que…?
- Si, anque io te ama. Como tu sta?
- Que?! Tu rumpeva le auto de novo?!
- Io non comprende, a que tu pensa…
- Que tu faceva de novo?!
- Non sia tanto mystic, plus tosto que tu me dice, quante moneta tu vole!
- Esque io sonia, o que…?
- Si tu non dice immediatemente, a qui ha essite dedicate iste message, alicuno va morir!
- Io credeva, nos habeva concordate, que tu non bibe durante le jorno…
- Tu matre de novo va habitar a nos, es ver?

Corriger de ‘mezzoforte’ a ‘forte’

Béla Bartók, le famose compositor e pianista hungare iste anno ha le anniversario de 135 annos de su nascentia. A causa de isto iste anno 2016 es declarate a esser un anno memorative pro Bartók.

Bartók sapeva le technica de Ferenc Liszt pro sonar le piano, proque ille apprendeva piano de István Thomán, qui era discipulo de Ferenc Liszt (un altere famose pianista e compositor hungare del seculo plus anterior).

Ma ille era significante non solo in le musica classic, como compositor e artista, ma anque in mi genere: inter le primes ille comenciava colliger cantos folkloric in le villages per phonographo; non solmente hungares, ma tamben cantos de slovacos e rumanos, etc. proque ille recognosceva, que le musicas folkloric del diverse nationes vive in unitate in le Bassino Carpatic; illos vive in interaction, se disveloppa e cambia in commun, efficiente le un le altere.

Ecce un amusante historia super Béla Bartók, super le qual io non sape, si illo es ver o un legenda urban:

Le première de su ballet, le Mandarin Meraviliose habeva loco in Köln (Colonia, Germania), 1926 e causava un enorme scandalo (on assere, a causa de imitar le orgasmo sur le scena). Le publico critava, jectava bombas de odor infecte, le musica a pena se audiva. Le burgomaestro Konrad Adenauer exigeva le resigno de Jenő Szenkár, le director hungare del orchestra del theatro de opera local.
Post le chaotic spectaculo Bartók iva a in le cabina del maestro.
- Jenő – ille diceva mansuetemente – Sur le pagina trenta-quatro io prescribeva “mezzoforte” pro le clarinetto. Isto es pauc. Per favor, sia isto “forte”!

Assi se incontra le mares Nordic e Baltic

Nos non mesmo pensarea, que iste phenomeno natural del toto existe, totevia illo es e il tamben ha un explication logic a illo. Ora vos pote saper, proque le incontro del mares Nordic e Baltic es tanto spectacular.
Assi se incontra le mares Nordic e Baltic
Nos pote observar un tal attraction special al patre nordic de Danmark, super le qual nos non mesmo haberea imaginate, que un tal del toto existe. Totevia illo es possibile! Si nos imagina, qual es, quando duo mares se incontra, nos suppone, que le aqua se misce e ultra lo que il es signate sur le mappa, ubi es le loco del un mar e ubi es lo del altere, nos non vide multo de iste incontro. Exception es le parte nordic de Danmark, un colonia nominate Skagen, que jace sur un lingua de terra. De iste lingua de terra tende ancora un lingua sablose a in le mar, le Grenen. A iste loco le incontro del duo mares es assatis spectacular.



Fonte: Érdekesvilág
Traduction del hungaro: Péter Kovács del fonte vitorlazas.hu

 

Le notion del frigido es relative – traduction del hungaro a in interlingua

Le notion del frigido es relative

- traduction del hungaro a in interlingua per Péter Kovács
  
+25 °C: Le grecos mitte lor pullovers (si illes los trova)
+20 °C: Le jamaicanos connecte le calefaction (si illes lo ha).
+15 °C: Le americanos treme del frigido, le russos planta cucumbres in lor jardinettos.
+5 °C: Le respiramento de uno ja se vide. Le autos italian non plus functiona.
0 °C: In America le aqua gela, in Russia illo deveni solmente plus dense…
-5 °C: Le autos francese non plus functiona…
-10 °C: Le catto insiste dormir con te in le lecto. Le norvegianos cerca lor pullovers.
-15 °C: In Oslo on connecte le calefaction, le russos viagia a lor casas de weekend le ultime vice in le saison.
-20 °C: Le autos american non plus functiona.
-25 °C: On non pote functionar le autos german, le jamaicanos se extingueva.
-30 °C: Le autoritates parla super le question del homelesses, le catto dormi in tu pyjamas.
-35 °C: Il es troppo frigide a pensar. On anque non pote functionar le autos japonese.
-40 °C: Le autos svedese anque cessa functionar.
-45 °C: Le traffico ja non functiona in Europa, le russos mangia ancora gelatos.
-50 °C: Esque vive ancora grecos…?!
-55 °C: Le cilios gela inter duo oculamentos. In Alaska on claude le fenestrettas del cameras de banio.
-60 °C: Le ursos blanc migra verso le Sud.
-70 °C: Mesmo le inferno gela.
-75 °C: Le finneses salva Sancte Nicolaus de Lapponia, le russos vesti lor bonettos asinin.
-80 °C: Le russos non leva lor guantos mesmo durante plenar le vitros per vodka.
-115 °C: Le alcohol gela e le russos es multissimo irate…!
 

58ve podcast de Radio Interlingua con informationes super le veniente conferentia de interlingua in Svedia

Ecce le ligamine al plus nove – 58ve – emission de Radio Interlingua:  
… e ecce le integre texto de illo, proque alicunos demandava de me, que io publica tamben le textos. Isto es bon pro novicios, nove interessatos, comenciantes in le lingua, a fin que illes pote parallelmente leger e ascoltar le texto, assi habente un experientia super le lingua parlate, super le pronunciation:

“Car ascoltatores!

Vos pote con tote le derectos demandar, ubi dispareva Radio Interlingua in le ultime tempore…

Recentemente io era multissimo occupate con le musica, que necessitava tote mi tempore. Pro exemplo io debeva compilar le musica a un pecia con circa un medie hora de longor pro un gruppo de dansas folkloristic in mi urbe, que habeva su annual spectaculo grande in april. Iste pecia habeva dansas e musica seligite de solmente un territorio ethnographic, al qual io debeva colliger le adequate melodias authentic – anque tales, que le dansatores pote facilemente cantar – e determinar le quantitate de sonar los, adaptar los al limite del tempore. Iste labor me costava un integre mense de labor, proque le choreographo cambiava su previe conception super le ordine del dansas e pro isto io debeva compilar un totalmente nove musica in haste intra duo-tres septimanas usque le spectaculo, ignorante mi previe compilation, que io comenciava facer ja in martio. A ambe compilationes io non solmente determinava le melodias e lor quantitate a sonar, ma anque unificava le original registrationes sonic de illos assi, que illos appare in un nove file sonic in le ordine e quantitate e tempore, que io determinava, a fin que le dansatores pote probar a iste musica. In plus, io debeva accordar le differente registrationes de iste melodias a fin que illos sona al mesme altitude musical. Postea il se verificava, que iste grande labor con le registrationes original del fontes non haberea essite besoniate pro le choreographo, proque pro le probas del dansas ille prefereva le registration del compilation que nos, musicos – qui postea musicava in le spectaculo – mesme sona… Ma isto era bon pro nos, musicos, a fin que nos apprende le compilation.

Postea io debeva disveloppar mi computator, proque un popular systema operative computatorial, que io e multe alteres usava non plus recipe actualisationes de securitate. Le firma, que lo vendeva, suggere su altere, plus nove productos, ma pro usar los on debe disveloppar su computator, proque illos require ja plus forte elementos hardware. Io faceva iste passo, que dura mesmo ancora hodie, ma isto causava, que io, non potente mantener ancora iste nove systema operative adequatemente, habeva problemas anque in registrar sono per le microphono, que naturalmente impediva facer un emission pro Radio Interlingua.

Ma ab ora, habente ja sperabilemente plus de tempore, vos pote expectar le nove emissiones de Radio Interlingua de me, pro le futuro, como antea!

Nonobstante le primari causa, que io faceva iste brevissime emission es, que in iste estate, inter le vinti-novem de julio e le tres de augusto essera organisate un evento extraordinari de interlingua. Extraordinari illo es, proque isto es forsan le prime caso, que un incontro nordic e un conferentia international de interlingua essera combinate. Assi le jornalista de interlingua-puncto-com pote nominar iste evento con tote le derectos como “superconferentia nordic” o “festival de interlingua”. Illo habera loco in le urbe °Asa, Svedia, al costa del mar, in le edificio Löftadalens, que se trova solmente cinquanta metros del mar, in un loco vermente pictoresc. Io pote attestar isto, proque io era ibi in duo milles cinque, al dece-septime conferentia de interlingua, que era organisate anque ibi. °Asa es vicin al strata E-Sex, cinquanta kilometros al sud de Göteborg.

Le planos pro le programma offere cursos de interlingua a plure nivellos; discussiones, presentationes, p. ex. Sven Frank parlara super le methodo del polyglotto Petyo Angelov de como apprender linguas. Un altere presentation de Sven Frank tracta le thema de como utilisar hypnose in le instruction de linguas.

Si vos vole incontrar vos con un ver pionero de interlingua, vos certo debe esser ibi, proque Ingvar Stenström, qui utilisa interlingua ja del annos mille novem centos cinquanta essera ibi. Isto esserea pro vos un bon occasion pro incontrar con iste persona historic de interlingua personalmente, proque ille, habintante in le sud de Svedia non pote interprender viages plus longe a causa del stato de su oculos; ma in °Asa ille essera presente.

Pro plus de informationes visita le paginas de Interlingua-puncto-com con le detalios super le conferentia e con le scheda de inscription, que vos deberea plenar e inviar al organisatores si tosto, como possibile, a fin que illes sape, quante personas es expectabile a iste evento, que – ultra le discussiones e presentationes – vole render possibile un bon passatempore insimul, reposante in un bon compania, conversar multo in interlingua con vetule e nove amicos, participar in excursiones interessante in le area.

A reaudir plus tarde!”

- Fin del texto del podcast -

P. S: al thema: io non includeva le information a in le emission, proque al tempore del registration io non lo sapeva ancora, que le reduction del costos del participation es prolongate usque le 31 (trenta-prime) de maio, dunque si vos paga ante iste dato, le precio essera plus basse pro vos.

Gambas blanc in "a-pena-pantalones"

Le estate arrivava in Hungaria ja ora – in maio… Nos mesura le temperatura inter 20 e 30 °C… Subito appareva multe de pueras con gambas blanc…
Naturalmente in le previe menses le numero del pueras con gambas blanc era equal con lo de iste tempore, ma ora illas se vesti in

“a-pena-pantalones”,

dunque: in pantalonettas multissimo curte e a causa de isto lor gambas se vide e le masculinos remarca isto… 

Il es evidente, que iste tempore es le prime in le anno, in le qual illas pote vestir se assi e a causa de isto le Sol non ancora poteva facer lor gambas plus brun… Las, qui ha un color brun agradabilemente belle a lor gambas ja in iste tempore, quando le Sol face su ver effecto le prime vice in iste anno, probabilemente sole vader a in le solario, dunque: mesmo si le color de lor pelles pare esser natural, illo es artificial…

Radio Interlingua no. 57 interviewa Christina Breinstrup

Car ascoltatores de Radio Interlingua!
In le previe duo emissiones vos poteva ja ascoltar un femina, Barbara Rubinstein, qui parla interlingua. Ora vos pote cognoscer un altere femina, parlante iste belle lingua, tamben de un interview, que io faceva in 2009 (duo milles novem), al 18ve (dece-octave) conferentia international de interlingua in Kirchheim-Bolanden, Germania. Illa se appella Christina Breinstrup, le marita de Thomas Breinstrup (secretario del Union Danese pro Interlingua e redactor del magazin “Panorama in Interlingua”). Christina es un exemplo a lo, que on pote apprender un lingua in un assatis bon nivello sin usar ulle manual, al maniera natural, como un infante apprende su lingua materne: per ascoltar e per parlar lo…
Dunque: post discargar le file de iste ligamine:
post alicun minutas del musica instrumental de Csaba Kocsis vos potera audir le interview con le judice danese: Christina Breintrup super varie themas: profession, hobbies, familia, can, musica e naturalmente: interlingua… :-)

Radio Interlingua no. 56: Interview con Barbara Rubinstein – 2., cantamento in interlingua

Io discoperiva, que mi interview con Barbara Rubinstein in le 18ve conferentia international de interlingua in Kirchheimbolanden, Germania del anno 2009 ha un continuation. Assi io presenta iste registration in le 56te podcast de Radio Interlingua. 
In illo Barbara summarisa lor responsas del previe parte plus solidemente e con plus de detalios. Postea io ancora demanda illa super le relation con interlingua de su infantes e super le mini-incontro chinese de interlingua in que illa e su filia participava in Hongkong con Donald Gasper. 
Intertanto e al fin del emission vos pote audir cantamento interlinguaphone del participantes del conferentia in 2009. 
Iste mi photo monstra le participantes justo quando illes canta – in interlingua, naturalmente:
 
Le emission se discarga directemente del adresse URL http://www.interlingua.com/node/993 .
Bon passatempore io desira a vos con le 56te podcast!

Un femina parlante in interlingua in Radio Interlingua no. 55

Car ascoltatores,
Le qui sole visitar le conferentias international de interlingua, o le incontros nordic, pote incontrar un femina, qui es un participante constante de illos. Feminas es rar inter le usatores del lingua, a causa de isto vos forsan es curiose, qui es illa. Pro satisfacer iste vostre curiositate Radio Interlingua in su 55te (cinquanta-quinte) emission presenta un interview con Barbara Rubinstein, facite in le 18ve (dece-octave) conferentia de interlingua in Kirchheimbolanden, Germania, in le anno 2009 (duo milles novem). Le musica de Csaba Kocsis iste vice se audi con le titulo “Full Throttle”.
Io spera, que post haber discargante lo del ligamine
anque iste emission se provara como un passatempore agradabile pro vos.

Allan Kiviaho parla in Radio Interlingua no. 54

Ecce le 54te podcast de Radio Interlingua, primo con le rubrica redactorial super le conferentias international de interlingua in Germania: lo passate in 2009, Kirchheimbolanden e lo veniente in 2013, Freiburg.
Post le musica de Csaba Kocsis con le titulo “Festa” veni le interview con le presidente del Association Finlandese de Interlingua: Allan Kiviaho, facite in 2009, in le conferentia in Kibo, Germania.

Le emission se discarga directemente del adresse http://www.interlingua.com/node/974 .
Io spera, que anque iste programma va placer a vos!

Radio Interlingua no. 53 saluta le nove anno per un discurso

Car ascoltatores, 
Le 53tie podcast de Radio Interlingua, lo prime pro le nove anno 2013 es preste! Illo contine le discurso de Petyo Angelov super “Interlingua in plano idiolectal”, que ille pronunciava in le 19ne conferentia international de interlingua, que ille organisava in Chepelare, Bulgaria, le anno 2011. Io ha unificate duo registrationes: lo de Martijn Dekker e lo de me pro haber le integre discurso, que regrettabilemente non ha le optime qualitate sonic. Totevia: experte ascoltatores ja pote conjecturar del contexto le parolas non immediatemente comprensibile. Io, le redactor de Radio Interlingua spera, vos va trovar iste emission anque utile! Illo se ascolta p. ex. de ci, al basso:

Radio Interlingua no. 52 con poesia e le conferentias

Nove nomines ha apparite in le lista del litteratura original e traducite de interlingua. In le ultime emission de Radio Interlingua pro le anno 2012 (no. 52) vos pote ascoltar un poema del autor brasilian Goncalves Dias traducite e recitate per Erick Fishuk, qui vos ja cognosce de un previe podcast.
Iste poema ha un rhythmo tanto musical, que io tosto ha cercate un musica de Csaba Kocsis con le mesme rhythmo e lo ha ponite justo post le poema.
Tamben recentemente appareva in le spatio cybernetic un poeta svedese in interlingua, con le pseudonymo artistic Marcus Scriptor. Io recommenda su poemas, que son scribite originalmente in interlingua, assi inricchiente le litteratura original de interlingua. Su weblog se trova sub le adresse http://poemasepensatas.blogspot.se . Ma ille tamben publica su poemas como registrationes audio in Youtube . De illos io ha seligite ora un. Isto appare al fin del emission. 
Ma inter iste duo partes litterari, finiente le longe interview presentate in le precedente emissiones, Petyo Angelov evaluta le previe conferentia international de interlingua in 2011 in Chepelare, Bulgaria; e postea io mesme parla un poco super le sequente conferentia, que essera organisate in Freiburg, Germania, al fin de julio e le initio de augusto in 2013.

Ascolta le 52nde emission p. ex. directemente de ci:

Le homine, qui sapeva circa 40 linguas

Ecce; le podcast de Radio Interlingua ha essite justo publicate pro novembre 2012! :-)

Su contento consiste del 4te parte del interview con le recentemente tragicamente decedite juvene activista bulgare: Petyo Angelov. Iste vice ille narra – in un bonissime interlingua – super su historia e experientias in apprender linguas. Vos, qui certo ha interesse linguistic, pote esser curiose super le experientias de un homine, qui sapeva circa 40 linguas in como, durante un qual periodo de tempore e per qual methodo il es digne a apprender linguas. Io es certe, que le sequente parte del interview con Petyo Angelov essera informative e interessante pro vos. Angelov narra primo le fundo, le circumstantias linguistic de su annos infantil e postea su historia de apprender plus de linguas. P. ex. le caso de Petyo con le lingua hungare ha su lection, que il non es indifferente, un qual longe periodo de tempore on dedica pro apprender un lingua e per qual methodo on lo face, a fin que le resultato remane durabile…

Le interview ha essite facite in le estate de 2011, al conferentia international de interlingua in Bulgaria. Su final parte essera presentate in le sequente emission.

Postea seque un pecia musical de Csaba Kocsis.

Le emission pote esser ascoltate directemente ci, al basso.
Le redactor Péter Kovács vos desira un bon passatempore con iste podcast de Radio Interlingua!



Le fin del mundo…?

…que hodie, le 21 de decembre 2012 le mundo haberea su fin? Naturalmente. Cata anno le 21 de decembre un mundo ha su fin e cata anno le 22 de decembre un nove mundo comencia.

In plure linguas le parolas pro le notiones del “mundo” e del “lumine” veni del mesme radice (vide: [hu] világ [ia] mundo < világosság [ia] claritate = [hu] fény [ia] lumine; [ro] lume = [ia] mundo; o in le linguas slave “svet, svyet, sviyet, svyat” = [ia] mundo es le radice del parolas “svetlo, svyetlo, svyatlo” = [ia] lumine). Le 21 de decembre le jorno es le plus curte e le nocte es le plus longe, proque isto es le die del solstitio hibernal, que es tractate de millennios per le populos (assi anque lo hungare) como distincte, o extra-ordinari. Isto es le ver Natal hungare, le festa de [hu] kerecsen = [ia] un sorta de falcon (le Natal in hungaro es [hu] karácsony. [ia] Illo alteremente se nomina in hungaro [hu] turul(madár). [ia] Iste ave es tamben un importante symbolo de nostre ancian religion de lumine. Mesmo usque le hodierne die il ha alicunos inter nos, qui vigila iste nocte, le die del nascentia del lumine, in le quadros del movimento “catena de lumine” illes ardue torchas, focos, a fin que le lumines se uni e le lumine sia continue usque matino, quando vermente un NOVE LUMINE = un NOVE MUNDO nasce – e naturalmente le VETULE MUNDO HA SU FIN.

Io desira postea un melior nove mundo pro totos!