Author Archives: admin

Rezultoj de la Belartaj Konkursoj de UEA 2021

La rezultoj de la Belartaj Konkursoj de UEA 2021 estis prezentitaj en aparta premia festo kadre de la Virtuala Kongreso en dimanĉo la 19-a de septembro. Partoprenis entute 188 verkoj.

Laŭ la prezentado dum la Premia Festo, la suma nombro de konkursaĵoj ĉi-jare estis rekorda. Kompreneble, ĉar oni enkondukis novajn branĉojn, ne estas tute komparebla situacio. Tamen, ankaŭ se oni rigardas la tri ĉefajn aŭ ĉiamajn branĉojn poezio, prozo kaj teatraĵo, la nombro estas preskaŭ rekorda – nur en 1988 kaj 1992 la nombroj en tiuj tri branĉoj sume estis pli altaj ol ĉi-jare.


Grafikaĵo: Sten Johansson. (Bedaŭrinde mankas kelkaj jaroj.)

Rezultoj de la Belartaj Konkursoj 2021 laŭ branĉo

Eseo

1-a premio ne aljuĝita.

2-a premio: Por ke ĉiu komprenu ĉiun. Aleksander Melnikov, Rusio

Honora mencio: Tridek malmortoj de Danielo. Roman Dobrzyński, Pollando

(8 verkoj, 6 aŭtoroj, 6 landoj)

Infanlibro de la jaro

La aventuroj de Jombor kaj Miki. Julian Modest; Eldonejo Dokumenta Esperanto-Centro, Kroatio.

(6 verkoj, 4 aŭtoroj, 4 landoj)

Kantoteksto

1-a premio: Ekas la nokto. Antonio Valén, Hispanio.

2-a premio: Kanto trista. Richard Hable, Aŭstrio.

3-a premio: Robinson’. Petro Palivoda, Ukrainio,

Honora mencio: Bela rev’. Ewa Grochowska, Francio.

Honora mencio: La balado de l’ kukolo. Serĝo Sire, Francio.

(19 verkoj, 12 aŭtoroj, 11 landoj)

Poezio

1-a premio: Koren de mallumo. Miĥail Frolov, Rusio.

2-a premio: Ĉe via cindro. Benoît Philippe, Germanio.

3-a premio: Ĉe la martkomenco. Choe Taesok, Sud-Koreio

Honora mencio: La sonĝo. Evgenij Georgiev, Kazaĥio.

(67 verkoj, 36 aŭtoroj, 23 landoj)

Prozo

1-a premio: Mi trinkas vino. Francisco Javier Moleón, Hispanio.

2-a premio: Parade antaŭ la reĝo. Anna Löwenstein, Britio.

3-a premio: Kredi. Sara Spanò, Italio.

(38 verkoj, 25 aŭtoroj, 17 landoj)

Prozo, subbranĉo mikronovelo

1-a premio ”Paula Adúriz”: Mia sozio. Jorge Rafael Nogueras, Usono.

(45 verkoj, 27 aŭtoroj, 16 landoj)

Teatraĵo

Neniu premio aljuĝita.

(1 verko, 1 aŭtoro, 1 lando)

Teatraĵo, subbranĉo monologo kaj skeĉo

Neniu premio aljuĝita

(4 verkoj, 2 aŭtoroj, 2 landoj)

Fonto: OLE (Originala Literaturo Esperanta)

 

Poemas e pensatas 10 annos!

 

Le 19e septembre 2011, dece annos retro, io publicava mi prime poema in iste blog.
Io lo nominava ”Hic e nunc”:


Hic e nunc
nunquam tunc
calma tu pensatas
le folle acrobatas

Ubi tu va?
Tu perdera
le vita magnific
Isto serea horrific

Nunc es le vita
con amor facite
per nostre sonios
e vostre besonios

Vermente, viver hic e nunc ha essite un importante thema in mi poesia trans le annos. Isto es un importante parte de mi philosophia de vita.
Ultra isto io ha toccate multe altere themas: musica, amor, spiritualitate, linguas, viages, humor, le historia etc.
Durante iste dece annos io ha publicate 806 entratas: poemas, novellas e chronicas.

Io ha experientiate multe cambios in mi vita durante iste dece annos. Sovente differente situationes e evenimentos me ha inspirate a scriber nove poemas. Trans le annos le blog ha essite un puncto firme in mi vita. Hic io ha edificate mi proprie belle mundo de poesia e Interlingua, al qual io sempre reveni con joia.

Al fin, un nove poema, inspirate de mi prime poema:

Ibi e tunc,
in passato, in futuro
vola le pensatas,
le folle acrobatas

Ubi illes va?
Al mundo magnific,
illes inspirara
in un modo prolific!

Poemas e pensatas
con amor facite,
cata mense un manata
de parolas ignite!

Hic e nunc
tu lege le message
del poeta que vole
devenir plus sage

Gratias a vos omnes, mi lectores de tote le continentes de nostre terra (excepte Antarctica)!
Durante iste dece annos mi blog ha habite 143.774 visitas.
Io me gaude que vos vole leger mi textos. Isto me inspira a scriber plus!

Ver colores (Textu in Interlingue)

Yo cantat durant li recent concert de nor scola-cor li canzon „Ver Colores“ (True Colors) de Cyndi Lauper con Vincent. Li canzon e li textu es tre bell. Pro to yo ha traductet li textu in Interlingue-Occidental.

Ver Colores

(Canzon de Cyndi Lauper traductet in Interlingue-Occidental)

Ma yo vide tui ver colores
perbrilliar
Yo vide tui ver colores
E to pro es que yo ama te
Dunc ne time monstrar les
Tui ver colores
Ver colores es tam bell
Quam un arc-in-ciel

Dunc monstra a me un subride
Ne esse ínfelici, yo ne memora quande
me videt recentmen tui subride
Se li munde fa te alienat
E tu ha ja prendet omnicos quel tu posse tolerar
Voca me
Pro que tu save que yo va esser ta

Ma yo vide tui ver colores
perbrilliar
Yo vide tui ver colores
E to es pro que yo ama te
Dunc ne time monstrar les
Tui ver colores
Ver colores es tam bell
Quam un arc-in-ciel

Yo ne memora quande me videt recentmen que tu ridet

Se li munde fa te alienat
E tu ha ja prendet omnicos quel tu posse tolerar
Voca me
Pro que tu save que yo va esser ta

E yo va vider tui ver colores perbrilliar
Yo vide tui ver colores
E to es pro quo yo ama te
Dunc ne time monstrar les

Tui ver colores
Ver colores
Ver colores perbrillia
E to es pro quo yo ama te
Dunc ne time monstrar les
Tui ver colores
Ver colores es bell
Quam li un arc-in-ciel

La libroservo de UEA translokiĝos al Slovakio

La komitato de UEA en sia sabata reta kunsido decidis, ke la libroservo kaj kongresa administrado de la asocio estonte estu prizorgataj de la organizaĵo E@I en Slovakio. Pri la sorto de la domo en Roterdamo, la arkivo kaj la biblioteko oni decidos plej frue post monato.


La komitato de UEA kunsidis rete en sabato.

La komitato de UEA kunsidis rete dum tri horoj en la sabata posttagmezo laŭ la eŭropa horo, sed sukcesis trakti nur malgrandan parton de la tagordo. Ĝis posta kunsido estis prokrastita la demando pri buĝeto por la jaro 2022, sed ankaŭ la diskuto pri la sorto de la domo en Roterdamo, la biblioteko Hector Hodler kaj la arkivo de la asocio.

La komitato ja faris decidon pri la estonteco de la libroservo kaj kongresa administrado de UEA. Tiuj du fakoj estos transdonitaj al la organizaĵo E@I en Slovakio, kiu liveru la servojn laŭ kontrakto.

La preciza enhavo de la planata kontrakto ne estas konata, kaj tion kritikis en la komitata listo antaŭ la kunsido Mariana Evlogieva:

– Mi ne emas principe konsenti pri kontrakto, pri kies konkretaj kondiĉoj mi nenion scias. Ne nur ĉar laŭ mi ne estas logike unue aprobi servoprovizanton kaj nur poste difini la kondiĉojn, sed ankaŭ ĉar ĝis nun mi nenion konkretan scias pri la maniero kiel estis elektita tiu ĉi servoprovizisto.

Jam dum la kunsido komitatano Zyun’iti Sibayama proponis, ke estu aparte traktitaj la sorto de la libroservo kaj tiu de la kongresa fako, kiuj en la origina tagordo estis kunigitaj en unu punkto. Reprezentantoj de la estraro argumentis, ke la du servoj devas kune transiri al E@I, ĉar ili estas interligitaj.

Komitatano Emilio Cid konsentis, memorigante, ke E@I disvastigas Esperanton ankaŭ en siaj neesperantistaj aranĝoj. Laŭ li la komitatanoj rezignu pri eksmodaj pensmanieroj:


Emilio Cid. Foto: uea.org

– Mi petas ke vi analizu la revolucian proponon de la estraro ne per via kutima menso, sed per la menso de junuloj. La pandemio multe akcelis la ŝanĝojn en la mondo, kaj la nuna generacio ne plu emas aĉeti fizikajn librojn. Mi petas ke vi pensu per la pensoj de la juna generacio, kiu jam adaptiĝis al la nova mondo. Mi vere ne vidas, ke ni havas opcion. La mondo ŝanĝiĝis. Aŭ ni adaptiĝos aŭ ni peros.

La majoritato de la komitato voĉdonis por trakti la aferojn aparte, sed tio fine havis malmultan signifon, ĉar post iom kaosa diskuto la komitato fine faris kiel ĝi kutimas: ĝi aprobis ambaŭ partojn de la propono de la estraro. Tamen estis iom pli da kontraŭaj voĉoj ol kutime.

Aparte petis parolrajton Marc Konijnenberg, eksa komitatano A por Nederlando, kiu en januaro demisiis proteste kontraŭ la nuligo de la pensia aranĝo de la oficistoj de UEA kaj la pasiveco de la komitatanoj, eĉ kiam la estraro ignoras la decidojn de la komitato. Li nun volis esprimi sian maltrankvilon pri la interna organizado de E@I.


Marc Konijnenberg.

– Mi esploris pri E@I, kaj trovis, ke ili ne estas firmao sed asocio. Sed samtempe mi aŭdis de membro de tiu asocio, ke li delonge ne aŭdis ion ajn pri elektoj. Ankaŭ mi ne trovis. Mi estas en la komisiono de aliĝpetoj, kaj eĉ de kunlaborantaj fakaj asocioj ni postulas, ke ili estu demokratiaj. Mi estas favora al la ideo transloki la fakojn al E@I, sed praktike mi hezitus, ĝis estos publikaj informoj kaj travidebleco pri la funkcimaniero de E@I dum la lasta jardeko. Oni ja sciu, kun kiu oni saltas en la liton.

En la komitata listo tuj antaŭ la kunsido Spomenka Štimec kontraŭis tujan transdonon de la libroservo kaj kongresa fako al Slovakio, kaj proponis provperiodon, dum Hans Becklin proponis, ke oni aranĝu publikan alvokon pri alternativaj proponoj.

Dum la komitata kunsido Becklin atentigis, ke li havas bonan impreson pri E@I, sed ke tamen necesus, ke ankaŭ aliaj havu la ŝancon proponi sian solvon:

– Ni vidas en multaj anguloj de nia movado malkontenton pri la fakto, ke ni ŝajne arbitre elektis E@I kaj ne alparolis efektive la proprajn membrojn kaj la proprajn asociojn.


Hans Becklin.

Pluraj komitatanoj subtenis la proponon de Becklin, interalie la eksa ĝenerala direktoro Osmo Buller, dum la estraro argumentis, ke ĉiuj necesaj esploroj pri alternativoj jam estis faritaj, eĉ se ne eblas pri ili publike raporti, ĉar malafablaj vortoj pri ili povus esti ofendaj.

Renato Corsetti instigis la komitaton ne plu prokrasti aferojn:

– Mi fidas je la saĝo de ĉi tiu komitato ke ĝi malaprobos la proponon de Hans, ĉar ni devas savi UEA-n kaj ni devas decidi pri tio, kio jam estus devinta okazi antaŭ tri jaroj.

Fine 13 el la ĉeestintaj 49 komitatanoj subtenis, 24 kontraŭis la proponon kaj 8 komitatanoj sin detenis, dum kvar evidente ne sukcesis voĉdoni. Sekve oni ne faros publikan alvokon pri aliaj solvoj por libroservo kaj kongresa administrado.

Poste oni tuj voĉdonis pri la propono transdoni la kongresan administradon al E@I. Ĝi estis aprobita per 33 poraj voĉoj, kun 8 kontraŭaj voĉoj kaj 4 sindetenoj.

Kiam la kunsido daŭris jam du kaj duonan horojn, oni fine transiris al la diskuto pri la estonteco de la libroservo.

Dum la diskuto vicprezidanto Fernando Maia menciis, ke UEA ne havas kontrakton pri renovigo de la libroserva retejo, kio estas iom mirinda, konsiderante ke jam de jaroj daŭras la kompleta renovigo de la tuta retejo de UEA, por kiu oni buĝetis 100 000 eŭrojn.


Fernando Maia

Responde al demando pri tio, ĉu la nova libroservo uzos la retejon de UEA, tiun de E@I, aŭ iun tute novan solvon, Maia klarigis, ke la ŝanĝoj pri la libroservo ne okazos tuj:

– La nuna libroservisto ankoraŭ deĵoros dum la venonta jaro, ĝis sia emeritiĝo. Ĝis tiam la libroservo devus funkcii kiel ĝis nun. Kompreneble ni maturigos la kunlaboron, estos transira fazo. Tamen estas en nia strategia bezono renovigi tiun retejon kaj ĝis nun UEA ne havas kontrakton por tio. Ni nepre devas konsideri tion, sed tio ne estas por la nuna kontrakto.

La propono de la estraro pri transdono de la libroservo al E@I estis aprobita kun 31 poraj voĉoj. 8 komitatanoj voĉdonis kontraŭ la propono kaj 6 sin detenis. Fine do la propono de la estraro pri la kongresa administrado kaj libroservo estis aprobita en sia tuto, kun la jena enhavo:

La Komitato de UEA,
ricevinte la “Raporton pri agadplano de la Estraro por financa resanigo de UEA” de la 13-a de aŭgusto 2021;
konstatas, ke la esploroj resumitaj en tiu raporto respondas al la decidoj de la Komitato en siaj kunsidoj de la 5-a de septembro kaj la 24-a de oktobro 2020;
konfirmas sian volon daŭrigi la financan kaj administran restrukturigon de UEA cele al daŭripovigo de la Asocio kaj liberigo de rimedoj por novaj iniciatoj kaj agadoj;
akceptas la planon de la Estraro starigi kontraktan rilaton kun E@I en Slovakio pri livero de jenaj servoj nome de UEA:
(i) administrado de la Universalaj Kongresoj ekde 2022;
(ii) funkciigo de la Libroservo de UEA, kun movo de ĝiaj stokoj (laŭbezone) al Slovakio;
notas ke UEA plu respondecos pri la kvalito kaj fidindeco de tiuj servoj kaj rajtos fari aliajn aranĝojn pri ili estonte;
taskas la Komisionon pri Financo proksime kunlabori kun la Estraro kaj Ĝenerala Direktoro pri la realigo de tiuj ŝanĝoj;
petas la Estraron raporti minimume ĉiun trian monaton pri la faritaj paŝoj.

Poste jam restis neniu tempo por trakti la proponojn pri la sorto de la biblioteko Hector Hodler, la arkivo de UEA, kaj la tuta domo de la Centra Oficejo. Tiuj decidoj estis ŝovitaj al nova ekstra komitata kunsido, kiu okazos post monato. Post monato oni diskutos ankaŭ la buĝeton de UEA por 2022.

Kvankam oni ankoraŭ nenion scias pri la buĝeto por la venonta jaro, la komitato jam decidis pri la baza kotizo, kiu restos senŝanĝa en 2022. Tia decido laŭ ĝenerala direktoro Martin Schäffer estis nepra, por ke eblu bontempe informi la perantojn de UEA pri la venontjara kotizo.

Krome la komitato akceptis novan membron de la financa komisiono: Garry Evans, profesian konsilanton pri investado.


La komitato nun decidos pri la Centra Oficejo

La komitato de UEA dum sia sabata kunsido faros seriozajn decidojn pri la estonto de la Centra Oficejo. La estraro interalie proponas, ke la komitato akceptu la rajton de la estraro laŭ sia bontrovo vendi la konstruaĵon en Nieuwe Binnenweg 176.


La libroservo de UEA en 2017. Foto: UEA.

La nuna Centra Oficejo estu fermita kaj la domo vendita por 1,1 milionoj da eŭroj. La libroservo kaj la kongresa administrado estu transdonitaj al la firmao E@I en Slovakio, dum la arkivo kaj parto de la biblioteko iru al la Aŭstria Nacia Biblioteko en Vieno. Tiu estis la esenco en la “agadplano por financa resanigo”, kiun la komitato de UEA lastmomente ricevis antaŭ la kunsido okazinta la 14-an de aŭgusto.

Tiam la komitato estis informita pri la plano, sed nenion decidis, interalie ĉar la dokumento estis prezentita nur kelkajn horojn antaŭ la kunsido kaj la komitatanoj ne havis tempon serioze pristudi ĝin. Ankaŭ la proponatan buĝeton la komitato ne aprobis en aŭgusto.

Ambaŭ tiuj aferoj tial estos sur la tagordo de la komitato, kiam ĝi refoje kunsidos rete en sabato, la 18-a de septembro. En merkredo aperis en la retejo de UEA la tagordo de la kunsido, laŭ kiu evidentas, ke nun estos faritaj pezaj decidoj pri la plua sorto de la asocio kaj ĝia Centra Oficejo.

Unue, en punkto 07.03 de la tagordo, la estraro proponas, ke la komitato aprobu la planon de la estraro kontrakti kun la firmao E@I pri la administrado de la Universalaj Kongresoj ekde 2022 kaj pri la funkciigo de la libroservo de UEA.

Tio en la praktiko signifas, ke estos maldungita la multjara konstanta kongresa sekretario Clay Magalhães, kaj post la emeritiĝo de la multjara libroservisto Ionel Oneţ ne estos dungita posteulo. Restos do nur unu dungito de UEA en Roterdamo.

Due, en punkto 07.04 de la tagordo, la komitato laŭ la propono de la estraro akceptu la transdonon de “difinitaj arkivaĵoj” al la Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno, alivorte al la koncerna sekcio de la Aŭstria Nacia Biblioteko. Kiuj kaj kiom estas la “difinitaj arkivaĵoj” ne klaras.


Sliparoj en la biblioteko Hodler.

Tamen, ĉi-momente oni ne proponas, ke la komitato faru decidon pri la fina sorto de la tuta biblioteko Hector Hodler. Anstataŭe la estraro daŭrigu siajn esplorojn rilate al la estonteco de la biblioteko, kaj raportu pri la progresoj minimume ĉiun trian monaton.

Laŭ la pli frue prezentita agadplano, parto de la biblioteko estu transdonita al Vieno, dum la duoblaĵoj ne interesaj al la biblioteko en Vieno estu deponitaj en tenejo en Slovakio, ŝajne por liberigi lokon en la Centra Oficejo kaj ebligi ĝian vendon. Tiu plano evidente ne tuj realiĝos.

Trie, en punkto 07.05 de la tagordo, la estraro nun proponas, ke oni tamen ne tuj faru decidon pri vendo de la domo en Nieuwe Binnenweg 176, sed la estraro plu esploru rilate atingeblan vendoprezon, kaj ankaŭ eventualan ludonon kaj la riparojn eble necesajn por tio.

Ŝajnas do ke la kritikaj voĉoj, kiuj aŭdiĝis post la aŭgusta komitata kunsido, iomete bremsis la entuziasmon de la estraro tuj per unu frapo malplenigi kaj forvendi la historian konstruaĵon de la Centra Oficejo. Tamen samtempe la estraro volas ricevi de la komitato malferman rajtigilon vendi la domon sen plia diskuto de la afero en la komitato.

La proponata formulo de la decido estas: “La Komitato de UEA… akceptas ke la Estraro decidu pri vendo, se tiu solvo, el racia vidpunkto, estas la plej bona”.


En biblioteko Hector Hodler.

Konsiderante, ke la komitato praktike ĉiam akceptas la proponojn de la estraro, la fermo de la libroservo en Roterdamo kaj la maldungo de la konstanta kongresa sekretario ŝajnas jam deciditaj aferoj, same la fordono de la arkivo de UEA. Kio okazos pri la biblioteko malpli klaras, sed se estos vendita la Centra Oficejo, ĝi ja same devos esti movita aliloken.

En gazetara komuniko dissendita la 9-an de septembro, la estraro skribas, ke la “agadplano antaŭvidas provizoran sendon de la kolekto ankaŭ al Slovakio, en situo 3 horojn dista de Vieno”. Tia propono tamen laŭ la nuna tagordo ne estos prezentita al la komitato por decido.

La diskutado pri la plano de “financa resanigo” en la komitata listo post la aŭgusta kunsido estis febla, kaj neniaj konkretaj alternativoj al la paŝoj proponataj de la estraro estis prezentitaj.

La plej aktiva kritikanto de la planoj de la estraro estis Osmo Buller, antaŭa ĝenerala direktoro de UEA, kiu skribis interalie:

– Mi maltrankvilas pri la intenco eksterigi la libroservon, kiu estas unu el la aferoj, el kiuj dum jardekoj kreskis la prestiĝo de UEA en Esperantujo. Nia libroservo iĝis fama ne nur pro tio, ke ĝia sortimento estas multe pli granda ol tiu de aliaj libroservoj, sed ankaŭ pro la kompetenteco kaj klereco de ĝiaj gvidantoj.

Vicprezidanto Fernando Maia aliflanke pli frue asertis, ke la drastaj proponoj de la estraro neniel estas neatenditaj:

– Ĉiujn elementojn de tiu laste sendita raporto al la komitato eblas scii de antaŭaj diskutoj ĉi-liste, de antaŭaj dokumentoj ekde 2017 kaj de antaŭaj kunsidoj de la komitato. Aparte pri la libroservo ŝokas min la insista neado: malpli pro tio, ke temas pri servo, kiu apenaŭ sukcesas pravigi siajn kostojn, sed ĉefe pro tio, ke emeritiĝo fariĝas proksima, kaj do oni devas jam klare havi planon pri tiu laborfako.

 

Klasikaĵo de Stanisław Lem aperis en Esperanto

Polaj amaskomunikiloj favore raportis pri la ĵusa apero de la klasika sciencfikcia romano Solaris en Esperanto. Ni petis la tradukinton Przemysław Wierzbowski klarigi, kial gravas havi tiun verkon en Esperanto, kvankam ĝi jam aperis en kvardeko da aliaj lingvoj.


Prezentado de la traduko la 12-an de septembro en la Centro Ludoviko Zamenhof en Bjalistoko. De maldekstre: Przemysław Wierzbowski, Elżbieta Karczewska, kiu intervjuis, kaj Nina Pietuchowska, kiu interpretis la interparolon al la pola. Foto: Katarzyna Lewończuk-Barańczuk

Libera Folio: Kial vi volis traduki ĝuste tiun libron?

Przemysław Wierzbowski: – ​​La ĉefa kialo estis pure egoisma. Solaris estas mia plej ŝatata verko de la plej ŝatata aŭtoro, kaj de kiam mi esperantistiĝis, mia revo estis trovi ĝian Esperanto-tradukon sur mia librobreto. Unuafoje mi legis ĝin kiel 12-jarulo, poste de tempo al tempo revenis al la romano, ĉiam rigardante ĝin de iom malsama flanko. Kiam estis anoncite, ke la jaro 2021 estos la jaro de Stanisław Lem – okaze de lia 100-a naskiĝdatreveno – kun Tomasz Chmielik ni komencis primediti kiel eblus internacilingve kontribui al la jubileaj solenaĵoj.

– Ni kontaktis la krakovan Fondaĵon de Lem kaj proponis eldoni du verkojn: la ne-sciencfikcian, malpli konatan Hospitalon de la Transfiguriĝo kaj ĝuste Solaris. La posedantoj de la aŭtorrajtoj proponis, ke ni komence elektu unu libron, prefere malpli konatan, por elprovi la kvaliton de la entrepreno. Fine ni sukcesis konvinki ilin, ke tamen valoras komenci la aventuron per la plej fama, mondkonata beletraĵo – ja Solaris estis tradukita en pli ol 40 lingvojn, eldonita pli ol 300 fojojn – kaj en la estonteco, eble, daŭrigi tion per serio de pliaj Lem-aĵoj.

Pri kio temas la libro, se entute eblas tion koncize klarigi?


La kovrilo de la Esperanta eldono.

– Cent kelkdek jarojn antaŭ la romano-intrigo oni malkovris la titolan planedon de du-stela sistemo, kies orbito estas nenature stabila. La surfacon kovras oceano, kiu kapablas konstrui plej diversajn, gigantajn, efemerajn, malfacile klaseblajn kreaĵojn. La disĉiploj de la nova scienco, solaristiko, provante kompreni kaj science difini la naturon de Solaris, formulas foje ridindajn, foje verŝajnajn, sed neniam pruvitajn teoriojn, kiuj amase okupas la bibliotekojn. Unu el la solaristoj estas la psikologo Kris Kelvin, sendita al la Stacio ŝvebanta super la planedo por esplori kio okazas ĉe la tieaj sciencistoj. Baldaŭ la okazaĵoj superas lian imagon.

– La romano eldonita antaŭ 60 jaroj estis revolucia por la sciencfikcio. Ĝi prezentis la plej originalan bildon de eksterterulo, tiel fremda por nia civilizacio, ke verŝajne neniel komprenebla. Lem vortigas la motivon, kiun poste li plurfoje uzos en siaj beletraĵoj: siaspecan fatalon de la homa raso, fizike kaj mense limigita, kaj rezulte nekapabla atingi la ĉiaman celon – kompreni aŭ konkeri la mondon.

Kiu estas la eldonejo? Kia estas la eldonkvanto?

– La libron eldonis Bjalistoka Esperanto-Societo en kvanto de 350 ekzempleroj. La libron jam eblas mendi en la retejo de Bjalistoka Esperanto-Societo, kaj baldaŭ ĝi aperos en la oferto de UEA.

Tiu libro jam aperis en multaj lingvoj, kial laŭ vi gravas havi ĝuste ĝin ankaŭ en Esperanto?

– Klasika sciencfikcio nesufiĉe ofte estas eldonata en Esperanto. Tiu ĝenro, kiun foje maljuste oni trovas malpli valora ol la aliajn, abundas je elstaraj literaturaĵoj – ne nur distraj, sed profetaj kaj konsciigaj. Por montri kaj al neesperantistoj, kaj al ni mem, ke la artefarita lingvo estas taŭga por ĉiaj verkoj, necesas ilin tradukadi. Solaris en Esperanto sendube havos ian popularigan efikon por Esperanto, la libron mendas kolektantoj de Lem-aĵoj el multaj landoj, kaj en ilia medio nia eldono iom post iom iĝas konata.

– Estas rimarkinde, ke temas pri rekta esperantigo el la pola lingvo. Ĉi tiu fakto gravas, ĉar ne ĉiam la verko de Lem estis tradukata tiel. La plej (fi)fama ekzemplo estas, farita surbaze de la eldono franclingva, la unua angla traduko – simpligita, senigita je pluraj detaloj, sed pro malfeliĉa kontrakto de la aŭtoro ĝi restas la sola anglalingva traduko kiun oni rajtas eldoni papere. Por kelkaj lingvoj tia peranto estis ankaŭ la traduko ruslingva.

Ĉu la apero de la traduko en Esperanto ricevis atenton en Pollando? Se jes, kiel oni komentis ĝin?


Ekspozicio de diverslingvaj tradukoj. Foto: Katarzyna Lewończuk-Barańczuk

– Pri nia renkontiĝo dediĉita al la libro tre favore raportis amasinformiloj bjalistokaj kaj tutlandaj. Solaris estas eldonita kun la oficiala emblemo de la Jaro de Lem, kaj troviĝos en la listo de kontribuoj por la solenaĵoj de la 100-jariĝo. Neesperantistoj, kiuj la enhavon malfacile povus taksi, ĝenerale aprezis la ideon eldoni nian plej faman sciencfikciaĵon ”en la lingvo de Zamenhof, parolata en la tuta mondo”.

– El la teknika flanko: ĉar mi kulpas ne nur pri la traduko, sed ankaŭ pri la komposto kaj la kovrilo, mi malmodeste diru, ke la fina laŭaspekta rezulto, bonkvalite presita varo, vere kontentigas.

– Fine mi ŝatus danki al ĉiuj, kiuj donacis alilingvajn eldonojn de Solaris ebligante fari ekspozicion, kiuj partoprenis la dimanĉan prezenton de la libro kaj legis fragmentojn, kaj fine al la trio da provlegantoj: Tomasz Chmielik kaj Stano Belov, kiujn mi konsultis esperantigante la verkon, kaj aparte Ionel Oneţ, kiu estante ĉiam je mia dispono faris multajn bonajn proponojn pri la traduko.

Katedro en Amsterdamo ŝajne plu vivos

La planata ”financa resanigo” de UEA ne tuj trafos la instruadon de Esperanto ĉe la universitato de Amsterdamo, kies speciala katedro estas financata de UEA. Laŭ vicprezidanto Fernando Maia estas mono por pliaj kvar jaroj en la koncerna fondaĵo, kaj la perspektivoj estas bonaj.

En ĵusa gazetara komuniko UEA anoncis, ke la asocio plu havos sian sidejon en Nederlando, eĉ se oni forlasos la tradician Centran Oficejon en Nieuwe Binnenweg 176:

UEA restos en Nederlando kaj devos ampleksigi la kunlaborojn kun sia Landa Asocio, Esperanto Nederland, kaj kun aliaj lokaj partneroj, kun aparta atento pri volontula programo kaj pri la Katedro Interlingvistiko kaj Esperanto en la Universitato de Amsterdamo.

La komuniko evidente interalie celis trankviligi la zorgojn pri la estonteco de la speciala katedro en Amsterdamo, kies plua ekzisto estas tute dependa ne nur de plua financado fare de UEA, sed ankаŭ de tio, ke UEA plu estu bazita en Nederlando.

Esperanto estas instruata ĉe la universitato de Amsterdamo ekde 1948. En 1997 estis fondita la speciala katedro pri Interlingvistiko kaj Esperanto, kiu komence estis financata de Internacia Esperanto-Instituto en Hago. Ekde 2013 pri la financado respondecas UEA.

La nuna instruisto, aŭ ”katedrulo”, estas profesoro Federico Gobbo, kiun ni petis rakonti pri sia laboro.


Federico Gobbo dum reta instruado.

Libera Folio: Kio estas la katedro pri Esperanto kaj intervlingvistiko ĉe la universitato de Amsterdamo? Kion oni povas studi tie?

Federico Gobbo: – La katedro pri Interlingvistiko kaj Esperanto estas ”speciala”. Tio estas nederlanda esprimo por indiki katedrojn kies financado alvenas el neregistaraj institucioj. La labortempo de la speciala katedrulo estas distribuita jene: tri kvaronoj al instruado, unu kvarono al esplorado, disvastigado kaj administrado. Do, la ĉefa tasko estas garantii la kontinuecon de la du kursoj kiuj donas la nomon al la katedro mem: la unua estas enkonduko al interlingvistiko, la dua estas enkonduko al Esperanto.

– Ambaŭ kursoj celas bakalaŭrajn studentojn; por sekvi la kurson pri interlingvistiko oni bezonas antaŭan ekzamenan trapason de kurso pri ĝenerala lingvistiko aŭ ekvivalenta, dum la kurso pri Esperanto ne bezonas antaŭajn konojn, krom la devigo regi sufiĉe la anglan, kiu estas ĝenerala antaŭkondiĉo por studentiĝi en la Universitato de Amsterdamo, t.e. ne ligita al la speciala katedro.

Kiom da studentoj havas la du kursoj? Kiel evoluis la kvanto de studentoj?

– Kiam mi alvenis en la jaro 2014, la nombroj estis sub deko, nombro kiu estis sufiĉe maltrankviliga. Sed okazis granda ŝanĝo ekde kiam mi instruis: la kursa oferto pri interlingvistiko kaj Esperanto ŝanĝis la instrulingvon el la nederlanda al la angla. Tio ampleksigis la aron de potencialaj aliĝantoj, ĉar en la Universitato de Amsterdamo estas pli da internaciaj ol da enlandaj studentoj.

– Pro tio nun la nombroj estas regule super deko, kelkfoje super dudeko. La variado multe dependas de la propono de anglalingvaj kursoj kiuj konkurencas pri lingvistikaj temoj. Tio varias de jaro al jaro, kaj tio estas sen ies ajn kontrolo. Ĉiuokaze, la nombro de la studentoj ne estas maltrankviliga, alivorte la speciala katedro riskas neniel laŭ la kvanto de la studentoj, kiu estas sufiĉa.

Ĉu eblas post la kursoj daŭrigi la studojn ĉe la universitato, por doktoriĝi pri rilataj temoj?

– Se oni intencas plu studi Esperanton, kadre de la Universitato de Amsterdamo, ne eblas daŭrigi post la enkonduka kurso. Kelkfoje studentoj esprimas spontanee la deziron sekvi tutan lingvolernan programon, samkiel oni povas fari ekzemple pri la kataluna aŭ la novhebrea, t.e. studadi dum tri akademiaj jaroj. Bedaŭrinde tion ne eblas fari per ununura speciala katedro pritema. Doktoriĝi pri interlingvistikaj aŭ esperantologiaj temoj ĉiam eblas, sed tio ne necese pasas tra la sekvo de miaj kursoj. Krome, mi instruas al bakalaŭraj studentoj. Tio signifas, ke pasas iom da jaroj antaŭ ol pretiĝi por konkursi por doktora posteno. Tio ne simpligas la aferon, homoj intertempe interesiĝas pri aliaj temoj, neeviteble.


La inaŭgura prelego de Federico Gobbo en 2015. Raportaĵo pri la inaŭgura ceremonio spekteblas ĉe Youtube.

Pro kiaj motivoj homoj studas Esperanton, kaj ĉu ili poste efektive uzas la lingvon?

– Esperanton en la Universitato de Amsterdamo oni povas lerni sen antaŭaj konoj. Do, la studentoj venas ne nur el la studprogramoj pri lingvosciencoj (tipe, el lingvistiko aŭ anglistiko, sed kelkfoje el slavistiko) sed ankaŭ, sen aparta ordosignifo, el: komunikistiko, Artefarita Inteligento, eŭropistiko, filozofio, informadiko, historio. Nederlandaj studentoj foje diras, ke ili deziras akiri 6 lernopoentojn sen streĉiĝi, kaj ili elektis Esperanton ĉar ĝi estas facila. Al ili mi tuj respondas, ke tutprobable je la fino de la kurso ili ŝanĝos sian ideon, ĉar Esperanto ne estas facila lingvo; tio estas nur malmojosa propaganda aserto.

– Studentoj pri eŭropistiko foje mencias la intereson pri la Eŭropa integriĝo kaj la rolon de la lingvoj, kaj eble ili legis iun (tipe kritikan) mencion pri Esperanto, kaj tio instigis ilin eklerni por testi laŭsperte la validecon de la kritikoj. Interese, preskaŭ neniu mencias Esperantajn idealojn, krom studentoj kun juda fono (tradicie estas sufiĉe vigla jid-parolanta komunumo en Amsterdamo, tre bone instruita) kaj kompreneble studentoj kiuj sekvis la alian kurson de interlingvistiko. Ili ĝenerale deklaras, ke ili scias sufiĉe multe pri Esperanto pro la alia kurso kaj nun ili volas aktive lerni la lingvon; ili estas tre bone motivitaj.

– Kontraste al la kurso pri Esperanto, la homoj kiuj studas interlingvistikon estas edukfone pli homogenaj: la devigo jam koni iom da lingvistiko mallarĝigas la potencialan aliĝontaron, sed aliflanke la kvalito estas sufiĉe alta: homoj kiuj havas iom da kono pri la lingvosciencaj fakoj ofte faras tiklajn, nenaivajn kaj trafajn, demandojn.

– Ni diru, averaĝe, ke kvar-kvin studentoj ĉiujare tenas la kontaktojn kun mi post la ekzamensesio, sendepende de la kurso kiun ili sekvis. Pri la uzo de Esperanto post la fino de la kurso, tio multe varias: estas homoj kiuj iris aĉeti librojn ĉe la libroservo de UEA en Roterdamo, parolante la lingvon senhonte; aliaj partoprenis en junulara kunveno; unu decidis uzi la lingvon por verki poemojn, kaj alia uzis Pasportan Servon vojaĝante tra centra Azio. Mi ĉiam kaj ĉiel instigas miajn studentojn partopreni eventojn en Esperantujo, kaj klopodas instigi ilin partopreni ŝatokupojn, nome trovi aliajn homojn kun la samaj interesoj kaj pasioj.

UEA financas la katedron. Kiel aspektas la estonteco de tiu aranĝo?

– En 2019 estis liko pri la financa krizo en la nederlanda gazetaro. (Libera Folio siatempe raportis pri tio.) Ekde tiam, la administracio de la Universitato de Amsterdamo estas informita pri la financa stato de UEA kaj do ne tute trankvilas. Rutine la universitato demandos UEA pri ĝiaj intencoj rilate al eventuala tria mandato antaŭ la fino de 2021, ĉar ni atingis la mezon de la nuntempa mandato. Tio estas tute normala afero, kiu okazas kun ĉiuj sponsoroj de la specialaj katedroj. Oportunas, ke UEA pretigu adekvatan respondon. Pri tiu lasta aspekto mi jam informis la vicprezidanton de UEA, Fernando Maia, kiu antaŭ iom da tempo kontaktis min por interŝanĝo de opinioj pri la estonteco de la katedro.

– Lastatempe, en Gazetaraj Komunikoj aperis deklaro, ke UEA restos jure en Nederlando, kaj tio estas bona novaĵo, ĉar alikaze la katedro riskos ŝlosiĝon pro jura kialo. Samloke, oni deklaras, ke UEA “devos ampleksigi la kunlaborojn” interalie kun “la Katedro Interlingvistiko kaj Esperanto en la Universitato de Amsterdamo”. Tio certe estas bona novaĵo, sed neniu vorto venis pri la financa garantiado de tria mandato.

La financado de la katedro okazas pere de la fondaĵo Middelkoop, kies unua kapitalo venis el la heredaĵo de Adriana Middelkoop (1913-2009), nederlanda esperantisto kaj vortaristo.

Regulaj kontribuantoj estas la landa asocio de UEA en Nederlando (Esperanto Nederland) kaj Esperantic Studies Foundation. En 2019 pliaj 71 791 eŭroj estis aldonitaj al la fondaĵo, ŝajne el la heredаĵo de la nederlanda esperantisto Edwin Burg.

Ni demandis al Fernando Maia, la vicprezidanto de UEA, pri la planoj de la asocio por la estonteco de la katedralo.

Libera Folio: Ĉu UEA ja intencas daŭrigi la financadon el kapitalo Middelkoop, kiel ĝis nun? 


Fernando Maia.

Fernando Maia: – Aparte zorgas pri la Katedro la Prezidanto de UEA, Duncan Charters, kadre de siaj estraraj fakoj (Instruado kaj Universitata Agado), subtene de aliaj estraranoj kiel Amri Wandel (Scienca kaj Faka Agado), Orlando Raola (CED) kaj Trezoro (Financoj), krom aliaj. La konfirmo de la daŭrigo devos okazi kunordige kun Esperanto Nerderland kaj ESF. Aparte la Prezidanto laboras pri tio kaj intense laboris pri la temo dum la unua jartriono de 2021, kun sekvoj por la venontaj paŝoj.

– La afero efektive ne estas urĝa nek proksima: la nuna kontrakto daŭras ĝis 2024 (ĝi estis subskribita en 2019). Middelkoop estas la fondaĵo al kiu ni sendas donacojn tiucele. La nuna kapitalo sufiĉas por la venontaj 4 jaroj, se venus neniu aldona rimedo. Tamen estas kunlaboro kun grupo de donacantoj kaj la perspektivoj estas bonaj.

Kiaj estas la strategiaj celoj de UEA ĉi-kampe?

– Baldaŭ aperos en la revuo Esperanto kompletaj informoj pri la Katedro, inkluzive de la strategiaj celoj de UEA por ĝi.

2021-09-12 – Educatio in Afghania

58902049-403Abdul Baqi Haqqani, minister scholarum Afghanarum et sodalis motus Taliban, seriem restrictionum pro discipulabus annuntiavit. Auditoria erint segregata, quia “educatio communis discipulorum et discipularum contra religionem Islamicam est”. Mulieres et puellæ capitis tegumen gerere debebunt. Haqqani dixit Taliban viginti annos regredi nolle (tunc educatio puellis et mulieribus non licebat), magis Taliban supra hoc, quod hodie est, ædificare vult. (AF)

2021-09-06 – Anstataŭigo de statuo en Meksiko

573e6700-0f9d-411e-b174-639cd1b8eeb8-AP21249539699111La meksikurbestrino Claudia Sheinbaum anoncis en lundo, ke la historia Monumento de la itala esploristo Kristoforo Kolumbo (ESTP) en Paseo de la Reforma, unu el la ĉefaj avenuoj de la urbo, ne revenos, sed estos por ĉiam anstataŭigita per statuo de virino de la indiĝena olmeka civilizo. Ŝi diris, ke la anstataŭigo ne estas provo “forviŝi historion” sed anstataŭe fari “socian justecon”. Laŭdire la bronza statuo de Kolumbo estos translokita al malgranda parko en la kvartalo Polanco. (MX)

Io ama odiar te

 

Io te ama
Io te odia
Io ama odiar te
Io odia amar te

Io vole caressar tu gena
e io lo vole batter usque sanguine
Io vole basiar tu bucca
e io vole sepelir un cultello in tu corde

Io vole sentir le delectos de tu femininitate
e io vole lacerar tu cute con un flagello
Io vole caressar te ubique
et excoriar te assi que tu crita de dolor

Io vole pardonar te tote tu maleficios
ma anque planifica un horribile vengiantia
Io vole que tu sia felice
e io sonia de te, moriente in agonia

Forsan tosto le indifferentia venira,
como un calme, seren liberator
que me liberara del amor e del odio,
assi que io te lassara vader via

Ah veni, suave indifferentia!
Exsanguina me, nam io ferve!
Restaura le balancia del fluidos,
dona me reposo e serenitate!

Unu tago en la vivo de la Centra Oficejo

Lige kun la nun planataj fermo kaj vendo de la Centra Oficejo de UEA en Roterdamo, la multjara ĝenerala direktoro de UEA, Osmo Buller, proponis al Libera Folio tekston kiu priskribas ordinaran tagon en la Centra Oficejo en 1991. Tiam la oficejo efektive estis nervocentro de la movado, UEA havis dekon da plentempaj oficistoj kaj ok mil individuajn membrojn.

La teksto unue aperis finnlingve en la gazeto Koillissanomat la 17-an de majo 1991

Okazis pasintan lundon

Redaktoro de tiu ĉi gazeto demandis, el kio konsistas mia labortago kiel la direktoro de la Centra Oficejo. Mi ne sciis, kion respondi, ĉar la tagoj estas tute malsamaj. Jen tamen, kiel pasis la pasinta lundo. 

La labortago normale komenciĝas je la naŭa, sed tiutage mi sidis en mia laborĉambro jam je la oka kaj duono por legi Esperanto-gazetojn alvenintajn dum mia restado en Finnlando en la antaŭa semajno. La legado de gazetoj estas tre grava por resti ĝisdata pri ĉio, kio okazas en la Esperanta mondo.

Dum la semajno oni ricevis el la postlasaĵo de iu nederlandano tri skatolojn kun malnovaj libroj. Mi trarigardas ilin kaj apartigas la plej valorajn por aŭkcio. Sekve mi kontrolas faskon da fakturoj, kiuj atendas mian aprobon.

Iom antaŭ la naŭa komencas alveni aliaj laborantoj. Venas ankaŭ juna polo, kiu montriĝas esti malnova konato. Li fondis libroeldonejon kaj volas, ke nia libroservo ekvendu liajn eldonaĵojn. Tio kompreneble eblas. Mi klarigas al li regulojn de internaciaj pagoj.


Osmo Buller ĉe sia labortablo en la Centra Oficejo 1996.

Sekvas kunsido kun la italo Pasquale kaj la usonano Roy pri la renovigo de nia komputila sistemo. La nuna aĝas jam dek jarojn kaj emas panei. Mi sendas ilin ambaŭ al Amsterdamo por kolekti ideojn en komputila foiro.

La anglo Marvin el la financa fako informas, ke la financaj kalkuloj de la pasinta jaro pretas. Tio ankaŭ necesas, ĉar en vendredo venos revizoro por ekzameni ilin. Marvin krome raportas, kiel estis uzitaj la donacoj por la agado en Afriko. Ĉio en ordo.

Du oficistoj, kiuj uzas trajnon, havas problemon. La fervojistoj strikos en mardo por protesti pro la pasintsemajna murdo de konduktoro. Ni interkonsentas, ke ambaŭ rajtos teni la tagon libera.

Je la dekunua sekvas kafpaŭzo. Kiel akompanaĵon oni ricevas finnajn bombonojn kaj oni mire aŭdas, ke en Taivalkoski ankoraŭ estis neĝo.

Post la paŭzo mi klopodas koncentriĝi al la verkado de la estrara raporto pri la pasintjara agado. Tion interrompas telefonvoko el Moskvo, kiu sciigas, ke Asocio de Sovetiaj Esperantistoj finfine estis oficiale registrita. Tuj poste vokas germano, kiu esploras pri la vivo de sia avo, kaj demandas, ĉu la avo aperas en protokoloj de UEA el la 20-aj jaroj. Mi divenas, ke li certe aperas tie, kaj promesas esplorigi la aferon.

Je la dektria estas lunĉopaŭzo. Mi iras al proksima picejo kun Mark, la novzelanda redaktoro de nia revuo. Ni parolas pri la sveda Esperanto-movado, kies jarkongreson en Gotenburgo Mark ĵus partoprenis. 


8 el la 11 oficistoj antaŭ la Centra Oficejo en 1996.

Reveninte al la oficejo mi reatakas la estraran raporton, sed la telefono tuj sonoras. Itala esperantisto volas informiĝi pri parlamentanoj, kiuj subtenas Esperanton. La itala Radikala Partio advokatas por Esperanto kiel la lingvo de la unuiĝinta Eŭropo kaj bezonas scii tion. Mi konsilas kontakti nian germanan estraranon, kiu respondecas pri la agado en la parlamentoj de diversaj landoj.

Sekve telefonas nederlanda konato. Li ankoraŭ ne trovis vendatan strat-orgenon, pri kiu mi promesis informiĝi laŭ peto de finna amiko, kiu volas veni aĉeti tian.

Eniras la hispano Francisco, kiu redaktas la programlibron de la ĉi-jara Esperanta mondkongreso kaj volas diskuti pri ĝia enhavo. Tio memorigas min, ke antaŭ ol vojaĝi al Finnlando mi petis esplori, kiel transporti al Norvegio sen dogano la librojn kaj aliajn varojn bezonotajn en la kongreso. La informoj estis ricevitaj kaj solvo trovita.

Mi sukcesas ŝpini kelkajn liniojn por la jarraporto, kiam venas jam la kvara horo kaj tempo por la posttagmeza kafo. Post la kafo mi verkas artikolon pri la montrado de la filmo pri la vizito de pola eksmilitkaptito al Taivalkoski kaj sendas ĝin telefakse al la Pola Radio. Venas demando el Hispanio, ĉu nia oficejo povus akcepti de tie civilservantojn. Mi respondas, ke se tio estas senpaga al ni, tio certe eblus. Mi petas pli detalajn informojn. 

La horloĝo montras la kvinan kaj duonon. La oficiala labortago finiĝas, sed la laboro daŭras ĝis la noktomezo, ĉar la estrara raporto urĝas.

Osmo Buller

2021-08-15 – Retirasion eks Afgania

safe-imageDurantu retirasion de trupi de Stati Unied de Amerik eks Afgania, forsi de Taliban av prended guvernasion de Kabul, urb prinsipal afganian, in deskuint august du mil dudesun. Joe Biden (ESFJ), president de Stati United, av konfesed, ke “ist-kos av avenied plu rapide ka noi avav presentimented”. (AF)

Pasporta Servo bone fartas eĉ sen komisiito

Pasporta Servo dum multaj jaroj estis unu el la ĉefaj servoj de TEJO. La tradicia papera listo de gastigantoj post sepjara paŭzo denove aperis en 2017, kaj nova papera eldono ne plu estas planata. Aliflanke la retejo, kiu estis komplete renovigita en 2015, bone funkcias, kaj estas pli ol du mil gastigantoj en pli ol cent landoj.


Gastigantoj de Pasporta Servo en Eŭropo.

Servo simila al la nuna Pasporta Servo, kun la nomo Programo Pasporto, unuafoje ekfunkciis en 1967. La ideon elpensis la argentina aktivulo Rubén Feldman-González, kiu en la antaŭa jaro vizitis Usonon per simila, neesperantista organizaĵo. Li prezentis sian planon en sespaĝa broŝuro ĉe la kongreso de la tiama usona landa asocio de UEA, ELNA.

Jam en la sama jaro TEJO akceptis la ideon en sian laborplanon. La unua listo de gastigantoj de la nuna Pasporta Servo de TEJO aperis en 1974. Ĝi tiam proponis 39 adresojn en 19 landoj, kie esperantistaj aĉentintoj de la katalogo povis senpage tranokti. Post kelkaj jaroj jam estis centoj da gastigantoj, kaj en la jaro 2000 la kvanto de gastigantoj unuafoje superis milon.


Revuo Esperanto en novembro 1967 raportis pri la ekfunkcio de la Programo Pasporto.

Dum multaj jaroj, de 1995 ĝis 2008, Pasportan Servon prizorgis Derk Ederveen. En 2008 TEJO decidis modernigi Pasportan Servon, sed la nova retejo estis trafita de diversaj problemoj, kaj ankaŭ la papera libro ne plu regule aperis. Post 2008 la papera listo de gastigantoj aperis en 2010, 2011 kaj 2017.

Tamen komence de 2015 la retejo estis komplete renovigita, kiel tiam raportis Libera Folio. De tiam ĝi funkcias senprobleme. La novan retejon konstruis Baptiste Darthenay. Li sukcesis savi kaj transmeti la datumojn de Pasporta Servo el la malnova sistemo, kaj li gvidis la grupon, kiu zorgis pri la ĝisdateco de la enhavo.

Post 2017 pri la teknika funkciado ĉefe respondecas alia aktivulo, Meir Goren. De tiam papera listo ne aperis, sed ankaŭ la bezono estas minimuma, ĉar en la praktiko jam ĉiuj vojaĝemuloj havas aliron al la reto. Por uzi la servon sufiĉas registri sin en la retejo.

Kiel komisiitoj de TEJO pri Pasporta Servo dum la lastaj jaroj funkciis Roy McCoy, Lars Sözüer, Stela Besenyei-Merger – kiu interalie gvidis la eldonadon de la lasta papera listo de gastigantoj – kaj laste Baptiste Darthenay, ekde decembro 2018.

En junio 2021 Baptiste Darthenay demisiis de tiu posteno. Nova komisiito ĝis nun ne estis elektita, sed ĉar la retejo senprobleme funkcias kaj daŭre havas teknikan prizorganton, la manko de komisiito ne kaŭzas tujajn problemojn.

En la ĵus ekoficinta estraro de TEJO respondecas nun pri Pasporta Servo Matheus Arantes Pacheco. Laŭ Christine Brücker, multjara aktivulo de Pasporta Servo, jam estis komencita laboro por formi novan komisionon pri Pasporta Servo.

Unu el la taskoj de tiu komisiono estos restarigi la sistemon de Landaj Organizantoj, kiuj zorgu ke la informoj pri la gastigantoj estu daŭre bonkvalitaj, kun aktualaj informoj kaj nur gastigantoj kiuj efektive respondas.


La papera listo de gastigantoj 2017.

Laŭ Christine Brücker, ĉiuj, kiuj volas helpi al la plua bona funkciado de Pasporta Servo bonvenas helpi pri la taskoj. Ankaŭ la gastigantoj mem povas helpi kontrolante, ĉu iliaj informoj estas ĝustaj kaj aktualaj, kaj instigante siajn amikojn fari same, ŝi diras.

– Pasporta Servo vivas de homoj kiuj ŝatas gastigi aŭ esti gastoj. Pro tio ni alvokas ĉiujn personojn, kiuj ŝatas havi gastojn, enskribi sin en Pasporta Servo. Por tio oni ne nepre bezonas grandan loĝlokon. Eta ĉambro kun iom da spaco por mato povas jam sufiĉi. Oni ja priskribas la kondiĉojn de loĝado en sia profilo, Christine Brücker skribas en respondo al Libera Folio.

En la reta epoko kreskis la kvanto de gastigantoj. En 2011 la papera libro enhavis 1 089 gastigantojn. En 2017 la aktualigita papera libro enhavis 974 gastigantojn, sed nun en la retejo estas 2 261 gastigantoj en 114 landoj.

Plej multaj gastigantoj estas en Francio (353), Brazilo (216), Germanio (168), Usono (167) kaj Rusio (131). Plena listo videblas en la retejo de Pasporta Servo, kie samloke aperas ankaŭ informo pri tio, kiom el la adresoj en diversaj landoj jam estas aktive kontrolitaj de respondeculoj.

Laŭ supozo de Lars Sözüer, multjara aktivulo pri Pasporta Servo, la plej multaj gastigantoj aliĝintaj dum la kvar jaroj post la apero de la lasta papera katalogo ja restas aktivaj.

– La nun formiĝanta teamo strebos konfirmi tion, kaj elsarki nevalidajn datumojn, li diras.


Pli pri la temo

2021-07-15 – Inundationes in Germania

Windisch-Gebenstorf-Reuss-14-7-2021-bInundationes devastad multi landes europan depos li dekduesmi de julie du mil duanti un, kun sent ninanti six viktimes in Germania, quaranti du in Belgia, du in Rumania, un in Italia e un in Austria. Li inundationes kausad desfunktiones de elektreso, homes blid forsatim evakua, infrastrukture e agrikulture blid damaja. (DE)

Dormi, mi amor

 

 

Le amor de illa se ha addormite
Forsan pro un tempore
o forsan pro sempre

Mi amor non pote vigilar
hic toto sol
Assi – dormi mi amor, dormi!
Io spera que un die tu te eveliara

Le die quando le amor de illa se eveliara,
anque mi amor aperira su oculos,
nam illo solmente dormetta, somnole,
ascoltante le halitos de illa

Ma usque tunc – dormi mi amor, dormi!
Reposa un poco, non agonisa
Que veni a te sonios plenate de spero
que tosto toto sera assi como antea

Sia tu me ama, sia tu me odia

 

 

 
Sia tu me ama, sia tu me odia,
io te amara
Sia tu es proxime, sia tu es distante,
io sentira tu presentia

Sia tu pensa de me, sia tu me ha oblidate,
io pensara de te
Sia tu vivera, sia tu morira,
tu sempre sera vivente pro me

Io vole memorar nostre suave momentos
e oblidar le momentos amar,
perder me in recollectiones de nostre communion,
quando sedente in solitude

Io cercara tu planeta al celo,
in nocte, de mi balcon,
iste scintillante planeta distante
ubi io non plus poteva morar

2021-06-19 – Novo praeside de Irania

FMISEUOH5-RJ3-TISIDK5-HYK536-IIn mense Junio de anno bis millesimo vicesimo primo, Islamista conservativo Ebrahim Raisi (ISFJ) es electo quam novo praeside de Irania. Electione es participato ab solo quadraginta novem centesimos ex illos, qui habe jure de electione. Candidatos populare es excluso ex electione ab Consilio de Custodes. Ebrahim Raisi es electo ab sexaginta duo centesimos de participantes. Dissensione de decem-tres centesimos de participantes es expresso per electione de “nemine”. (IR)

Jam 16 neaktivaj komitatanoj de TEJO eksigitaj

La plej nova landa sekcio de TEJO ĵus perdis sian reprezentanton en la komitato de la asocio pro malaktiveco. Post kiam la regulo pri aŭtomata demisio pro malaktiveco en 2016 estis enkondukita, entute 16 komitatanoj perdis sian postenon pro nepartopreno en voĉdonadoj.

JETO, la landa sekcio en Tanzanio, aliĝis al TEJO antaŭ nur iom pli ol unu jaro, en aŭgusto 2020. Jam pli frue, en junio de la sama jaro, la komitato de TEJO bonvenigis novan komitatanon A, John Magessa, kiel reprezentanton de JETO.

(La plena nomo de la asocio havas iom nekutiman formon: Junularo Esperantista de Tanzanio Organizo.)

Multaj komitatanoj tiam esprimis siajn bondezirojn kaj proponis klarigi la taskojn de komitatano. Magessa respondis: Mi dankegas vin pro viaj kuraĝaj vortoj. Verdire estas minacanta. Sed iom post iom mi fortiĝos.

La bonvenigoj tamen devis paŭzi, kiam oni rimarkis ke JETO fakte ne estas landa sekcio de TEJO. La asocio petis aliĝon en 2017, sed TEJO neniam akceptis la peton. Tamen en la sekva monato, la komitato fine voĉdonis por akcepti la aliĝon de JETO kaj sekve la novan komitatanon A.

Komence la nova komitatano estis aktiva. Li iĝis vic-komisiito de la Komisiono pri Landa kaj Faka Agado kun respondeco por Orienta Afriko. Krome JETO kandidatis por gastigi la IJK-n en 2021.

Sed la komitatano de JETO neniam skribis en la cirkulero, per kiu komitatanoj informas pri sia agado. Li malofte partoprenis en la diskutoj en la komitata retlisto, kaj kiam li tion faris, estis plejparte por danki aliajn komitatanojn por la disdonado de informo.

La unuan de septembro 2021, en la unua tago de la mandato de la nova estraro de TEJO, la nova ĝenerala sekretario, Rogier Huurman anoncis ke John Magessa perdis sian postenon kiel komitatano A, ĉar li maltrafis tro da voĉdonoj:

Krome pro maltrafo de 2 retaj voĉdonoj (tiu ĉi kaj pri strategia plano) kaj nek partopreno nek nomumo de anstataŭanto en la reta komitatkunsido John Magessa estas konsiderata demisiinta laŭ Ĝenerala Reglamento 2.4. JETO rajtas nomumi saman aŭ alian komitatanon A.

La ĝenerala sekretario krome avertis kelkajn aliajn komitatanojn kiuj maltrafis la voĉdonon, ke ili riskas demision. Tiuj estas la komitatanoj A de Benino (BOJE), Hispanio (HEJS) kaj Usono (USEJ), kiuj perdos sian postenon, se ili plian fojon maltrafos voĉdonon.

La ĵusa voĉdonado temis pri ŝanĝo al la reguloj pri la elekto de komitatano B. La proponitaj ŝanĝoj ne estis aprobitaj, do la reta voĉdono por komitatanoj B okazos eĉ se ne estos pli da kandidatoj ol postenoj.

Kiam Libera Folio kontaktis Huurman por komento, li respondis nur per citaĵo de la koncerna regulo de la statuto: ”Komitatano kiu nek partoprenas 2 sinsekvajn retajn voĉdonojn nek komitatkunvenon (senanstataŭe) ene de la mandato estas konsiderata kiel demisiinta.”

Oni aldonis la regulon en decembro 2016 por certigi ke komitatanoj efektive partoprenas la laboron de la komitato. Ekde tiam preskaŭ ĉiujare kelkaj komitatanoj estas eksigitaj pro maltrafitaj voĉdonoj, kvankam la komitatanoj ĉiam havas almenaŭ plenan semajnon por partopreni en reta voĉdonado.

La unuan fojon tio okazis kvin monatojn post la enkonduko de la regulo: en aprilo 2017 pro la nova regulo sian postenon perdis kvin komitatanoj A, nome tiuj de la landaj sekcioj en Benino, Ĉinio, Hungario, Irano kaj Meksiko.

En la sekva jaro, decembre de 2018, siajn postenojn perdis kvar komitatanoj A, nome tiuj de Argentino, Burundo, Demokratia Respubliko Kongo kaj Norvegio.

En junio 2019 la aŭtomata demisio unuafoje trafis estraranon, kiam evidentiĝis, ke Edah Kossi Gadoufia Kingslim neniam voĉdonis dum sia mandato, kiu komenciĝis naŭ monatojn pli frue.

La plej amasa aŭtomata demisio okazis en la komitatkunsido dum JES 2019/2020 kiam du estraranoj, Koffitché Koufionou, Tran Thi Hoan (Ĝojo) kaj kvar aliaj komitatanoj estis forigitaj el la komitato. La komitato tiam tuj reelektis Koufionou, kiam li klarigis ke li maltrafis la voĉdonojn pro vojaĝoj.

La aliaj komitatanoj tiam perdintaj sian postenon estis la komitatanoj A de Burundo, Koreio kaj Vjetnamio, kaj Kirill Noviĉenko, komitatano Ĉ el Rusio. Tiu estis la sola fojo, kiam aŭtomata demisio pro malaktiveco trafis komitatanon Ĉ. Al komitatano B tio neniam okazis.

Komitatanoj B estas tiuj elektitaj de la individuaj membroj. Ili estas malpli multaj ol la komitatanoj A, kiuj reprezentas la landajn sekciojn. Komitatanoj Ĉ estas aktivuloj elektitaj de la komitatanoj A kaj B.

Principe devus ekzisti ankaŭ unu komitatano C, sed laŭ la nuna statuto de TEJO tiuj reprezentas la membrokategorion ”junaj amikoj de Esperanto”. TEJO havas neniun kontakton kun tiuj ”membroj”, kaj sekve ankaŭ neniam povis aranĝi voĉdonadon por elekti komitatanon C.

La regulo pri aŭtomata demisio estis enkondukita por certigi ke la elektitaj komitatanoj efektive aktivas en la supera decida organo de TEJO.

– Espereble nova regulo pli respondecigos nin kaj ni ne devos demisiigi homojn pro ignorado de voĉdono, skribis Arina Osipova en la komitata listo.

Kiam la regulo jam estis akceptita, Carlos Pesquera Alonso esprimis dubojn:

– Logike ni luktas kontraŭ la kutima problemo de manko de homoj kaj distanco. Eble ĉi tiu regulo utilus se ni havas la eblon anstataŭigi pigrulon/neaktivulon per laboremulo/aktivulo, sed ĉu ni havas tiun eblon? Ĉu ankaŭ malhelpas se ili daŭre restas kiel komitatanoj? Ĉu ĉi tiu regulo helpas nin havi pli produkteman komitaton? Tamen ĉi tiuj demandoj jam devus esti faritaj kiam la voĉdono de ĉi tiu regulo estis aprobita. Do, nun aktiviĝu, kaj se ni vidas ke tiu aprobo ne estas efika, ni voĉdonos denove.

Efektive la nova regulo ŝajne ne aparte pliigis la aktivecon de la komitatanoj.

Nenio malhelpas, ke komitatano, kiun trafis aŭtomata demisio pro malaktiveco, denove ekaktivu kaj eĉ rekandidatu por la komitato. Tamen en la praktiko ŝajnas, ke tio malofte okazas.

Robert Nielsen

La malfrua raporto de TEJO pri 2020 ne imponas

TEJO scias preskaŭ nenion pri siaj landaj sekcioj. El impona listo de komisionoj multaj ekzistis nur surpapere. Ankaŭ Pasporta Servo efektive ĉesis aktivi. Tamen Robert Nielsen trovis ankaŭ kelkajn pozitivajn novaĵojn en la jara raporto de TEJO pri 2020, kiu aperis kvar monatojn tro malfrue.

Kiaj estas la stato kaj farto de TEJO? Ĉu ĝi bone progesas kaj reprezentas siajn membrojn aŭ ĉu ĝi stagnas? Por respondi kaj informi, TEJO ĉiujare publikigas la jarraporton, raporton de estraranoj kaj komisiitoj pri ĉio kion TEJO faris dum la jaro. Laŭ la regularo, la jarraporto devas esti sendita al la komitato antaŭ la 31-a de marto, sed kiel dum pasintaj jaroj, ĝi malfruis plurajn monatojn.

Ĉi-jare la fina versio estis sendita nur la 2-an de julio. Ĝi estis aprobita de la komitato sen diskuto dum la komitatkunsido la 31-an de julio. Kiel kutime, ne estis ajna reago al la malfruo, do supozeble venontjare la samo okazos.

Oni sendube pasigis multajn horojn por krei la jarraporton, sed neniu volis diskuti ĝin. Laŭ mia sperto en la komitato, multaj komitatanoj probable eĉ ne legis ĝin. Sen ĉi tiu artikolo, preskaŭ neniu membro legus ĝin.

Unue, necesas klarigi ke TEJO havis du estrarojn en 2020: la mandato de la dua estraro komenciĝis je la 1-a de septembro post elektoj en julio. Por vere prijuĝi TEJO-n, oni devas atenti ne nur tion, kio estas skribita en la raporto, sed ankaŭ tion, kio ne estas skribita.

Estas granda silento de la unua estraro. La solaj fontoj pri la agado de la estraro dum la plejparto de 2020 estas du nunaj estraranoj, kiuj estis ankaŭ en la antaŭa estraro: Feliĉa kaj Karina Oliveira. La silento kaj malapero post la fino de la mandato bone spegulas la silenton dum la mandato.

Kompreneble la pandemio malhelpis aktivadon kaj nuligis renkontiĝojn, sed TEJO daŭrigis sian laboron. La jarraporto ĉefe temas pri raportoj de konferencoj, kunsidoj kaj subvencioj. La raporto agnoskas la gravecon de eksteraj subvencioj: “En 2020 la ĉefaj enspezoj de TEJO venis de subvencioj”.

Ĉu tiu estas la ĉefa agado de TEJO? Reprezenti niajn lingvon kaj movadon ĉe internaciaj konferencoj certe estas grave kaj oni bezonas kunsidojn por organizi ion ajn, sed ĉu tiuj estu la unuaj prioritatoj? Ĉu oni tiom fokusiĝu pri proceduroj anstataŭ la celo? Ĉu la kunsidoj iĝas la celo anstataŭ la vojo al la celo?

La estraro ne estas la sola parto de TEJO, gravas ankaŭ la komisionoj. Teorie, ili estas grupoj en kiuj membroj povas kunlabori por realigi la celojn de la asocio. En 2020 estis iom malklara sistemo de ĉirkaŭ 15 komisionoj, interesgrupoj kaj laborgrupoj, kiu poste estis reordigita al nova strukturo de ok komisionoj kun kelkaj branĉoj.

Malgraŭ la impona listo de komisionoj kaj titoloj, multaj ekzistis nur surpapere. La raporto pri la komisiono pri kongresoj ne provas pliheligi la situacion, sed rekte anoncas: “La komisiono ne funkciis. Neniu montris intereson aliĝi.”

Aliaj grupoj suferis pro la pandemio: “Rilate al la Kovim-19-pandemio, la komisiono pri Moviĝebloj ne ekzistis dum 2020.” Ankaŭ Pasporta Servo efektive ĉesis aktivi: “Tial nenio rimarkinda okazis rilate al Pasporta Servo.”

La raporto montras ke apenaŭ iu komisiono estis aktiva je la komenco de 2020 kaj ĉiuj devis esti efektive refonditaj de la nova estraro je la fino de la jaro. “Post multaj stagnaj jaroj, la branĉo pri kulturo denove ekfunkciis en Septembro 2020.”

Estas kvazaŭ tradicio por komitatkunsidoj de TEJO anonci planojn por la Junaj Amikoj de Esperanto, sed kvankam pasis pluraj jaroj, daŭre ne estas ajna strukturo aŭ komitatano por ili. “Post la halto en la laboro la jaron antaŭe la laboro pri Junaj Amikoj de Esperanto ne multe antaŭeniris. La ĉefa kialo estis, ke la retpaĝo kiu kolektis ilin ne plu funkciis.”

La raportoj de la komisionoj sekvas la saman formon. Antaŭ la nova estraro, nenio okazis. Poste oni kreis telegram-grupon, disdonis titolojn kaj organizis kunsidojn. Sed kiom da homoj partoprenis la kunsidojn? Kutime la komisionoj estas tiel malgrandaj ke ĉiu membro ricevas titolon.

Telegramo estas populara aplikaĵo inter junaj esperantistoj, sed ne ĉiuj uzas ĝin. Tamen, ĝi estas la sola forumo por preskaŭ ĉiu komisiono, do se oni ne havas la aplikaĵon, oni ne povas ricevi informon de la komisionoj. La Telegram-grupoj plejparte havas malpli ol 20 membrojn, sed eĉ en tiuj, preskaŭ ĉiuj mesaĝoj venas de du aŭ tri homoj. Ofte pasas semajnoj aŭ eĉ monatoj sen komento.

La plejparto de la komentoj estas anoncoj kaj reklamoj por renkontiĝoj (kutime sen respondo). Kompreneble, la komisionoj estis novaj je la fino de la jaro, sed kontrolante ilin hodiaŭ, oni ankoraŭ apenaŭ vidas aktivecon.

La komisiono por Landa kaj Faka Agado estas unu el la plej gravaj komisionoj sed suferas pro vakaj postenoj. Ne estas iu Ĝenerala Komisiito por la komisiono aŭ vickomisiito por Eŭropo, malgraŭ ke la plimulto de landaj sekcioj de TEJO baziĝas en Eŭropo.

Estas bona novaĵo en la raporto: unu nova landa sekcio, la Junulara Esperantista de Tanzanio Organizo (JETO) aliĝis. Krome oni trovis kelkajn novajn vickomisiitojn (eĉ du por Afriko, tradicie la plej malforta kontinento por TEJO), kaj KODEJO 2018 (La Kompleta Demandaro por Esperantaj Junularaj Organizoj) aperis, tamen du jarojn malfrue.

Malgraŭ la novaj vickomisiitoj, la parto pri landa agado en Afriko kaj Ameriko en KODEJO estas malplena, kaj estas neniu por raporti pri Eŭropo. Estas iom da informoj pri landa agado en Azio, sed estas nenio pri la stato de la landaj sekcioj kaj iliaj agadoj.

Tio estas, ĉar TEJO scias preskaŭ nenion pri siaj landaj sekcioj. Oni ne scias eĉ kiom da landaj sekcioj TEJO efektive havas. Ĉirkaŭ duono el la landaj sekcioj en la retejo de TEJO efektive ekzistas nur surpapere.

TEJO havas milojn da membroj, do kion ĝi faras por ili? La jarraporto temas pri malgranda grupo de mapli ol 50 homoj, do se vi estas ordinara membro de TEJO, ĉu ĝi gravas al vi? Ĉu la agado iel rilatas al vi?

Certe estas entuziasmaj aktivuloj en TEJO kiuj laboras diligente, sed kiu estas la rezulto de la laboro? Ĉu la kunsidoj estas fruktodona laboro aŭ nur ĉerpado de energio? Al kiu utilas la diskutoj kaj dokumentoj? Se vi ne havas titolon kaj ne estas membro de iu komisiono aŭ komitato, ĉu la laboro de TEJO gravas por vi?

Robert Nielsen


Pli pri la temo: